କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ

ହେ ପୁତ୍ର, ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତଭେଦ ଅନେକ ପ୍ରକାର। ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ରତ ‘ଅଶୂନ୍ୟଶୟନ’ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ‘ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ’ ମହାବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

କୃଷ୍ଣ-ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପାପନାଶିନୀ। ଏହା କୋଟି କୋଟି ଯଜ୍ଞ ସମାନ ଏବଂ ଦଶ ସହସ୍ର ତୀର୍ଥ ସମ ଫଳଦାୟି।

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଯେ ନର ଭକ୍ତିସହିତ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପାଳନ କରେ, ସେ ଶେଷେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, କୁଳକୋଟି ପୁଣ୍ୟସହିତ ବିଷ୍ଣୁପୁରକୁ ଯାଏ।

ସ୍କନ୍ଦ ତାହାକୁ ନାମ ଦେଲେ; ତାହା ‘ସିଦ୍ଧକୂପ’ ବୋଲି ସ୍ମରଣୀୟ। କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜେ ଉପବାସ କରୁ।

ସୀତାହରଣ ପାଇଁ ଏକ ଘୋର ରାକ୍ଷସ ଆସିଲା। ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀରେ ‘ବୃନ୍ଦ’ ନାମକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହା ଘଟିଲା।

କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ଉପବାସ ରଖି ଚଣ୍ଡୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ, ପୂଜା-ନିର୍ମାଲ୍ୟ ଉଲ୍ଲଂଘନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୋକରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ତାପରେ ହରି ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ; ତେଣୁ ସେ ‘ରୌହିଣେୟ’ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ। ନଭସ (ଭାଦ୍ରପଦ) ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀର ଅର୍ଧରାତ୍ରିରେ ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

ସଂକ୍ରାନ୍ତିକାଳେ ଯଦି ରବି ‘ଶୟିତ’ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଏ ଏବଂ ଚତୁଷ୍ପାଦ, ବିଷ୍ଟି, ବାଣିଜ୍ୟ କରଣ ହୁଏ, ଏହା କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ ଅର୍ଧ ପରେ ଠାରୁ ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ଅର୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଟିଲେ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରାଜସଂଗ୍ରାମ ଓ ଦମ୍ପତିମଧ୍ୟରେ ସନ୍ଦେହ ହୁଏ।

ବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଦି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତକର୍ତ୍ତା ପୁତ୍ରବାନ ହୁଏ ଓ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପାଏ।

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ। ଏଥିରୁ ଶାନ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

ସମସ୍ତ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଯେ ସମର୍ଥ, ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ (ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ) ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ମାନ ସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଗୋ, ଭୂମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରି ଶିବଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଧନ ବିଷୟରେ ଛଳକପଟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେ କରେ ସେ ଦୋଷ ପାଏ। କିନ୍ତୁ କେବଳ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ଉପବାସ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ଶିବଲୋକରେ ଅତି ଦୀର୍ଘ କାଳ ମହିମା ପାଏ।