Adhyaya 33

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे द्वात्रिशो ऽध्यायः व्यास उवाच मनुष्याणां तु हरणं कृत्वा स्त्रीणां गृहस्य च / वापीकूपजलानां च शुध्येच्चान्द्रायणेन तु

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଉପରିବିଭାଗରେ ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ମନୁଷ୍ୟ, ସ୍ତ୍ରୀ, ଗୃହ ଏବଂ ବାପୀ‑କୂପର ଜଳ ହରଣ କରିଲେ ‘ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 2

द्रव्याणामल्पसाराणां स्तेयं कृत्वान्यवेश्मतः / चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं तन्निर्यात्यात्मशुद्धये

ଅନ୍ୟର ଘରୁ ଅଳ୍ପମୂଲ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରି କଲେ, ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ‘ସାନ୍ତପନ କୃଚ୍ଛ୍ର’ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାରେ ପାପ ନିର୍ୟାତ (କ୍ଷୟ) ହୁଏ।

Verse 3

धान्यान्नधनचौर्यं तु कृत्वा कामाद् द्विजोत्तमः / स्वजातीयगृहादेव कृच्छ्रार्धेन विशुद्ध्यति

କିନ୍ତୁ ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ କାମବଶତଃ ନିଜ ଜାତିୟଙ୍କ ଘରୁ ଧାନ୍ୟ, ଅନ୍ନ କିମ୍ବା ଧନ ଚୋରି କରେ, ତେବେ ‘କୃଚ୍ଛ୍ର’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ଅର୍ଧଭାଗ ଆଚରଣ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 4

भक्षभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च / पुष्पमूलफलानां च पञ्चगव्यं विशोधनम्

ଭକ୍ଷ୍ୟ‑ଭୋଜ୍ୟର ଅପହରଣ, ତଥା ଯାନ, ଶୟ୍ୟା କିମ୍ବା ଆସନର ହରଣ, ଏବଂ ପୁଷ୍ପ‑ମୂଳ‑ଫଳର ବିଷୟରେ—ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ହିଁ ଶୋଧନ ବିଧି।

Verse 5

तृणकाष्ठद्रुमाणां च शुष्कान्नस्य गुडस्य च / चैलचर्मामिषाणां च त्रिरात्रं स्यादभोजनम्

ତୃଣ, କାଠ ଓ ଦ୍ରୁମ, ତଥା ଶୁଷ୍କ ଅନ୍ନ ଓ ଗୁଡ଼, ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର, ଚର୍ମ, ମାଂସର ବିଷୟରେ—ତିନି ରାତି ଅଭୋଜନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ।

Verse 6

मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च / अयः कांस्योपलानां च द्वादशाहं कणाशनम्

ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳ, ତଥା ତାମ୍ର ଓ ରଜତ, ଏବଂ ଲୋହ, କାଂସ୍ୟ ଓ ପଥରର ବିଷୟରେ—ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ କଣାଶନ (ଧାନ୍ୟକଣ ମାତ୍ର) ବିଧି।

Verse 7

कार्पासकीटजोर्णानां द्विशफैकशफस्य च / पक्षिगन्धौषधीनां च रज्वाश्चैव त्र्यहं पयः

କାର୍ପାସକୀଟଜ ଅବଶେଷ, ଦ୍ୱିଶଫ ଓ ଏକଶଫ ପଶୁର ମୃତଦେହ, ଏବଂ ପକ୍ଷୀ, ସୁଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ, ଔଷଧୀ, ରଜ୍ଜୁ (ଦୋରି) ବିଷୟରେ—ତିନି ଦିନ ଦୁଧରେ ଶୁଦ୍ଧି।

Verse 8

नरमांसाशनं कृत्वा चान्द्रायणमथाचरेत् / काकं चैव तथा श्वानं जग्ध्वा हस्तिनमेव च / वराहं कुक्कुटं चाथ तप्तकृच्छ्रेण शुध्यति

ନରମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରିଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ କାକ, ଶ୍ୱାନ, ହସ୍ତୀ, ବରାହ କିମ୍ବା କୁକ୍କୁଟ ଭକ୍ଷଣେ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 9

क्रव्यादानां च मांसानि पुरीषं मूत्रमेव च / गोगोमायुकपीनां च तदेव व्रतमाचरेत् / उपोष्य द्वादशाहं तु कूष्माण्डैर्जुहुयाद् घृतम्

ଯଦି କେହି କ୍ରବ୍ୟାଦ (ଶବଭକ୍ଷୀ) ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମାଂସ, କିମ୍ବା ମଳ-ମୂତ୍ର, ଅଥବା ଗୋ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏବଂ ଗୋମାୟୁକ ଓ ପୀନ ଆଦି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଅଶୁଚି ବସ୍ତୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଥାଏ, ତେବେ ସେଇ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ-ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରୁ। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଉପବାସ କରି କୂଷ୍ମାଣ୍ଡ (କୁମ୍ହଡ଼ା) ଦ୍ୱାରା ଘୃତ ଆହୁତି ଦିଅ।

Verse 10

नकुलोलूकमार्जारं जग्ध्वा सांतपनं चरेत् / श्वापदोष्ट्रखराञ्जग्ध्वा तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति / व्रतवच्चैव संस्कारं पूर्वेण विधिनैव तु

ନକୁଳ, ଉଲୁକ (ପେଚା) କିମ୍ବା ମାର୍ଜାର (ବିଲେଇ) ଭକ୍ଷଣ କଲେ ‘ସାନ୍ତପନ’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଚରଣ କରୁ। ଶ୍ୱାପଦ (ହିଂସ୍ର ବନ୍ୟ ପଶୁ), ଉଷ୍ଟ୍ର (ଉଠ) କିମ୍ବା ଖର (ଗଧା) ଭକ୍ଷଣ କଲେ ‘ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର’ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏବଂ ବ୍ରତବତ୍ ସମାପନ-ସଂସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ବିଧିରେ ହିଁ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 11

बकं चैव बलाकं च हंसं कारण्डवं तथा / चक्रवाकं प्लवं जग्घ्वा द्वादशाहमभोजनम्

ବକ, ବଲାକ, ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ, ଚକ୍ରବାକ କିମ୍ବା ପ୍ଲବ (ଜଳପକ୍ଷୀ) ଭକ୍ଷଣ କଲେ, ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଅଭୋଜନ (ନିରାହାର) ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଚରଣ କରୁ।

Verse 12

कपोतं टिट्टिभं चैव शुकं सारसमेव च / उलूकं जालपादं च जग्ध्वाप्येतद् व्रतं चरेत्

କପୋତ, ଟିଟ୍ଟିଭ, ଶୁକ (ତୋତା), ସାରସ, ଉଲୁକ (ପେଚା) କିମ୍ବା ଜାଲପାଦ (ଜଳପକ୍ଷୀ) ଭକ୍ଷଣ କରି ପରେ, ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ-ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରୁ।

Verse 13

शिशुमारं तथा चाषं मत्स्यमांसं तथैव च / जग्ध्वा चैव कटाहारमेतदेव चरेद् व्रतम्

ଶିଶୁମାର, ଚାଷ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରି, ପରେ କଟାହାର (ଅତ୍ୟଳ୍ପ ସରଳ ଆହାର) ମାତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ-ବ୍ରତ ହିଁ ଆଚରଣ କରୁ।

Verse 14

कोकिलं चैव मत्स्यांश्च मण्डुकं भुजगं तथा / गोमूत्रयावकाहारो मासेनैकेन शुद्ध्यति

କୋକିଳ, ମାଛ, ବେଙ୍ଗ କିମ୍ବା ସାପ ଭକ୍ଷଣ କଲେ, ଗୋମୂତ୍ରଯୁକ୍ତ ଯବ-ଗଞ୍ଜି ଆହାର କରି ଏକ ମାସରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 15

जलेचरांश्च जलजान् प्रत्तुदान्नखविष्किरान् / रक्तपादांस्तथा जग्ध्वा सप्ताहं चैतदाचरेत्

ଜଳେ ଚଳୁଥିବା, ଜଳଜ, ଠୁଣ୍ଟରେ ପ୍ରହାର କରୁଥିବା, ନଖରେ ଅନ୍ନ ଛିଟାଇଥିବା ଓ ରକ୍ତପାଦ ପକ୍ଷୀ ଭକ୍ଷଣ କଲେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରୂପେ ଏହି ଆଚରଣ ସାତ ଦିନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 16

शुनो मांसं शुष्कमांसमात्मार्थं च तथा कृतम् / भुक्त्वा मासं चरेदेतत् तत्पापस्यापनुत्तये

କୁକୁର ମାଂସ, ଶୁଷ୍କ ମାଂସ କିମ୍ବା ନିଜ ସୁଖାର୍ଥେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କଲେ, ସେହି ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ଏକ ମାସ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 17

वार्ताकं भुस्तृणं शिग्रुं खुखुण्डं करकं तथा / प्राजापत्यं चरेज्जग्ध्वा शङ्खं कुम्भीकमेव च

ବେଗୁନ, ଭୁସ୍ତୃଣ ଘାସ, ଶିଗ୍ରୁ (ସଜନା), ଖୁଖୁଣ୍ଡ, କରକ, ଏବଂ ଶଙ୍ଖ ଓ କୁମ୍ଭୀକ ନାମକ କିଛି ଶାକ ଭକ୍ଷଣ କଲେ, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 18

पलाण्डुं लशुनं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् / नालिकां तण्डुलीयं च प्राजापत्येन शुद्ध्यति

ପଲାଣ୍ଡୁ (ପିଆଜ) ଓ ଲଶୁଣ ଭକ୍ଷଣ କଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ନାଲିକା ଓ ତଣ୍ଡୁଲୀୟ ଶାକ ଖାଇଲେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 19

अश्मान्तकं तथा पोतं तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति / प्राजापत्येन शुद्धिः स्यात् कक्कुभाण्डस्य भक्षणे

ଅଶ୍ମାନ୍ତକ ଓ ପୋତ ଭକ୍ଷଣ କଲେ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। କିନ୍ତୁ କକ୍କୁଭାଣ୍ଡ ଭକ୍ଷଣେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତରେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

Verse 20

अलाबुं किंशुकं चैव भुक्त्वा चैतद् व्रतं चरेत् / उदुम्बरं च कामेन तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

ଅଲାବୁ (ଲାଉ) ଓ କିଂଶୁକ (ପଲାଶ ପୁଷ୍ପ) ଭକ୍ଷଣ କରି ଏହି ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ କାମବଶତଃ ଉଦୁମ୍ବର ଭକ୍ଷଣ କଲେ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ତପରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 21

वृथा कृसरसंयावं पायसापूपसंकुलम् / भुक्त्वा चैवं विधं त्वन्नं त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

କୃସର ଓ ସଂଯାବ, ପାୟସ ଓ ଆପୂପ ମିଶିତ ଭୋଜନକୁ ବ୍ୟର୍ଥ/ଅନୁଚିତ ଭାବେ ଭକ୍ଷଣ କଲେ, ଏମିତି ଅନ୍ନ ଭୋଗ କରି ତିନି ରାତିର ନିୟମରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 22

पीत्वा क्षीराण्यपेयानि ब्रह्मचारी समाहितः / गोमूत्रयावकाहारो मासेनैकेन शुद्ध्यति

ସଂଯମୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଦୁଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନୁମୋଦିତ ପାନୀୟ ପିଇ, ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଯାବକ (ଯବ ଜାଉ) ଆହାର କରି, ଏକ ମାସରେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 23

अनिर्दशाहं गोक्षीरं माहिषं चाजमेव च / संधिन्याश्च विवत्सायाः पिबन् क्षीरमिदं चरेत्

ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସୂତ ଗୋକ୍ଷୀର ପାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମହିଷୀ କିମ୍ବା ଛାଗ ଦୁଧ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ସନ୍ଧିନୀ (ଋତୁମତୀ) କିମ୍ବା ବିବତ୍ସା (ବଛଡ଼ା ହରାଇଥିବା) ଗାଈର ଦୁଧ ପିଇଲେ ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 24

एतेषां च विकाराणि पीत्वा मोहेन मानवः / गोमूत्रयावकाहारः सप्तरात्रेण शुद्ध्यति

ଏହି (ଅଶୁଚି ପଦାର୍ଥର) ବିକାରକୁ ମୋହବଶେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପିଏ, ସେ ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଯାବକ-ପେୟକୁ ଆହାର କରି ସପ୍ତରାତ୍ରିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 25

भुक्त्वा चैव नवश्राद्धे मृतके सूतके तथा / चान्द्रायणेन शुद्ध्येत ब्राह्मणस्तु समाहितः

ନବଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ, ମୃତକ କିମ୍ବା ସୂତକ ଅଶୌଚରେ ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରିଥାଏ, ତେବେ ସମାହିତ ହୋଇ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 26

यस्याग्नौ हूयते नित्यं न यस्याग्रं न दीयते / चान्द्रायणं चरेत् सम्यक् तस्यान्नप्राशने द्विजः

ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ନିତ୍ୟ ହୋମ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ନର ପ୍ରଥମ ଭାଗ (ଅଗ୍ର) ଅର୍ପଣ ହୁଏନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱିଜ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି ଭୋଜନ କରେ, ତେବେ ସମ୍ୟକ୍ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 27

अभोज्यानां तु सर्वेषां भुक्त्वा चान्नमुपस्कृतम् / अन्तावसायिनां चैव तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

ସମସ୍ତ ଅଭୋଜ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ‘ଅନ୍ତ୍ୟାବସାୟିନ’ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କଲେ, ‘ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 28

चाण्डालान्नं द्विजो भुक्त्वा सम्यक् चान्द्रायणं चरेत् / बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्राब्दं पुनः संस्कारमेव च

ଦ୍ୱିଜ ଯଦି ଚାଣ୍ଡାଳର ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରେ, ତେବେ ସମ୍ୟକ୍ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଜାଣିଶୁଣି କରିଥିଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ‘କୃଚ୍ଛ୍ର’ କରି, ପରେ ପୁନଃ ସଂସ୍କାର (ପୁନଃଶୁଦ୍ଧି) କରିବା ଦରକାର।

Verse 29

असुरामद्यपानेन कुर्याच्चान्द्रायणव्रतम् / अभोज्यान्नं तु भुक्त्वा च प्राजापत्येन शुद्ध्यति

ଅସୁରମଦ୍ୟ ପାନ କଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅଭୋଜ୍ୟ ଅନ୍ନ ଭକ୍ଷଣ କଲେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 30

विण्मूत्रपाशनं कृत्वा रेतसश्चैतदाचरेत् / अनादिष्टेषु चैकाहं सर्वत्र तु यथार्थतः

ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ ପରେ ଏବଂ ରେତସ୍‌ ବିସର୍ଜନ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଏକେ ଶୌଚନିୟମ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ବିଶେଷ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନାହିଁ, ସେଠି ଏକ ଦିନ ପାଳନ କରିବା ସର୍ବତ୍ର ଯଥାର୍ଥ।

Verse 31

विड्वराहखरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः / प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विजश्चान्द्रायणं चरेत्

ଯଦି ଦ୍ୱିଜ ବରାହ, ଗଧା, ଉଷ୍ଟ୍ର, ଗୋ, ଶୃଗାଳ, କପି କିମ୍ବା କାକର ମୂତ୍ର କିମ୍ବା ପୁରୀଷ ଭକ୍ଷଣ କରେ, ତେବେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରୂପେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବ।

Verse 32

अज्ञानात् प्राश्य विण्मूत्रं सुरासंस्पृष्टमेव च / पुनः संस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः

ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ଯଦି ଦ୍ୱିଜ ମଳମୂତ୍ର କିମ୍ବା ମଦ୍ୟସଂସ୍ପୃଷ୍ଟ ବସ୍ତୁ ଭକ୍ଷଣ କରେ, ତେବେ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣର ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୁନଃ ସଂସ୍କାର (ପୁନଃଶୁଦ୍ଧି) ପାଇବାକୁ ଅର୍ହ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 33

क्रव्यादां पक्षिणां चैव प्राश्य मूत्रपुरीषकम् / महासांतपनं मोहात् तथा कुर्याद् द्विजोत्तमः / भासमण्डूककुररे विष्किरे कृच्छ्रमाचरेत्

ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଯଦି ମୋହବଶତଃ ମାଂସଭକ୍ଷୀ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମୂତ୍ର କିମ୍ବା ପୁରୀଷ ଭକ୍ଷଣ କରେ, ତେବେ ମହାସାନ୍ତପନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଭାସ, ମଣ୍ଡୂକ, କୁରର କିମ୍ବା ବିଷ୍କିର ପକ୍ଷୀ ଭକ୍ଷଣ କଲେ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବ।

Verse 34

प्राजापत्येन शुद्ध्येत ब्राहामणोच्छिष्टभोजने / क्षत्रिये तप्तकृच्छ्रं स्याद् वैश्ये चैवातिकृच्छ्रकम् / शूद्रोच्छिष्टं द्विजो भुक्त्वा कुर्याच्चान्द्रायणव्रतम्

ବ୍ରାହ୍ମଣର ଅଇଁଠା ଖାଇଲେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ ବିଧାନ ଅଛି। ଶୂଦ୍ରର ଅଇଁଠା ଖାଇଲେ ଦ୍ୱିଜ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 35

सुराभाण्डोदरे वारि पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् / शुनोच्छिष्टं द्विजो भुक्त्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति / गोमूत्रयावकाहारः पीतशेषं च रागवान्

ମଦ ପାତ୍ରରେ ଥିବା ଜଳ ପାନ କଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍। କୁକୁରର ଅଇଁଠା ଖାଇଲେ ଦ୍ୱିଜ ତିନି ରାତି ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଯଅ ଖାଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 36

अपो मूत्रपुरीषाद्यैर्दूषिताः प्राशयेद् यदा / तदा सांतपनं प्रोक्तं व्रतं पापविशोधनम्

ଯେତେବେଳେ ମଳମୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ଜଳ ପାନ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ସାନ୍ତପନ ବ୍ରତ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 37

चाण्डालकूपभाण्डेषु यदि ज्ञानात् पिबेज्जलम् / चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं ब्राह्मणः पापशोधनम्

ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାଣିଶୁଣି ଚଣ୍ଡାଳର କୂଅ କିମ୍ବା ପାତ୍ରର ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ସାନ୍ତପନ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 38

चाण्डालेन तु संस्पृष्टं पीत्वा वारि द्विजोत्तमः / त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत पञ्चगव्येन चैव हि

ଚଣ୍ଡାଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଇଥିବା ଜଳ ପାନ କଲେ ଦ୍ୱିଜ ତିନି ରାତି ଉପବାସ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ସେବନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 39

महापातकिसंस्पर्शे भुङ्क्ते ऽस्नात्वा द्विजो यदि / बुद्धिपूर्वं तु मूढात्मा तप्तकृच्छ्रं समाचरेत्

ମହାପାତକୀଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ ପରେ ସ୍ନାନ ନ କରି ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଭୋଜନ କରେ, ଏବଂ ଏହା ମୋହାବୃତ ମନେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଶୁଣି କରିଥାଏ, ତେବେ ‘ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 40

स्पृष्ट्वा महापातकिनं चाण्डालं वा रजस्वलाम् / प्रमादाद् भोजनं कृत्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

ଅସାବଧାନତାରେ ମହାପାତକୀ, ଚାଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ରଜସ୍ୱଳାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପରେ ଭୋଜନ କଲେ, ତିନି ରାତି (ନିୟମ-ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ)ରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 41

स्नानार्हे यदि भुञ्जीत अहोरात्रेण शुद्ध्यति / बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्रेण भगवानाह पद्मजः

ସ୍ନାନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ସମୟରେ ଯଦି କେହି ଭୋଜନ କରେ, ତେବେ ଏକ ଅହୋରାତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଜାଣିଶୁଣି କଲେ ‘କୃଚ୍ଛ୍ର’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଶୁଦ୍ଧି—ଏହିପରି ଭଗବାନ ପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା) କହିଛନ୍ତି।

Verse 42

शुष्कपर्युषितादीनि गवादिप्रतिदूषितम् / भुक्त्वोपवासं कुर्वोत कृच्छ्रपादमथापि वा

ଶୁଷ୍କ, ପର୍ଯ୍ୟୁଷିତ ଇତ୍ୟାଦି କିମ୍ବା ଗାଈ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କଲେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ନଚେତ ‘କୃଚ୍ଛ୍ରପାଦ’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଆଚରଣ କରାଯାଇପାରେ।

Verse 43

संवत्सरान्ते कृच्छ्रं तु चरेद् विप्रः पुनः पुनः / अज्ञातभुक्तशुद्ध्यर्थं ज्ञातस्य तु विशेषतः

ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବିପ୍ର ନିରନ୍ତର ‘କୃଚ୍ଛ୍ର’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ—ଅଜାଣତେ (ଅଶୁଦ୍ଧ/ଅନୁଚିତ) ଭୋଜନର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ; ଦୋଷ ଜଣା ଥିଲେ ତ ଅଧିକ ଭାବେ।

Verse 44

व्रात्यानां यजनं कृत्वा परेषामन्त्यकर्म च / अभिचारमहीनं च त्रिभिः कृच्छ्रैर्विशुद्ध्यति

ବ୍ରାତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରି, ଅଭିଚାର (ହାନିକର ତନ୍ତ୍ର) କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 45

ब्राह्मणादिहतानां तु कृत्वा दाहादिकाः क्रियाः / गोमूत्रयावकाहारः प्राजापत्येन शुद्ध्यति

କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ହତ ଇତ୍ୟାଦି (ଅଶୁଦ୍ଧ ମୃତ୍ୟୁ) ମାମଲାରେ, ଦାହ ଆଦି କ୍ରିୟା କରି—ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଯାବକ-ଆହାରରେ ରହି ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 46

तैलाभ्यक्तो ऽथवा कुर्याद् यदि मूत्रपुरीषके / अहोरात्रेण शुद्ध्येत श्मश्रुकर्म च मैथुनम्

ତେଲ ଲଗାଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଯଦି ମୂତ୍ର କିମ୍ବା ପୁରୀଷ ହୁଏ, ତେବେ ଏକ ଅହୋରାତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଏହିପରି ଶ୍ମଶ୍ରୁକର୍ମ (ଦାଢ଼ି-ମୁଛ କାଟିବା) ଓ ମୈଥୁନ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

Verse 47

एकाहेन विवाहाग्निं परिहार्य द्विजोत्तमः / त्रिरात्रेण विशद्ध्येत त्रिरात्रात् षडहं पुनः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଗୃହସ୍ଥର ବିବାହାଗ୍ନିକୁ ଏକ ଦିନ ପରିହାର କଲେ, ତିନି ରାତିରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଏବଂ ସେଇ ତିନି ରାତି ପରେ ପୁଣି ଛଅ ଦିନ (ସଂୟମ/ଶୌଚାଚାର) ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 48

दशाहं द्वादशाहं वा परिहार्य प्रमादतः / कृच्छ्रं चान्द्रायणं कुर्यात् तत्पापस्यापनुत्तये

ପ୍ରମାଦବଶତଃ ଦୋଷ ହେଲେ, ପ୍ରଥମେ ଦଶ ଦିନ କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପରିହାର କରି, ସେଇ ପାପ ନିବାରଣ ପାଇଁ କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 49

पतिताद् द्रव्यमादाय तदुत्सर्गेण शुद्ध्यति / चरेत् सांतपनं कृच्छ्रमित्याह भगवान् प्रभुः

ପତିତ ଲୋକଠାରୁ ନିଆ ଦ୍ରବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏବଂ ସାନ୍ତପନ କୃଚ୍ଛ୍ର ଆଚରଣ କର—ଏହିପରି ଭଗବାନ୍ ପ୍ରଭୁ କହିଛନ୍ତି।

Verse 50

अनाशकनिवृत्तास्तु प्रव्रज्यावसितास्तथा / चरेयुस्त्रीणि कृच्छ्राणि त्रीणि चान्द्रायणानि च

ଉପବାସ ଆଚରଣ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଓ ପ୍ରବ୍ରଜ୍ୟା-ବ୍ରତରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବାମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ଏବଂ ତିନି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଆଚରଣ କରନ୍ତୁ।

Verse 51

पुनश्च जातकर्मादिसंकारैः संस्कृता द्विजाः / शुद्ध्येयुस्तद् व्रतं सम्यक् चरेयुर्धर्मवर्धनाः

ପୁନର୍ବାର ଜାତକର୍ମ ଆଦି ସଂସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କୃତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉନ୍ତୁ; ଏବଂ ଧର୍ମବର୍ଧକ ହୋଇ ସେହି ବ୍ରତକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ୟକ୍ ଆଚରଣ କରନ୍ତୁ।

Verse 52

अनुपासितसंध्यस्तु तदहर्यापको वसेत् / अनश्नन् संयतमना रात्रौ चेद् रात्रिमेव हि

ଯିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା-ଉପାସନା କରିନାହିଁ, ସେ ସେହି ଦିନ ଯାପକ (ଅଳ୍ପାହାର) ରେ ରହୁ। ମନକୁ ସଂଯମ କରି ଭୋଜନ ନ କରୁ; ଯଦି ରାତିରେ ତ୍ରୁଟି ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ରାତିଟିଏ ଉପବାସ କରୁ।

Verse 53

अकृत्वा समिदाधानं शुचिः स्नात्वा समाहितः / गायत्र्यष्टसहस्रस्य जप्यं कुर्याद् विशुद्धये

ସମିଦାଧାନ କରିନଥାଇ, ଶୁଚି ହୋଇ ସ୍ନାନ କରି ସମାହିତ ମନେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଗାୟତ୍ରୀର ଅଷ୍ଟସହସ୍ର ଜପ କରୁ।

Verse 54

उपासीत न चेत् संध्यां गृहस्थो ऽपि प्रमादतः / स्नात्वा विशुद्ध्यते सद्यः परिश्रान्तस्तु संयमात्

ଯଦି ଗୃହସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଦବଶତଃ ସନ୍ଧ୍ୟା-ଉପାସନା ନ କରେ, ତେବେ ସ୍ନାନ କରି ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ସଂଯମରେ କ୍ଲାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ଥିରତା ପାଇ ପରେ କରୁ।

Verse 55

वेदोदितानि नित्यानि कर्माणि च विलोप्य तु / स्नातकव्रतलोपं तु कृत्वा चोपवसेद् दिनम्

ଯେ ବେଦବିହିତ ନିତ୍ୟକର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଲୋପ କରେ ଏବଂ ସ୍ନାତକ-ବ୍ରତର ଆଚରଣରେ ମଧ୍ୟ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ, ସେ ଏକ ଦିନ ଉପବାସ କରୁ।

Verse 56

संवत्सरं चरेत् कृच्छ्रमग्न्युत्सादी द्विजोत्तमः / चान्द्रायणं चरेद् व्रात्यो गोप्रदानेन शुद्ध्यति

ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିଛି, ସେ ଏକ ବର୍ଷ କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଚରଣ କରୁ। ଏବଂ ଯେ ବ୍ରାତ୍ୟ ହୋଇଛି, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରୁ; ଗୋଦାନରେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 57

नास्तिक्यं यदि कुर्वोत प्राजापत्यं चरेद् द्विजः / देवद्रोहं गुरुद्रोहं तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ନାସ୍ତିକ୍ୟ କରେ, ତେବେ ସେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଚରଣ କରୁ। ଦେବଦ୍ରୋହ ଓ ଗୁରୁଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ତପରେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 58

उष्ट्रयानं समारुह्य खरयानं च कामतः / त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत् तु नग्नो वा प्रविशेज्जलम्

ଯଦି କେହି ଇଚ୍ଛାକୃତଭାବେ ଉଷ୍ଟ୍ର-ଯାନ କିମ୍ବା ଖର-ଯାନରେ ଆରୋହଣ କରେ, ତେବେ ତିନି ରାତିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; କିମ୍ବା ନଗ୍ନ ହୋଇ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି (ସ୍ନାନରେ) ଶୁଦ୍ଧି ଲଭୁ।

Verse 59

षष्ठान्नकालतामासं संहिताजप एव च / होमाश्च शाकला नित्यमपाङ्क्तानां विशोधनम्

ଯେମାନେ ‘ଅପାଙ୍କ୍ତ୍ୟ’ (ପଙ୍କ୍ତିରେ ବସିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ) ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ମାସ ଷଷ୍ଠାନ୍ନ-କାଳ ନିୟମ, ସଂହିତା-ଜପ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଶାକଳ-ହୋମ—ଏହିମାନେ ବିଶୋଧନ ଉପାୟ।

Verse 60

नीलं रक्तं वसित्वा च ब्राह्मणो वस्त्रमेव हि / अहोरात्रोषितः स्नातः पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୀଳ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥାଏ, ତେବେ ସେ ଏକ ଅହୋରାତ୍ର ନିୟମରେ ରହି, ସ୍ନାନ କରି, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 61

वेदधर्मपुराणानां चण्डालस्य तु भाषणे / चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यान्न ह्यन्या तस्य निष्कृतिः

ଯଦି ଚାଣ୍ଡାଳ ବେଦ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପୁରାଣ ଉଚ୍ଚାରଣ/ପାଠ କରେ, ତେବେ ତାହାର ଶୁଦ୍ଧି କେବଳ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ହୁଏ; ତାହା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିଷ୍କୃତି ନାହିଁ।

Verse 62

उद्बन्धनादिनिहतं संस्पृश्य ब्राह्मणः क्वचित् / चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यात् प्राजापत्येन वा पुनः

ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବେ ଫାସୀ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ନିହତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତେବେ ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ପୁନଃ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 63

उच्छिष्टो यद्यनाचान्तश्चाण्डालादीन् स्पृशेद् द्विजः / प्रमादाद् वै जपेत् स्नात्वा गायत्र्यष्टसहस्रकम्

ଯଦି ଦ୍ୱିଜ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଏବଂ ଆଚମନ ନ କରି ପ୍ରମାଦରେ ଚାଣ୍ଡାଳ ଆଦିଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତେବେ ସେ ସ୍ନାନ କରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତାର୍ଥେ ଗାୟତ୍ରୀ ଅଷ୍ଟସହସ୍ର (୮୦୦୦) ଜପ କରିବ।

Verse 64

द्रुपदानां शतं वापि ब्रह्मचारी समाहितः / त्रिरात्रोपोषितः सम्यक् पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

ନିୟମବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଯଦି ଶତ ‘ଦ୍ରୁପଦ’ ଦୋଷ ଲାଗିଥାଏ ମଧ୍ୟ, ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ତିନି ରାତି ବିଧିପୂର୍ବକ ଉପବାସ କଲେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ କ୍ରିୟାରେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 65

चण्डालपतितादींस्तु कामाद् यः संस्पृशेद् द्विजः / उच्छिष्टस्तत्र कुर्वोत प्राजापत्यं विशुद्धये

କାମବଶତଃ ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଚାଣ୍ଡାଳ, ପତିତ ଆଦିଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଚି ହୁଏ; ତେଣୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 66

चाण्डालसूतकशवांस्तथा नारीं रजस्वलाम् / स्पृष्ट्वा स्नायाद् विशुद्ध्यर्थं तत्स्पृष्टं पतितिं तथा

ଚାଣ୍ଡାଳ, ସୂତକଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଶବ ଏବଂ ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ ବସ୍ତୁକୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 67

चाण्डालसूतकशवैः संस्पृष्टं संस्पृशेद् यदि / प्रमादात् तत आचम्य जपं कुर्यात् समाहितः

ଯଦି ପ୍ରମାଦବଶତଃ ଚାଣ୍ଡାଳ, ସୂତକ କିମ୍ବା ଶବ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ ବସ୍ତୁକୁ କେହି ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତେବେ ପରେ ଆଚମନ କରି ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 68

तत् स्पृष्टस्पर्शिनं स्पृष्ट्वा बुद्धिपूर्वं द्विजोत्तमः / आचमेत् तद् विशुद्ध्यर्थं प्राह देवः पितामहः

ଅଶୁଚିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ଜଣକୁ ଜାଣିଶୁଣି ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଚମନ କରିବା ଉଚିତ—ଏହିପରି ଦେବ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି।

Verse 69

भुञ्जानस्य तु विप्रस्य कदाचित् संस्त्रवेद् गुदम् / कृत्वा शौचं ततः स्नायादुपोष्य जुहुयाद् घृतम्

ଭୋଜନ କରୁଥିବାବେଳେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କେବେ ଗୁଦଦେଶରୁ ସ୍ରାବ ହେଲେ, ସେ ଶୌଚ କରି ସ୍ନାନ କରୁନ୍ତୁ; ପରେ ଉପବାସ ରଖି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଘୃତ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 70

चाण्डालान्त्यशवं स्पृष्ट्वा कृच्छ्रं कुर्याद् विशुद्धये / स्पृष्ट्वाभ्यक्तस्त्वसंस्पृश्यमहोरात्रेण शुद्ध्यति

ଚାଣ୍ଡାଳ, ଅନ୍ତ୍ୟଜ କିମ୍ବା ଶବକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ସ୍ନାନ କରି ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ କରି ପରେ ‘ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ’କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଏକ ଅହୋରାତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 71

सुरां स्पृष्ट्वा द्विजः कुर्यात् प्राणायामत्रयं शुचिः / पलाण्डुं लशुनं चैव घृतं प्राश्य ततः शुचिः

ସୁରାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଦ୍ୱିଜ ଶୁଚି ହୋଇ ତିନି ପ୍ରାଣାୟାମ କରୁ। ଏବଂ ପଲାଣ୍ଡୁ ଓ ଲଶୁନ ଖାଇଲା ପରେ ଘୃତ ପ୍ରାଶନ କଲେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 72

ब्राह्मणस्तु शुना दष्टस्त्र्यहं सायं पयः पिबेत् / नाभेरूर्ध्वं तु दष्टस्य तदेव द्विगुणं भवेत्

ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କୁକୁର କାମୁଡ଼ିଲେ ସେ ତିନି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ କ୍ଷୀର ପିଉ। କିନ୍ତୁ ନାଭିର ଉପରେ କାମୁଡ଼ିଲେ ସେହି ନିୟମ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୁଏ।

Verse 73

स्यादेतत् त्रिगुणं बाह्वोर्मूर्ध्नि च स्याच्चतुर्गुणम् / स्नात्वा जपेद् वा सावित्रीं श्वभिर्दष्टो द्विजोत्तमः

ବାହୁରେ କାମୁଡ଼ିଲେ ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ତ୍ରିଗୁଣ, ମୁଣ୍ଡରେ କାମୁଡ଼ିଲେ ଚତୁର୍ଗୁଣ ହେବ। କିମ୍ବା କୁକୁରେ କାମୁଡ଼ା ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ସ୍ନାନ କରି ସାବିତ୍ରୀ (ଗାୟତ୍ରୀ) ଜପ କରୁ।

Verse 74

अनिर्वर्त्य महायज्ञान् यो भुङ्क्ते तु द्विजोत्तमः / अनातुरः सति धने कृच्छ्रार्धेन स शुद्ध्यति

ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ମହାଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନ କରି ଭୋଗ କରେ, ସେ ଧନ ଥାଇ ଅକ୍ଳେଶରେ ଥିଲେ କୃଚ୍ଛ୍ର-ବ୍ରତର ଅର୍ଧ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 75

आहिताग्निरुपस्थानं न कुर्याद् यस्तु पर्वणि / ऋतौ न गच्छेद् भार्यां वा सो ऽपि कृच्छ्रार्धमाचरेत्

ଆହିତାଗ୍ନି ଥିବା ଲୋକ ପର୍ବଦିନେ ଅଗ୍ନି-ଉପସ୍ଥାନ ନ କଲେ, କିମ୍ବା ଋତୁକାଳେ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ନ ଗଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ କୃଚ୍ଛ୍ରର ଅର୍ଧ ଆଚରିବ।

Verse 76

विनाद्भिरप्सु नाप्यार्तः शरीरं सन्निवेश्य च / सचैलो जलमाप्लुत्य गामालभ्य विशुद्ध्यति

ଯଦି କେହି ଆର୍ତ୍ତ ହୋଇ ନିୟତ ଜଳବିଧି କରିପାରେ ନାହିଁ, ତେବେ ଦେହ-ମନ ସଂଯମ କରି ବସ୍ତ୍ରସହିତ ଜଳରେ ନିମଜ୍ଜନ କରୁ; ଏବଂ ଗୋଦାନ/ଗୋଆଲମ୍ଭ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅ।

Verse 77

बुद्धिपूर्वं त्वभ्युदितो जपेदन्तर्जले द्विजः / गायत्र्यष्टसहस्रं तु त्र्यहं चोपवसेद् व्रती

ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ବକ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ଉଠି ଦ୍ୱିଜ ଜଳମଧ୍ୟରେ ଦାଁଡି ଜପ କରୁ; ବ୍ରତୀ ଗାୟତ୍ରୀ ଆଠ ସହସ୍ର ଜପି ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରୁ।

Verse 78

अनुगम्येच्छया शूद्रं प्रेतीभूतं द्विजोत्तमः / गायत्र्यष्टसहस्रं च जप्यं कुर्यान्नदीषु च

ଯଦି ଶୂଦ୍ର ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରେତ-ସମ୍ବନ୍ଧ ଅଶୌଚରେ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଅନୁଗମନ କରେ, ତେବେ ସେ ଦ୍ୱିଜ ନଦୀରେ ଦାଁଡି ଗାୟତ୍ରୀ ଆଠ ସହସ୍ର ଜପି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରୁ।

Verse 79

कृत्वा तु शपथं विप्रो विप्रस्य वधसंयुतम् / मृषैव यावकान्नेन कुर्याच्चान्द्रायणं व्रतम्

ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ବଧ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶପଥ କରି ମିଥ୍ୟା କହେ, ତେବେ ସେ ଯାବକ (ଯବ) ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁ।

Verse 80

पङ्क्त्यां विषमदानं तु कृत्वा कृच्छ्रेण शुद्ध्यति / छायां श्वपाकस्यारुह्य स्नात्वा संप्राशयेद् घृतम्

ପଙ୍କ୍ତି-ଭୋଜରେ ଯଦି ବିଷମ/ଅନୁଚିତ ଦାନ-ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥାଏ, ତେବେ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ପରେ ଶ୍ୱପାକ (ଚାଣ୍ଡାଳ) ର ଛାୟାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ନାନ କରି ଘୃତକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରାଶନ କରୁ।

Verse 81

ईक्षेदादित्यमशुचिर्दृष्ट्वाग्निं चन्द्रमेव वा / मानुषं चास्थि संस्पृश्य स्नानं कृत्वा विशुद्ध्यति

ଅଶୌଚ ଅବସ୍ଥାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ଅଥବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ, କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟର ଅସ୍ଥି ସ୍ପର୍ଶ କଲେ—ସ୍ନାନ କରିଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 82

कृत्वा तु मिथ्याध्ययनं चरेद् भैक्षं तु वत्सरम् / कृतघ्नो ब्राह्मणगृहे पञ्च संवत्सरं व्रती

ଯଦି କେହି ମିଥ୍ୟା-ଅଧ୍ୟୟନ (କପଟ/ଅଶୁଦ୍ଧ ପାଠ) କରିଥାଏ, ତେବେ ସେ ଏକ ବର୍ଷ ଭିକ୍ଷାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁ। କୃତଘ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରତୀ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ନିୟମିତ ସେବାସହ ବସୁ।

Verse 83

हुङ्कारं ब्राह्मणस्योक्त्वा त्वङ्कारं च गरीयसः / स्नात्वानश्नन्नहः शेषं प्रणिपत्य प्रसादयेत्

ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅବମାନ ସୂଚକ ‘ହୁଁ’ କହିଥାଏ, କିମ୍ବା ପୂଜ୍ୟ ବରିଷ୍ଠଙ୍କୁ ‘ତୁ’ ବୋଲି ଅଶିଷ୍ଟତା କରିଥାଏ, ତେବେ ସ୍ନାନ କରି ଦିନର ଶେଷ ଭାଗ ଉପବାସ ରହି, ପ୍ରଣାମ କରି କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ।

Verse 84

ताडयित्वा तृणेनापि कण्ठं बद्ध्वापि वाससा / विवादे वापि निर्जित्य प्रणिपत्य प्रसादयेत्

ତୃଣଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଯଦି ଆଘାତ କରିଥାଏ, ବସ୍ତ୍ରରେ କଣ୍ଠ ବାନ୍ଧିଥାଏ, କିମ୍ବା ବିବାଦରେ ଜିତିଥାଏ—ତଥାପି ପ୍ରଣାମ କରି ତାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 85

अवगूर्य चरेत् कृच्छ्रमतिकृच्छ्रं निपातने / कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ कुर्वोत विप्रस्योत्पाद्य शोणितम्

ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା କରିଥିଲେ କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣର ରକ୍ତପାତ କରାଇଥିଲେ କୃଚ୍ଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ର—ଉଭୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 86

गुरोराक्रोशमनृतं कृत्वा कुर्याद् विशोधनम् / एकरात्रं त्रिरात्रं वा तत्पापस्यापनुत्तये

ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅସତ୍ୟବାକ୍ୟରେ ଆକ୍ରୋଶ କରିଥିଲେ, ସେହି ପାପ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏକ ରାତି କିମ୍ବା ତିନି ରାତି ଉପବାସରୂପ ଶୋଧନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 87

देवर्षोणामभिमुखं ष्ठीवनाक्रोशने कृते / उल्मुकेन दहेज्जिह्वां दातव्यं च हिरण्यकम्

ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଥୁକିବା କିମ୍ବା ଗାଳି ଦେଇଥିଲେ, ଅଗ୍ନିଉଲ୍ମୁକରେ ଜିହ୍ୱାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବା (ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ) ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 88

देवोद्याने तु यः कुर्यान्मूत्रोच्चारं सकृद् द्विजः / छिन्द्याच्छिश्नं तु शुद्ध्यर्थं चरेच्चान्द्रायणं तु वा

ଦେବୋଦ୍ୟାନ (ମନ୍ଦିର-ଉପବନ)ରେ ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ମୂତ୍ରୋଚ୍ଚାର କରେ, ତେବେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶିଶ୍ନଛେଦନ କରିବା—କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତରୂପ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 89

देवतायतने मूत्रं कृत्वा मोहाद् द्विजोत्तमः / शिश्नस्योत्कर्तनं कृत्वा चान्द्रायणमथाचरेत्

ମୋହବଶତଃ କୌଣସି ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଦେବାଳୟରେ ମୂତ୍ର କରିଲେ, ସେ ଶିଶ୍ନୋତ୍କର୍ତ୍ତନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି ପରେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 90

देवतानामृषीणां च देवानां चैव कुत्सनम् / कृत्वा सम्यक् प्रकुर्वोत प्राजापत्यं द्विजोत्तमः

ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ତାହାର ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଯଥାରୀତି ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ତପ ଆଚରଣ କରୁ।

Verse 91

तैस्तु संभाषणं कृत्वा स्नात्वा देवान् समर्चयेत् / दृष्ट्वा वीक्षेत भास्वन्तं स्म्वत्वा विशेश्वरं स्मरेत्

ତାଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦୀପ୍ତିମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ତାହାକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ବିଶେଶ୍ୱର (ପରମେଶ୍ୱର)ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ମନେ ଧାରଣ କରୁ।

Verse 92

यः सर्वभूताधिपतिं विश्वेशानं विनिन्दति / न तस्य निष्कृतिः शक्या कर्तुं वर्षशतैरपि

ଯେ ସର୍ବଭୂତାଧିପତି ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ତାହା ପାଇଁ ଶତଶତ ବର୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 93

चान्द्रायणं चरेत् पूर्वं कृच्छ्रं चैवातिकृच्छ्रकम् / प्रपन्नः शरणं देवं तस्मात् पापाद् विमुच्यते

ପ୍ରଥମେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରି, କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର ତପ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବଙ୍କ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରି ସମର୍ପିତ ହେଲେ, ସେ ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 94

सर्वस्वदानं विधिवत् सर्वपापविशोधनम् / चान्द्रायणं चविधिना कृच्छ्रं चैवातिकृच्छ्रकम्

ବିଧିପୂର୍ବକ ସର୍ବସ୍ୱ ଦାନ କରିବା ସମସ୍ତ ପାପର ଶୋଧନ; ଏହିପରି ବିଧିମତେ କୃତ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ, କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ମଧ୍ୟ ପାପକ୍ଷୟ କରେ।

Verse 95

पुण्यक्षेत्राभिगमनं सर्वपापविनाशनम् / देवताभ्यर्चनं नॄणामशेषाघविनाशनम्

ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ତୀର୍ଥଗମନ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନା ସମସ୍ତ ଅଘର ସମୂଳ ବିନାଶ କରେ।

Verse 96

अमावस्यां तिथिं प्राप्य यः समाराधयेच्छिवम् / ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु सर्वपापैः प्रमुच्यते

ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ସମାରାଧନା କରେ ଏବଂ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 97

कृष्णाष्टम्यां महादेवं तथा कृष्णचतुर्दशीम् / संपूज्य ब्राह्मणमुखे सर्वपापैः प्रमुच्यते

କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମୁଖେ (ଅର୍ଥାତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଦରରେ ଗ୍ରାହକ କରି) ସେହି ପୂଜା ଅର୍ପଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 98

त्रयोदश्यां तथा रात्रौ सोपहारं त्रिलोचनम् / दृष्ट्वेशं प्रथमे यामे मुच्यते सर्वपातकैः

ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତିରେ ଉପହାରସହିତ ତ୍ରିଲୋଚନ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଯାମରେ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାତକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 99

उपोषितश्चतुर्दश्यां कृष्णपक्षे समाहितः / यमाच धर्मराजाय मृत्यवे चान्तकाय च

କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସମାହିତ ହୋଇ ଉପବାସ କରି, ଯମ—ଧର୍ମରାଜ—ଙ୍କୁ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ତକ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 100

वैवस्वताय कालाय सर्वभूतक्षयाय च / प्रत्येकं तिलसंयुक्तान् दद्यात् सप्तोदकाञ्जलीन् / स्नात्वा नद्यां तु पूर्वाह्ने मुच्यते सर्वपातकैः

ବୈବସ୍ୱତ ଯମ, କାଳ ଏବଂ ସର୍ବଭୂତକ୍ଷୟ ନିମିତ୍ତେ, ପ୍ରତ୍ୟେକଥର ତିଳମିଶ୍ରିତ ଜଳର ସାତ ଅଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ନଦୀସ୍ନାନ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 101

ब्रह्मचर्यमधः शय्यामुपवासं द्विजार्चनम् / व्रतेष्वेतेषु कुर्वोत शान्तः संयतमानसः

ସେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରୁ, ଭୂମିରେ ଶୟନ କରୁ, ଉପବାସ କରୁ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ (ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ) ପୂଜା କରୁ। ଏହି ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକରେ ଶାନ୍ତ ରହି ମନକୁ ସଂଯମ କରୁ।

Verse 102

अमावस्यायां ब्रह्माणं समुद्दिश्य पितामहम् / ब्राह्मणांस्त्रीन् समभ्यर्च्य मुच्यते सर्वपातकैः

ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ତିନିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 103

षष्ठ्यामुपोषितो देवं शुक्लपक्षे समाहितः / सप्तम्यामर्चयेद् भानुं मुच्यते सर्वपातकैः

ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଷଷ୍ଠୀରେ ସମାହିତ ହୋଇ ଉପବାସ କରି, ସପ୍ତମୀରେ ଭାନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ତାହାଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 104

भरण्यां च चतुर्थ्यां च शनैश्चरदिने यमम् / पूजयेत् सप्तजन्मोत्थैर्मुच्यते पातकैर्नरः

ଭରଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନ, ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥି ଏବଂ ଶନୈଶ୍ଚର (ଶନିବାର) ଦିନରେ ଯମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏହାରେ ମନୁଷ୍ୟ ସାତ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 105

एकादश्यां निराहारः समभ्यर्च्य जनार्दनम् / द्वादश्यां शुक्लपक्षस्य महापापैः प्रमुच्यते

ଏକାଦଶୀରେ ନିରାହାର ରହି ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ସେ ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 106

तपो जपस्तीर्थसेवा देवब्राह्मणपूजनम् / ग्रहणादिषु कालेषु महापातकशोधनम्

ତପ, ଜପ, ତୀର୍ଥସେବା ଏବଂ ଦେବ-ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜନ—ଗ୍ରହଣ ଆଦି ସମୟରେ କଲେ ମହାପାତକକୁ ମଧ୍ୟ ଶୋଧନ କରେ।

Verse 107

यः सर्वपापयुक्तो ऽपि पुण्यतीर्थेषु मानवः / नियमेन त्यजेत् प्राणान् स मुच्येत् सर्वपातकैः

ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବପାପଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥରେ ନିୟମପୂର୍ବକ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାତକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 108

ब्रह्मघ्नं वा कृतघ्नं वा महापातकदूषितम् / भर्तारमुद्धरेन्नारी प्रविष्टा सह पावकम्

ସ୍ୱାମୀ ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା ହେଉ କି କୃତଘ୍ନ ହେଉ କି ମହାପାତକରେ ଦୂଷିତ ହେଉ—ନାରୀ ପାବକରେ ସହ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ।

Verse 109

एतदेव परं स्त्रीणां प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः / सर्वपापसमुद्भूतौ नात्र कार्या विचारणा

ବୁଧଜନ ଏହିଟିକୁ ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଏହା ସମସ୍ତ ପାପର ଶମନକାରୀ ହେତୁ, ଏଠାରେ ଆଉ ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ।

Verse 110

पतिव्रता तु या नारी भर्तृशुश्रूषणोत्सुका / न तस्या विद्यते पापमिह लोके परत्र च

ଯେ ନାରୀ ପତିବ୍ରତା ହୋଇ ପତି-ଶୁଶ୍ରୂଷାରେ ଉତ୍ସୁକ, ତାହାର ଇହଲୋକେ ମଧ୍ୟ ପାପ ନାହିଁ, ପରଲୋକେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 111

पतिव्रता धर्मरता रुद्राण्येव न संशयः / नास्याः पराभवं कर्तुं शक्नोतीह जनः क्वचित्

ପତିବ୍ରତା ଓ ଧର୍ମରେ ରତ ସେ ନାରୀ ନିଶ୍ଚୟ ରୁଦ୍ରାଣୀ ସମାନ। ଏହି ଲୋକରେ କେହି କେଉଁଠି ତାହାର ପରାଭବ କିମ୍ବା ଅପମାନ କରିପାରେ ନାହିଁ।

Verse 112

यथा रामस्य सुभगा सीता त्रैलोक्यविश्रुता / पत्नी दाशरथेर्देवी विजिग्ये राक्षसेश्वरम्

ଯେପରି ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଓ ତ୍ରିଲୋକେ ବିଶ୍ରୁତ ସୀତା—ଦାଶରଥିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପତ୍ନୀ—ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ।

Verse 113

रामस्य भार्यां विमलां रावणो राक्षसेश्वरः / सीतां विशालनयनां चकमे कालचोदितः

କାଳର ପ୍ରେରଣାରେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ରାବଣ, ରାମଙ୍କ ବିମଳ ପତ୍ନୀ ବିଶାଳନୟନା ସୀତାଙ୍କୁ କାମନା କଲା।

Verse 114

गृहीत्वा मायया वेषं चरन्तीं विजने वने / समाहर्तुं मतिं चक्रे तापसः किल कामिनीम्

ମାୟାଦ୍ୱାରା ବେଷ ଧରି ସେ ନିର୍ଜନ ବନରେ ଭ୍ରମଣ କଲା; ଏବଂ ସେଇ କାମିନୀକୁ ପାଇବାକୁ ତପସ୍ବୀ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲା—ଏମିତି କୁହାଯାଏ।

Verse 115

विज्ञाय सा च तद्भावं स्मृत्वा दाशरथिं पतिम् / जगाम शरणं वह्निमावसथ्यं शुचिस्मिता

ତାହାର ଭାବ ଜାଣି, ଦାଶରଥି ପତିଙ୍କୁ ସ୍ମରି, ଶୁଚିସ୍ମିତା ସୀତା ଯଜ୍ଞଶାଳାର ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲା।

Verse 116

उपतस्थे महायोगं सर्वदोषविनाशनम् / कृताञ्जली रामपत्नी शाक्षात् पतिमिवाच्युतम्

କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ରାମପତ୍ନୀ ସୀତା ସର୍ବଦୋଷବିନାଶକ ସେଇ ମହାଯୋଗଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲା; ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ପତି ପରି ଭାବି।

Verse 117

नमस्यामि महायोगं कृतान्तं गहनं परम् / दाहकं सर्वभूतानामीशानं कालरूपिणम्

ମୁଁ ମହାଯୋଗଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି—ଯିଏ କୃତାନ୍ତ (ମୃତ୍ୟୁ) ସ୍ୱରୂପ, ପରମ ଓ ଅଗାଧ; ସମସ୍ତ ଭୂତକୁ ଦହନ କରୁଥିବା କାଳରୂପୀ ଈଶାନ।

Verse 118

नमस्ये पावकं देवं साक्षिणं विश्वतोमुखम् / आत्मानं दीप्तवपुषं सर्वभूतहृदी स्थितम्

ମୁଁ ପାବକ ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି—ଯିଏ ସର୍ବତୋମୁଖ ସାକ୍ଷୀ; ସେଇ ଦୀପ୍ତବପୁ ଆତ୍ମାକୁ, ଯିଏ ସର୍ବଭୂତର ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 119

प्रपद्ये शरणं वह्निं ब्रह्मण्यं ब्रह्मरूपिणम् / भूतेशं कृत्तिवसनं शरण्यं परमं पदम्

ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି—ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ; ଭୂତେଶ, କୃତ୍ତିବସନଧାରୀ, ପରମ ଶରଣ୍ୟ ଓ ପରମ ପଦ।

Verse 120

ॐ प्रपद्ये जगन्मूर्तिं प्रभवं सर्वतेजसाम् / महायोगेश्वरं वह्निमादित्यं परमेष्ठिनम्

ଓଁ। ଯିଏ ଜଗନ୍ମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ ତେଜର ପ୍ରଭବ—ସେଇ ମହାଯୋଗେଶ୍ୱର, ଦିବ୍ୟ ବହ୍ନି, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ପରମେଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି।

Verse 121

प्रपद्ये शरणं रुद्रं महाग्रासं त्रिशूलिनम् / कालाग्निं योगिनामीशं भोगमोक्षफलप्रदम्

ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି—ମହାଗ୍ରାସ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ; କାଳାଗ୍ନିସ୍ୱରୂପ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଈଶ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳଦାତା।

Verse 122

प्रपद्ये त्वां विरूपाक्षं भुर्भुवः स्वः स्वरूपिणम् / हिरण्यमये गृहे गुप्तं महान्तममितौजसम्

ହେ ବିରୂପାକ୍ଷ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶରଣ ନେଉଛି—ଭୂଃ, ଭୁବଃ, ସ୍ୱଃ ଏହି ତ୍ରିଲୋକ ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ; ହିରଣ୍ୟମୟ ଗୃହରେ (ଦୀପ୍ତ ହୃଦୟରେ) ଗୁପ୍ତ, ତୁମେ ମହାନ ଓ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ।

Verse 123

वैश्वानरं प्रपद्ये ऽहं सर्वभूतेष्ववस्थितम् / हव्यकव्यवहं देवं प्रपद्ये वह्निमीश्वरम्

ମୁଁ ସର୍ବଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି। ଦେବ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ-କବ୍ୟ ବହନକାରୀ ସେଇ ଈଶ୍ୱର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶରଣ ନେଉଛି।

Verse 124

प्रपद्ये तत्परं तत्त्वं वरेण्यं सवितुः स्वयम् / भर्गमग्निपरं ज्योती रक्ष मां हव्यवाहन

ମୁଁ ସେଇ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ଶରଣ ନେଉଛି—ଯେ ଵରେଣ୍ୟ, ସ୍ୱୟଂ ସବିତା; ଯାହାର ପବିତ୍ର ଭର୍ଗ-ପ୍ରଭା ଅଗ୍ନିପର ପରମ ଜ୍ୟୋତି। ହବ୍ୟବାହନ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

Verse 125

इति वह्न्यष्टकं जप्त्वा रामपत्नी यशस्विनी / ध्यायन्ती मनसा तस्थौ राममुन्मीलितेक्षणा

ଏଭଳି ଭାବେ ବହ୍ନ୍ୟଷ୍ଟକ ଜପ କରି ଯଶସ୍ୱିନୀ ରାମପତ୍ନୀ (ସୀତା) ମନେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବାବେଳେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ; ରାମ ଉନ୍ମୀଳିତ ନୟନରେ ଦେଖୁଥିଲେ।

Verse 126

अथावसथ्याद् भगवान् हव्यवाहो महेश्वरः / आविरासीत् सुदीप्तात्मा तेजसा प्रदहन्निव

ତାପରେ ସେଇ ଆବାସସ୍ଥାନରୁ ଭଗବାନ୍ ହବ୍ୟବାହନ—ମହେଶ୍ୱର—ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତ, ଯେନେ ନିଜ ତେଜରେ ସବୁକିଛି ଦହୁଛନ୍ତି।

Verse 127

स्वष्ट्वा मायामयीं सीतां स रावणवधेप्सया / सीतामादाय धर्मिष्ठां पावको ऽन्तरधीयत

ରାବଣବଧ ସାଧନ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ମାୟାମୟୀ ସୀତାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏବଂ ଧର୍ମିଷ୍ଠା ସୀତାକୁ ନେଇ ପାବକ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 128

तां दृष्ट्वा तादृशीं सीतां रावणो राक्षसेश्वरः / समादाय ययौ लङ्कां सागरान्तरसंस्थिताम्

ସେହିପରି ସୀତାକୁ ଦେଖି ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଇ ସମୁଦ୍ରପାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲଙ୍କାକୁ ଗଲା।

Verse 129

कृत्वाथ रावणवधं रामो लक्ष्मणसंयुतः / मसादायाभवत् सीतां शङ्काकुलितमानसः

ତାପରେ ରାବଣବଧ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣସହିତ ଶ୍ରୀରାମ ଶଙ୍କାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମନେ ସୀତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

Verse 130

सा प्रत्ययाय भूतानां सीता मायामीय पुनः / विवेश पावकं दीप्तं ददाह ज्वलनो ऽपि ताम्

ତେବେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ସୀତା ପୁନଃ ନିଜ ମାୟାଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି ଦୀପ୍ତ ପାବକରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଅଗ୍ନିଦେବ ମଧ୍ୟ (ଦୃଶ୍ୟରେ) ତାଙ୍କୁ ଦହିଲେ।

Verse 131

दग्ध्वा मायामयीं सीतां भगवानुग्रदीधितिः / रामायादर्शयत् सीतां पावको ऽभूत् सुरप्रियः

ମାୟାମୟୀ ସୀତାକୁ ଦହି, ଉଗ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ ଭଗବାନ ପାବକ ରାମଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ସୀତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରାଇଲେ; ଏପରି ଅଗ୍ନି ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।

Verse 132

प्रगृह्य भर्तुश्चरणौ कराभ्यां सा सुमध्यमा / चकार प्रणतिं भूमौ रामाय जनकात्मजा

ତେବେ ସୁମଧ୍ୟମା ଜନକାତ୍ମଜା ସୀତା ଦୁଇ ହାତରେ ପତିଙ୍କ ଚରଣ ଧରି ଭୂମିରେ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 133

दृष्ट्वा हृष्टमना रामो विस्मयाकुललोचनः / ननाम वह्निं सिरसा तोषयामास राघवः

ଏହା ଦେଖି ହୃଷ୍ଟମନା ଓ ବିସ୍ମୟାକୁଳ ନୟନ ଥିବା ରାଘବ ଶିର ନମାଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।

Verse 134

उवाच वह्नेर्भगवान् किमेषा वरवर्णिनी / दग्धा भगवता पूर्वं दृष्टा मत्पार्श्वमागता

ଭଗବାନ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା ସୁନ୍ଦରୀ କିଏ? ପୂର୍ବେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସେଇ ନାରୀ, ଏବେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛି।”

Verse 135

तमाह देवो लोकानां दाहको हव्यवाहनः / यथावृत्तं दाशरथिं भूतानामेव सन्निधौ

ତାପରେ ହବ୍ୟବାହନ ଦେବ—ଲୋକଦାହକ ଅଗ୍ନି—ସମସ୍ତ ଭୂତଗଣଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନରେ ଦାଶରଥି (ରାମ)ଙ୍କୁ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ଯଥାବୃତ୍ତ କହିଲେ।

Verse 136

इयं सा मिथिलेशेन पार्वतीं रुद्रवल्लभाम् / आराध्य लब्धा तपसा देव्याश्चात्यन्तवल्लभा

ଏହି ସେଇ ନାରୀ; ମିଥିଲାଧିପତି ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରପ୍ରିୟା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟା ହେଲା।

Verse 137

भर्तुः शुश्रूषणोपेता सुशीलेयं पतिव्रता / भवानीपार्श्वमानीता मया रावणकामिता

ସେ ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସୁଶୀଳା ଓ ପତିବ୍ରତା; କିନ୍ତୁ ମୁଁ—କାମାତୁର ରାବଣ—ତାକୁ କାମନା କରି ଭବାନୀ (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଆଣିଥିଲି।

Verse 138

या नीता राक्षसेशेन सीता भगवताहृता / मया मायामयी सृष्टा रावणस्य वधाय सा

ରାକ୍ଷସେଶ ଯେ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇଥିଲା, ସେ ସୀତା ପ୍ରକୃତରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୃତା ହୋଇଥିଲେ; ରାବଣବଧ ପାଇଁ ମୁଁ ମାୟାମୟୀ ସୀତାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି।

Verse 139

तदर्थं भवता दुष्टो रावणो राक्षसेश्वरः / मयोपसंहृता चैव हतो लोकविनाशनः

ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ରାବଣକୁ ଦମନ କରି ବଧ କଲି—ସେ ଲୋକବିନାଶକ ଥିଲା।

Verse 140

गृहाण विमलामेनां जानकीं वचनान्मम / पश्य नारायणं देवं स्वात्मानं प्रभवाव्ययम्

ମୋ ବଚନରେ ଏହି ବିମଳା ଜାନକୀକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖ—ସେଇ ତୋର ସ୍ୱାତ୍ମା, ସର୍ବପ୍ରଭବ ଓ ଅବ୍ୟୟ।

Verse 141

इत्युक्त्वा भगवांश्चण्डो विश्चार्चिर्विश्वतोमुखः / मानितो राघवेणाग्निर्भूतैश्चान्तरधीयत

ଏପରି କହି ସେ ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି—ଉଗ୍ର, ସର୍ବତ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ, ସର୍ବଦିଗ୍ମୁଖ—ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ଭୂତଗଣ ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 142

एतते पतिव्रतानां वैं माहात्म्यं कथितं मया / स्त्रीणां सर्वाघशमनं प्रायश्चित्तमिदं स्मृतम्

ଏହିପରି ମୁଁ ପତିବ୍ରତାମାନଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲି। ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବପାପଶମନକାରୀ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 143

अशेषपापयुक्तस्तु पुरुषो ऽपि सुसंयतः / स्वदेहं पुण्यतीर्थेषु त्यक्त्वा मुच्येत किल्बिषात्

ଅଶେଷ ପାପରେ ଯୁକ୍ତ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ—ଯଦି ସେ ସୁସଂୟତ ହୁଏ—ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି କିଲ୍ବିଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 144

पृथिव्यां सर्वतीर्थेषु स्नात्वा पुण्येषु वा द्विजः / मुच्यते पातकैः सर्वैः समस्तैरपि पूरुषः

ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି—କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କଲେ—ଦ୍ୱିଜ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ମନୁଷ୍ୟ ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ଅପରାଧରୁ ମଧ୍ୟ ଛୁଟିଯାଏ।

Verse 145

व्यास उवाच इत्येष मानवो धर्मो युष्माकं कथितो मया / महेशाराधनार्थाय ज्ञानयोगं च शाश्वतम्

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ମାନବଧର୍ମ କଥାଇଲି; ମହେଶ (ଶିବ)ଙ୍କ ଆରାଧନା ଓ ପ୍ରସାଦ ପାଇଁ ଶାଶ୍ୱତ ଜ୍ଞାନଯୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି।

Verse 146

यो ऽनेन विधिना युक्तं ज्ञानयोगं समाचरेत् / स पश्यति महादेवं नान्यः कल्पशतैरपि

ଏହି ବିଧିରେ ନିୟମିତ ହୋଇ ଯେ ଜ୍ଞାନଯୋଗ ଆଚରଣ କରେ, ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖେ; ଅନ୍ୟ କେହି ଶତଶତ କଳ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦର୍ଶନ ପାଉନାହିଁ।

Verse 147

स्थापयेद् यः परं धर्मं ज्ञानं तत्पारमेश्वरम् / न तस्मादधिको लोके स योगी परमो मतः

ଯେ ପରମ ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ—ଅର୍ଥାତ୍ ପରମେଶ୍ୱର-ସମ୍ବନ୍ଧୀ ସେଇ ଜ୍ଞାନକୁ—ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଲୋକେ କେହି ନାହିଁ; ସେ ଯୋଗୀ ପରମ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

Verse 148

य संस्थापयितुं शक्तो न कुर्यान्मोहितो जनः / स योगयुक्तो ऽपि मुनिर्नात्यर्थं भगवत्प्रियः

ଯେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ ହୋଇ କରେନାହିଁ, ସେ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମୁନି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ।

Verse 149

तस्मात् सदैव दातव्यं ब्राह्मणेषु विशेषतः / धर्मयुक्तेषु शान्तेषु श्रद्धया चान्वितेषु वै

ଏହେତୁ ସଦା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ—ବିଶେଷତଃ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ।

Verse 150

यः पठेद् भवतां नित्यं संवादं मम चैव हि / सर्वपापविनिर्मुक्तो गच्छेत परमां गतिम्

ତୁମମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ମୋର ଏହି ସଂବାଦକୁ ଯେ ନିତ୍ୟ ପଢ଼େ, ସେ ସର୍ବପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 151

श्राद्धे वा दैविके कार्ये ब्राह्मणानां च सन्निधौ / पठेत नित्यं सुमनाः श्रोतव्यं च द्विजातिभिः

ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଦୈବିକ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନରେ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନେ ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

Verse 152

योर्ऽथं विचार्य युक्तात्मा श्रावयेद् ब्राह्मणान् शुचीन् / स दोषकञ्चुकं त्यक्त्वा याति देवं महेश्वरम्

ଏହାର ଅର୍ଥ ବିଚାର କରି, ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତି ଶୁଚି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଏହା ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ; ସେ ଦୋଷରୂପ ଆବରଣ ତ୍ୟାଗ କରି ଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 153

एतावदुक्त्वा भगवान् व्यासः सत्यवतीसुतः / समाश्वास्य मुनीन् सूतं जगाम च यथागतम्

ଏତିକି କହି, ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ସୂତଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କରି, ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ ସେମିତି ଫେରିଗଲେ।