Adhyaya 24 Mantra 7 - Shukla Yajurveda | Oriya | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Mantra 7

Rishi: Yājñavalkya-tradition

Devata: Indra-Viṣṇu; Indra-Bṛhaspati; (class) ‘Vājins’; Agni-Maruts; Pūṣan

Chandas: Yajus (prose formula)

Samhita Patha (Devanagari)

उ॒न्न॒त ऋ॑ष॒भो वा॑म॒नस्त ऐ॑न्द्रवैष्ण॒वा उ॑न्न॒तः शि॑तिबा॒हुः शि॑तिपृ॒ष्ठस्त ऐ॑न्द्राबार्हस्प॒त्याः शुक॑रूपा वाजि॒नाः क॒ल्माषा॑ आग्निमारु॒ताः श्या॒माः पौ॒ष्णा:

Transliteration

unnatá ṛṣabhó vāmanás ta aindravaiṣṇavā́ unnatáḥ śitibāhúḥ śitipṛṣṭhás ta aindrābārhaspatyā́ḥ śukárūpā vājínaḥ kalmā́ṣā agnimārutā́ḥ śyāmā́ḥ pauṣṇā́ḥ

Translation

ଉନ୍ନତ, ଋଷଭ (ବୃଷଭ) ଓ ବାମନ—ଏହେ ଐନ୍ଦ୍ରବୈଷ୍ଣବ (ଇନ୍ଦ୍ର-ବିଷ୍ଣୁ-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) । ଉନ୍ନତ, ଶିତିବାହୁ ଓ ଶିତିପୃଷ୍ଠ—ଏହେ ଐନ୍ଦ୍ରାବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟ (ଇନ୍ଦ୍ର-ବୃହସ୍ପତି-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) । ଶୁକରୂପ (ବରାହରୂପ) ବାଜିନଃ—ବଳବାନ । କଲ୍ମାଷା ଆଗ୍ନିମାରୁତାଃ (ଅଗ୍ନି-ମରୁତ୍-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) । ଶ୍ୟାମାଃ ପୌଷ୍ଣାଃ (ପୂଷଣ-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) ।

Padapatha (Word Analysis)

उन्नतः । ऋषभः । वामनः । ते । ऐन्द्र-वैष्णवाः । उन्नतः । शिति-बाहुः । शिति-पृष्ठः । ते । ऐन्द्रा-बार्हस्पत्याः । शुक-रूपाः । वाजिनः । कल्माषाः । आग्नि-मारुताः । श्यामाः । पौष्णाः ।

Word by Word

उन्नतःraised, lofty

ऋषभःbull (name/epithet)

वामनःVāmana (the dwarf; name/epithet)

तhe/that (one)

ऐन्द्रवैष्णवाःbelonging to Indra and Viṣṇu

उन्नतःraised, lofty

शितिबाहुःhaving pale/white arms

शितिपृष्ठःhaving a pale/white back

तhe/that (one)

ऐन्द्राबार्हस्पत्याःbelonging to Indra and (to) Bṛhaspati

शुकरूपाःof bright/white form

वाजिनाःswift/strong; prize-winning (steeds)

कल्माषाःspotted, variegated

आग्निमारुताःbelonging to Agni and the Maruts

श्यामाःdark, blackish

पौष्णाःbelonging to Pūṣan

Entities Mentioned

Indra

Viṣṇu

Bṛhaspati

Agni

Maruts

Pūṣan

Vājins (class)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes