Adhyaya 25

Mantra 1

शादं॑ द॒द्भिरव॑कां दन्तमूलै॒र्मृदं॒ बर्स्वै॑स्ते॒गान्दᳪष्ट्रा॑भ्या॒ᳪ सर॑स्वत्या अग्रजि॒ह्वं जि॒ह्वाया॑ उत्सा॒दम॑वक्र॒न्देन॒ तालु॒ वाज॒ᳪ हनु॑भ्याम॒प आ॒स्ये॒न॒ वृष॑णमा॒ण्डाभ्या॑मादि॒त्याँ श्मश्रु॑भि॒: पन्था॑नं भ्रू॒भ्यां द्यावा॑पृथि॒वी वर्तो॑भ्यां वि॒द्युतं॑ क॒नीन॑काभ्याᳪ शु॒क्लाय॒ स्वाहा॑ कृ॒ष्णाय॒ स्वाहा॒ पार्या॑णि॒ पक्ष्मा॑ण्यवा॒र्या॒ इ॒क्षवो॑ऽवा॒र्या॒णि॒ पक्ष्मा॑णि॒ पार्या॑ इ॒क्षव॑:

ଦାନ୍ତଦ୍ୱାରା (ମୁଁ) ଶାଦକୁ (ନିଯୁକ୍ତ କରେ); ଦାନ୍ତମୂଳଦ୍ୱାରା ଅବକାକୁ; ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଦ୍ୱାରା ମୃଦା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ; ଜିହ୍ୱାର ଅଗ୍ରଦ୍ୱାରା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ; ଜିହ୍ୱାଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାଦ (ଉଠା ଭାଗ)କୁ; ତାଲୁଦ୍ୱାରା ବାଜ/ବୀର୍ୟ (ବଳ)କୁ; ହନୁଦ୍ୱାରା ଅପ୍ (ଜଳ)ମାନଙ୍କୁ; ଆସ୍ୟ (ମୁଖ)ଦ୍ୱାରା ବୃଷଣ (ପୁରୁଷତ୍ୱ-ଶକ୍ତି)କୁ; ଆଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ; ଶ୍ମଶ୍ରୁଦ୍ୱାରା ପନ୍ଥାନ (ମାର୍ଗ)କୁ; ଭ୍ରୂଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀକୁ; ପାପଣଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟୁତକୁ; ଚକ୍ଷୁର କଣୀନିକାଦ୍ୱାରା ଶୁକ୍ଲାୟ ସ୍ୱାହା, କୃଷ୍ଣାୟ ସ୍ୱାହା। ପାର୍ୟ ପାପଣ ଅବାର୍ୟ ଇକ୍ଷୁ; ଅବାର୍ୟ ପାପଣ ପାର୍ୟ ଇକ୍ଷୁ।

Mantra 2

वातं॑ प्रा॒णेना॑पा॒नेन॒ नासि॑के उपया॒ममध॑रे॒णौष्ठे॑न॒ सदुत्त॑रेण प्रका॒शेनान्त॑रमनूका॒शेन॒ बाह्यं॑ निवे॒ष्यं मू॒र्ध्ना स्त॑नयि॒त्नुं नि॑र्बा॒धेना॒शनिं॑ म॒स्तिष्के॑ण वि॒द्युतं॑ क॒नीन॑काभ्यां॒ कर्णा॑भ्या॒ᳪ श्रोत्रँ॒ श्रोत्रा॑भ्यां॒ कर्णौ॑ तेद॒नीम॑धरक॒ण्ठेना॒पः शु॑ष्कक॒ण्ठेन॑ चि॒त्तं मन्या॑भि॒रदि॑तिᳪ शी॒र्ष्णा निरृ॑तिं॒ निर्ज॑र्जल्येन शी॒र्ष्णा सं॑क्रोशैः प्रा॒णान् रेष्माण॑ᳪ स्तु॒पेन॑

ପ୍ରାଣଦ୍ୱାରା ବାତକୁ (ନିଯୁକ୍ତ କରେ); ଅପାନଦ୍ୱାରା ନାସିକାଦ୍ୱୟକୁ; ଅଧରୋଷ୍ଠଦ୍ୱାରା ଉପଯାମ (ଗ୍ରହଣ)କୁ; ଉତ୍ତରୋଷ୍ଠଦ୍ୱାରା ସଦ୍ (ସତ୍ତା/ଅସ୍ତିତ୍ୱ)କୁ; ପ୍ରକାଶଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତରକୁ; ଅନୂକାଶ (ପଶ୍ଚାତ୍-ପ୍ରକାଶ)ଦ୍ୱାରା ବାହ୍ୟକୁ; ମୂର୍ଧ୍ନାଦ୍ୱାରା ସ୍ତନୟିତ୍ନୁ (ଗର୍ଜନ)କୁ; ନିର୍ବାଧ (ଚୂର୍ଣ୍ଣକାରୀ ବଳ)ଦ୍ୱାରା ଅଶନି (ବଜ୍ର)କୁ; ମସ୍ତିଷ୍କଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟୁତକୁ; ଚକ୍ଷୁର କଣୀନିକାଦ୍ୱାରା; କର୍ଣ୍ଣଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୋତ୍ରକୁ; ଶ୍ରୋତ୍ରଦ୍ୱାରା କର୍ଣ୍ଣଦ୍ୱୟକୁ; ଅଧରକଣ୍ଠଦ୍ୱାରା ଅପଃ (ଜଳ)କୁ; ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ତକୁ; ମନ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଅଦିତିଙ୍କୁ; ଶୀର୍ଷ୍ଣାଦ୍ୱାରା ନିରୃତିକୁ; ନିର୍ଜର୍ଜଲ୍ୟେନ ଶୀର୍ଷ୍ଣା; ସଂକ୍ରୋଶୈଃ ପ୍ରାଣାନ୍; ରେଷ୍ମାଣଂ ସ୍ତୁପେନ।

Mantra 3

म॒शका॒न् केशै॒रिन्द्र॒ᳪ स्वप॑सा॒ वहे॑न॒ बृह॒स्पति॑ᳪ शकुनिसा॒देन॑ कू॒र्माञ्छ॒फैरा॒क्रम॑णᳪ स्थू॒राभ्या॑मृ॒क्षला॑भिः क॒पिञ्ज॑लाञ्ज॒वं जङ्घा॑भ्या॒मध्वा॑नं बा॒हुभ्यां॒ जाम्बी॑ले॒नार॑ण्यम॒ग्निम॑ति॒रुग्भ्यां॑ पू॒षणं॑ दो॒र्भ्याम॒श्विना॒वᳪसा॑भ्याᳪ रु॒द्रᳪ रोरा॑भ्याम्

କେଶଦ୍ୱାରା ମଶକାନ୍ (ଡ଼ଂଶକ କୀଟ) ନିୟୋଜିତ ହୁଅନ୍ତି; ସ୍ୱପସା (ନିଜ ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର; ବହେନ (ବାହକ/ବହନକାରୀ) ଦ୍ୱାରା ବୃହସ୍ପତି; ଶକୁନିସାଦେନ (ପକ୍ଷୀର ବସିବା/ଆସନ) ଦ୍ୱାରା କୂର୍ମ; ଶଫୈଃ (ଖୁର) ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣଂ (ପଦଚାଳନ/ପଦକ୍ଷେପ); ସ୍ଥୂରାଭ୍ୟାମ୍ (ଦୁଇ ସ୍ଥୂଳ ଅଂଶ) ଦ୍ୱାରା ଋକ୍ଷଲାଭିଃ (ଭାଲୁର ଲାଭ/ପ୍ରାପ୍ତି); ଜଂଘାଭ୍ୟାମ୍ (ପିଣ୍ଡଳୀ) ଦ୍ୱାରା କପିଞ୍ଜଲାନ୍ (ତିତିର) ଏବଂ ଜବଂ (ବେଗ); ବାହୁଭ୍ୟାଂ (ବାହୁ) ଦ୍ୱାରା ଅଧ୍ୱାନଂ (ମାର୍ଗ); ଜାମ୍ବୀଲେନ (ଜାମ୍ବୀଲ) ଦ୍ୱାରା ଅରଣ୍ୟମ୍ (ବନ); ଅତିରୁଗ୍ଭ୍ୟାଂ (ଅତିରୁକ୍) ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି; ଦୋର୍ଭ୍ୟାଂ (ଭୁଜ) ଦ୍ୱାରା ପୂଷଣ; ଅଂସାଭ୍ୟାଂ (କାନ୍ଧ) ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱିନୌ; ରୋରାଭ୍ୟାଂ (ଗର୍ଜନ/ଧ୍ୱନି) ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ର.

Mantra 4

अ॒ग्नेः प॑क्ष॒तिर्वा॒योर्निप॑क्षति॒रिन्द्र॑स्य तृ॒तीया॒ सोम॑स्य चतु॒र्थ्यदि॑त्यै पञ्च॒मीन्द्रा॒ण्यै ष॒ष्ठी म॒रुता॑ᳪ सप्त॒मी बृह॒स्पते॑रष्ट॒म्य॒र्य॒म्णो न॑व॒मी धा॒तुर्द॑श॒मीन्द्र॑स्यैकाद॒शी वरु॑णस्य द्वाद॒शी य॒मस्य॑ त्रयोद॒शी

ପକ୍ଷତି (ପାଖ) ଅଗ୍ନିର; ନିପକ୍ଷତି (ଅଧୋପାଖ) ବାୟୁର; ତୃତୀୟା ଇନ୍ଦ୍ରର; ଚତୁର୍ଥୀ ସୋମର; ପଞ୍ଚମୀ ଅଦିତିର; ଷଷ୍ଠୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀର; ସପ୍ତମୀ ମରୁତମାନଙ୍କର; ଅଷ୍ଟମୀ ବୃହସ୍ପତିର; ନବମୀ ଅର୍ୟମଣର; ଦଶମୀ ଧାତୃର; ଏକାଦଶୀ ଇନ୍ଦ୍ରର; ଦ୍ୱାଦଶୀ ବରୁଣର; ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଯମର.

Mantra 5

इ॒न्द्रा॒ग्न्योः प॑क्ष॒ति: सर॑स्वत्यै॒ निप॑क्षतिर्मि॒त्रस्य॑ तृ॒तीया॒पां च॑तु॒र्थी निरृ॑त्यै पञ्च॒म्यग्नीषोम॑योः ष॒ष्ठी स॒र्पाणा॑ᳪ सप्त॒मी विष्णो॑रष्ट॒मी पू॒ष्णो न॑व॒मी त्वष्टु॑र्दश॒मीन्द्र॑स्यैकाद॒शी वरु॑णस्य द्वाद॒शी य॒म्यै त्र॑योद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योर्दक्षि॑णं पा॒र्श्वं विश्वे॑षां दे॒वाना॒मुत्त॑रम्

ପକ୍ଷତି ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନ୍ୟୋଃ (ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି) ର; ନିପକ୍ଷତି ସରସ୍ୱତୀର; ତୃତୀୟା ମିତ୍ରର; ଚତୁର୍ଥୀ ଆପାଂ (ଜଳମାନଙ୍କର); ପଞ୍ଚମୀ ନିରୃତିର; ଷଷ୍ଠୀ ଅଗ୍ନୀଷୋମୟୋଃ (ଅଗ୍ନି-ସୋମ) ର; ସପ୍ତମୀ ସର୍ପାଣାଂ (ସର୍ପମାନଙ୍କର); ଅଷ୍ଟମୀ ବିଷ୍ଣୋର; ନବମୀ ପୂଷଣର; ଦଶମୀ ତ୍ୱଷ୍ଟୃର; ଏକାଦଶୀ ଇନ୍ଦ୍ରର; ଦ୍ୱାଦଶୀ ବରୁଣର; ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଯମୀର; ଦ୍ୟାବାପୃଥିବ୍ୟୋଃ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱଂ (ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ) ତାଙ୍କର; ବିଶ୍ୱେଷାଂ ଦେବାନାମ୍ ଉତ୍ତରଂ (ଉତ୍ତର ଭାଗ) ତାଙ୍କର.

Mantra 6

म॒रुता॑ᳪ स्कन्धा॒ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ प्रथ॒मा कीक॑सा रु॒द्राणां॑ द्वि॒तीया॑ऽऽदि॒त्यानां॑ तृ॒तीया॑ वा॒योः पुच्छ॑म॒ग्नीषोम॑यो॒र्भास॑दौ॒ क्रुञ्चौ॒ श्रोणि॑भ्या॒मिन्द्रा॒बृह॒स्पती॑ ऊ॒रुभ्यां॑ मि॒त्रावरु॑णाव॒ल्गाभ्या॑मा॒क्रम॑णᳪ स्थू॒राभ्यां॒ बलं॒ कुष्ठा॑भ्याम्

ମରୁତମାନେ କାନ୍ଧ; ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ କୀକସା (କଶେରୁକା-ଅସ୍ଥି ଢାଞ୍ଚା); ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ; ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟ; ବାୟୁ ପୁଛ; ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ଦୁଇ ଦୀପ୍ତିମାନ—ଦୁଇ କ୍ରୁଞ୍ଚ (ସାରସ); ନିତମ୍ବରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି; ଜଂଘାରେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ; ମୋଟ (ସ୍ଥୂର) ଅଙ୍ଗରେ ଆକ୍ରମଣ; କୁଷ୍ଠା (ପାଦସନ୍ଧି/ପାଦ)ରେ ବଳ।

Mantra 7

पू॒षणं॑ वनि॒ष्ठुना॑ऽन्धा॒हीन्त्स्थू॑लगु॒दया॑ स॒र्पान्गुदा॑भिर्वि॒ह्रुत॑ आ॒न्त्रैर॒पो व॒स्तिना॒ वृष॑णमा॒ण्डाभ्यां॒ वाजि॑न॒ᳪ शेपे॑न प्र॒जाᳪ रेत॑सा॒ चाषा॑न् पि॒त्तेन॑ प्रद॒रान् पा॒युना॑ कू॒श्माञ्छ॑कपिण्डैः

ବସ୍ତି (ମୂତ୍ରାଶୟ)ଦ୍ୱାରା ପୂଷଣକୁ (ନିୟୋଜନ କରେ); ସ୍ଥୂଲଗୁଦୟ ଭାଗଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ; ଗୁଦ/ନିତମ୍ବଦ୍ୱାରା ସର୍ପମାନଙ୍କୁ; ଆନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ମୁଡ଼ିମୁଡ଼ି ଚଳୁଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କୁ; ବସ୍ତିଦ୍ୱାରା ଅପ୍ (ଜଳ)ମାନଙ୍କୁ; ଦୁଇ ଆଣ୍ଡାଦ୍ୱାରା ବୃଷଣ (ବୀର୍ୟବାନ)କୁ; ଶେପ (ଲିଙ୍ଗ)ଦ୍ୱାରା ବାଜିନ (ଅଶ୍ୱ/ବାଜୀ)କୁ; ରେତସ୍ (ବୀର୍ୟ)ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାକୁ; ପିତ୍ତଦ୍ୱାରା ଚାଷା (ଚାଷ/ଚାଷକ ପକ୍ଷୀ)ମାନଙ୍କୁ; ପାୟୁ (ଗୁଦମାର୍ଗ)ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦରମାନଙ୍କୁ; ଶକପିଣ୍ଡ (ମଳଗୋଳା)ଦ୍ୱାରା କୂଷ୍ମାନ୍ (କୂଷ୍ମାଣ୍ଡ)ମାନଙ୍କୁ।

Mantra 8

इन्द्र॑स्य क्री॒डोऽदि॑त्यै पाज॒स्यं॒ दि॒शां ज॒त्रवोऽदि॑त्यै भ॒सज्जी॒मूता॑न् हृदयौप॒शेना॒न्तरि॑क्षं पुरी॒तता॒ नभ॑ उद॒र्ये॒ण चक्रवा॒कौ मत॑स्नाभ्यां॒ दिवं॑ वृ॒क्काभ्यां॑ गि॒रीन् प्ला॒शिभि॒रुप॑लान् प्ली॒ह्ना व॒ल्मीका॑न् क्लो॒मभि॑र्ग्लौ॒भिर्गुल्मा॑न् हि॒राभि॒: स्रव॑न्तीर्ह्र॒दान् कु॒क्षिभ्या॑ᳪ समु॒द्रमु॒दरे॑ण वैश्वान॒रं भस्म॑ना

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କ୍ରୀଡାସ୍ଥାନ (କ୍ରୀଡା) ଅଟେ; ଅଦିତି ପାଇଁ ପାଜସ୍ୟ—ବୀର୍ୟ ଅଟେ; ଅଦିତି ପାଇଁ ଦିଶାମାନଙ୍କର ଜତ୍ରୁ—କଣ୍ଠସ୍ଥ ଅସ୍ଥିମାନ ଅଟେ। ହୃଦୟର ଉପଶେନ—ଆବରଣ—ବର୍ଷାମେଘମାନ; ଅନ୍ତରିକ୍ଷଂ ପୁରୀତତ—ପେରିଟୋନିୟମ; ନାଭି ନଭ—ଆକାଶ; ଉଦର ଦ୍ୱାରା ଚକ୍ରବାକ ଯୁଗଳ; ବୃକ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିବ; ପ୍ଲାଶି (ପାର୍ଶ୍ୱାସ୍ଥି) ଦ୍ୱାରା ଗିରିମାନ; ପ୍ଲୀହ୍ନା ଦ୍ୱାରା ଉପଲମାନ; କ୍ଲୋମଭିଃ ଦ୍ୱାରା ବଲ୍ମୀକମାନ; ଗ୍ଲୌଭିଃ ଦ୍ୱାରା ଗୁଲ୍ମମାନ; ହିରାଭିଃ ଦ୍ୱାରା ସ୍ରବନ୍ତୀ ହ୍ରଦମାନ; କୁକ୍ଷିଭ୍ୟାଂ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ର; ଉଦର ଦ୍ୱାରା ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା (ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ)।

Mantra 9

विधृ॑तिं॒ नाभ्या॑ धृ॒तᳪ रसे॑ना॒पो यू॒ष्णा मरी॑चीर्वि॒प्रुड्भि॑र्नीहा॒रमू॒ष्मणा॑ शी॒नं वस॑या॒ प्रुष्वा॒ अश्रु॑भिर्ह्रा॒दुनी॑र्दू॒षीका॑भिर॒स्ना रक्षा॑ᳪसि चि॒त्राण्यङ्गै॒र्नक्ष॑त्राणि रू॒पेण॑ पृथि॒वीं त्व॒चा जु॑म्ब॒काय॒ स्वाहा॑

ନାଭି ଦ୍ୱାରା ବିଧୃତି—ଧାରକ ଢାଞ୍ଚା; ରସ ଦ୍ୱାରା ଧୃତ—ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ; ୟୂଷ୍ଣା ଦ୍ୱାରା ଆପଃ—ଜଳ; ବିପ୍ରୁଡ୍ଭିଃ ଦ୍ୱାରା ମରୀଚିଃ—କିରଣମାନ; ଊଷ୍ମଣା ଦ୍ୱାରା ନୀହାର—କୁହୁଡ଼ି; ବସୟା ଦ୍ୱାରା ଶୀନ—ଚର୍ବି; ଅଶ୍ରୁଭିଃ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୁଷ୍ୱା—ହିମକଣ/ଶିଶିର; ଦୂଷୀକାଭିଃ ଦ୍ୱାରା ହ୍ରାଦୁନୀଃ—କୁଣ୍ଡମାନ; ଅସ୍ନା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷାଂସି—ରାକ୍ଷସମାନ; ଅଙ୍ଗୈଃ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ରାଣି—ତେଜସ୍ୱୀ ରୂପମାନ; ରୂପେଣ ଦ୍ୱାରା ନକ୍ଷତ୍ରାଣି—ନକ୍ଷତ୍ରମାନ; ତ୍ୱଚା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ—ଭୂମି; ଜୁମ୍ବକାୟ ସ୍ୱାହା।

Mantra 10

हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भः सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् । स दा॑धार पृथि॒वीं द्यामु॒तेमां कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଆଦିରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲେ; ଭୂତ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତର ଜନ୍ମିତ ଏକମାତ୍ର ପତି ଥିଲେ। ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଓ ସେଇ ଉପର ଦ୍ୟୌଲୋକକୁ ଧାରଣ କଲେ; କେଉଁ ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ହବିଷା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବୁ?

Mantra 11

यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हित्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ । य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पद॒: कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम

ଯେ ନିଜ ମହିମାରେ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ଓ ନିମିଷ କରୁଥିବା ସମସ୍ତର ଏକମାତ୍ର ରାଜା ହେଲେ; ଯେ ଏହି ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ଜଗତକୁ ଶାସନ କରନ୍ତି—କେଉଁ ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ହବିଷା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବୁ?

Mantra 12

यस्म्ये॒मे हि॒मव॑न्तो महि॒त्वा यस्य॑ समु॒द्रᳪ र॒सया॑ स॒हाहुः । यस्ये॒माः प्र॒दिशो॒ यस्य॑ बा॒हू कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम

ଯାହାଙ୍କ ମହିମା ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତମାନେ; ଯାହାଙ୍କ ସମୁଦ୍ରକୁ ‘ରସ’ ସହିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯାହାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଦିଶମାନେ, ଯାହାଙ୍କର (ସେମାନଙ୍କୁ ଆବରଣ କରୁଥିବା) ବାହୁମାନେ—କେଉଁ ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ହବିଷା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବୁ?

Mantra 13

य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒ यस्य॑ दे॒वाः । यस्य॑ छा॒यामृतं॒ यस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम

ଯେ ଆତ୍ମ (ଜୀବନ) ଦାନ କରନ୍ତି, ଯେ ବଳ ଦାନ କରନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ଶାସନକୁ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଉପାସେ, ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଦେବମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ଛାୟାରେ ଅମୃତ ଅଛି, ଯାହାଙ୍କ ଛାୟାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅଛି—କେଉଁ ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ହବିଷା (ଆହୁତି)ଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା ଅର୍ପଣ କରିବା?

Mantra 14

आ नो॑ भ॒द्राः क्रत॑वो यन्तु वि॒श्वतोऽद॑ब्धासो॒ अप॑रीतास उ॒द्भिद॑: । दे॒वा नो॒ यथा॒ सद॒मिद् वृ॒धे अस॒न्नप्रा॑युवो रक्षि॒तारो॑ दि॒वे – दि॑वे

ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମଙ୍ଗଳମୟ କ୍ରତବଃ (ସଙ୍କଳ୍ପଶକ୍ତି) ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ—ଅଦବ୍ଧ, ଅପରୀତ, ବାଧାକୁ ଭେଦି ଉଦ୍ଭିଦ ହେଉଥିବା। ଦେବମାନେ ଆମ ସହ ରୁହନ୍ତୁ, ଯେପରି ଦିନେ ଦିନେ ଆମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେମାନେ ଅପ୍ରମାଦୀ ରକ୍ଷକ ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ—ଦିବେ ଦିବେ।

Mantra 15

दे॒वानां॑ भ॒द्रा सु॑म॒तिरृ॑जूय॒तां दे॒वाना॑ᳪ रा॒तिर॒भि नो॒ निव॑र्तताम् । दे॒वाना॑ᳪ स॒ख्यमुप॑सेदिमा व॒यं दे॒वा न॒ आयु॒: प्रति॑रन्तु जी॒वसे॑

ଦେବମାନଙ୍କର ଭଦ୍ର ସୁମତି ସିଧା ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉ; ଦେବମାନଙ୍କର ଦାନ ଆମ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସୁ। ଆମେ ଦେବମାନଙ୍କ ସଖ୍ୟକୁ ଉପସେଦିଛୁ; ଜୀବିବା ପାଇଁ ଦେବମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।

Mantra 16

तान्पूर्व॑या नि॒विदा॑ हूमहे व॒यं भगं॑ मि॒त्रमदि॑तिं॒ दक्ष॑म॒स्रिध॑म् । अ॒र्य॒मणं॒ वरु॑ण॒ᳪ सोम॑म॒श्विना॒ सर॑स्वती नः सु॒भगा॒ मय॑स्करत्

ପୂର୍ବର ନିବିଦ୍ (ପ୍ରାଚୀନ ଆହ୍ୱାନ) ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ହୂମୁଛୁ—ଭଗ, ମିତ୍ର, ଅଦିତି, ଅସ୍ରିଧ ଦକ୍ଷ; ଅର୍ୟମଣ, ବରୁଣ, ସୋମ, ଅଶ୍ୱିନୌ। ସୁଭଗା ସରସ୍ୱତୀ ଆମ ପାଇଁ କଲ୍ୟାଣ ଓ କ୍ଷେମ ସୃଷ୍ଟି କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 17

तन्नो॒ वातो॑ मयो॒भु वा॑तु भेष॒जं तन्मा॒ता पृ॑थि॒वी तत्पि॒ता द्यौ॑: । तद् ग्रावा॑णः सोम॒सुतो॑ मयो॒भुव॒स्तद॑श्विना शृणुतं धिष्ण्या यु॒वम्

ଆମ ପାଇଁ କଲ୍ୟାଣକର ବାତ ଔଷଧରୂପେ (ଚିକିତ୍ସାରୂପେ) ବହୁ; ସେଇ ମାତା ପୃଥିବୀ, ସେଇ ପିତା ଦ୍ୟୌଃ (ଆକାଶ) ମଧ୍ୟ ତଥା ହେଉ। ସେଇ ଗ୍ରାବାଣ (ସୋମପୀଡନ ପଥର), ପୀଡିତ ସୋମ ମଧ୍ୟ କଲ୍ୟାଣକର ହେଉ। ହେ ଧିଷ୍ଣ୍ୟ ଅଶ୍ୱିନୌ, ହେ ଯୁଗଳ! ଏହା ଶୁଣ।

Mantra 18

तमीशा॑नं॒ जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पतिं॑ धियञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् । पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द् वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्धः स्व॒स्तये॑

ଚଳମାନ ଓ ଅଚଳ—ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତର ଈଶାନ, ଅଧିପତି, ଧି (ଭକ୍ତିଚିନ୍ତନ)କୁ ପ୍ରେରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ—ସହାୟତା ପାଇଁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ପୂଷନ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆମ ପାଖରେ ଆସୀନ ହେଉନ୍ତୁ; ସେ ଆମର ରକ୍ଷକ, ପାୟୁ (ପହରାଦାର), ଅଦବ୍ଧ (ଅବଞ୍ଚିତ) ହୋଇ ଆମ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ରୁହନ୍ତୁ।

Mantra 19

स्व॒स्ति न॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः स्व॒स्ति न॑: पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः । स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑र्दधातु

ଆମ ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତି ହେଉ—ବୃଦ୍ଧଶ୍ରବା ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ କଲ୍ୟାଣ ଦିଅନ୍ତୁ; ବିଶ୍ୱବେଦା ପୂଷା ଆମକୁ କଲ୍ୟାଣ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅରିଷ୍ଟନେମି ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଆମକୁ କଲ୍ୟାଣ ଦିଅନ୍ତୁ; ବୃହସ୍ପତି ଆମକୁ ସ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 20

पृष॑दश्वा म॒रुत॒: पृश्नि॑मातरः शुभं॒यावा॑नो वि॒दथे॑षु॒ जग्म॑यः । अ॒ग्नि॒जि॒ह्वा मन॑व॒: सूर॑चक्षसो॒ विश्वे॑ नो दे॒वा अव॒साग॑मन्नि॒ह

ପୃଷଦଶ୍ୱ (ଚିତ୍ରାଶ୍ୱ) ମରୁତଗଣ—ପୃଶ୍ନିମାତାର ପୁତ୍ର, ଶୁଭଗାମୀ, ବିଧି/ଯଜ୍ଞରେ ଆସିବାରେ ପ୍ରବଣ; ଅଗ୍ନିଜିହ୍ୱ ମନୁଗଣ, ସୂର୍ୟଚକ୍ଷୁ—ସମସ୍ତ ଦେବତା ସହାୟତା ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଏଠାରେ ଆସୁନ୍ତୁ।

Mantra 21

भ॒द्रं कर्णे॑भिः शृणुयाम देवा भ॒द्रं प॑श्येमा॒क्षभि॑र्यजत्राः । स्थि॒रैरङ्गै॑स्तुष्टु॒वाᳪस॑स्त॒नूभि॒र्व्य॒शेमहि दे॒वहि॑तं॒ यदायु॑:

ହେ ଦେବମାନେ, ଆମେ କାନଦ୍ୱାରା ଭଦ୍ର (ମଙ୍ଗଳ) ଶୁଣିବାକୁ ପାଉ; ହେ ଯଜନୀୟମାନେ, ଆମେ ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱାରା ଭଦ୍ର (ମଙ୍ଗଳ) ଦେଖିବାକୁ ପାଉ। ସ୍ଥିର ଅଙ୍ଗସହିତ, ଦେହଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କରି, ଦେବହିତ ଯେ ଆୟୁଷ୍ୟ, ତାହାକୁ ଆମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ।

Mantra 22

श॒तमिन्नु श॒रदो॒ अन्ति॑ देवा॒ यत्रा॑ नश्च॒क्रा ज॒रसं॑ त॒नूना॑म् । पु॒त्रासो॒ यत्र॑ पि॒तरो॒ भव॑न्ति॒ मा नो॑ म॒ध्या री॑रिष॒तायु॒र्गन्तो॑:

ହେ ଦେବମାନେ! ନିଶ୍ଚୟ ଶତବର୍ଷ ଆମ ପାଖକୁ ନିକଟ—ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ନିଜ ତନୁମାନଙ୍କରେ ଜରା (ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା) ସ୍ଥାପିତ କରିଛୁ; ଯେଉଁଠାରେ ପୁତ୍ରମାନେ ପିତା ହୁଅନ୍ତି। ଆୟୁର୍ଯାତ୍ରାର ମଧ୍ୟପଥରେ ଆମକୁ କୌଣସି ଅନିଷ୍ଟ ନ ହେଉ; ଆମ ଆୟୁ ଗନ୍ତବ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ।

Mantra 23

अदि॑तिर्द्यौ॒रदि॑तिर॒न्तरि॑क्ष॒मदि॑तिर्मा॒ता स पि॒ता स पु॒त्रः । विश्वे॑ दे॒वा अदि॑ति॒: पञ्च॒ जना॒ अदि॑तिर्जा॒तमदि॑ति॒र्जनि॑त्वम्

ଅଦିତି ହିଁ ଦ୍ୟୌ (ସ୍ୱର୍ଗ); ଅଦିତି ହିଁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ; ଅଦିତି ହିଁ ମାତା—ସେଇ ପିତା, ସେଇ ପୁତ୍ର। ଅଦିତି ହିଁ ସମସ୍ତ ଦେବ; ଅଦିତି ହିଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପଞ୍ଚ ଜନ; ଅଦିତି ହିଁ ଜାତ (ଜନ୍ମିତ) ଏବଂ ଅଦିତି ହିଁ ଜନିତ୍ୱ (ଜନ୍ମ ହେବାକୁ ଥିବା) ଅଟେ।

Mantra 24

मा नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो अर्य॒मायुरिन्द्र॑ ऋभु॒क्षा म॒रुत॒: परि॑ ख्यन् । यद्वा॒जिनो॑ दे॒वजा॑तस्य॒ सप्ते॑: प्रव॒क्ष्यामो॑ वि॒दथे॑ वी॒र्या॒णि

ବିଧିରେ ପୁରସ୍କାରଜୟୀ, ଦେବଜାତ ସପ୍ତାଶ୍ୱ-ଦଳର ବୀର୍ୟକର୍ମ ଆମେ ଘୋଷଣା କରିବାବେଳେ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅର୍ୟମନ, ଆୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଭୁକ୍ଷମାନେ ଓ ମରୁତମାନେ—ଆମକୁ ଚାରିପାଖରେ ଦୋଷାରୋପଣରେ ଚିହ୍ନିତ ନ କରନ୍ତୁ।

Mantra 25

यन्नि॒र्णिजा॒ रेक्ण॑सा॒ प्रावृ॑तस्य रा॒तिं गृ॑भी॒तां मु॑ख॒तो नय॑न्ति । सुप्रा॑ङ॒जो मेम्य॑द्वि॒श्वरू॑प इन्द्रापू॒ष्णोः प्रि॒यमप्ये॑ति॒ पाथ॑:

ଯେତେବେଳେ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଧନ ସହିତ ସୁଆବୃତ (ଭଲଭାବେ ଢାକା) ବ୍ୟକ୍ତିର ଗୃହୀତ ଦାନକୁ ସେମାନେ ଆଗଦିଗରୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସୁଶୋଭିତ, ବିଶ୍ୱରୂପ (ଅଶ୍ୱ) ହିନ୍ନହିନାଟ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଇନ୍ଦ୍ର-ପୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Mantra 26

ए॒ष छाग॑: पु॒रो अश्वे॑न वा॒जिना॑ पू॒ष्णो भा॒गो नी॑यते वि॒श्वदे॑व्यः । अ॒भि॒प्रियं॒ यत्पु॑रो॒डाश॒मर्व॑ता॒ त्वष्टेदे॑नᳪ सौश्रव॒साय॑ जिन्वति

ଏହି ଛାଗ (ପୁରୁଷ ଛେଳି), ପୂଷଣଙ୍କ ଭାଗ, ବିଶ୍ୱଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ପୁରସ୍କାରଜୟୀ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଆଗରେ ନେଇଯାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଅର୍ବତ (ଘୋଡ଼ା) ସହିତ ସେ ପ୍ରିୟ ପୁରୋଡାଶକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ, ସେତେବେଳେ ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ତାହା ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ସୁଶ୍ରବସା—ଶୁଭ ଯଶ—ପ୍ରତି ସମୃଦ୍ଧ କରନ୍ତି।

Mantra 27

यद्ध॑वि॒ष्य॒मृतु॒शो दे॑व॒यानं॒ त्रिर्मानु॑षा॒: पर्यश्वं॒ नय॑न्ति । अत्रा॑ पू॒ष्णः प्र॑थ॒मो भा॒ग ए॑ति य॒ज्ञं दे॒वेभ्य॑: प्रतिवे॒दय॑न्न॒जः

ଯେତେବେଳେ ଋତୁକ୍ରମେ ଦେବୟାନ ହବିଷ୍ୟ (ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯାଉଥିବା ଆହୁତି) ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଶ୍ୱକୁ ତାହାର ଚାରିପାଖେ ତିନିଥର ଘୁରାନ୍ତି; ତାହାପରେ ଏଠାରେ ପୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଆସେ—ଅଜ (ଛାଗ)—ଯଜ୍ଞକୁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିବେଦନ କରୁଥିବା।

Mantra 28

होता॑ध्व॒र्युराव॑या अग्निमि॒न्धो ग्रा॑वग्रा॒भ उ॒त शᳪस्ता॒ सुवि॑प्रः । तेन॑ य॒ज्ञेन॒ स्व॒रंकृतेन॒ स्वि॒ष्टेन व॒क्षणा॒ आ पृ॑णध्वम्

ହୋତୃ ଏବଂ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଆବୟ (ଆହ୍ୱାତା), ଅଗ୍ନିକୁ ଇନ୍ଧନ କରୁଥିବା, ଗ୍ରାବଗ୍ରାଭ (ପିଷଣଶିଳା ଧରୁଥିବା), ଏବଂ ଶଂସ୍ତା (ସ୍ତୁତିକର୍ତ୍ତା) ସୁବିପ୍ର—ସେହି ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ସୁବିଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହନୀୟ ଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ (ବକ୍ଷଣାଃ) ତୁମେ ପୂରଣ କର।

Mantra 29

यू॒प॒व्र॒स्का उ॒त ये यू॑पवा॒हाश्च॒षालं॒ ये अ॑श्वयू॒पाय॒ तक्ष॑ति । ये चार्व॑ते॒ पच॑नᳪ स॒म्भर॑न्त्यु॒तो तेषा॑म॒भिगू॑र्तिर्न इन्वतु

ୟୂପବ୍ରସ୍କା (ୟୂପ କାଟୁଥିବା) ଏବଂ ଯୂପବାହା (ୟୂପ ବହନ କରୁଥିବା), ଅଶ୍ୱୟୂପ ପାଇଁ ଚଷାଳ (ଉପରି ଆବରଣ/କ୍ୟାପ୍) ଗଢ଼ୁଥିବା, ଏବଂ ଅର୍ବତ (ଅଶ୍ୱ) ପାଇଁ ପଚନ (ପାକ)ର ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା—ସେମାନଙ୍କର ଅଭିଗୂର୍ତ୍ତି (ଆଶୀର୍ବାଦ) ଆମକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଉ।

Mantra 30

उप॒ प्रागा॑त्सु॒मन्मे॑ऽधायि॒ मन्म॑ दे॒वाना॒माशा॒ उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठः । अन्वे॑नं॒ विप्रा॒ ऋष॑यो मदन्ति दे॒वानां॑ पु॒ष्टे च॑कृमा सु॒बन्धु॑म्

ଏହା ନିକଟକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି; ମୋ ପାଇଁ ସୁମନ (ସଦ୍ଭାବ) ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି; ଦେବମାନଙ୍କର ଆଶା ଓ ଅଭିପ୍ରାୟ ସୁଦୃଢ଼ ଆଧାର ସହ ନିକଟକୁ ଆସିଛି। ତାହାକୁ ଅନୁସରି ପ୍ରେରିତ ବିପ୍ର ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି; ଦେବମାନଙ୍କର ପୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଆମେ ସୁବନ୍ଧୁ—ସୁସଂଯୋଜିତ ବନ୍ଧନ—ରଚିଛୁ।

Mantra 31

यद्वा॒जिनो॒ दाम॑ स॒न्दान॒मर्व॑तो॒ या शी॑र्ष॒ण्या॒ रश॒ना रज्जु॑रस्य । यद्वा॑ घास्य॒ प्रभृ॑तमा॒स्ये तृण॒ᳪ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु

ବାଜି (ଦୌଡ଼ୁଥିବା)ର ଯେ ଦାମ ଓ ସନ୍ଦାନ, ଅର୍ବତ (ଘୋଡ଼ା)ର ଯେ ଶୀର୍ଷଣ୍ୟା ରଶନା ଓ ରଜ୍ଜୁ, ଏବଂ ତାହାର ଆହାରରୂପେ ମୁଖରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୃଣ (ଘାସ)—ସେ ସବୁ, ସେଇ ସବୁ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ହେଉ।

Mantra 32

यदश्व॑स्य क्र॒विषो॒ मक्षि॒काश॒ यद्वा॒ स्वरौ॒ स्वधि॑तौ रि॒प्तमस्ति॑ । यद्धस्त॑योः शमि॒तुर्यन्न॒खेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु

ଅଶ୍ୱର କ୍ରବିଷ (ମାଂସ) ଉପରେ ଯେ ମକ୍ଷିକା (ମାଛି) ଲାଗେ, କିମ୍ବା ସ୍ୱରୌ (ଚିପ୍/କଣ୍ଟା) ଯେ ସ୍ୱଧିତି (କୁହାଡ଼ି)ରେ ଲାଗି ରହିଛି, ତାହାର ଦାଗ/ମଳିନତା ଯେ; ଏବଂ ଶମିତୃ (ବଧକ)ର ହାତରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହାର ନଖ ତଳେ ଯାହା ଅଛି—ସେ ସବୁ, ସେଇ ସବୁ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ହେଉ।

Mantra 33

यदूव॑ध्यमु॒दर॑स्याप॒वाति॒ य आ॒मस्य॑ क्र॒विषो॑ ग॒न्धो अस्ति॑ । सु॒कृ॒ता तच्छ॑मि॒तार॑: कृण्वन्तू॒त मेध॑ᳪ शृत॒पाकं॑ पचन्तु

ଉଦରରୁ ଯେ କୌଣସି ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ ବାସ ବହିଆସେ, ଏବଂ କାଚା ମାଂସର ଯେ କୌଣସି ଗନ୍ଧ ଥାଏ—ତାହାକୁ କୁଶଳ ଶମିତାରମାନେ ନିର୍ହାନିକର କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ଅଧିକ, ମେଧ (ପବିତ୍ର ଅଂଶ)କୁ ଶୃତପାକ ରୂପେ, ଯଥାବିଧି ଉବାଳି ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ପାକ କରନ୍ତୁ।

Mantra 34

यत्ते॒ गात्रा॑द॒ग्निना॑ प॒च्यमा॑नाद॒भि शूलं॒ निह॑तस्याव॒धाव॑ति । मा तद्भूम्या॒माश्रि॑ष॒न्मा तृणे॑षु दे॒वेभ्य॒स्तदु॒शद्भ्यो॑ रा॒तम॑स्तु

ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ପଚ୍ୟମାନ ତୋର ଗାତ୍ରରୁ, ନିହତ (ବଧିତ)ର ଶୂଲ (ଶଳାକା/ସୀଁକ) ଉପରେ ଯାହା ଟପକି ପଡ଼େ—ତାହା ଭୂମିରେ ନ ଲଗୁ, ତୃଣମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ନ ଲଗୁ; ଇଚ୍ଛୁକ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଦାନରୂପେ ଅର୍ପିତ ହେଉ।

Mantra 35

ये वा॒जिनं॑ परि॒पश्य॑न्ति प॒क्वं य ई॑मा॒हुः सु॑र॒भिर्निर्ह॒रेति॑ । ये चार्व॑तो माᳪसभि॒क्षामु॒पास॑त उ॒तो तेषा॑म॒भिगू॑र्तिर्न इन्वतु

ଯେମାନେ ପକ୍ୱ ହୋଇଥିବା ବାଜିନ (ଅଶ୍ୱ)କୁ ଚାରିଦିଗରୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ କହନ୍ତି—‘ବାହାରକୁ ନେଇଯାଉଥିବାବେଳେ ଏହା ସୁରଭି’; ଏବଂ ଯେମାନେ ମାଂସ-ଭାଗ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି—ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଭିଗୂର୍ତି (କୃପା/ଅନୁଗ୍ରହ) ଆମକୁ ଆଗକୁ ପ୍ରେରିତ କରୁ।

Mantra 36

यन्नीक्ष॑णं माँ॒स्पच॑न्या उ॒खाया॒ या पात्रा॑णि यू॒ष्ण आ॒सेच॑नानि । ऊ॒ष्म॒ण्या॒पि॒धाना॑ चरू॒णाम॒ङ्काः सू॒नाः परि॑ भूष॒न्त्यश्व॑म्

ମାଂସ ପକାଇବାର ଉଖା (ପାତ୍ର)ର ଯେ ନିରୀକ୍ଷଣ ଅଛି, ଏବଂ ଯୂଷ (ରସ/ଶୋର୍ବା) ଢାଳିବା ପାଇଁ ଯେ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଛି; ଉଷ୍ମା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଯେ ଢାକଣାଗୁଡ଼ିକ ଅଛି, ଏବଂ ଚରୁ (ହବିଷ୍ୟ ଭୋଜନ)ମାନଙ୍କର ସୁନିର୍ମିତ ପାତ୍ର/କଟୋରାଗୁଡ଼ିକ ଅଛି—ଏସବୁ ଯଥାବିଧି ସଜାଇ ଅଶ୍ୱକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ଶୋଭାୟିତ କରେ।

Mantra 37

मा त्वा॒ऽग्निर्ध्व॑नयीद्धू॒मग॑न्धि॒र्मोखा भ्राज॑न्त्य॒भि वि॑क्त॒ जघ्रि॑: । इ॒ष्टं वी॒तम॒भिगू॑र्तं॒ वष॑ट्कृतं॒ तं दे॒वास॒: प्रति॑ गृभ्ण॒न्त्यश्व॑म्

ହେ ଅଶ୍ୱ! ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ଚଟଚଟାଇ ନଦେଉ; ଧୂମର ଗନ୍ଧ ତୁମ ଉପରେ ନ ଲାଗୁ। ଉଖା ତୁମ ଉପରେ ଏପରି ନ ଜ୍ୱଳୁ, ଯେପରି ତୁମକୁ ଘ୍ରାଣ କରି ଦୂଷିତ ଓ ବିକୃତ କରାଯାଇଥାଏ। ଇଷ୍ଟ (ଅର୍ପିତ), ବୀତ (ପ୍ରାପ୍ତ), ଅଭିଗୂର୍ତ (ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଅନୁମୋଦିତ) ଏବଂ ବଷଟ୍କୃତ (ବଷଟ୍ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରୀକୃତ)—ସେଇ ଅଶ୍ୱକୁ ଦେବମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

Mantra 38

नि॒क्रम॑णं नि॒षद॑नं वि॒वर्त॑नं॒ यच्च॒ पड्वी॑श॒मर्व॑तः । यच्च॑ पपौ॒ यच्च॑ घा॒सिं ज॒घास॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु

ତୋର ନିକ୍ରମଣ (ଆଗକୁ ପଦକ୍ଷେପ), ତୋର ନିଷଦନ (ବସିବା/ଶୋଇବା), ତୋର ବିବର୍ତ୍ତନ (ଘୁରିବା), ଏବଂ ଅର୍ବତ (ବେଗଶାଳୀ ଅଶ୍ୱ)ର ଯଚ୍ଚ ପଡ୍ୱୀଶମ୍—ପଥ ଓ ପଦଚିହ୍ନ ଯାହା କିଛି ଅଛି; ଏବଂ ସେ ଯାହା ପିଇଛି, ଯାହା ଘାସି (ଚାରା) ସେ ଖାଇଛି—ସେ ସବୁ ତୋର, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହେଉ।

Mantra 39

यदश्वा॑य॒ वास॑ उपस्तृ॒णन्त्य॑धीवा॒सं या हिर॑ण्यान्यस्मै । स॒न्दान॒मर्व॑न्तं॒ पड्वी॑शं प्रि॒या दे॒वेष्वा या॑मयन्ति

ଅଶ୍ୱ ପାଇଁ ଯେ ବସ୍ତ୍ର ସେମାନେ ତଳେ ପିଛାନ୍ତି, ଯେ ଆବରଣ ସେମାନେ ତାହାର ଉପରେ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ଯେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭୂଷଣ ତାହା ପାଇଁ ଅଛି—ଧାବକ ଅଶ୍ୱର ବନ୍ଧନ, ତାହାର ପଦଚିହ୍ନ-ପଦକ୍ଷେପ ଓ ପାଦସ୍ଥାନ—ଏସବୁକୁ ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁରୂପେ ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚାନ୍ତୁ।

Mantra 40

यत्ते॑ सा॒दे मह॑सा॒ शूकृ॑तस्य॒ पार्ष्ण्या॑ वा॒ कश॑या वा तु॒तोद॑ । स्रु॒चेव॒ ता ह॒विषो॑ अध्व॒रेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ ब्रह्म॑णा सूदयामि

ହେ (ଅଶ୍ୱ), ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ବସିଲ/ଥମ୍ବିଲ, ମହାବଳରେ ପ୍ରେରିତ ତୁମ ଦେହରେ ଯାହା କିଛି ଗୋଡ଼ଢେଙ୍କା (ପାର୍ଷ୍ଣି) କିମ୍ବା ଚାବୁକରେ ଆଘାତ ପାଇଥିଲା—ସେ ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ମୁଁ ଯଜ୍ଞରେ ହବିଷର ସ୍ରୁଚି ପରି, ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ତୁମ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶାନ୍ତ ଓ ସୁସଂଗଠିତ କରୁଛି।

Mantra 41

चतु॑स्त्रिᳪशद्वा॒जिनो॑ दे॒वब॑न्धो॒र्वङ्क्री॒रश्व॑स्य॒ स्वधि॑ति॒: समे॑ति । अच्छि॑द्रा॒ गात्रा॑ व॒युना॑ कृणोत॒ परु॑ष्परुरनु॒घुष्या॒ विश॑स्त

ଦେବବନ୍ଧୁ ଏହି ବାଜୀ ଅଶ୍ୱର ଚଉତ୍ରିଶ ଭାଗ ଅଛି; ସ୍ୱଧିତି (କୁହାଡ଼ି) ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୁଏ। ଯଥାଯଥ କୌଶଳରେ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅଖଣ୍ଡ କର; ସନ୍ଧି ସନ୍ଧିକରି, ବିଧିପୂର୍ବକ ଘୋଷଣା ସହ, ତାହାକୁ ବିଭାଜନ କର।

Mantra 42

एक॒स्त्वष्टु॒रश्व॑स्या विश॒स्ता द्वा य॒न्तारा॑ भवत॒स्तथ॑ ऋ॒तुः । या ते॒ गात्रा॑णामृतु॒था कृ॒णोमि॒ ता-ता॒ पिण्डा॑नां॒ प्र जु॑होम्यग्नौ

ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ଅଶ୍ୱର ଏକ ଅଂଶ କାଟି ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ; ଦୁଇଜଣ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ତଥା ଋତୁ ମଧ୍ୟ। ତୋର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଯେପରି ମୁଁ ଋତୁକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଯଥାବିଧି ବିନ୍ୟାସ କରେ—ସେ ସେ ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ର ଅର୍ପଣ କରେ।

Mantra 43

मा त्वा॑ तपत्प्रि॒य आ॒त्माऽपि॒यन्तं॒ मा स्वधि॑तिस्त॒न्व आ ति॑ष्ठिपत्ते । मा ते॑ गृ॒ध्नुर॑विश॒स्ताऽति॒हाय॑ छि॒द्रा गात्रा॑ण्य॒सिना॒ मिथू॑ कः

ତୁମ ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମା ଏଠାରୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଦହିତ ନ ହେଉ; କୁହାଡ଼ି ତୁମ ଦେହ ଉପରେ ନ ପଡ଼ୁ। ତୁମକୁ ଟପି ଯାଉଥିବା ଲୋଭୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ପରସ୍ପର ଗୋଳମାଳରେ ଛୁରିଦ୍ୱାରା ତୁମ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଛିଦ୍ରମୟ କରି ନ ଦିଅନ୍ତୁ।

Mantra 44

न वा उ॑ ए॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि दे॒वाँ२ इदे॑षि प॒थिभि॑: सु॒गेभि॑: । हरी॑ ते॒ युञ्जा॒ पृष॑ती अभूता॒मुपा॑स्थाद्वा॒जी धु॒रि रास॑भस्य

ଏହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମରୁନାହ; ତୁମର କୌଣସି କ୍ଷତି ମଧ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ। ସୁଗମ ପଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଛ। ତୁମର ଦୁଇ ହରି (ବେ) ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ହେଉ—ଛିଟିଆ ଯୁଗଳ; ବଳବାନ ବାଜୀ ଗଧାର ଧୁରି-ଜୁଆରେ, ଦଣ୍ଡ ପାଖରେ, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହୁ।

Mantra 45

सु॒गव्यं॑ नो वा॒जी स्वश्व्यं॑ पु॒ᳪसः पु॒त्राँ۲ उ॒त वि॑श्वा॒पुष॑ᳪ र॒यिम् । अ॒ना॒गा॒स्त्वं नो॒ अदि॑तिः कृणोतु क्ष॒त्रं नो॒ अश्वो॑ वनताᳪ ह॒विष्मा॑न्

ହେ ବାଜୀ, ଆମକୁ ଉତ୍ତମ ଗୋସମ୍ପଦ ଓ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱସମ୍ପଦ ଦିଅ; ମନୁଷ୍ୟପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ସର୍ବକୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଧନ ମଧ୍ୟ। ହେ ଅଦିତି, ତୁମେ ଆମକୁ ନିର୍ଦୋଷ କର; ହବିଷ୍ୟବାନ ଅଶ୍ୱ ଆମ ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ର—ଆଧିପତ୍ୟ—ଜିତୁ।

Mantra 46

इ॒मा नु कं॒ भुव॑ना सीषधा॒मेन्द्र॑श्च॒ विश्वे॑ च दे॒वाः । आ॒दि॒त्यैरिन्द्र॒: सग॑णो म॒रुद्भि॑र॒स्मभ्यं॑ भेष॒जा क॑रत् । य॒ज्ञं च॑ नस्त॒न्वं॒ च प्र॒जां चा॑दित्यै॒रिन्द्र॑: स॒ह सी॑षधाति

ଏବେ ଏହି ଲୋକଧାମଗୁଡ଼ିକ ସୁସଂଯୋଜିତ ହେଉନ୍ତୁ—ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ। ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ, ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଗଣ ସହ, ମରୁତମାନଙ୍କ ସହ, ଆମ ପାଇଁ ଭେଷଜ (ଔଷଧ/ଚିକିତ୍ସା) କରୁନ୍ତୁ। ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ, ଆମ ତନୁ (ଦେହ) ଓ ପ୍ରଜାକୁ ସୁସଂଯୋଜିତ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 47

अग्ने॒ त्वं नो॒ अन्त॑म उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒थ्य॒: । वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवा॒ अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मᳪ र॒यिं दा॑: । तं त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः

ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମେ ଆମର ସବୁଠାରୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ, ଏବଂ ରକ୍ଷକ ମଧ୍ୟ; ଶିବ ହେଉ, ଆଶ୍ରୟରୂପ ରକ୍ଷା ହେଉ। ବସୁସ୍ୱରୂପ ଅଗ୍ନି, ଧନ-ଶ୍ରବା (ଧନକୀର୍ତି)ରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଆମକୁ ସନ୍ମାର୍ଗକୁ ନେଇଯାଅ; ସବୁଠାରୁ ଦ୍ୟୁତିମାନ ସମ୍ପତ୍ତି ଦିଅ। ହେ ଅତିପ୍ରକାଶମାନ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନେ, ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଆମେ ଏବେ ତୁମକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ—ଆମ ସଖାମାନଙ୍କ ପାଇଁ।