Adhyaya 24

Verse 1

गणावूचतुः । शिवशर्मन्नुदर्कं ते कथयावो निशामय । त्वमत्र वैष्णवे लोके भुक्त्वा भोगान्सुपुष्कलान्

ଗଣମାନେ କହିଲେ— ହେ ଶିବଶର୍ମନ୍, ଶୁଣ; ଆମେ ତୋର ଆଗାମୀ ଗତି କହୁଛୁ। ତୁମେ ଏଠାରେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଚୁର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବ।

Verse 2

ब्रह्मणो वत्सरं पूर्णं रममाणोऽप्सरोगणैः । सुतीर्थमरणोपात्त पुण्यशेषेण वै पुनः

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ତୁମେ ଅପ୍ସରାଗଣ ସହ କ୍ରୀଡା କରିବ; ତାପରେ ସୁତୀର୍ଥରେ ମରଣରୁ ଲବ୍ଧ ପୁଣ୍ୟର ଶେଷବଳ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ (ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗତି ପାଇବ)।

Verse 3

भविष्यसि महीपालो नगरे नंदिवर्धने । राज्यं प्राप्यासपत्नं च समृद्धबलवाहनम्

ତୁମେ ନନ୍ଦିବର୍ଧନ ନାମକ ନଗରରେ ମହୀପାଳ ହେବ; ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀହୀନ, ବଳ ଓ ବାହନରେ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 4

कृष्टिभिर्हृष्टपुष्टैश्च रम्यहाटकभूषणैः । संजुष्टमिष्टापूर्तानां धर्माणां नित्यकर्तृभिः

ତୁମର ରାଜ୍ୟ ହର୍ଷିତ ଓ ପୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ଭରିଥିବ, ରମ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଭୂଷଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହେବ, ଏବଂ ଇଷ୍ଟ‑ପୂର୍ତ୍ତ ଧର୍ମ ନିତ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ହେବ।

Verse 5

सदासंपन्नसस्यं च सूर्वरक्षेत्रसंकुलम् । सुदेशं सुप्रजं सुस्थं सुतृणं बहुगोधनम्

ସେ ଦେଶ ସଦା ଧାନ୍ୟସମୃଦ୍ଧ ହେବ, ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ସୁନ୍ଦର ଦେଶ, ସୁପ୍ରଜାସମ୍ପନ୍ନ, ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ—ଚାରା ଓ ଗୋଧନରେ ପ୍ରଚୁର ହେବ।

Verse 6

देवतायतनानां च राजिभिः परिराजितम् । सुयूपा यत्र वै ग्रामाः सुवित्तर्द्धि विराजिताः

ସେ ଦେଶ ଦେବାଳୟମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଣୀଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ ହେବ; ଏବଂ ସେଠାର ଗ୍ରାମମାନେ ସୁନ୍ଦର ଯୂପ (ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ) ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ ଉତ୍ତମ ଧନ‑ସମୃଦ୍ଧିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବେ।

Verse 7

सुपुष्प कृत्रिमोद्यानाः ससदाफलपादपाः । सपद्मिनीककासारा यत्र राजंति भूमयः

ସେଠାର ଭୂମିମାନେ ସୁନ୍ଦର ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ସୁସଜ୍ଜିତ ଉଦ୍ୟାନ, ସଦା ଫଳଦାୟୀ ବୃକ୍ଷ, ଏବଂ ପଦ୍ମିନୀ ସରୋବର ଓ ଜଳାଶୟଦ୍ୱାରା ରାଜିବେ।

Verse 8

सदंभा निम्नगाराजिर्न यत्र जनता क्वचित् । कुलान्येव कुलीनानि न चान्यायधनानि च

ସେଠାରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦମ୍ଭ ରହିବ ନାହିଁ; ନଦୀଧାରାମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଣୀ ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁସଂଗଠିତ ହେବ। କୁଳମାନେ ନିଶ୍ଚୟ କୁଳୀନ ହେବେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ସେଠାରେ ରହିବ ନାହିଁ।

Verse 9

विभ्रमो यत्र नारीषु नविद्वत्सु च कर्हिचित् । नद्यः कुटिलगामिन्यो न यत्र विषये प्रजाः

ଯେ ଦେଶରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋହ-ବିଭ୍ରମ ପ୍ରବଳ ଓ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କୁ କେବେ ସମ୍ମାନ ମିଳେନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ନଦୀମାନେ ବାଙ୍କା ପଥେ ବହେ ଓ ପ୍ରଜା ନିଜ ଯଥୋଚିତ ବିଷୟରେ ସ୍ଥିର ରହେନାହିଁ—ସେ ଭୂମି ଦୂଷିତ ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 10

तमोयुक्ताः क्षपा यत्र बहुलेषु न मानवाः । रजोयुजः स्त्रियो यत्र न धर्मबहुला नराः

ଯେଉଁଠି ରାତି ଘୋର ତମସ୍‌ରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ମାନବତା ଦୁର୍ଲଭ; ଯେଉଁଠି ନାରୀମାନେ ରଜୋଗୁଣର ଚଞ୍ଚଳତାରେ ବନ୍ଧା ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଧର୍ମବହୁଳ ନୁହନ୍ତି—ସେ ଅଞ୍ଚଳ ପତିତ ବୋଲି ବୁଝ।

Verse 11

धनैरनंधो यत्रास्ति मनो नैव च भोजनम् । अनयः स्यंदनं यत्र न च वै राजपूरुषः

ଯେ ଦେଶରେ ଧନ ହିଁ ‘ଦୃଷ୍ଟି’ ହୋଇଯାଏ ଓ ଭୋଜନରେ ମଧ୍ୟ ମନ ତୃପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟାୟ ଜୀବନରଥର ସ୍ୟନ୍ଦନ ହୋଇଯାଏ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜପୁରୁଷ ନାହାନ୍ତି—ସେ ଦେଶ ଅଧର୍ମୀ ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 12

दंडः परशुकुद्दाल वालव्य जनराजिषु । आतपत्रेषु नान्यत्र क्वचित्क्रोधापराधजः

ଯେଉଁଠି ଲୋକସମୂହରେ ଦଣ୍ଡ ମାନେ କେବଳ କୁହାଡ଼ି, କୁଦାଳ ପରି ରୁକ୍ଷ ଉପକରଣ; ଏବଂ ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦାର ଛତ୍ର ଛଡ଼ା ସବୁଠି କ୍ରୋଧ ଓ ଅପରାଧଜନିତ ଦଣ୍ଡ ମାତ୍ର ଦେଖାଯାଏ—ସେଠାରେ ଧର୍ମ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ।

Verse 13

अन्यत्राक्षिकवृंदेभ्यः क्वचिन्न परिदेवनम् । आक्षिका एव दृश्यंते यत्र पाशकपाणयः

ଯେଉଁଠି ଜୁଆଡ଼ିମାନଙ୍କ ଦଳ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ବିଲାପ ଶୁଣାଯାଏନାହିଁ; ଏବଂ ହାତରେ ପାଶା ଧରି କେବଳ ଜୁଆଡ଼ିମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି—ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଶୁଭହୀନ ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 14

जाड्यवार्ता जलेष्वेव स्त्रीमध्या एव दुर्बलाः । कठोरहृदया यत्र सीमंतिन्यो न मानवाः

ଯେଉଁଠାରେ ଜଡତା କେବଳ ଜଳରେ ଥାଏ, ଦୁର୍ବଳତା କେବଳ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ କଟିରେ ଥାଏ ଏବଂ କଠୋରତା କେବଳ ନାରୀମାନଙ୍କ ଠାରେ ଥାଏ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରେ ନୁହେଁ।

Verse 15

औषधेष्वेव यत्रास्ति कुष्ठयोगो न मानवे । वेधोप्यंतःसुरत्नेषु शूलं मूर्तिकरेषु वै

ଯେଉଁଠାରେ କୁଷ୍ଠର ଯୋଗ କେବଳ ଔଷଧରେ ଥାଏ, ମନୁଷ୍ୟ ଠାରେ ନୁହେଁ; ବେଧ କେବଳ ରତ୍ନରେ ଥାଏ ଏବଂ ଶୂଳ କେବଳ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଥାଏ।

Verse 16

कंपःसात्त्विकभावोत्थो न भयात्क्वापि कस्यचित् । संज्वरः कामजो यत्र दारिद्र्यं कलुषस्य च

ଯେଉଁଠାରେ କମ୍ପନ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବରୁ ଜାତ ହୁଏ, ଭୟରୁ ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ୱର କାମଜନିତ ଅଟେ ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କେବଳ ପାପର ଅଟେ।

Verse 17

दुर्लभत्वं सदा कस्य सुकृतेन च वस्तुनः । इभा एव प्रमत्ता वै युद्धं वीच्योर्जलाशये

ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କେଉଁ ବସ୍ତୁ ଦୁର୍ଲଭ ଅଟେ? ଯେଉଁଠାରେ ମଦ କେବଳ ହାତୀମାନଙ୍କ ଠାରେ ଥାଏ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଜଳର ତରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ।

Verse 18

दानहानिर्गजेष्वेव द्रुमेष्वेव हि कंटकाः । जनेष्वेव विहारा हि न कस्यचिदुरःस्थली

ଯେଉଁଠାରେ ଦାନ (ମଦଜଳ) ର ହାନି କେବଳ ହାତୀମାନଙ୍କ ଠାରେ ଥାଏ, କଣ୍ଟା କେବଳ ଗଛରେ ଥାଏ ଏବଂ ବିହାର କେବଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ଠାରେ ଥାଏ।

Verse 19

बाणेषु गुणविश्लेषो बंधोक्तिः पुस्तके दृढा । स्नेहत्यागः सदैवास्ति यत्र पाशुपते जने

ସେଇ ଦେଶରେ ବାଣମାନଙ୍କର ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ; ପୁସ୍ତକରେ ସନ୍ଧି-ବଚନ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୁଏ; ଏବଂ ପାଶୁପତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସକ୍ତି-ତ୍ୟାଗ ସଦା ଅଚଳ ରହେ।

Verse 20

दंडवार्ता सदा यत्र कृतसंन्यासकर्मणाम् । मार्गणाश्चापकेष्वेव भिक्षुका ब्रह्मचारिणः

ସେଠାରେ ସନ୍ନ୍ୟାସକର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡ-ବାର୍ତ୍ତା ସଦା ଚାଲିଥାଏ; ଭିକ୍ଷାଜୀବୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ କେବଳ ଶିଷ୍ଟ ସାଧକ ଭାବେ, ନିଜ ନିୟତ ପଥର ଅନ୍ୱେଷୀ ହୋଇ ଦେଖାଯାନ୍ତି।

Verse 21

यत्र क्षपणका एव दृश्यंते मलधारिणः । प्रायो मधुव्रता एव यत्र चंचलवृत्तयः

ସେଠାରେ ତପସ୍ୟାର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ମଲଧାରୀ ସତ୍ୟ କ୍ଷପଣକମାନେ ମାତ୍ର ଦେଖାଯାନ୍ତି; ଆଚରଣରେ ଚଞ୍ଚଳମାନେ ପ୍ରାୟଃ କେବଳ ‘ମଧୁବ୍ରତ’—ଭ୍ରମର ପରି ଅସ୍ଥିର ସ୍ୱଭାବର—ହୁଅନ୍ତି।

Verse 22

इत्यादि गुणवद्देशे त्वयिराज्यं प्रशासति । धर्मेण राजधर्मज्ञ शौंडीर्यगुणशालिनि

ଏପରି ଗୁଣସମୃଦ୍ଧ ଦେଶରେ ତୁମେ ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଛ—ହେ ରାଜଧର୍ମଜ୍ଞ, ହେ ଶୌର୍ୟ ଓ ସଦ୍ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ।

Verse 23

सौभाग्यभाजि रूपाढ्ये शौर्यौदार्यगुणान्विते । सीमंतिनीनां रम्याणां लावण्यवर्जित सुश्रियाम्

ଏହି ରାଜ୍ୟ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ରୂପରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଶୌର୍ୟ ଓ ଔଦାର୍ୟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ; ଏଠାରେ ରମ୍ୟ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ କୁଳବଧୂମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଲାବଣ୍ୟର ଗର୍ବ ନୁହେଁ, ଶାଲୀନ ଶ୍ରୀର ଦୀପ୍ତି ହିଁ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।

Verse 24

राज्ञीनामयुतंभावि कुमाराणां शतत्रयम् । वृद्धकाल इति ख्यात उग्रः परपुरंजयः

ତାହାଙ୍କର ଦଶହଜାର ରାଣୀ ଓ ତିନିଶହ କୁମାର ହେବେ; ସେ ଉଗ୍ର, ପର-ପୁରଜୟୀ, ‘ବୃଦ୍ଧକାଳ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଥିଲେ।

Verse 25

विजितानेकसमरः श्रीसंतर्पितमार्गणः । अनेकगुणसंपूर्णः पूर्णचंद्रनिभद्युतिः

ଅନେକ ସମର ଜୟ କରି, ସେ ଧନଦ୍ୱାରା ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ପୁରସ୍କୃତ କରୁଥିଲେ; ଅନେକ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ କାନ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 26

संततावभृथक्लिन्न मूर्धजः क्षितिषर्षभः । प्रजापालनसंपन्नः कोशप्रीणितभूसुरः

ସେ ରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ସଦୃଶ; ତାଙ୍କର କେଶ ସଦା ଅବଭୃଥ-ସ୍ନାନରେ ସିକ୍ତ ଥାଏ; ପ୍ରଜାପାଳନରେ ସମର୍ଥ, ଏବଂ ରାଜକୋଷଦ୍ୱାରା ଭୂସୁର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୀତ କରୁଥିଲେ।

Verse 27

पदारविंदं गौविंदं हृदि ध्यायन्नतंद्रितः । वासुदेवकथालापपरिक्षिप्त दिनक्षपः

ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପଦାରବିନ୍ଦକୁ ହୃଦୟରେ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରି, ବାସୁଦେବଙ୍କ କଥା-ଆଲାପରେ ଲୀନ ହୋଇ ସେ ଦିନରାତି କାଟୁଥିଲେ।

Verse 28

कदाचिदुपविष्टःसन्मध्ये राजसभं द्विज । दूरात्कार्पटिकैर्दृष्टो वाराणस्याः समागतैः

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଏକଦା ସେ ରାଜସଭାର ମଧ୍ୟରେ ଉପବିଷ୍ଟ ଥିଲେ; ତେବେ ବାରାଣସୀରୁ ଆସିଥିବା ସଞ୍ଚାରୀ କାର୍ପଟିକ ବୈରାଗୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 29

तत्कर्मभाविसदृशैस्तदात्वमभिनंदितः । तैः सर्वै राजशार्दूलस्याशीर्वादैरनेकशः

ସେହି କର୍ମ ଓ ତାହାର ଭାବୀ ଫଳକୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ସେତେବେଳେ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲ; ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେଇ ରାଜଶାର୍ଦୂଳଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।

Verse 30

श्रीमद्विश्वेश्वरो देवो विश्वेषां जगतां गुरुः । काशीनाथस्तुते कुर्यात्कुमतेरपवर्जनम्

ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଗୁରୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଦେବ—କାଶୀନାଥ—ସ୍ତୁତି ପାଇଲେ କୁମତିର ନିବାରଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 31

नैःश्रेयसीं च संपत्तिं यो देयात्स्मरणादपि । काशीनाथः स ते दिश्याज्ज्ञानं मलविवर्जितम्

ଯିଏ କେବଳ ସ୍ମରଣମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପରମ ଶ୍ରେୟ ଓ ସତ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେଇ କାଶୀନାଥ ତୁମକୁ ମଲରହିତ ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 32

येन पुण्येन ते प्राप्तं राज्यं प्राज्यमकंटकम् । तत्पुण्यशेषतोभूयाद्विश्वनाथे मतिस्तव

ଯେ ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମେ ବିଶାଳ ଓ ନିଷ୍କଣ୍ଟକ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲ, ସେହି ପୁଣ୍ୟର ଶେଷଫଳରେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର ଭକ୍ତି-ନିଶ୍ଚୟ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।

Verse 33

यस्य प्रसादात्सुलभमायुः पुत्रांबरागनाः । समृद्धयः स्वर्गमोक्षौ स विश्वेशः प्रसीदतु

ଯାହାଙ୍କ କୃପାରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପୁତ୍ର, ବସ୍ତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀ ସହଜରେ ମିଳେ, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ—ସେଇ ବିଶ୍ୱେଶ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 34

नामश्रवणमात्रेण यस्य विश्वेशितुर्विभोः । महापातकविच्छेदः स विश्वेशोऽस्तु ते हृदि

ଯାହାଙ୍କ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ବିଶ୍ୱେଶିତୃ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ ମାତ୍ର ଶ୍ରବଣେ ମହାପାପ ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ସେଇ ବିଶ୍ୱେଶ ତୁମ ହୃଦୟେ ବସୁନ୍ତୁ।

Verse 35

त्वं वृद्धकालो भूपालः श्रुत्वेत्याशीः परंपराम् । स्मरिष्यसीदं वृत्तांतं पुलकांकवपुस्तदा

ହେ ଭୂପାଳ! ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ-ପରମ୍ପରା ଶୁଣି ଭକ୍ତିର ରୋମାଞ୍ଚିତ ଦେହେ ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ସ୍ମରିବ।

Verse 36

आकारगोपनं कृत्वा तेभ्यो दत्त्वा धनं बहु । सुमुहूर्तमनुप्राप्य सुते राज्यं विधाय च

ନିଜ ଅଭିପ୍ରାୟ ଗୋପନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁ ଧନ ଦାନ କରି, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇ, ତୁମେ ପୁତ୍ରଙ୍କ ହାତେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 37

अनंगलेखया राज्ञ्या ततः काशीं गमिष्यसि । दत्त्वा दानानि भूरीणि प्रीणयित्वाऽर्थिनो जनान्

ତାପରେ ରାଣୀ ଅନଙ୍ଗଲେଖାଙ୍କ ସହ ତୁମେ କାଶୀକୁ ଯିବ—ବହୁ ଦାନ ଦେଇ ଏବଂ ଅର୍ଥୀ ଜନମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି।

Verse 38

स्वनाम्ना तत्र संस्थाप्य लिंगं निर्वाणकारणम् । प्रासादं तत्र कृत्वोच्चैस्तदग्रे कूपमुत्तमम्

ସେଠାରେ ନିଜ ନାମରେ ନିର୍ବାଣ-କାରଣ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରିବ ଏବଂ ତାହାର ସମ୍ମୁଖେ ଏକ ଉତ୍ତମ କୂପ ମଧ୍ୟ କରିବ।

Verse 39

विधाय विधिवत्तत्र कलशारोपणादिकम् । मणिमाणिक्य चांपेय दुकूलेभाश्वगोधनम्

ସେଠାରେ କଳଶାରୋପଣ ଆଦି ସମସ୍ତ ବିଧିବିଧାନ ଯଥାବିଧି କରି, ସେ ମଣି-ମାଣିକ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ମଦ୍ୟ, ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର, ଗଜ-ଅଶ୍ୱ ଓ ଗୋଧନ ଦାନରୂପେ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 40

महाध्वजपताकाश्च च्छत्रचामरदर्पणम् । देवोपकरणं भूरि विश्राण्य श्रमवर्जितः

ସେ ମହାଧ୍ୱଜ-ପତାକା, ଛତ୍ର, ଚାମର ଓ ଦର୍ପଣ—ଦେବପୂଜାର ଅନେକ ଉପକରଣ—ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ବଣ୍ଟନ କଲେ; କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଅନିଚ୍ଛା ବିନା ଦାନ କଲେ।

Verse 41

व्रतोपवासनियमैः परिक्षीणकलेवरः । मध्याह्ने निर्जने तत्र द्रक्ष्यस्येकं तपोधनम्

ବ୍ରତ, ଉପବାସ ଓ ନିୟମରେ ଦେହ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଛି; ସେହି ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ତୁମେ ଏକ ତପୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖିବ—ତପସ୍ୟା ହିଁ ଯାହାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଧନ।

Verse 42

अतीवजीर्णवपुषं परिपिंगजटान्वितम् । मूर्तिमंतंमिव प्रांशुं धर्मं जनमनोहरम्

ତାଙ୍କ ଦେହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜୀର୍ଣ୍ଣ, ମୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖେ ପିଙ୍ଗଳ ଜଟା; ସେ ଉଚ୍ଚକାୟ ଓ ଜନମନୋହର—ମନେ ହେଲା ଧର୍ମ ନିଜେ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 43

भारं शरीरयष्टेश्च दृढयष्ट्यां समर्प्य च । गर्भागाराद्विनिष्क्रम्याभ्यायांतंरंगमंडपे

ଦୁର୍ବଳ ଦେହର ଭାରକୁ ଦୃଢ ଦଣ୍ଡରେ ଭରସା ଦେଇ, ସେ ଗର୍ଭଗୃହରୁ ବାହାରି ଆଙ୍ଗଣର ରଙ୍ଗମଣ୍ଡପ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 44

उपविश्य समीपे ते प्रक्ष्यत्येवमनुक्रमात् । कोसि त्वं किमिहासि त्वं द्वितीय इव कस्त्वयम्

ତୁମ ପାଖେ ବସି ସେ କ୍ରମକ୍ରମେ ପଚାରିବ— “ତୁମେ କିଏ? ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? ଆଉ ତୁମ ପାଖରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆତ୍ମା ପରି ଥିବା ଏହି ଲୋକ କିଏ?”

Verse 45

प्रासादः कारितः केन जानास्येष ततो वद । अस्य लिंगस्य किं नाम प्रायो जाने न वार्धकात्

“ଏହି ପ୍ରାସାଦ କିଏ ନିର୍ମାଣ କରାଇଛି? ଯଦି ଜାଣ, ତେବେ କହ। ଏହି ଲିଙ୍ଗର ନାମ କଣ? ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରୁ ମୋତେ ପ୍ରାୟ ସ୍ମରଣ ନାହିଁ।”

Verse 46

पृष्टस्त्वमिति ते नाथ तदा वृद्ध तपस्विना । कथयिष्यस्यहं राजा वृद्धकाल इति श्रुतः

ହେ ନାଥ, ସେହି ବୃଦ୍ଧ ତପସ୍ବୀ ପଚାରିଲେ ତୁମେ କହିବ— “ମୁଁ ଜଣେ ରାଜା; ‘ବୃଦ୍ଧକାଳ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।”

Verse 47

दाक्षिणात्य इह प्राप्तस्त्वेतया सह कांतया । ध्यायामि लिंगमेतच्च प्रार्थयामि न किंचन

“ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶରୁ ଏହି ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ସହ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଧ୍ୟାନ କରେ; କିଛିମାତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା କରେନି।”

Verse 48

प्रासादस्यास्य जटिल स्वयंकारयिता शिवः । विशेषतोऽस्यलिंगस्य नाम नो वेद्मि निश्चितम्

“ହେ ଜଟିଳ, ଏହି ପ୍ରାସାଦର ସ୍ୱୟଂକାରୟିତା ଶିବ ନିଜେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ବିଶେଷ ନାମ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣେନି।”

Verse 49

इति श्रुत्वा नरपतेर्वाक्यंप्राह जटाधरः । सत्यमुक्तं त्वयैकं हि लिंगनाम न वेत्सि यत्

ରାଜାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଜଟାଧାରୀ ତପସ୍ବୀ କହିଲେ—“ତୁମେ ଗୋଟିଏ କଥା ସତ୍ୟ କହିଛ; କିନ୍ତୁ ଲିଙ୍ଗର ନାମ ତୁମେ ଜାଣ ନାହଁ।”

Verse 50

पश्येयं त्वामहं नित्यमुपविष्टं सुनिश्चलम् । श्रुतो भविष्यति तव प्रासादो येन कारितः

“ମୁଁ ତୁମକୁ ସଦା ସୁନିଶ୍ଚଳ ଭାବେ ଉପବିଷ୍ଟ ଦେଖିପାରିବି। ତୁମେ ଯେ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରାଇଛ, ସେ ଲୋକେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।”

Verse 51

ममाग्रे तत्समाचक्ष्व यदि जानासि तत्त्वतः । आकर्ण्येति वचस्तस्य पुनः प्राह भवानिति

“ଯଦି ତୁମେ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣ, ତେବେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କହ।” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ—“ଭଲ, ଶୁଣ।”

Verse 52

कर्ता कारयिता शंभुः किमतथ्यं ब्रवीम्यहम् । अथवा चिंतया किं मे तपस्विन्ननया विभो

“କର୍ତ୍ତା ଓ କାରୟିତା ଶମ୍ଭୁ ହିଁ; ମୁଁ ଅସତ୍ୟ କିପରି କହିବି? ତଥାପି, ହେ ବିଭୁ ତପସ୍ବୀ, ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ମୋର କଣ ପ୍ରୟୋଜନ?”

Verse 53

इति त्वयि स्थिते जोषं स पुनर्वृद्धतापसः । पिपासुरस्मि पानीयमानीयाशु प्रयच्छ मे

ତୁମେ ନିରବ ଭାବେ ଦାଁଡିଥିବାବେଳେ ସେ ବୃଦ୍ଧ ତପସ୍ବୀ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ—“ମୁଁ ପିପାସୁ; ଶୀଘ୍ର ଜଳ ଆଣି ମୋତେ ଦିଅ।”

Verse 54

इति तेन च नुन्नस्त्वं वार्यानीय च कूपतः । पाययिष्यसि तं वृद्धं तापसं तत्क्षणाच्च सः

ତାହାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ତୁମେ କୂପରୁ ଜଳ ଉଠାଇ ସେହି ବୃଦ୍ଧ ତାପସଙ୍କୁ ପାନ କରାଇବ; ଏବଂ ସେହି କ୍ଷଣେ ସେ…

Verse 55

तदंबुपानतो भूयात्सुपार्वण शशिप्रभः । तरुणो रूपसंपन्नः कोशोन्मुक्तोरगो यथा

ସେହି ଜଳ ପାନ କରି ସେ ପୁନର୍ବାର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା; ଯୁବକ ଓ ରୂପସମ୍ପନ୍ନ—ଖୋଲ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତ ସର୍ପ ପରି।

Verse 56

जाताश्चर्येण भवता पुनरेवाभ्यभाषि सः । कः प्रभावो हि भगवन्नेष येन भवान्पुनः

ତୁମ ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖି ସେ ପୁନର୍ବାର କହିଲା—“ଭଗବନ୍, କେଉଁ ପ୍ରଭାବରେ ଆପଣ ପୁନଃ…?”

Verse 57

परित्यज्यात्र जरसं न वो भ्राजसि सांप्रतम् । अस्ति चेदवकाशस्ते ततो ब्रूहि तपोधन

ଏଠାରେ ଜରାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଆପଣ ଏବେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଅବକାଶ ଥାଇଲେ କହନ୍ତୁ, ହେ ତପୋଧନ।

Verse 58

तपोधन उवाच । वृद्धकालक्षितिपते जाने त्वां सुमहामते । इमामपि च जानेऽहं तव पत्नीं पतिव्रताम्

ତପୋଧନ କହିଲେ—“ଦୀର୍ଘକାଳ ଜରାର ଭାର ବହନ କରୁଥିବା ରାଜନ୍, ହେ ମହାମତି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ; ଏବଂ ତୁମର ଏହି ପତିବ୍ରତା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ।”

Verse 59

जन्मनोऽस्मादियं राजन्नासीद्विप्रस्य कन्यका । तुर्वसोर्वेदवपुषः शुभाचारा शुभानना

ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଏହି ନାରୀ ତୁର୍ବସୁ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ—ବେଦମୟ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ଶୁଭାଚାରିଣୀ ଓ ସୁମୁଖୀ।

Verse 60

तेन दत्ता विवाहार्थं नैध्रुवाय महात्मने । स च कालवशं प्राप्तो नैध्रुवोऽप्राप्तयौवनः

ସେ ତାଙ୍କୁ ବିବାହାର୍ଥେ ମହାତ୍ମା ନୈଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ; କିନ୍ତୁ ନୈଧ୍ରୁବ ଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତି ପୂର୍ବରୁ କାଳବଶ ହେଲେ (ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ)।

Verse 61

वैधव्यं पालयंत्येषा मृताऽवंत्यां शुभव्रता । तेन पुण्येन संजाता पांड्यस्य नृपतेः सुता

ଏହି ଶୁଭବ୍ରତା ନାରୀ ବୈଧବ୍ୟଧର୍ମ ପାଳନ କରି ଅବନ୍ତୀରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କଲେ; ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ନୃପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

Verse 62

परिणीता त्वया राजन्पतिव्रतरता सदा । त्वया सहेह संप्राप्ता मुक्तिं प्राप्स्यत्यनुत्तमाम्

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯାହାକୁ ବିବାହ କରିଛ, ସେ ସଦା ପତିବ୍ରତାଧର୍ମରେ ରତ; ତୁମ ସହ ଏଠାକୁ ଆସି ସେ ଅନୁତ୍ତମ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 63

अयोध्यायामथावंत्यां मथुरायामथापि वा । द्वारवत्यां च कांच्यां वा मायापुर्यामथो नृप

ହେ ନୃପ, ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ହେଉ କି ଅବନ୍ତୀରେ, କିମ୍ବା ମଥୁରାରେ; ଦ୍ୱାରବତୀରେ ହେଉ କି କାଞ୍ଚୀରେ, କିମ୍ବା ମାୟାପୁରୀରେ—

Verse 64

अपि पातकिनो ये च कालेन निधनं गताः । ते हि स्वर्गादिहागत्य काश्यां मोक्षमवाप्नुयुः

ଯେ ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ କାଳକ୍ରମେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୁନଃ ଫେରି ଏଠାରେ କାଶୀକୁ ଆସି ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତି।

Verse 65

अवैमि त्वामपि नृपद्विजोऽभूः पूर्वजन्मनि । माथुरः शिवशर्माख्यो मायापुर्यां भवान्मृतः

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ—ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ତୁମେ ମଥୁରାର ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ‘ଶିବଶର୍ମା’ ନାମରେ; ଏବଂ ମାୟାପୁରୀରେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।

Verse 66

तत्पुण्यात्प्राप्य वैकुंठं भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । तत्पुण्यशेषात्क्षितिपो जातस्त्वं नंदिवर्धने

ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମେ ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ମନୋହର ଭୋଗ ଭୋଗିଲ; ଏବଂ ସେହି ପୁଣ୍ୟର ଶେଷଫଳରୁ ନନ୍ଦିବର୍ଧନରେ ତୁମେ ରାଜା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଲ।

Verse 67

वृद्धकालावनीपाल तेनैव सुकृतेन च । मोक्षक्षेत्रमिदं प्राप्तो मुक्तिं प्राप्स्यस्यनुत्तमाम्

ହେ ବୃଦ୍ଧ ଭୂପାଳ, ସେହି ସୁକୃତରେ ତୁମେ ଏହି ମୋକ୍ଷକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛ; ତୁମେ ଅନୁତ୍ତମ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବ।

Verse 68

अन्यच्च शृणु राजेंद्र त्वया यत्समुदीरितम् । कर्ता कारयिता शंभुः प्रासादस्येति तत्स्फुटम्

ଆଉ ଶୁଣ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର—ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ: ଏହି ପ୍ରାସାଦ-ମନ୍ଦିରର କର୍ତ୍ତା ଓ କରାଇବାଳା—ଦୁହେଁ ଶମ୍ଭୁ (ଶିବ) ହିଁ।

Verse 69

सुकृतं नैव सततमाख्यातव्यं कदाचन । कृतं मयेति कथनात्पुण्यं क्षयति तत्क्षणात्

ନିଜ ସୁକୃତକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ସଦା ସଦା ପ୍ରଚାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। “ମୁଁ କଲି” ବୋଲି କହିଲେ ସେଇ କ୍ଷଣେ ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 70

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गोपनीयं निधानवत् । सुकृतं कीर्तनाद्व्यर्थं भवेद्भस्महुतं तथा

ଏହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସୁକୃତକୁ ନିଧି ପରି ଗୋପନ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ତାହାର କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ସେ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ—ଭସ୍ମରେ ଦିଆ ଆହୁତି ପରି।

Verse 71

निश्चितं विश्वनाथेन प्रेरितेन त्वयाऽनघ । कृतं हि कृतकृत्येन प्रासादादिह वेद्म्यहम्

ହେ ନିର୍ଦୋଷ! ନିଶ୍ଚୟ ଯେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ତୁମେ—କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇ—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ। ଏହି ପ୍ରାସାଦ ଆଦି ଲକ୍ଷଣରୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ଜାଣୁଛି।

Verse 72

वृद्धकालेश्वरं नाम लिंगमेतन्महीपते । जानीह्यनादिसंसिद्धं निमित्तं किंतु वै भवान्

ହେ ମହୀପତେ! ଏହି ଲିଙ୍ଗର ନାମ ‘ବୃଦ୍ଧକାଲେଶ୍ୱର’। ଏହାକୁ ଅନାଦି ଓ ନିତ୍ୟସିଦ୍ଧ ବୋଲି ଜାଣ; ଏଠାରେ ତୁମେ କେବଳ ନିମିତ୍ତମାତ୍ର।

Verse 73

दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य पूजनाच्छ्रवणान्नतेः । वृद्धकालेशलिंगस्य सर्वं प्राप्नोति वांछितम्

ତାହାର ଦର୍ଶନ, ସ୍ପର୍ଶ, ପୂଜା, ଶ୍ରବଣ ଓ ନମସ୍କାର କରିଲେ—ବୃଦ୍ଧକାଲେଶ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା—ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 74

कूपः कालोदको नाम जराव्याधिविघातकृत् । यदीय जलपानेन मातुःस्तन्यमपानवान्

‘କାଲୋଦକ’ ନାମରେ ଏକ କୂପ ଅଛି, ଯାହା ଜରା ଓ ରୋଗକୁ ନାଶ କରେ। ତାହାର ଜଳ ପାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଯେନେ ପୁନର୍ବାର ମାତୃସ୍ତନ୍ୟ ପାନ କଲା ପରି ଆଦ୍ୟ ପ୍ରାଣବଳ ପାଏ।

Verse 75

कृतकूपोदकस्नानः कृतैतल्लिंगपूजनः । वर्षेण सिद्धिमाप्नोति मनोभिलषितां नरः

କୂପଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଏହି ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୃଦୟେ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ସିଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 76

न कुष्ठं न च विस्फोटा नरंघा न विचर्चिका । पीतात्स्पृष्टात्प्रतिष्ठंति कफः कालतमोदकात्

ନ କୁଷ୍ଠ, ନ ଫୋଟା-ଫୁସି, ନ ଖଜୁଲି, ନ ଚର୍ମରୋଗ—‘କାଲତମୋଦକ’ ପାନ କଲେ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମାତ୍ର ଏହି ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।

Verse 77

नाग्निमांद्यं नैव शूलं न मेहो न प्रवाहिका । न मूत्रकृच्छ्रं ना पामा पानायस्यास्य सेवनात्

ଏହି ଜଳ ପାନ-ସେବନ କଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ନାହିଁ, ଶୂଳବେଦନା ନାହିଁ, ମୂତ୍ରରୋଗ ନାହିଁ, ପ୍ରବାହିକା/ଅତିସାର ନାହିଁ; ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ପାମା (ଖଜୁଲି) ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 78

भूतज्वराश्च ये केचिद्ये केचिद्विषमज्वराः । ते क्षिप्रमुपशाम्यंति ह्येतत्कूपोदसेवनात्

ଭୂତଜନିତ ଯେକୌଣସି ଜ୍ୱର ଓ ଯେକୌଣସି ବିଷମ (ଅନିୟମିତ) ଜ୍ୱର—ଏହି କୂପଜଳ ସେବନ କଲେ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଉପଶମିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 79

तवाग्रतो मम जरा पलितं च यथाविधि । एतत्कूपोदपानेन क्षणान्नष्टं नवोऽभवम्

ତୁମ ଚକ୍ଷୁ ସମ୍ମୁଖରେ ମୋର ଜରା ଓ ପାକା କେଶ ଯଥାବିଧି ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲା; ଏହି କୂପର ଜଳ ପାନ କରିବାମାତ୍ରେ କ୍ଷଣେ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ମୁଁ ପୁନଃ ନବଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲି।

Verse 80

वृद्धकालेश्वरे लिंगे सेवितेन दरिद्रता । नोपसर्गा न वा रोगा न पापं नाघजं फलम्

ବୃଦ୍ଧକାଳେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗର ସେବା-ପୂଜା କଲେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନଶିଯାଏ; ଉପସର୍ଗ ନାହିଁ, ରୋଗ ନାହିଁ, ପାପ ନାହିଁ, ଅଘଜ ଫଳ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 81

उत्तरे कृत्तिवासस्य वाराणस्यां प्रयत्नतः । वृद्धकालेश्वरं लिंगं द्रष्टव्यं सिद्धिकामुकैः

ବାରାଣସୀରେ କୃତ୍ତିବାସର ଉତ୍ତରେ, ସିଦ୍ଧିକାମୀମାନେ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ବୃଦ୍ଧକାଳେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଖୋଜି ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 82

इत्युक्त्वा तं महीपालं हस्ते धृत्वा तपोधनः । सानंगलेखा राज्ञीकं तस्मिंल्लिंगे लयं ययौ

ଏହିପରି କହି ତପୋଧନ ମୁନି ସେହି ମହୀପାଳଙ୍କ ହାତ ଧରି, ରାଣୀ ଅନଙ୍ଗଲେଖା ସହିତ, ସେହି ଲିଙ୍ଗରେ ଲୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 83

महाकाल महाकाल महाकालेति कीर्तनात् । शतधा मुच्यते पापैर्नात्र कार्या विचारणा

“ମହାକାଳ, ମହାକାଳ, ମହାକାଳ” ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତନ କରିଲେ ମାତ୍ରେ ଶତଗୁଣ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏଠାରେ ସନ୍ଦେହ ବା ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

Verse 84

इत्थं भवित्री ते मुक्तिः कैटभारातिदर्शनात् । भोगान्भुक्त्वा बहुविधान्वैकुंठ नगरे शुभे

ଏହିପରି କୈଟଭାରଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ତୁମର ମୋକ୍ଷ ହେବ। ଶୁଭ ବୈକୁଣ୍ଠନଗରେ ବହୁବିଧ ଭୋଗ ଭୋଗି ପରେ ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ।

Verse 85

इति संहृष्टतनूरुहः स विप्रो भगवत्तद्गणवक्त्रतो निशम्य । स्वमुदर्कमथार्ककोटिरम्यं हरिलोकं परिलोकयांचकार

ଭଗବାନଙ୍କ ସେବକଗଣର ମୁଖରୁ ଏହା ଶୁଣି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦେହରେ ଆନନ୍ଦର ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା। ତାପରେ ସେ ନିଜ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଗତି ଦେଖିଲେ—କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହରିଲୋକ।

Verse 86

मैत्रावरुणिरुवाच । लोपामुद्रे स विप्रेंद्रो भोगान्भुक्त्वा मनोरमान् । मायापुर्यां कृतप्राणत्याग पुण्यबलेन च

ମୈତ୍ରାବରୁଣି କହିଲେ—ହେ ଲୋପାମୁଦ୍ରା, ସେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ମନୋରମ ଭୋଗ ଭୋଗି, ମାୟାପୁରୀରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରି ଲଭିଥିବା ପୁଣ୍ୟବଳରେ ଆହୁରି ପରମ ଶୁଭ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 87

वैकुंठलोकादागत्य पत्तने नंदिवर्धने । भौमानि भुक्त्वा सौख्यानि पुत्रानुत्पाद्य सुंदरान्

ବୈକୁଣ୍ଠଲୋକରୁ ଫେରି ସେ ନନ୍ଦିବର୍ଧନ ନଗରରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପାର୍ଥିବ ସୁଖ ଭୋଗି ସୁନ୍ଦର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

Verse 88

तेषु राज्यं विनिक्षिप्य प्राप्य वाराणसीं पुरीम् । विश्वेश्वरं समाराध्य निर्वाणपदमीयिवान्

ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି ସେ ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ଆସିଲେ। ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମାରାଧନା କରି ସେ ନିର୍ବାଣପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 89

एतत्पुण्यतमाख्यानं विप्रस्य शिवशर्मणः । श्रुत्वा पापविनिर्मुक्तो ज्ञानं परममृच्छति

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିବଶର୍ମାଙ୍କ ଏହି ପରମ ପୁଣ୍ୟମୟ ଆଖ୍ୟାନ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।