Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

ततो ब्रह्मा सर्वदोषविमुक्तं निर्ममे स्वयम् । दृष्टिकांतं मनःकांतं फलकांतं सुलिंगकम्

Transliteration

tato brahmā sarvadoṣavimuktaṃ nirmame svayam | dṛṣṭikāṃtaṃ manaḥkāṃtaṃ phalakāṃtaṃ suliṃgakam

Translation

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ଶୁଭ ଶିବଲିଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ କଲେ—ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର, ମନକୁ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଫଳଦାନରେ ଶୋଭନ।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Desha-Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (then)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• सर्व-दोष-विमुक्तम्: free from all faults
• सर्व-दोष-विमुक्तम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + विमुक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘freed from all faults’)

• निर्ममे: made/created
• निर्ममे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + मि/मा (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘created/made’

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Karta (Emphatic/कर्तृबल)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः कर्तृत्वबोधक (himself)

• दृष्टि-कान्तम्: pleasing to the eye
• दृष्टि-कान्तम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृष्टि (प्रातिपदिक) + कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘pleasing to the sight’)

• मनः-कान्तम्: pleasing to the mind
• मनः-कान्तम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनस् (प्रातिपदिक) + कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘pleasing to the mind’)

• फल-कान्तम्: pleasing in its fruits
• फल-कान्तम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: फल (प्रातिपदिक) + कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘pleasing in result/fruit’)

• सु-लिङ्गकम्: a beautiful liṅga
• सु-लिङ्गकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + लिङ्गक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (‘a fine liṅga’)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced for Māheśvara Khaṇḍa narrative style)

Characters & Entities

• Brahmā
• Śiva (implied by liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred forms meant for worship should be pure and well-established, for they yield beautiful spiritual fruits when approached with reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces the consecrated liṅga connected to a sacred lake/area described in this adhyāya; the snippet itself does not name the site explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act implied is the making/establishing of an auspicious liṅga as a foundation for later worship and consecration.