Adhyaya 34

Verse 1

नारद उवाच । ततस्तृतीयलिंगस्य चिकीर्षु स्थापनं गुहम् । ब्रह्मा प्राहास्य प्रीत्यर्थं स्वयमन्यं प्रकुर्महे

ନାରଦ କହିଲେ—ତାପରେ ଗୁହ (ସ୍କନ୍ଦ) ତୃତୀୟ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ଆସ, ଆମେ ନିଜେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିବା।”

Verse 2

यद्यप्येतच्छुभं लिंगं सर्वदोषविवर्जितम् । तथाप्यन्यत्करिष्येऽहं सर्वश्रेष्ठतमं हि यत्

ଯଦ୍ୟପି ଏହି ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ତଥାପି ମୁଁ ଆଉ ଗୋଟିଏ କରିବି—ଯାହା ସତ୍ୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ହେବ।

Verse 3

ततो ब्रह्मा सर्वदोषविमुक्तं निर्ममे स्वयम् । दृष्टिकांतं मनःकांतं फलकांतं सुलिंगकम्

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ଶୁଭ ଶିବଲିଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ କଲେ—ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର, ମନକୁ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଫଳଦାନରେ ଶୋଭନ।

Verse 4

तत्र स्कंदस्य प्रीत्यर्थं सर्वदेवैर्निनिर्मितम् । सरः सुरम्यं तीर्थानि तत्र ते निदधुस्तथा

ସେଠାରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରମ୍ୟ ଏକ ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କଲେ; ଏବଂ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 5

गंगादिकानि तीर्थानि यानि प्रोचुर्दिवौकसः । इदं यावत्सरस्तावत्सर्वैरत्र समुष्यताम्

ଦେବମାନେ ଯେ ଗଙ୍ଗା-ଆଦି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି, ଏହି ସରୋବର ଯେତେଦିନ ରହିବ ସେତେଦିନ ସେମାନେ ସବୁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ର ରହୁନ୍ତୁ।

Verse 6

एवमस्त्विति तान्यूचुः प्रीत्यर्थं शरजन्मनः । ततो ब्रह्मा स्वयं तत्र रौद्रैर्मंत्रैर्हुताशनम् । गाधिपुत्रादिभिर्विप्रैस्तर्पयामास संयुतः

‘ଏବମସ୍ତୁ’ ବୋଲି ସେମାନେ ଶରଜନ୍ମା ଭଗବାନ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ କହିଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ ରୌଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ହୁତାଶନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି, ଗାଧିପୁତ୍ର ଆଦି ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତୃପ୍ତ କଲେ।

Verse 7

ततो वैशाखमासस्य चतुर्द्दश्यां शुभे दिने । प्रतिष्ठां चक्रिरे लिंगे चिरं विप्रमुका द्विजाः

ତାପରେ ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁଭ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ, ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 8

जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततः स्कंदः प्रीतियुक्तः स्नात्वा सरसि शोभने

ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଅଧିପତିମାନେ ଗାନ କଲେ, ଅପ୍ସରାଗଣ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ତାପରେ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତ ସ୍କନ୍ଦ ସେଇ ଶୋଭନ ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କଲେ।

Verse 9

सर्वतीर्थोदकैः स्नाप्य तल्लिंगं भक्तिसंयुतः । विविधैः पूजयामास पुष्पैर्मंत्रैश्च पंचभिः

ଭକ୍ତିସହିତ ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଜଳଦ୍ୱାରା ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାପିତ (ଅଭିଷେକ) କରି, ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରି ଓ ପଞ୍ଚ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ପୂଜା କଲେ।

Verse 10

पूजाकाले स्वयं तत्र लिंगमध्येस्थितो हरः । जंगमा जंगमैः सार्धं स्वयं जग्राह पूजनम्

ପୂଜାକାଳେ ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୟଂ ହର ବିରାଜିତ ଥିଲେ। ଜଙ୍ଗମ ଭକ୍ତଜୀବମାନଙ୍କ ସହ ସେ ନିଜେ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 11

ततस्तं पूजयन्प्राह स्कंदो भक्तिपरिप्लुतः । केन केनोपहारेण त्वयि दत्तेन किं फलम्

ତେବେ ଭକ୍ତିରେ ପରିପ୍ଲୁତ ସ୍କନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି କହିଲେ— “ଆପଣଙ୍କୁ କେଉଁ କେଉଁ ଉପହାର ଦେଲେ କି ଫଳ ମିଳେ?”

Verse 12

श्रीमहादेव उवाच । मम यः स्थापयेल्लिंगं शुभं सद्म च कारयेत् । मल्लोके वसतेऽसौ च वावच्चंद्रदिवाकरौ

ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ— “ଯେ ମୋର ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରେ ଏବଂ ଶୁଭ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଏ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ଲୋକରେ ବସେ।”

Verse 13

मम सद्म सुधाशुभ्रं यावत्संख्यं करोति यः । तावंत्येव च जन्मानि यशसासौ विराजते

ଯେ ମୋର ସୁଧାସଦୃଶ ଶୁଭ୍ର ଧାମକୁ ଯେତେ ପରିମାଣରେ ନିର୍ମାଣ କରାଏ, ସେତେ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଯଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ବିରାଜେ।

Verse 14

ध्वजभूतो ध्वजं दत्त्वा विपापः स्यात्पताकया । विधाय चित्रविन्यास गंधर्वैः सह मोदते

ଧ୍ୱଜ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଧ୍ୱଜସଦୃଶ ସମ୍ମାନଚିହ୍ନ ହୁଏ; ପତାକା ଦାନ କଲେ ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଚିତ୍ରବିନ୍ୟାସ କରି ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 15

रजःसंशोधनं कृत्वा नरो रोगैः प्रमुच्यते । प्राप्नोति देहं हार्दं च सुरसद्मानुलेपनात्

ଧୂଳି ଓ ମଳିନତା ଶୋଧନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଦେବାଳୟର ଲେପନ/ଅନୁଲେପନ କଲେ ସେ ପ୍ରିୟ ଓ ମନୋହର ଦେହ ମଧ୍ୟ ପାଏ।

Verse 16

पुष्पक्षीरादि भिर्दत्तैस्तिलाभोऽक्षतदर्भकैः । शंभोः शिरसि दत्त्वार्घ्य दिवि वर्षायुतं वसेत्

ପୁଷ୍ପ, କ୍ଷୀର ଆଦି ସହ ତିଳ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଦର୍ଭ ଅର୍ପଣ କରି ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଶିରରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ରଖିଲେ ସାଧକ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ।

Verse 17

घृतेन हतपापः स्यान्मधुना सुभगो भवेत् । विरोगो दधिदुग्धाभ्यां लिंगं संस्नाप्य जायते

ଘିଅରେ ଲିଙ୍ଗାଭିଷେକ କଲେ ପାପ ନଶି ମନୁଷ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ; ମଧୁରେ କଲେ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ କାନ୍ତି ମିଳେ; ଦହି ଓ ଦୁଧରେ କଲେ ରୋଗରହିତ ହୁଏ।

Verse 18

पानीयदधिदुग्धाद्यैः क्रमाद्दशगुणं फलम् । मासं संस्नाप्य वै भक्त्या पिष्टाद्यैश्च विरूक्षयेत्

ଜଳ, ଦହି, ଦୁଧ ଆଦିରେ କ୍ରମେ ଅଭିଷେକ କଲେ ଫଳ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ। ଏକ ମାସ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାପନ କରି, ପରେ ପିଠା ଆଦିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଛିଟାଇବା/ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 19

कपिलापंचगव्येन सुरसिंधुजलेन वा । मां च संस्नाप्य चाभ्यच्च मल्लोकमधिगच्छति

କପିଳା ଗାଈର ପଞ୍ଚଗବ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ନଦୀଜଳରେ ମୋତେ (ଲିଙ୍ଗରୂପେ) ସ୍ନାପନ କରି ଓ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ଭକ୍ତ ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 20

कुशोदकाद्गंधजलं तस्मात्तीर्थोदकं वरम् । तीर्थेभ्यश्च जलं दर्शे महीसागरसंभवम्

କୁଶୋଦକଠାରୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାହାଠାରୁ ତୀର୍ଥଜଳ ଉତ୍ତମ। ଏବଂ ତୀର୍ଥଜଳଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମାବାସ୍ୟାଦିନ ପ୍ରକଟ, ପୃଥିବୀ ଓ ସାଗରସମ୍ଭବ ଜଳ।

Verse 21

कपिलां दत्त्वा यदाप्नोति तत्फलं कलशे पृथक् । मृत्ताम्ररौप्यसौवर्णैः क्रमाच्छतगुणं फलम्

କପିଲା ଗାଈ ଦାନ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ପୃଥକ୍ ଭାବେ କଳଶଦାନରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ। ମାଟି, ତାମ୍ର, ରୌପ୍ୟ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶରେ କ୍ରମେ ଫଳ ଶତଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 22

श्रीखंडागरुकाश्मीरशशिनः क्रमशोऽधिकाः । मां च तैश्च समालभ्य स्याच्छ्रीमान्सुभगः सुखी

ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କାଶ୍ମୀର କୁଙ୍କୁମ ଓ କର୍ପୂର—ଏମାନେ କ୍ରମେ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଲେପନ/ଅଭିଷେକ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଧନୀ, ସୁଭାଗ୍ୟବାନ ଓ ସୁଖୀ ହୁଏ।

Verse 23

प्रशस्तो गुग्लुलो धूपस्तस्माच्चंद्रोऽगरुर्वरः । धूपानेतान्नरो दत्त्वा सुखं स्वर्गमवाप्नुयात्

ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଧୂପ ପ୍ରଶଂସିତ; ତାହାଠାରୁ ଚନ୍ଦନଧୂପ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ। ଏପରି ଧୂପ ଦାନ/ଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ନର ସହଜରେ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ପାଏ।

Verse 24

दीपदः कीर्तिमाप्नोति चक्षुरुत्तममेव च । नैवेद्यस्य प्रदानेन नरो मृष्टाशनो भवेत्

ଦୀପ ଅର୍ପଣକାରୀ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ ଦୃଷ୍ଟି ପାଏ। ନୈବେଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ହିତକର ଅନ୍ନର ଭୋକ୍ତା ହୁଏ।

Verse 25

पुष्पेण हेमकर्णस्य प्रबद्धेन द्विसंगुणम् । फलमाप्नोति पुरुषः सत्यसंधश्च जायते

ହେମକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କଲେ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଫଳ ପାଏ ଏବଂ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ହୁଏ।

Verse 26

अखंडैर्बिल्वपत्रैश्च पुष्पैर्वा विविधैरपि । लिंगं प्रपूरणं कृत्वा लक्ष्मेकं वसेद्दिवि

ଅଖଣ୍ଡ ବିଲ୍ୱପତ୍ର କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୋଭିତ କଲେ, ସେ ଅପାର ଲକ୍ଷ୍ମୀସମୃଦ୍ଧି ସହ ସ୍ୱର୍ଗେ ବାସ କରେ।

Verse 27

यस्तु पुष्पगृहं कुर्यान्नरः शुद्धाशयो भवेत् । पुष्पकेण विमानेन दिवि संक्रीडते चिरम्

ଯେ ନର ପୂଜାର୍ଥେ ପୁଷ୍ପଗୃହ (ପୁଷ୍ପମଣ୍ଡପ) ନିର୍ମାଣ କରେ, ସେ ଶୁଦ୍ଧାଶୟ ହୁଏ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଦୀର୍ଘକାଳ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।

Verse 28

भूषणांबरदानेन नरो भवति भोगभाक् । सच्चामरप्रदानेन जायते पार्थिवो नरः

ଭୂଷଣ ଓ ଅମ୍ବର (ବସ୍ତ୍ର) ଦାନ କଲେ ନର ଭୋଗସମୃଦ୍ଧିର ଭାଗୀ ହୁଏ; ଉତ୍ତମ ଚାମର ଅର୍ପଣ କଲେ ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଏ।

Verse 29

रम्यं वितानं यो दद्याच्छत्रुभिर्नाभूयते । गीतं वाद्यं प्रनृत्यं च कृत्वा शुद्धो व्रजेत्स माम्

ଯେ ସୁନ୍ଦର ବିତାନ (ଛତ୍ର/ମଣ୍ଡପାବରଣ) ଦାନ କରେ, ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ନୃତ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 30

शंखघंटाप्रदानेन विद्वान्भवति शब्दवान् । विधाय रथयात्रां च चिरं शोकैः प्रमुच्यते

ଶଙ୍ଖ ଓ ଘଣ୍ଟା ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବିଦ୍ୱାନ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଲାଭ କରେ। ରଥଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ କଲେ ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 31

नमस्कारं प्रणामं च कृत्वा जायेन्महाकुले । वाचयंश्चाग्रतः शास्त्रं मम ज्ञानी प्रजायते

ନମସ୍କାର ଓ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମହାକୁଳରେ ଜନ୍ମ ପାଏ। ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ପାଠ କଲେ ସେ ମୋର ଜ୍ଞାନୀ—ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭକ୍ତ—ହୁଏ।

Verse 32

विमुच्यते मनोमोहैर्भक्त्या स्तुत्वा च मां नरः । गोदानफलमाप्नोति निर्माल्यस्फेटनान्मम

ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ନର ମନର ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ମୋର ନିର୍ମାଲ୍ୟ (ବ୍ୟବହୃତ ମାଳା-ଅର୍ପଣ) ହଟାଇଲେ ସେ ଗୋଦାନ ସମ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 33

आरार्तिकं भ्रामयित्वा अर्तिहीनः प्रजायते । कृत्वा शीतलिकां तापैर्मुच्यते दोष संभवैः

ଆରାର୍ତ୍ତିକ (ଦୀପ-ଆରତି) ଘୁରାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପୀଡାହୀନ ହୁଏ। ଶୀତଲିକା ବିଧି କଲେ ସେ ଦାହକ ତାପ ଓ ଦୁଃଖଜନକ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 34

नत्वा दत्त्वाथ शक्त्या च दानं लिंगस्य संनिधौ । फलं शतगुणं प्राप्य इह चामुत्र मोदते

ଲିଙ୍ଗର ସନ୍ନିଧିରେ ନମସ୍କାର କରି, ପରେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶତଗୁଣ ଫଳ ପାଏ ଏବଂ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁହିଁଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।

Verse 35

प्रणामात्पंचदश च स्नानाद्विंशतिं पूजया । शतं यथाप्रोक्तविधेरपराधानहं क्षमे

ପ୍ରଣାମରେ ପନ୍ଦର, ସ୍ନାନରେ କୋଡ଼ିଏ ଏବଂ ପୂଜାରେ ଶତ (ଅପରାଧ)—ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିଅନୁସାରେ କର୍ମ ହେଲେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କରେ।

Verse 36

एतत्सर्वं यथोद्दिष्टं कुमारात्र भविष्यति । ये मां प्रपूजयिष्यंति कुमारेश्वर संस्थितम्

ଯଥା ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏହି କୁମାର-କ୍ଷେତ୍ରରେ ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ—କୁମାରେଶ୍ୱରରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ମୋତେ ଯେ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

Verse 37

वाराणस्यां यथा वत्स विश्वनाथोऽस्मि संस्थितः

ହେ ବତ୍ସ! ଯେପରି ମୁଁ ବାରାଣସୀରେ ବିଶ୍ୱନାଥ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି, ତେଣୁ।

Verse 38

गुप्तक्षेत्रे तथा स्थास्ये कुमारेश्वरमध्यतः

ସେହିପରି ଗୁପ୍ତକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଁ କୁମାରେଶ୍ୱରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବାସ କରିବି।

Verse 39

श्रुत्वेति वचनं रुद्राद्देवानां श्रृण्वतां गुहः । विस्मितः प्रणिपत्यैनं तुष्टाव गिरिजापतिम्

ଦେବମାନେ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଗୁହ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଲେ; ସେ ପ୍ରଣାମ କରି ଗିରିଜାପତି (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 40

नमः शिवायास्तु निरामयाय नमः शिवायास्तु मनोमयाय । नमः शिवायास्तु सुरार्चिताय तुभ्यं सदा भक्तकृपापराय

ରୋଗନାଶକ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମନୋମୟ, ମନେ ଵ୍ୟାପ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି ସେଇ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସଦା କୃପାପରାୟଣ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 41

नमो भवायास्तु भवोद्भवाय नमोस्तु ते ध्वस्तमनोभवाय । नमोऽस्तु ते गूढमहाव्रताय नमोऽस्तु मायगहनाश्रयाय

ଭବ—ସମସ୍ତ ଭବର ଉଦ୍ଭବ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମନୋଭବ (କାମଦେବ)କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗୁଢ଼ ମହାବ୍ରତଧାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମାୟାର ଗହନ ରହସ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 42

नमोस्तु शर्वाय नमः शिवाय नमोस्तु सिद्धाय पुरातनाय । नमोस्तु कालाय नमः कलाय नमोऽस्तु ते कालकलातिगाय

ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ସିଦ୍ଧ, ପୁରାତନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କାଳକୁ ନମସ୍କାର, କଳାକୁ (ଶକ୍ତି/ଅଂଶ) ନମସ୍କାର; କାଳ ଓ କଳାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 43

नमो निसर्गात्मकभूतिकाय नमोऽस्त्वमेयोक्षमहर्द्धिकाय । नमः शरण्याय नमोऽगुणाय नमोऽस्तु ते भीमगुणानुगाय

ନିସର୍ଗର ପ୍ରକଟ ନିୟମରୂପ ଦେହଧାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଅମେୟ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ମହର୍ଦ୍ଧି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶରଣଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ନିର୍ଗୁଣ ପରମତତ୍ତ୍ୱଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ତଥାପି ଭୀମ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଲୀଳା କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 44

नमोऽस्तु नानाभुवनाधिकर्त्रे नमोऽस्तु भक्ताभिमतप्रदात्रे । नमोऽस्तु कर्मप्रसावाय धात्रे नमः सदा ते भगवन्सुकर्त्रे

ନାନା ଭୁବନର ଅଧିକର୍ତ୍ତା-କର୍ତ୍ତା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଭକ୍ତଙ୍କ ଅଭିମତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କର୍ମଫଳକୁ ପ୍ରସବ କରାଉଥିବା ଧାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଭଗବନ, ସର୍ବକର୍ମର ସୁକର୍ତ୍ତା, ଆପଣଙ୍କୁ ସଦା ନମସ୍କାର।

Verse 45

अनंतरूपाय सदैव तुभ्यमसह्यकोपाय सदैव तुभ्यम् । अमेयमानाय नमोस्तु तुभ्यं वृषेंद्रयानाय नमोऽस्तु तुभ्यम्

ଅନନ୍ତରୂପୀ ତୁମକୁ ସଦା ନମସ୍କାର; ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ କ୍ରୋଧବାନ ତୁମକୁ ସଦା ନମସ୍କାର। ଅମେୟ ମହିମାବାନ ତୁମକୁ ନମୋऽସ୍ତୁ; ବୃଷଭରାଜାରୂଢ ପ୍ରଭୁକୁ ନମୋऽସ୍ତୁ।

Verse 46

नमः प्रसिद्धाय महौषधाय नमोऽस्तु ते व्याधिगणापहाय । चराचरायाथ विचारदाय कुमारनाथाय नमः शिवाय

ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହୌଷଧିସ୍ୱରୂପ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ବ୍ୟାଧିଗଣକୁ ଅପହରଣ କରୁଥିବା ତୁମକୁ ନମୋऽସ୍ତୁ। ଚରାଚରାଧୀଶ, ବିଚାରଦାତା; କୁମାରନାଥ ଶିବଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 47

ममेश भूतेश महेश्वरोसि कामेश वागीश बलेश धीश । क्रोधेश मोहेश परापरेश नमोस्तु मोक्षेश गुहशयेश

ତୁମେ ମୋର ପ୍ରଭୁ—ଭୂତେଶ, ମହେଶ୍ୱର। ତୁମେ କାମେଶ, ବାଗୀଶ, ବଲେଶ ଓ ଧୀଶ। ତୁମେ କ୍ରୋଧେଶ, ମୋହେଶ, ପରାପରେଶ; ହେ ମୋକ୍ଷେଶ, ହୃଦୟଗୁହାବାସୀ, ତୁମକୁ ନମୋऽସ୍ତୁ।

Verse 48

इति संस्तूय वरदं शूलपाणिमुमापतिम् । प्रणिपत्य उमापुत्रो नमोनम उवाच ह

ଏଭଳି ଭାବେ ବରଦାତା ଶୂଳପାଣି ଉମାପତି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସଂସ୍ତୁତି କରି, ଉମାପୁତ୍ର ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ପୁନଃପୁନଃ କହିଲେ—“ନମୋ ନମଃ।”

Verse 49

एवं भक्तिपराक्रांतमात्मयोग्यं स्तवं शिवः । अभिनन्द्य चिरं कालमिदं वचनमब्रवीत्

ଏଭଳି ଭକ୍ତିପ୍ରଭାବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ନିଜକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିବା ସେଇ ସ୍ତବକୁ ଶିବ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅଭିନନ୍ଦନ କରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 50

त्वया दुःखं न संचिंत्यं मम भक्तवधात्मकम् । कर्मणानेन श्लाघ्योऽसि मुनीनामपि पुत्रक

ମୋର ଏହି କର୍ମ—ଭକ୍ତବଧସମ୍ବନ୍ଧୀ—ନେଇ ତୁମେ ଦୁଃଖରେ ମଗ୍ନ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପୁତ୍ରକ, ଏହି କର୍ମଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସନୀୟ।

Verse 51

ये च सायं तथा प्रातस्त्वत्कृतेन स्तवेन माम् । स्तोष्यंति परया भक्त्या श्रुणु तेषां च यत्फलम्

ଏବଂ ଯେମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଓ ପ୍ରାତଃକାଳେ, ତୁମେ ରଚିଥିବା ଏହି ସ୍ତବଦ୍ୱାରା ପରମ ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରିବେ—ସେମାନଙ୍କ ଫଳ କ’ଣ, ଶୁଣ।

Verse 52

न व्याधिर्न च दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् । भुक्त्वा भोगान्दुर्लभांश्च मम यास्यंति सद्म ते

ସେମାନଙ୍କୁ ନ ରୋଗ, ନ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ନ ପ୍ରିୟବସ୍ତୁରୁ ବିୟୋଗ। ଦୁର୍ଲଭ ଭୋଗ ଭୋଗି ସେମାନେ ମୋ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।

Verse 53

तथान्यानपि दास्यामि वरान्परमदुर्लभान् । भक्त्या तवातितुष्टोऽहं प्रीत्यर्थं तव पुत्रक

ଏହାଛଡ଼ା ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବର ଦେବି—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ବର। ପୁତ୍ରକ, ତୁମ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏହା ଦେଉଛି।

Verse 54

महीसा गरकूले तु ये मां स्तोष्यंति पूजया । तेषां दतक्षयं सर्वं वैशाख्यां दानपूजनम्

ମହୀ ନଦୀତଟର ଗରକୂଳରେ ଯେମାନେ ପୂଜା-ଅର୍ଚ୍ଚନାଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବୈଶାଖ ମାସର ସମସ୍ତ ଦାନ ଓ ପୂଜନ ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 55

सरस्यत्र च ये स्नानं प्रकरिष्यंति मानवाः । सर्वतीर्थफला वाप्तिर्वैशाख्यां प्रभविष्यति

ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏଠାରେ ଏହି ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ବୈଶାଖ ମାସରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ପାଇବେ।

Verse 56

कुमारेशं तु मां भक्त्या महीसागरसंगमे । स्नात्वा संपूजयेन्नित्यं तस्य जातिस्मृतिर्भवेत्

ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ମହୀ ଓ ସାଗରର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି ମୋତେ କୁମାରେଶ୍ୱର ଭାବେ ନିତ୍ୟ ପୂଜେ, ତାହାର ଜାତିସ୍ମୃତି—ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ—ହୁଏ।

Verse 57

जातिस्मृतिरियं पुत्र यस्यां जातौ प्रजायते । स्मरतेऽस्याः प्रकर्तव्यं श्रेयोरूपं सुदुर्लभम्

ହେ ପୁତ୍ର! ଏହି ଜାତିସ୍ମୃତି ଯେ କୌଣସି ଜନ୍ମରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲେ, ତାହା ସ୍ମରଣ କରି ପରମ ଶ୍ରେୟ ଦେଇଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 58

यस्मिन्काले ह्यनावृष्टिर्जायते कृत्तिकासुत । स्नापयेद्विधिवन्मां च कलशैर्विविधैः शुभैः

ହେ କୃତ୍ତିକାସୁତ! ଯେତେବେଳେ ଅନାବୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ବିଧିଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ କଳଶଦ୍ୱାରା ମୋର ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 59

एकरात्रं त्रिरात्रं वा पञ्चरात्रं च सप्त वा । स्नापयेद्गंधतोयेन कुंकुमेन विलेपयेत्

ଏକ ରାତି, ତିନି ରାତି, ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ସାତ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, କୁଙ୍କୁମରେ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 60

करवीरै रक्तपुष्पैर्जपापुष्पैस्तथैव च । अर्चयेत्पुष्पमालाभिः परिधायारुणवाससी

କରବୀରର ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପ ଓ ଜପା (ଗୁଡ଼ହଳ) ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୁଷ୍ପମାଳା ଧାରଣ କରି, ଅରୁଣ (ଲାଲ) ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 61

भोजयेद्ब्रह्णांश्चैव तापसाञ्छंसिवव्रतान् । लक्षहोमं प्रकुर्वीत शिवहोमं ग्रहादिकम्

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଓ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ଲକ୍ଷହୋମ କରି, ଶିବହୋମ ଏବଂ ଗ୍ରହାଦି ଶାନ୍ତିକର୍ମମାନେ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 62

भूमिदानं ततः कुर्यात्तत्तो दद्याद्गवाह्निकम् । आघोषयेच्छिवां शांतिं रुद्रजाप्यं हि कारयेत्

ତାପରେ ଭୂମିଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ଗୋଦାନ (ନିତ୍ୟଦାନ/ବିଧି) ଦେବା ଉଚିତ। ଶିବମୟ ଶାନ୍ତିର ଆଘୋଷ କରି, ରୁଦ୍ରଜପ କରାଇବା ଉଚିତ।

Verse 63

अनेनैव विधानेन कृतेन तु द्विजोत्तमैः । आगर्भितास्तदा मेघा वर्षते नात्र संशयः

ଏହି ଏକେଇ ବିଧାନରେ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ)ମାନେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମେଘ ଗର୍ଭିତ ହୁଏ ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ବର୍ଷା ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 64

विविधैः पूर्यते धान्यः शाद्वलैश्च वसुन्धरा । आरोग्यं हि भवेच्चैव जने गोपकुले तथा

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଏବଂ ବସୁନ୍ଧରା ନବହରିତ ଶାଦ୍ୱଳରେ ଆବୃତ ହୁଏ। ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ଗୋପକୁଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆରୋଗ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।

Verse 65

धर्मयुक्तो भवेद्राजा परचक्रैर्न पीड्यते । गृतेन स्नापयेन्मां च अर्कक्रांतौ नरोऽत्र यः

ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ରାଜା ଶତ୍ରୁସେନାଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟରେ ଘିଅରେ ମୋତେ ସ୍ନାନ କରାଏ ଯେ, ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ।

Verse 66

कन्यादान फलं तस्य नात्र कार्या विचारणा । क्षीरेण स्नापयेद्देवं तथा पंचामृतेन यः

ତାହାର କନ୍ୟାଦାନର ଫଳ ହୁଏ—ଏଥିରେ ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ। ଯେ ଦୁଧରେ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ ଏବଂ ସେହିପରି ପଞ୍ଚାମୃତରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସେଇ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 67

अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं तस्योपजायते । कुमारेश्वरतीर्थेयः प्राणत्यागं करोति हि

ଯେ ନିଶ୍ଚୟ କୁମାରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

Verse 68

रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसंप्लवम् । अयने विषुवे चैव ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः

ସେ ମହାପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ବସେ—ବିଶେଷତଃ ଅୟନକାଳରେ, ବିଷୁବରେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ।

Verse 69

पौर्णमास्याममावास्यां संक्रांतौ वैधृते तथा । कुमारेशं नरः स्नात्वा महीसागरसंगमे

ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ, ଅମାବାସ୍ୟା, ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଏବଂ ବୈଧୃତି-ଯୋଗରେ—ଭୂମି ଓ ସାଗରର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ କୁମାରେଶରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ମହାପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 70

भक्त्या योभ्यर्चयेन्मां च तस्य पुण्यफलं श्रृणु । यन्महीतलतीर्थेषु स्नाने स्यात्तु महत्फलम्

ଯେ ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ; ପୃଥିବୀର ତୀର୍ଥମାନେ ସ୍ନାନ କଲେ ଯେ ମହାଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ତାକୁ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 71

यच्चर्चितेषु लिंगेषु सर्वेषु स्यात्फलं च तत् । आरोग्यं पुत्रलाभं च धनलाभं सुखंसुतम्

ପୂଜିତ ସମସ୍ତ ଲିଙ୍ଗର ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ଏଠାରେ ମିଳେ—ଆରୋଗ୍ୟ, ପୁତ୍ରଲାଭ, ଧନଲାଭ ଓ ସୁଖ, ହେ ପୁତ୍ର।

Verse 72

निश्चितं लभते मर्त्यः कुमारेश्वरसेवया । ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा यस्तिष्ठेदत्र तापसः

କୁମାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ସେବାରେ ମର୍ତ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ (ପରମ ଫଳ) ପାଏ; ଯେ ତପସ୍ବୀ ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ ଶୁଚି ହୋଇ ରହେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ତାହା ଲଭେ।

Verse 73

परं पाशुपतं योगं प्राप्य याति लयं मयि । पापात्मनां च मर्त्यानां सद्योऽस्मि फलदर्शकः

ପରମ ପାଶୁପତ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେ ମୋତେ ଲୟ ପାଏ; ପାପସ୍ୱଭାବ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସତ୍ୱର ଫଳ ପ୍ରକାଶକ।

Verse 74

दिव्येनाष्टविधेनात्र कोशः साधारणोऽत्र च । अघोराद्यैः पंचमंत्रैः स्नाप्य लिंगं महोज्जवलम्

ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅଷ୍ଟବିଧ ଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥାନୁସାରେ କୋଶ (କଳଶ/ପାତ୍ର) ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ; ପରେ ଅଘୋରାଦି ପଞ୍ଚମନ୍ତ୍ରରେ ମହୋଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାପନ (ଅଭିଷେକ) କରି ବିଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

Verse 75

अघोरेणैव तत्तोयं दद्याद्दिव्यस्य कारणे । पिबेदेतदुदीर्या प्रसृतित्रयमेव च

କେବଳ ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ରରେ ସେହି ଜଳକୁ ଦିବ୍ୟ କ୍ରିୟାର ହେତୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସେହି ଜଳକୁ ଠିକ୍ ତିନି ପ୍ରସୃତି (ତିନି ଅଞ୍ଜଳି) ପରିମାଣ ପାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 76

यदि धर्मस्तथा सत्यमीश्वरोऽत्र जगत्त्रये । कोशपानात्फलं सद्यो द्रक्ष्याम्यस्मि शुभा शुभम्

ଯଦି ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ରୂପେ ପ୍ରବଳ, ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକରେ ଏଠାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶାସନ ଅଛି—ତେବେ ଏହି କୋଶ (କଳଶ) ଜଳ ପାନ କରି ମୁଁ ସତ୍ୱରେ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେଖିବି।

Verse 77

यास्ये चेति कुलं हन्याद्गमने च कुटुम्बकम् । दर्शने च शुभं पाने हन्याद्देहं च मिथ्यया

‘ମୁଁ ଯିବି’—ଏପରି ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ କୁଳକୁ ନାଶ କରେ; ଯିବା ବିଷୟରେ ଛଳ କଲେ କୁଟୁମ୍ବକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି ହୁଏ। ‘ମୁଁ ଦେଖିଛି’—ଏପରି ଅସତ୍ୟରେ ଶୁଭଭାଗ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏବଂ ପାନରେ ମିଥ୍ୟା କଲେ ନିଜ ଦେହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାଶ ପାଏ।

Verse 78

त्रिभिर्दिनैस्त्रिभिः पक्षैस्त्रिभिर्मासैस्त्रिभिः समैः । अत्युग्रपुण्यपापानां मानेन फलमश्नुते

ତିନି ଦିନ, ତିନି ପକ୍ଷ, ତିନି ମାସ କିମ୍ବା ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ—ଅତ୍ୟୁଗ୍ର ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପର ମାପ ଅନୁସାରେ—ମନୁଷ୍ୟ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।

Verse 79

एते वरामया लिंगे दत्तात्रं स्थापिते त्वया । तव प्रीत्यभिवृद्ध्यर्थं ब्रूहि भूयोऽप्युमात्मज

ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଛ, ସେଠାରେ ମୁଁ ଏହି ବରଗୁଡ଼ିକ ଦାନ କରିଛି। ଏବେ ପୁଣି କହ, ହେ ଉମାପୁତ୍ର, ଯେପରି ତୁମ ପ୍ରୀତି ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।

Verse 80

स्कन्द उवाच । कृतकृत्यो वरैर्दत्तैस्त्वया चैतैर्महेश्वर । नमोनमो नमस्तेस्तु नात्र त्याज्यं त्वया विभो

ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ—ହେ ମହେଶ୍ୱର! ତୁମେ ଦିଆ ଏହି ବରମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ କୃତକୃତ୍ୟ ହେଲି। ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର; ହେ ବିଭୋ, ଏଠା ଛାଡ଼ି ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 81

एवं प्रणम्य देवं स मातरं प्रणतोऽब्रवीत् । त्वयापि मातर्नैवात्र त्याज्यं मम प्रियेप्सया

ଏଭଳି ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ନମ୍ରଭାବେ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲା—ମା, ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରେମରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏଠା ଛାଡ଼ି ଯିବା ନୁହେଁ।

Verse 82

त्वामप्यत्र स्थापयिष्ये वरदा भव पर्वति

ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବି; ହେ ପାର୍ବତୀ, ବରଦାତ୍ରୀ ହେଉ।

Verse 83

श्रीदेव्युवाच । यत्र शर्वः स्वभावेन तत्र तिष्ठाम्यहं सुत

ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ସୁତ, ଯେଉଁଠାରେ ଶର୍ବ (ଶିବ) ସ୍ୱଭାବରେ ବସନ୍ତି, ସେଠାରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ।

Verse 84

तव भक्त्या विशेषेण स्थास्ये स्त्रीणां वरप्रदा । युद्धेषु तवकर्माणि रुद्रभक्तेषु ते कृपाम्

ତୁମ ଭକ୍ତିର ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବରଦାନ ଦେବାଳି ହୋଇ ଏଠାରେ ରହିବି। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ କର୍ମ ସଫଳ ହେବ, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଉପରେ ମୋ କୃପା ବିରାଜିତ ରହିବ।

Verse 85

पश्यंति पुत्रिणां मुख्या प्रीणिता च भृशं त्वया । गर्भक्लेशः स्त्रियो मन्ये साफल्यं भजते तदा

ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ କରିଥିବା ପୁତ୍ରବତୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାତାମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖନ୍ତି; ସେତେବେଳେ ଗର୍ଭକ୍ଲେଶ ଫଳପ୍ରାପ୍ତିରେ ସାର୍ଥକ ହୁଏ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ।

Verse 86

सुतो यदा रुद्रभक्तः सानंदं सद्भिरीर्यते । भव तस्मात्प्रियार्थाय तिष्ठाम्यत्र षडानन

ଯେତେବେଳେ ପୁତ୍ର ରୁଦ୍ରଭକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାହାକୁ କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ପ୍ରିୟାର୍ଥ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ଏଠାରେ ରହୁଛି, ହେ ଷଡାନନ।

Verse 87

स्त्रीभिराराधिता दास्ये सौभाग्यं सुपतिं सुतान् । चैत्रे चापि तृतीयायां स्नात्वा शीतेन वारिणा

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୋତେ ଆରାଧନା କଲେ ମୁଁ ସୌଭାଗ୍ୟ—ଉତ୍ତମ ପତି ଓ ପୁତ୍ରମାନେ—ଦେବି; ଏବଂ ଚୈତ୍ର ମାସର ତୃତୀୟା ଦିନ ଶୀତଳ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି…

Verse 88

अर्चयिष्यंति मां याश्च पुष्पैर्धूपैर्विलेपनैः । दास्यामि चाष्टसौभाग्यं या नारी भक्तितत्परा

ଯେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଲେପନଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବେ—ଭକ୍ତିରେ ତତ୍ପର ଯେକୌଣସି ନାରୀକୁ—ମୁଁ ଅଷ୍ଟସୌଭାଗ୍ୟ ଦେବି।

Verse 89

पितरौ श्वशुरौ पुत्रान्पतिं सौभाग्यसंपदः । कुंकुमं पुष्पश्रीखंडं तांबूलांजनमिक्षवः

ସେ ପିତାମାତା, ଶ୍ୱଶୁର-ଶ୍ୱଶ୍ରୂ, ପୁତ୍ରମାନେ, ପତି ଓ ସୌଭାଗ୍ୟସମ୍ପଦ ପାଏ; ସହିତ କୁଙ୍କୁମ, ପୁଷ୍ପ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ, ତାମ୍ବୂଳ, ଅଞ୍ଜନ ଓ ଇକ୍ଷୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 90

सप्तमं लवणं प्रोक्तमष्टमं च सुजीरकम् । तोलयेत्तुलया वापि सांघ्रिश्च तुलिता भवेत्

ସପ୍ତମ ଦ୍ରବ୍ୟ ଲବଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଅଷ୍ଟମଟି ସୁଜୀରକ। ତୁଳାରେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ତୋଳିବା ଉଚିତ; ତେବେ ସେ ଯୁଗଳ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ତୁଳିତ ହୁଏ।

Verse 91

सुवर्मेनाथ सौगन्ध्यद्रव्यैः शुभफलैरपि । भुंक्ते वा लवणं पश्चान्नासौ वै विधवा भवेत्

ହେ ନାଥ! ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଫଳ ସହିତ—ଯଦି ସେ ପରେ ଲବଣ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଧବା ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 92

माघे वा कार्तिके वापि चैत्रे स्नात्वार्चयेत् माम् । दौर्भाग्यदुःखदारिद्र्यैर्न सा संयोगमाप्नुयात्

ମାଘ ହେଉ କି କାର୍ତ୍ତିକ, କିମ୍ବା ଚୈତ୍ର—ସ୍ନାନ କରି ମୋତେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତେବେ ସେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସହ ସଂଯୋଗ ପାଉନାହିଁ।

Verse 93

श्रुत्वेति गिरिजावाचं सानंदः पार्वतीसुतः । स्थापयित्वा गिरिसुतां कपर्दिनमथाब्रवीत्

ଗିରିଜା (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପାର୍ବତୀପୁତ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା। ଗିରିସୁତାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ପରେ ସେ କପର୍ଦିନ (ଶିବ)ଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 94

पुष्पैर्धूपैर्मोदकैश्च पूर्वमभ्यर्च्य त्वां प्रभो । पुजयंति कुमारेशं तेषां विघ्नहरो भव

ହେ ପ୍ରଭୋ! ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ମୋଦକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ସେମାନେ କୁମାରେଶଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ବିଘ୍ନହର ହୁଅନ୍ତୁ।

Verse 95

कपर्द्युवाच । भ्रातस्त्वया स्थापितेऽस्मिंल्लिंगे भक्ताश्च ये नराः । न तेषां मम विघ्नानि मम वागनुगामिनी

କପର୍ଦୀ (ଶିବ) କହିଲେ—ହେ ଭ୍ରାତା! ତୁମେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଯେ ନରମାନେ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୋ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ହେବ ନାହିଁ; ମୋର ବାଣୀ ନିଶ୍ଚୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁଗମନ କରିବ।

Verse 96

एवमुक्ते विघ्नराज्ञा प्रतीतेऽस्थापयच्च तम् । तस्मादसौ सदाभ्यर्च्यश्चतुर्थ्यां च विशेषतः

ବିଘ୍ନରାଜ ଏପରି କହି ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ, ସେ ତାହାକୁ (ଦେବତାକୁ) ସ୍ଥାପନ କଲା। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ—ବିଶେଷତଃ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ।

Verse 97

एवं स्थाप्य कुमारेशं लब्ध्वा चैतान्वराञ्छिवात् । मनसा कृतकृत्यं चात्मानं मेने षडाननः

ଏଭଳି କୁମାରେଶଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବଙ୍କଠାରୁ ଏହି ବରଗୁଡ଼ିକ ପାଇ, ଷଡାନନ ମନେମନେ ନିଜକୁ କୃତକୃତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

Verse 98

तस्थावंशेन तत्रैव कुमारेश्वरसंनिधौ । अत्र स्थितं कुमारं ये पश्यन्ति स्वामियात्रिमः

ସେ ସେଠାରେଇ କୁମାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ନିଜ ଅଂଶସହ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ କୁମାରଙ୍କୁ ଯେ ସ୍ୱାମିଯାତ୍ରାର ଯାତ୍ରୀମାନେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି—

Verse 99

सफला स्वामियात्रा च तेषां भवति भारत । कार्तिक्यां च विशेषेण कार्तिकेयं समर्चयेत्

ହେ ଭାରତ! ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମିଯାତ୍ରା ସଫଳ ହୁଏ। ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଶେଷଭାବେ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସମର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 100

यत्फलं स्वामियात्रायां तत्फलं समावाप्नुयात् । एवंविधमिदं पार्थ महीसागरसंगमम्

ସ୍ୱାମିୟାତ୍ରାରେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ହେ ପାର୍ଥ, ଏହା ଭୂମି ଓ ସାଗରର ଏପରି ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗମ।

Verse 101

निमित्तीकृत्य चात्मानं साध्वर्थे लिंगमर्चितम् । रोगाभिभूतो रोगैर्वा नाम्नामष्टोत्तरं शतम्

ନିଜକୁ ନିମିତ୍ତ କରି ପବିତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲିଙ୍ଗର ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ। ଯେ ରୋଗପୀଡିତ, ସେ (ଶିବଙ୍କ) ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ଶତନାମ ଜପ କରୁ।

Verse 102

जप्त्वा शुचिर्ब्रह्मचारी मासं मुच्येत पातकात् । एतदाराध्य संजाता रजिरामादयः पुरा

ଜପ କରି, ଶୁଚି ରହି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କଲେ ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହାକୁ ଆରାଧନା କରି ପୁରାକାଳରେ ରଜିରାମ ଆଦି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 103

शतसंख्याबलं राज्यं रुद्रलोक च भेजिरे । जामदग्न्यस्त्विदं लिंगमाराध्य च समायुतम्

ସେମାନେ ଶତଗୁଣ ବଳବର୍ଦ୍ଧିତ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ (ପରଶୁରାମ) ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଆରାଧନା କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ସମାୟୁତ ହେଲେ।

Verse 104

लेभे कुठारमुज्जह्ने येनार्जुनभुजान्युधि । अग्रतो देवदेवस्य ज्ञात्वा तीर्थे महागुणान्

ସେ ସେହି କୁଠାର (ପରଶୁ) ପାଇଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୁଜାଗୁଡ଼ିକୁ ଛେଦିଥିଲେ। ଦେବଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ପ୍ରଥମେ ଯାଇ, ସେଇ ତୀର୍ଥର ମହାଗୁଣ ଜାଣି (ଏହି ସିଦ୍ଧି ଲଭିଲେ)।

Verse 105

रामेश्वरमिति ख्यातं स्थापितं लिंगमुत्तमम् । तच्च योऽभ्यर्चयेद्भक्त्या रुद्रलोकं स गच्छति

ସେଇ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ‘ରାମେଶ୍ୱର’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଯେ ଭକ୍ତିରେ ତାହାକୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 106

प्रीतः स्यात्तस्य रामश्च कुमारेशश्च फाल्गुन । इति संक्षेपतः प्रोक्तं कुमारेशस्य वर्णनम्

ହେ ଫାଲ୍ଗୁଣ! ତାହାରେ ରାମ ଓ କୁମାରେଶ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି ସଂକ୍ଷେପରେ କୁମାରେଶଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନ କୁହାଗଲା।

Verse 107

कुमारेशस्य माहात्म्यं कीर्तयेद्यस्तदग्रतः । ये च श्रृण्वंत्यनुदिनं रुद्रलोके वसंति ते

ଯେ କୁମାରେଶଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ଏବଂ ଯେମାନେ ତାହା ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣନ୍ତି—ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ବସନ୍ତି।

Verse 108

अस्य लिंगस्य माहात्म्यं श्राद्धकाले तु यः पठेत् । पितॄणामक्षयं जायते नात्र संशयः

ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପାଠ କରେ, ତାହାର ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 109

अस्य लिंगस्य माहात्म्यं गुर्विणीं श्रावयेद्यदि । गुणवाञ्जायते पुत्रः कन्या चापि पतिव्रता

ଯଦି କେହି ଗର୍ଭିଣୀ ନାରୀକୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣାଏ, ତେବେ ଗୁଣବାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମେ; କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ପତିବ୍ରତା ହୁଏ।

Verse 110

एतत्पुण्यं पापहरं धर्म्यं चाह्लादकारकम् । पठतां चापि सर्वाभीष्टफल प्रदम्

ଏହା ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ପାପହର, ଧର୍ମସମ୍ମତ ଓ ଆନନ୍ଦକର। ଯେମାନେ ଏହା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ସିદ્ધି ଦେଏ।