Adhyaya 24

Mantra 1

अश्व॑स्तूप॒रो गो॑मृ॒गस्ते प्रा॑जाप॒त्याः कृ॒ष्णग्री॑व आग्ने॒यो र॒राटे॑ पु॒रस्ता॑त्सारस्व॒ती मे॒ष्यधस्ता॒द्धन्वो॑राश्वि॒नाव॒धोरा॑मौ बा॒ह्वोः सौ॑मापौ॒ष्णः श्या॒मो नाभ्या॑ᳪ सौर्यया॒मौ श्वे॒तश्च॑ कृ॒ष्णश्च॑ पा॒र्श्वयो॑स्त्वा॒ष्ट्रौ लो॑म॒शस॑क्थौ स॒क्थ्योर्वा॑य॒व्य॒: श्वे॒तः पुच्छ॒ इन्द्रा॑य स्वप॒स्या॒य वे॒हद्वै॑ष्ण॒वो वा॑म॒नः

କୁବ୍ଜପୃଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱ, ଗୋ-ମୃଗ (ଗାଈ-ହରିଣ) ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣବାନ—ତୋର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର। କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀବ ଅଗ୍ନିଙ୍କର; ଲଲାଟରେ, ପୁରସ୍ତାତ୍ (ଆଗଭାଗରେ)। ଧନ୍ୱୋଃ (ଜବଡ଼ା) ତଳେ ଥିବା ମେଷୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କର। ବାହ୍ୱୋଃ ତଳଭାଗର ଦୁଇ ମେଷ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟଙ୍କର। ନାଭିରେ ଶ୍ୟାମ ସୋମ-ପୂଷଣଙ୍କର। ପାର୍ଶ୍ୱୟୋଃ ସୌର୍ୟ ଦୁଇ—ଶ୍ୱେତ ଓ କୃଷ୍ଣ—ଅଛନ୍ତି। ସକ୍ଥ୍ୟୋର୍ ତ୍ୱାଷ୍ଟ୍ର ଲୋମଶ ସକ୍ଥ। ପୁଚ୍ଛ ବାୟବ୍ୟ ଶ୍ୱେତ। ଇନ୍ଦ୍ରାୟ, ସ୍ୱପସ୍ୟାୟ (ସୁକର୍ମାର୍ଥେ)—ବେହଦ; ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ବାମନ।

Mantra 2

रोहि॑तो धू॒म्ररो॑हितः क॒र्कन्धु॑रोहित॒स्ते सौ॒म्या ब॒भ्रुर॑रु॒णब॑भ्रु॒: शुक॑बभ्रु॒स्ते वा॑रु॒णाः शि॑ति॒रन्ध्रो॒ऽन्यत॑: शितिरन्ध्रः सम॒न्तशि॑तिरन्ध्र॒स्ते सा॑वि॒त्राः शि॑तिबा॒हुर॒न्यत॑: शितिबाहु सम॒न्तशि॑तिबाहु॒स्ते बा॑र्हस्प॒त्याः पृष॑ती क्षु॒द्रपृ॑षती स्थू॒लपृ॑षती॒ ता मै॑त्रावरु॒ण्य॒:

ରୋହିତ (ଲାଲିମାବାନ), ଧୂମ୍ର-ରୋହିତ (ଧୂମବର୍ଣ୍ଣ ଲାଲିମା), କର୍କନ୍ଧୁ-ରୋହିତ (ବୋରଫଳ ସଦୃଶ ଲାଲିମା)—ଏଗୁଡ଼ିକ ସୋମଙ୍କର। ବଭ୍ରୁ (ଭୂରା), ଅରୁଣ-ବଭ୍ରୁ (ଲାଲିମା-ଭୂରା), ଶୁକ-ବଭ୍ରୁ (ଶୁକ/ଟିଆ ସଦୃଶ ଭୂରା)—ଏଗୁଡ଼ିକ ବରୁଣଙ୍କର। ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶିତିରନ୍ଧ୍ର (ଶ୍ୱେତ-ଛିଦ୍ରବାନ), ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶିତିରନ୍ଧ୍ର, ସମନ୍ତ ଶିତିରନ୍ଧ୍ର—ଏଗୁଡ଼ିକ ସବିତୃଙ୍କର। ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶିତିବାହୁ (ଶ୍ୱେତ-ବାହୁବାନ), ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶିତିବାହୁ, ସମନ୍ତ ଶିତିବାହୁ—ଏଗୁଡ଼ିକ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟ। ପୃଷତୀ, କ୍ଷୁଦ୍ରପୃଷତୀ, ସ୍ଥୂଲପୃଷତୀ—ଏଗୁଡ଼ିକ ମୈତ୍ରାବରୁଣ୍ୟ।

Mantra 3

शु॒द्धवा॑लः स॒र्वशु॑द्धवालो मणि॒वाल॒स्त आ॑श्वि॒नाः श्येत॑: श्येता॒क्षो॒ऽरु॒णस्ते रु॒द्राय॑ पशु॒पत॑ये क॒र्णा या॒मा अ॑वलि॒प्ता रौ॒द्रा नभो॑रूपाः पार्ज॒न्याः

ଶୁଦ୍ଧବାଲ (ଶୁଦ୍ଧ ପୁଚ୍ଛବାନ), ସର୍ବଶୁଦ୍ଧବାଲ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ପୁଚ୍ଛବାନ), ମଣିବାଲ (ମଣି ସଦୃଶ ପୁଚ୍ଛବାନ)—ଏଗୁଡ଼ିକ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟଙ୍କର। ଶ୍ୱେତ, ଶ୍ୱେତାକ୍ଷ (ଶ୍ୱେତ ନୟନବାନ), ଅରୁଣ—ଏଗୁଡ଼ିକ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ। କର୍ଣ୍ଣଚିହ୍ନିତ, ଯାମଚିହ୍ନିତ, ଅବଲିପ୍ତ (ଲେପିତ)—ଏଗୁଡ଼ିକ ରୌଦ୍ର। ନଭୋରୂପ (ଆକାଶରୂପ) ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କର।

Mantra 4

पृश्नि॑स्तिर॒श्चीन॑पृश्निरू॒र्ध्वपृ॑श्नि॒स्ते मा॑रु॒ताः फ॒ल्गूर्लो॑हितो॒र्णी प॑ल॒क्षी ताः सा॑रस्व॒त्य॒: प्लीहा॒कर्ण॑: शुण्ठा॒कर्णो॑ऽध्यालोह॒कर्ण॒स्ते त्वा॒ष्ट्राः कृ॒ष्णग्री॑वः शिति॒कक्षो॑ऽञ्जिस॒क्थस्त ऐ॑न्द्रा॒ग्नाः कृ॒ष्णाञ्जि॒रल्पा॑ञ्जिर्म॒हाञ्जि॒स्त उ॑ष॒स्या॑:

ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ତିରଶ୍ଚୀନ-ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଊର୍ଧ୍ୱ-ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ—ଏହିମାନେ ମରୁତ୍‌ମାନଙ୍କର (ଅର୍ପଣ) । ଫଲ୍ଗୁ (ମନ୍ଦବର୍ଣ୍ଣ), ଲୋହିତୋର୍ଣୀ (ଲାଲ ଉଲ୍‌ଯୁକ୍ତ) ଓ ପଲକ୍ଷୀ (ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ)—ଏହିମାନେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କର । ପ୍ଲୀହାକର୍ଣ, ଶୁଣ୍ଠାକର୍ଣ ଓ ଅଧ୍ୟାଲୋହକର୍ଣ—ଏହିମାନେ ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କର । କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀବ, ଶିତିକକ୍ଷ ଓ ଅଞ୍ଜିସକ୍ଥ—ଏହିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନିଙ୍କର । କୃଷ୍ଣାଞ୍ଜି, ଅଲ୍ପାଞ୍ଜି ଓ ମହାଞ୍ଜି—ଏହିମାନେ ଉଷସ୍ୟା (ଉଷା-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) ଦେବତାଙ୍କର ।

Mantra 5

शि॒ल्पा वै॑श्वदे॒व्यो रोहि॑ण्य॒स्त्र्यव॑यो वा॒चेऽवि॑ज्ञाता॒ अदि॑त्यै॒ सरू॑पा धा॒त्रे व॑त्सत॒र्यो दे॒वानां॒ पत्नी॑भ्यः

ଶିଲ୍ପା (ସୁଘଟିତ) ବୈଶ୍ୱଦେବ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ; ରୋହିଣୀ (ଲାଲିମାବର୍ଣ୍ଣ) ପାଇଁ; ତ୍ର୍ୟବୟ (ତିନି ଅବୟବଯୁକ୍ତ) ପାଇଁ। ଅବିଜ୍ଞାତା (ଅପରିଚିତ) ବାଚ ପାଇଁ; ସରୂପା ଅଦିତି ପାଇଁ; ଧାତୃ ପାଇଁ ବତ୍ସତର୍ୟଃ (ବଛଡ଼ାଯୁକ୍ତ/ବଛଡ଼ା ଧାରଣକାରୀ); ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀଭ୍ୟଃ ପାଇଁ ବତ୍ସତର୍ୟଃ (ଗୋବର୍ଗ/ବଛଡ଼ାଯୁକ୍ତ ଗାଈମାନେ)।

Mantra 6

कृ॒ष्णग्री॑वा आग्ने॒याः शि॑ति॒भ्रवो॒ वसू॑ना॒ᳪ रोहि॑ता रु॒द्राणा॑ᳪ श्वे॒ता अ॑वरो॒किण॑ आदि॒त्यानां॒ नभो॑रूपाः पार्ज॒न्याः

ଆଗ୍ନେୟାଃ କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀବା—କଳା ଗଳାଯୁକ୍ତ; ବସୂନାଂ ଶିତିଭ୍ରବଃ—ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭ୍ରୂଯୁକ୍ତ; ରୁଦ୍ରାଣାଂ ରୋହିତା—ଲାଲବର୍ଣ୍ଣ; ଆଦିତ୍ୟାନାଂ ଶ୍ୱେତା ଅବରୋକିଣ—ତଳେ ରେଖାଯୁକ୍ତ ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ; ଏବଂ ପାର୍ଜନ୍ୟାଃ ନଭୋରୂପାଃ—ଆକାଶରୂପ।

Mantra 7

उ॒न्न॒त ऋ॑ष॒भो वा॑म॒नस्त ऐ॑न्द्रवैष्ण॒वा उ॑न्न॒तः शि॑तिबा॒हुः शि॑तिपृ॒ष्ठस्त ऐ॑न्द्राबार्हस्प॒त्याः शुक॑रूपा वाजि॒नाः क॒ल्माषा॑ आग्निमारु॒ताः श्या॒माः पौ॒ष्णा:

ଉନ୍ନତ, ଋଷଭ (ବୃଷଭ) ଓ ବାମନ—ଏହେ ଐନ୍ଦ୍ରବୈଷ୍ଣବ (ଇନ୍ଦ୍ର-ବିଷ୍ଣୁ-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) । ଉନ୍ନତ, ଶିତିବାହୁ ଓ ଶିତିପୃଷ୍ଠ—ଏହେ ଐନ୍ଦ୍ରାବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟ (ଇନ୍ଦ୍ର-ବୃହସ୍ପତି-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) । ଶୁକରୂପ (ବରାହରୂପ) ବାଜିନଃ—ବଳବାନ । କଲ୍ମାଷା ଆଗ୍ନିମାରୁତାଃ (ଅଗ୍ନି-ମରୁତ୍-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) । ଶ୍ୟାମାଃ ପୌଷ୍ଣାଃ (ପୂଷଣ-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) ।

Mantra 8

एता॑ ऐन्द्रा॒ग्ना द्वि॑रू॒पा अ॑ग्नीषो॒मीया॑ वाम॒ना अ॑न॒ड्वाह॑ आग्नावैष्ण॒वा व॒शा मै॑त्रावरु॒ण्योऽन्यत॑एन्यो मै॒त्र्य॒:

ଏହେ ଐନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନାଃ (ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) ଦ୍ୱିରୂପାଃ—ଦୁଇ ରୂପଯୁକ୍ତ । ଅଗ୍ନୀଷୋମୀୟାଃ (ଅଗ୍ନି-ସୋମ-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) ବାମନାଃ—ବାମନରୂପ । ଅନଡ୍ୱାହ (ବୋଝା ଟାଣୁଥିବା ବଳଦ) ଆଗ୍ନାବୈଷ୍ଣବ (ଅଗ୍ନି-ବିଷ୍ଣୁ-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) । ବଶା (ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାଈ) ମୈତ୍ରାବରୁଣ୍ୟ (ମିତ୍ର-ବରୁଣ ପାଇଁ) । ଏବଂ ଅନ୍ୟତଏନ୍ୟ—‘ଅନ୍ୟ-ରୂପ’ ମୈତ୍ର୍ୟ (ମିତ୍ର ପାଇଁ) ।

Mantra 9

कृ॒ष्णग्री॑वा आग्ने॒या ब॒भ्रव॑: सौ॒म्याः श्वे॒ता वा॑य॒व्या अवि॑ज्ञाता॒ अदि॑त्यै॒ सरू॑पा धा॒त्रे व॑त्सत॒र्यो॒ दे॒वानां॒ पत्नी॑भ्यः

କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀବା (କଳା ଗଳାଯୁକ୍ତ) ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ; ବଭ୍ରବଃ (ଭୂରା) ସୋମଙ୍କ ପାଇଁ; ଶ୍ୱେତା (ଧଳା) ବାୟୁଙ୍କ ପାଇଁ; ଅବିଜ୍ଞାତା (ଅପରିଚିତ/ଅଚିହ୍ନା) ଅଦିତିଙ୍କ ପାଇଁ; ସରୂପା (ସମାନ ରୂପଯୁକ୍ତ) ଧାତୃଙ୍କ ପାଇଁ; ଏବଂ ବତ୍ସତର୍ୟଃ (ବଛଡ଼ା ଧାରଣ କରୁଥିବା ମାଦାମାନେ) ଦେବମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

Mantra 10

कृ॒ष्णा भौ॒मा धू॒म्रा आ॑न्तरि॒क्षा बृ॒हन्तो॑ दि॒व्याः श॒बला॑ वैद्यु॒ताः सि॒ध्मास्ता॑र॒काः

କୃଷ୍ଣା (କଳା) ଭୌମ (ଭୂମିୟ) ଅଟେ; ଧୂମ୍ରା (ଧୂଆଁ-ବର୍ଣ୍ଣ) ଆନ୍ତରିକ୍ଷ (ମଧ୍ୟାକାଶ)ର ଅଟେ; ବୃହନ୍ତଃ (ମହାନ) ଦିବ୍ୟ (ସ୍ୱର୍ଗୀୟ) ଅଟେ; ଶବଲା (ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ/ପାଇଡ୍) ବୈଦ୍ୟୁତା (ବିଦ୍ୟୁତ୍/ମିଞ୍ଚର) ଅଟେ; ଏବଂ ସିଧ୍ମାଃ (ଛିଟା-ଛିଟା/ଚିହ୍ନିତ) ତାରକାଃ (ତାରାମୟ) ଅଟେ।

Mantra 11

धू॒म्रान्व॑स॒न्तायाल॑भते श्वे॒तान्ग्री॒ष्माय॑ कृ॒ष्णान्व॒र्षाभ्यो॑ऽरु॒णाञ्छ॒रदे॒ पृष॑तो हेम॒न्ताय॑ पि॒शङ्गा॒ञ्छिशि॑राय

ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ (ପଶୁ) ବସନ୍ତ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ; ଶ୍ୱେତ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପାଇଁ; କୃଷ୍ଣ ବର୍ଷାଋତୁ ପାଇଁ; ଅରୁଣ ଶରଦ ପାଇଁ; ପୃଷତ (ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ହେମନ୍ତ ପାଇଁ; ଏବଂ ପିଶଙ୍ଗ (ହଳଦିଆ-ଭୂରା) ଶିଶିର ପାଇଁ।

Mantra 12

त्र्यव॑यो गाय॒त्र्यै पञ्चा॑वयस्त्रि॒ष्टुभे॑ दित्य॒वाहो॒ जग॑त्यै त्रिव॒त्सा अ॑नु॒ष्टुभे॑ तुर्य॒वाह॑ उ॒ष्णिहे॑

ଗାୟତ୍ରୀ ପାଇଁ ତ୍ର୍ୟବୟ (ତିନି-ଅବୟବଯୁକ୍ତ) ପଶୁ; ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ ପାଇଁ ପଞ୍ଚାବୟ (ପାଞ୍ଚ-ଅବୟବଯୁକ୍ତ); ଜଗତୀ ପାଇଁ ଦିତ୍ୟବାହ (‘ଦିନ-ବାହକ’) ପ୍ରକାରର; ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ପାଇଁ ତ୍ରିବତ୍ସ (ତିନି ବର୍ଷର) ପଶୁ; ଉଷ୍ଣିହ ପାଇଁ ତୁର୍ୟବାହ (‘ଚତୁର୍ଥ-ବାହକ’) ପ୍ରକାରର।

Mantra 13

प॒ष्ठ॒वाहो॒ वि॒राज॑ उ॒क्षाणो॑ बृह॒त्या ऋ॑ष॒भाः क॒कुभे॑ऽन॒ड्वाह॑: प॒ङ्क्त्यै धे॒नवो॑ऽतिच्छन्दसे

ବିରାଜ ପାଇଁ ପଷ୍ଠବାହ (‘ପିଠ-ବାହକ’) ପ୍ରକାରର; ବୃହତୀ ପାଇଁ ଉକ୍ଷାଣ (ବଳଦ); କକୁଭ ପାଇଁ ଋଷଭ (ବୃଷଭ/ଝୁଣ୍ଡର ଅଧିପତି); ପଙ୍କ୍ତି ପାଇଁ ଅନଡ୍ୱାହ (ଜୁଆରେ ଯୋତା ବଳଦ); ଅତିଛନ୍ଦସ ପାଇଁ ଧେନୁ (ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ)।

Mantra 15

कृ॒ष्णग्री॑वा आग्ने॒या ब॒भ्रव॑: सौ॒म्या उ॑पध्व॒स्ताः सा॑वि॒त्रा व॑त्सत॒र्य॒: सारस्व॒त्य॒: श्या॒माः पौ॒ष्णाः पृश्न॑यो मारु॒ता ब॑हुरू॒पा वै॑श्वदे॒वा व॒शा द्या॑वापृथि॒वीया॑: ।। १ ४ ।। उ॒क्ताः स॑ञ्च॒रा एता॑ ऐन्द्रा॒ग्नाः कृ॒ष्णाः वा॑रु॒णाः पृश्न॑यो मारु॒ताः का॒यास्तू॑प॒राः

କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀବା (କଳା ଗଳାଯୁକ୍ତ) ପଶୁ ଆଗ୍ନେୟ; ବଭ୍ରବ (ଭୂରା) ସୌମ୍ୟ; ଉପଧ୍ୱସ୍ତା ସାବିତ୍ର; ବତ୍ସତର୍ୟ ସାରସ୍ୱତ୍ୟ; ଶ୍ୟାମା (ଗାଢ଼ ବର୍ଣ୍ଣର) ପୌଷ୍ଣ; ପୃଶ୍ନୟ (ଛିଟା/ଚିତ୍ରା) ମାରୁତ; ବହୁରୂପା (ବହୁ ବର୍ଣ୍ଣର) ବୈଶ୍ୱଦେବ; ବଶା (ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାଈ) ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀୟ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ‘ସଞ୍ଚରା’ (ଭ୍ରମଣଶୀଳ) ବର୍ଗ ବୋଲି ଉକ୍ତ କରାଯାଇଛି; (ଏଥିରେ) ଐନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନ, କୃଷ୍ଣ, ବାରୁଣ, ପୃଶ୍ନୟ ମାରୁତ, କାୟାସ୍ତୂପରା (କାୟା-ସ୍ତୂପର) ମଧ୍ୟ (ଅନ୍ତର୍ଗତ) ଅଟେ।

Mantra 17

अ॒ग्नयेऽनी॑कवते प्रथम॒जानाल॑भते म॒रुद्भ्य॑: सान्तप॒नेभ्य॑: सवा॒त्यान्म॒रुद्भ्यो॑ गृहमे॒धिभ्यो॒ बष्कि॑हान्म॒रुद्भ्य॑: क्री॒डिभ्य॑: सᳪसृ॒ष्टान्म॒रुद्भ्य॒: स्वत॑वद्भ्योऽनुसृ॒ष्टान् ।। १ ६ ।। उ॒क्ताः स॑ञ्च॒रा एता॑ ऐन्द्रा॒ग्नाः प्रा॑शृ॒ङ्गा मा॑हे॒न्द्रा ब॑हुरू॒पा वै॑श्वकर्म॒णाः

ଅଗ୍ନି—ଅନୀକବତ (ଅଗ୍ରଣୀ, ତେଜସ୍ବୀ) ପାଇଁ ସେ ପ୍ରଥମଜାତ (ପ୍ରଥମ ଜନିତ) ପଶୁକୁ ଆଲଭନ କରେ; ମରୁତ୍—ସାନ୍ତପନେଭ୍ୟଃ (ଦାହକ) ପାଇଁ ‘ସବାତ୍ୟ’ (ଯଜ୍ଞୀୟ ଅର୍ପଣ) କରେ; ମରୁତ୍—ଗୃହମେଧିଭ୍ୟଃ (ଗୃହ-ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼ାଇବାଳା) ପାଇଁ ‘ବଷ୍କିହା’ କରେ; ମରୁତ୍—କ୍ରୀଡିଭ୍ୟଃ (କ୍ରୀଡାଶୀଳ) ପାଇଁ ‘ସଂସୃଷ୍ଟ’ (ସଂଯୁକ୍ତ) କରେ; ମରୁତ୍—ସ୍ୱତବଦ୍ଭ୍ୟଃ (ସ୍ୱବଳବାନ) ପାଇଁ ‘ଅନୁସୃଷ୍ଟ’ (ଅନୁସଂଯୁକ୍ତ) କରେ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ‘ସଞ୍ଚରା’ (ଭ୍ରମଣଶୀଳ) ଯାଗ ବୋଲି ଉକ୍ତ କରାଯାଇଛି—ଐନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନ, ପ୍ରାଶୃଙ୍ଗ, ମାହେନ୍ଦ୍ର, ବହୁରୂପ, ବୈଶ୍ୱକର୍ମଣ।

Mantra 18

धू॒म्रा ब॒भ्रुनी॑काशाः पितॄ॒णाᳪ सोम॑वतां ब॒भ्रवो॑ धू॒म्रनी॑काशाः पितॄ॒णां ब॑र्हि॒षदां॑ कृ॒ष्णा ब॒भ्रुनी॑काशाः पितॄ॒णाम॑ग्निष्वा॒त्तानां॑ कृ॒ष्णाः पृष॑न्तस्त्रैयम्ब॒काः

ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ବଭ୍ରୁ (ତାମ୍ର-ଭୂରା) କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ—ସୋମବତ ପିତୃମାନେ; ବଭ୍ରୁ, ଧୂମ୍ରସଦୃଶ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ—ବର୍ହିଷଦ (ବର୍ହିଷ ଉପରେ ଆସୀନ) ପିତୃମାନେ; କୃଷ୍ଣ, ବଭ୍ରୁ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ—ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ ପିତୃମାନେ; କୃଷ୍ଣ, ଚିତ୍ରିତ (ପୃଷନ୍ତ)—ତ୍ରୈୟମ୍ବକମାନେ।

Mantra 19

उ॒क्ताः स॑ञ्च॒रा एता॑: शुनासी॒रीया॑: श्वे॒ता वा॑य॒व्या॒: श्वे॒ताः सौ॒र्याः

ଉଚ୍ଚାରିତ ଭାବେ ଏମାନେ ସଞ୍ଚରଣଶୀଳ—ଶୁନାସୀରୀୟାଃ; ବାୟୁସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶ୍ୱେତ; ସୂର୍ଯ୍ୟସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱେତ।

Mantra 20

व॒स॒न्ताय॑ क॒पिञ्ज॑ला॒नाल॑भते ग्री॒ष्माय॑ कल॒विङ्का॑न्व॒र्षाभ्य॑स्ति॒त्तिरी॑ञ्छ॒रदे॒ वर्ति॑का हेम॒न्ताय॒ कक॑रा॒ञ्छिशि॑राय॒ विक॑करान्

ବସନ୍ତ ପାଇଁ କପିଞ୍ଜଲ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଧରେ; ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପାଇଁ କଲବିଙ୍କମାନଙ୍କୁ; ବର୍ଷା ପାଇଁ ତିତ୍ତିରୀମାନଙ୍କୁ; ଶରତ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତିକାମାନଙ୍କୁ; ହେମନ୍ତ ପାଇଁ କକରାମାନଙ୍କୁ; ଶିଶିର ପାଇଁ ବିକକରାମାନଙ୍କୁ।

Mantra 21

स॒मु॒द्राय॑ शिशु॒मारा॒नाल॑भते प॒र्जन्या॑य म॒ण्डूका॑न॒द्भ्यो मत्स्या॑न्मि॒त्राय॑ कुली॒पया॒न्वरु॑णाय ना॒क्रान्

ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ ଶିଶୁମାରମାନଙ୍କୁ ଧରେ; ପର୍ଜନ୍ୟ ପାଇଁ ମଣ୍ଡୂକମାନଙ୍କୁ; ଜଳମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କୁ; ମିତ୍ର ପାଇଁ କୁଲୀପୟମାନଙ୍କୁ; ବରୁଣ ପାଇଁ ନାକ୍ରମାନଙ୍କୁ (କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କୁ)।

Mantra 22

सोमा॑य ह॒ᳪसानाल॑भते वा॒यवे॑ ब॒लाका॑ इन्द्रा॒ग्निभ्यां॒ क्रुञ्चा॑न्मि॒त्राय॑ म॒द्गून्वरु॑णाय चक्रवा॒कान्

ସୋମ ପାଇଁ ହଂସମାନଙ୍କୁ ଧରେ; ବାୟୁ ପାଇଁ ବଲାକାମାନଙ୍କୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ କ୍ରୁଞ୍ଚମାନଙ୍କୁ; ମିତ୍ର ପାଇଁ ମଦ୍ଗୂମାନଙ୍କୁ; ଏବଂ ବରୁଣ ପାଇଁ ଚକ୍ରବାକମାନଙ୍କୁ (ଅର୍ପଣ କରେ)।

Mantra 23

अ॒ग्नये॑ कु॒टरू॒नाल॑भते॒ वन॒स्पति॑भ्य॒ उलू॑कान॒ग्नीषोमा॑भ्यां॒ चाषा॑न॒श्विभ्यां॑ म॒यूरा॑न्मि॒त्रावरु॑णाभ्यां क॒पोता॑न्

ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ସେ କୁଟରୂ-ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଧରେ; ବନସ୍ପତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଲୂକ (ପେଚା)ମାନଙ୍କୁ; ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ପାଇଁ ଚାଷା-ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ; ଅଶ୍ୱିନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୟୂର (ମୟୂର)ମାନଙ୍କୁ; ଏବଂ ମିତ୍ର-ବରୁଣ ପାଇଁ କପୋତ (ପରା)ମାନଙ୍କୁ।

Mantra 24

सोमा॑य ल॒बानाल॑भते॒ त्वष्ट्रे॑ कौली॒कान्गो॑षा॒दीर्दे॒वानां॒ पत्नी॑भ्यः कु॒लीका॑ देवजा॒मिभ्यो॒ऽग्नये॑ गृ॒हप॑तये पारु॒ष्णान्

ସୋମ ପାଇଁ ସେ ଲବା-ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଧରେ; ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ପାଇଁ କୌଲୀକକୁ; ଦେବମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଷାଦୀମାନଙ୍କୁ; ଦେବଜାମି (ଦିବ୍ୟ ସଗୋତ୍ର/ସମ୍ବନ୍ଧୀ) ପାଇଁ କୁଲୀକାକୁ; ଏବଂ ଗୃହପତି ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ପାରୁଷ୍ଣକୁ।

Mantra 25

अह्ने॑ पा॒राव॑ता॒नाल॑भते॒ रात्र्यै॑ सीचा॒पूर॑होरा॒त्रयो॑: स॒न्धिभ्यो॑ ज॒तूर्मासे॑भ्यो दात्यौ॒हान्त्सं॑वत्स॒राय॑ मह॒तः सु॑प॒र्णान्

ଦିନ ପାଇଁ ସେ ପାରାବତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଧରେ; ରାତି ପାଇଁ ସୀଚାପୂର; ଦିନ ଓ ରାତିର ସନ୍ଧିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଶକ୍ତି—ଦାତ୍ୟୌହା; ଏବଂ ବର୍ଷ ପାଇଁ ମହାନ ସୁପର୍ଣ—ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ (ଧରେ)।

Mantra 26

भूम्या॑ आ॒खूनाल॑भते॒ऽन्तरि॑क्षाय पा॒ङ्क्त्रान्दि॒वे कशा॑न्दि॒ग्भ्यो न॑कु॒लान्बभ्रु॑कानवान्तरदि॒शाभ्य॑:

ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ସେ ମୂଷାମାନଙ୍କୁ ଧରେ; ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ପାଇଁ ପାଙ୍କ୍ତ୍ର; ଦ୍ୟୌ (ସ୍ୱର୍ଗ) ପାଇଁ କଶା; ଦିଗମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନକୁଲ (ମଙ୍ଗୁସ); ଏବଂ ଅନ୍ତରଦିଗମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଭ୍ରୁକ (ଧରେ)।

Mantra 27

वसु॑भ्य॒ ऋश्या॒नाल॑भते रु॒द्रेभ्यो॒ रुरू॑नादि॒त्येभ्यो॒ न्यङ्कू॒॒न्विश्वे॑भ्यो दे॒वेभ्य॑: पृष॒तान्त्सा॒ध्येभ्य॑: कुलु॒ङ्गान्

ବସୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଋଶ୍ୟକୁ ଧରେ; ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରୁରୁକୁ; ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟଙ୍କୁକୁ; ବିଶ୍ୱଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଷତ—ଛିଟାଛିଟି ଦାଗଯୁକ୍ତ ବଲିପଶୁମାନଙ୍କୁ; ଏବଂ ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୁଲୁଙ୍ଗକୁ (ଧରେ)।

Mantra 28

ईशा॑नाय॒ पर॑स्वत॒ आल॑भते मि॒त्राय॑ गौ॒रान्वरु॑णाय महि॒षान्बृह॒स्पत॑ये गव॒याँस्त्वष्ट्र॒ उष्ट्रा॑न्

ଈଶାନ ପାଇଁ (ଯଜମାନ) ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଆଲଭ କରେ; ପରାସ୍ୱତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ; ମିତ୍ର ପାଇଁ ଗୌର (ଫିକା/ଧଳାବର୍ଣ୍ଣ) ପଶୁ; ବରୁଣ ପାଇଁ ମହିଷ (ଭଏଁସ); ବୃହସ୍ପତି ପାଇଁ ଗବୟ (ବନ୍ୟ ଗୋ/ବନ୍ୟ ବଳଦ); ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ପାଇଁ ଉଷ୍ଟ୍ର (ଉଁଟ)।

Mantra 29

प्र॒जाप॑तये॒ पुरु॑षान्ह॒स्तिन॒ आल॑भते वा॒चे प्लुषीँ॒श्चक्षु॑षे म॒शका॒ञ्छ्रोत्रा॑य॒ भृङ्गा॑:

ପ୍ରଜାପତି ପାଇଁ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଓ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ଆଲଭ କରେ; ବାଚ୍ (ବାଣୀ) ପାଇଁ ପ୍ଲୁଷୀଁ (ପ୍ଲୁଷୀ-ଜୀବ); ଚକ୍ଷୁ (ଆଖି) ପାଇଁ ମଶକ (ମଶା); ଶ୍ରୋତ୍ର (କାନ) ପାଇଁ ଭୃଙ୍ଗ (ମଧୁମକ୍ଷୀ/ଭ୍ରମର)।

Mantra 30

प्र॒जाप॑तये च वा॒यवे॑ च गोमृ॒गो वरु॑णायार॒ण्यो मे॒षो य॒माय॒ कृष्णो॑ मनुष्यरा॒जाय॑ म॒र्कट॑: शार्दू॒लाय॑ रो॒हिदृ॑ष॒भाय॑ गव॒यी क्षि॑प्रश्ये॒नाय॒ वर्ति॑का॒ नील॑ङ्गो॒: कृमि॑: समु॒द्राय॑ शिशु॒मारो॑ हि॒मव॑ते ह॒स्ती

ପ୍ରଜାପତି ଓ ବାୟୁ ପାଇଁ ଗୋମୃଗ; ବରୁଣ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟ ମେଷ (ବନ୍ୟ ମେଷ); ଯମ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ (କଳା) ବଳି; ମନୁଷ୍ୟରାଜ (ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା) ପାଇଁ ମର୍କଟ (ବାନର); ଶାର୍ଦୂଳ (ବାଘ) ପାଇଁ (ବଳି); ରୋହିଦୃଷଭ (ଲାଲ ଛାୟାଯୁକ୍ତ ବଳଦ) ପାଇଁ ଗବୟୀ; କ୍ଷିପ୍ରଶ୍ୟେନ (ଦ୍ରୁତ ବାଜ) ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତିକା (ବଟେର); ନୀଲାଙ୍ଗ (ନୀଳ ଅଙ୍ଗଯୁକ୍ତ) ପାଇଁ କୃମି (କୀଟ); ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ ଶିଶୁମାର; ହିମବତ ପାଇଁ ହସ୍ତୀ (ହାତୀ)।

Mantra 31

म॒युः प्रा॑जाप॒त्य उ॒लो ह॒लिक्ष्णो॑ वृषद॒ᳪशस्ते धा॒त्रे दि॒शां क॒ङ्को धुङ्क्षा॑ग्ने॒यी क॑ल॒विङ्को॑ लोहिता॒हिः पु॑ष्करसा॒दस्ते त्वा॒ष्ट्रा वा॒चे क्रुञ्च॑:

ମୟୂର—ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର; ଉଲୂକ (ପେଚା); ହଲିକ୍ଷ୍ଣ; ବୃଷଦଂଶ—ଏହିମାନେ ଧାତୃଙ୍କ ପାଇଁ। ଦିଶାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଙ୍କ; ଅଗ୍ନେୟୀ ଧୁଙ୍କ୍ଷା; କଲବିଙ୍କ; ଲୋହିତାହି (ଲାଲ ସର୍ପ); ପୁଷ୍କରସାଦ (ପଦ୍ମ-ନିବାସୀ)—ଏହିମାନେ ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କର। ବାକ୍ ପାଇଁ କ୍ରୁଞ୍ଚ (ସାରସ/କ୍ରେନ)।

Mantra 32

सोमा॑य कुलु॒ङ्ग आ॑र॒ण्योऽजो न॑कु॒लः शका॒ ते पौ॒ष्णाः क्रो॒ष्टा मा॒योरिन्द्र॑स्य गौरमृ॒गः पि॒द्वो न्यङ्कु॑: कक्क॒टस्तेऽनु॑मत्यै प्रति॒श्रुत्का॑यै चक्रवा॒कः

ସୋମ ପାଇଁ କୁଲୁଙ୍ଗ; ଆରଣ୍ୟ ଅଜ (ବନ୍ୟ ଛାଗ); ନକୁଲ (ମଙ୍ଗୁସ); ଶକା—ଏହିମାନେ ପୂଷଣଙ୍କର। କ୍ରୋଷ୍ଟା (ଶିଆଳ); ମାୟୁ ପାଇଁ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୌରମୃଗ; ପିଦ୍ୱ; ନ୍ୟଙ୍କୁ; କକ୍କଟ (କଙ୍କଡା)—ଏହିମାନେ। ଅନୁମତି ଓ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍କା ପାଇଁ ଚକ୍ରବାକ (ଚକ୍ରବାକ/ରୁଦ୍ଧୀ ହଂସ)।

Mantra 33

सौ॒री ब॒लाका॑ शा॒र्गः सृ॑ज॒यः श॒याण्ड॑क॒स्ते मै॒त्राः सर॑स्वत्यै॒ शारि॑ः पुरुष॒वाक् श्वा॒विद्भौ॒मी शा॑र्दू॒लो वृक॒ः पृदा॑कु॒स्ते म॒न्यवे॒ सर॑स्वते॒ शुक॑ः पुरुष॒वाक्

ସୌରୀ (ସୂର୍ଯ୍ୟସମ୍ବନ୍ଧୀ ପକ୍ଷୀ), ବଲାକା (ବଗୁଳା), ଶାର୍ଗ, ସୃଜୟ, ଶୟାଣ୍ଡକ (ନୀଡ଼ରେ ଅଣ୍ଡା ଦେଇଥିବା)—ଏମାନେ ମୈତ୍ର (ମୈତ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞପଶୁ), ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପାଇଁ। ଶାରି, ପୁରୁଷବାକ୍ (ମାନବବାଣୀ କହୁଥିବା ପକ୍ଷୀ); ଶ୍ୱାବିଦ୍ (ଶଳ୍ୟଶୂକର/ସାଳିଆ), ଭୌମୀ (ଭୂଚର); ଶାର୍ଦୂଲ (ବାଘ), ବୃକ (ଓଲ୍ଫ/ଭେଡ଼ିଆ), ପୃଦାକୁ (ଚିହ୍ନିତ/ଚିତ୍ରିତ ମୃଗ)—ଏମାନେ ମନ୍ୟୁ ଓ ସରସ୍ୱତଙ୍କ ପାଇଁ। ଶୁକ (ଟିଆ), ପୁରୁଷବାକ୍ (ମାନବବାଣୀ ଥିବା)।

Mantra 34

सु॒प॒र्णः पा॑र्ज॒न्य आ॒तिर्वा॑ह॒सो दर्वि॑दा॒ ते वा॒यवे॒ बृह॒स्पत॑ये वा॒चस्पत॑ये पैङ्गरा॒जो॒ऽल॒ज आ॑न्तरि॒क्षः प्ल॒वो म॒द्गुर्मत्स्य॒स्ते न॑दीप॒त॑ये द्यावापृथि॒वीय॑ः कू॒र्मः

ସୁପର୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପାଖ ଥିବା ପକ୍ଷୀ), ପାର୍ଜନ୍ୟ (ପର୍ଜନ୍ୟସମ୍ବନ୍ଧୀ), ଆତି, ବାହସ (ବହନକାରୀ), ଦର୍ବିଦା (କାଠ ଫାଡ଼ୁଥିବା)—ଏମାନେ ବାୟୁଙ୍କ ପାଇଁ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଇଁ, ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ପାଇଁ। ପୈଙ୍ଗରାଜ, ଅଲଜ, ଆନ୍ତରିକ୍ଷ (ଆକାଶଚର); ପ୍ଲବ (ତେରୁଥିବା), ମଦ୍ଗୁର (ଡୁବୁଥିବା/ଡାଇଭର), ମତ୍ସ୍ୟ (ମାଛ)—ଏମାନେ ନଦୀପତିଙ୍କ ପାଇଁ। ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀୟ (ଦ୍ୟୌ-ପୃଥିବୀସମ୍ବନ୍ଧୀ): କୂର୍ମ (କଚ୍ଛପ)।

Mantra 35

पु॒रु॒ष॒मृ॒गश्च॒न्द्रम॑सो गो॒धा काल॑का दार्वाघा॒टस्ते वन॒स्पती॑नां कृक॒वाकु॑ः सावि॒त्रो ह॒ᳪसो वात॑स्य ना॒क्रो मक॑रः कुली॒पय॒स्तेऽकू॑पारस्य ह्रि॒यै शल्य॑कः

ପୁରୁଷମୃଗ ଚନ୍ଦ୍ରମସ (ଚନ୍ଦ୍ର)ର; ଗୋଧା, କାଲକା, ଦାର୍ୱାଘାଟ (କାଠ ଆଘାତ କରୁଥିବା)—ଏମାନେ ବନସ୍ପତୀନାଂ (ବନର ଅଧିପତିମାନଙ୍କ)ର। କୃକବାକୁ ସାବିତ୍ର (ସବିତୃ)ର; ହଂସ ବାତ (ପବନ)ର। ନାକ୍ର (ମଗର), ମକର, କୁଲୀପୟ—ଏମାନେ ଅକୂପାରର; ହ୍ରି (ଲଜ୍ଜା/କୃପା) ପାଇଁ ଶଲ୍ୟକ।

Mantra 36

ए॒ण्यह्नो॑ म॒ण्डूको॒ मूषि॑का ति॒त्तिरि॒स्ते स॒र्पाणां॑ लोपा॒श आ॑श्वि॒नः कृष्णो॒ रात्र्या॒ ऋक्षो॑ ज॒तूः सु॑षि॒लीका॒ त इ॑तरज॒नानां॒ जह॑का वैष्ण॒वी

ଏଣ୍ୟହ୍ନଙ୍କ (ଅଧିଷ୍ଠାତା) ପାଇଁ ମଣ୍ଡୂକ (ବେଙ୍ଗ), ମୂଷିକା (ମୂଷା), ତିତ୍ତିରି (ପାର୍ଟ୍ରିଜ୍) ଅଟନ୍ତି। ସର୍ପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲୋପାଶ। ଆଶ୍ୱିନଙ୍କ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ; ରାତ୍ରି ପାଇଁ ଋକ୍ଷ (ଭାଲୁ), ଜତୂ ଏବଂ ସୁଷିଲୀକା। ‘ଅନ୍ୟ ଜନ’ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜହକା ଓ ବୈଷ୍ଣବୀ ଅଟନ୍ତି।

Mantra 37

अ॒न्य॒वा॒पो॒ऽर्धमा॒साना॒मृश्यो॑ म॒यूर॑ः सुप॒र्णस्ते ग॑न्ध॒र्वाणा॑म॒पामु॒द्रो मा॒सां क॒श्यपो॑ रो॒हित्कु॑ण्डृ॒णाची॑ गो॒लत्ति॑का॒ ते॑ऽप्स॒रसां॑ मृ॒त्यवे॑ऽसि॒तः

ଅନ୍ୟବାପ ଅର୍ଧମାସମାନଙ୍କର। ଋଶ୍ୟ, ମୟୂର (ମୟୂର), ସୁପର୍ଣ (ଶୁଭପକ୍ଷୀ)—ଏମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର। ଅପାମୁଦ୍ର ମାସମାନଙ୍କର: କଶ୍ୟପ, ରୋହିତ, କୁଣ୍ଡୃଣାଚୀ, ଗୋଲତ୍ତିକା—ଏମାନେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର। ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଅସିତ (କଳା) ଅଟେ।

Mantra 38

व॒र्षा॒हूरृ॒तू॒ना॑मा॒खुः कशो॑ मान्था॒लस्ते पि॑तॄ॒णां बला॑याजग॒रो वसू॑नां क॒पिञ्ज॑लः क॒पोत॒ उलू॑कः श॒शस्ते निरृ॑त्यै॒ वरु॑णायार॒ण्यो मे॒षः

ଋତୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ଷା-ହୂ (ବର୍ଷା ଡାକୁଥିବା); ମୂଷକ (ଇଁଦୁର) ଏବଂ କଶ; ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାନ୍ଥାଲ; ବଳ ପାଇଁ ଅଜଗର; ବସୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ କପିଞ୍ଜଲ; ନିରୃତି ପାଇଁ କପୋତ, ଉଲୂକ ଓ ଶଶ; ବରୁଣ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟ-ମେଷ (ବନ୍ୟ ମେଷ)।

Mantra 39

श्वि॒त्र आ॑दि॒त्याना॒मुष्ट्रो॒ घृणी॑वान्वार्ध्रीन॒सस्ते म॒त्या अर॑ण्याय सृम॒रो रुरू॑ रौ॒द्रः क्वयि॑: कु॒टरु॑र्दात्यौ॒हस्ते वा॒जिनां॒ कामा॑य पि॒कः

ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ୱିତ୍ର; ଦୀପ୍ତିମାନ ଉଷ୍ଟ୍ର (ଉଠ) ଓ ବାର୍ଧ୍ରୀନସ—ଏହା ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ; ଅରଣ୍ୟ ପାଇଁ ସୃମର; ରୁରୁ; ରୌଦ୍ର-ସ୍ୱଭାବୀ (ମୃଗ); କ୍ୱୟି; କୁଟରୁ; ଦାତ୍ୟୌହ; ବାଜିନ (ବେଗବାନ)ମାନଙ୍କ ପାଇଁ; କାମ (ଇଚ୍ଛା) ପାଇଁ ପିକ (କୋକିଳ)।

Mantra 40

ख॒ङ्गो वै॑श्वदे॒वः श्वा कृ॒ष्णः क॒र्णो ग॑र्द॒भस्त॒रक्षु॒स्ते रक्ष॑सा॒मिन्द्रा॑य सूक॒रः सि॒ᳪहो मा॑रु॒त: कृ॑कला॒सः पिप्प॑का श॒कुनि॒स्ते श॑र॒व्या॒यै॒ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ पृष॒तः

ବୈଶ୍ୱଦେବ ପାଇଁ ଖଙ୍ଗ; କୃଷ୍ଣ (କଳା) ଶ୍ୱାନ, କର୍ଣ, ଗର୍ଦଭ ଓ ତରକ୍ଷୁ—ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୂକର; ମାରୁତ (ମରୁତସମ୍ବନ୍ଧୀୟ) ସିଂହ; ଶରବ୍ୟାଇ ପାଇଁ କୃକଲାସ, ପିପ୍ପକା ଓ ଶକୁନି; ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଷତ (ଚିତ୍ରିତ/ଛିଟିକିଆ)।