ଦେବୀ in the Linga Purana

ବତ୍ତିଶ ଗୁଣରେ ସଂଯୁକ୍ତ, ସର୍ବଦିଗ୍ମୁଖୀ ଈଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବୀ, ପରମ ମାହେଶ୍ୱରୀ ଭାବେ ଜାଣିଲେ।

“ଆସ, ଆସ, ହେ ମହାଦେବୀ!”—ଏହିପରି କହି ସେ ବିଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କରଯୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ କହିଲେ: “ଯୋଗଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବଶୀଭୂତ କର।”

ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ ମହାଦେବୀଙ୍କ ଜପ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଧ୍ୟାନଯୁକ୍ତ ଚେତନାରେ ମହାଦେବଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।

ଅମ୍ବିକାଧିପତିଙ୍କୁ ନମଃ; ଉମାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ନମଃ। ହେ ହିରଣ୍ୟବାହୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ହେମରେତସେ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମଃ।

ସେହି ସମୟରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚା ସୁଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ଲିଙ୍ଗବେଦୀ ସ୍ୱୟଂ ମହାଦେବୀ, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ସାକ୍ଷାତ୍ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସ୍ୱରୂପ।

“ହେ ବିଭୋ ରୁଦ୍ର, ହେ ମହାମାୟା! ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଆପଣ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି।” ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସ୍ୱୀକାର କରି ସମ୍ମାନ କଲେ।

ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ; ମହାଦେବୀଠାରୁ ମଧ୍ୟ। ହରି ମଧ୍ୟ ଅଂଶରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ। ସେ ‘ଅଣ୍ଡଜ’ ‘ପଦ୍ମଜ’ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି—ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୁ ଉଦ୍ଭୂତ।

ମୁଁ ବାମା ଶକ୍ତି, ରୌଦ୍ରୀ, ମହାମାୟା, ପଦ୍ମନେତ୍ରୀ ବୈଷ୍ଣବୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କିରଣ ବିକିରଣ କରୁଥିବା କଳା ଏବଂ ପଦ୍ମବାସିନୀ କାଳୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ପତି ଶିବଙ୍କ ସହ ଅଭିନ୍ନ ଭାବେ ଧ୍ୟେୟ।

ତେବେ ସେଇ ଯକ୍ଷ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା। ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶୁଭମୁଖୀ ହୈମବତୀ ଅମ୍ବିକା—ଉମା—ଅନେକ ମଙ୍ଗଳ ଆଭୂଷଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ସେଇ ଯକ୍ଷ ଉମା-ଅମ୍ବିକା ହିଁ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୋଚର ନୁହେଁ ବୋଲି ଶୁଣି, ଶକ୍ର ସହ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ— ସିଂହିଣୀ-ଗତି ଥିବା, ଅଜନ୍ମା ଉମାଙ୍କୁ; ଲୋହିତ-ଶୁକ୍ଳ-କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଦୀପ୍ତ ତାଙ୍କୁ।

କ୍ରୋଧବଶ ହୋଇ ବରାଙ୍ଗନା ମହାମାୟା ରାକ୍ଷସଗଣକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେହିପରି ରୁଦ୍ରଗଣକୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ—ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦେବୀ ଗୋ ଓ ମହିଷୀ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ସେ ମହାବଳୀ ଓ ମହାତେଜସ୍ବୀ; ନିଶ୍ଚୟ ସେ ଅନ୍ତରାତ୍ମା। ସେ ମୃଗାଳୟ—ପ୍ରାଣୀମଧ୍ୟରେ ନିବାସୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଅଧିପତି। ଲମ୍ବିତ ଓଷ୍ଠଧାରୀ, ଅଚଳ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେ ମହାମାୟା ଓ ସର୍ବପ୍ରବାହର ସମୁଦ୍ରନିଧି।

ପୂର୍ବେ କୁହାଯାଇଥିବା ସେଇ ମହାଦେବୀ ଏଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀରୂପେ ସତୀ ହେଲେ। ଜଗତ୍‌ହିତ ପାଇଁ ପୁରାତନକାଳରେ ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ।

ସେ ଖ୍ୟାତି ଓ ପ୍ରଜ୍ଞା; ମହାଭାଗା, ଯିଏ ଲୋକେ ‘ଗୌରୀ’ ଭାବେ ବିଶ୍ରୁତ। ସେ ଗଣାମ୍ବିକା, ମହାଦେବୀ—ନନ୍ଦିନୀ ଓ ଜାତବେଦସୀ।

ଦ୍ୱାପରଯୁଗର ଅନ୍ତସନ୍ଧିବିଭାଗରେ, ହେ ସୁବ୍ରତା, ତାଙ୍କର ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ—କାଳରାତ୍ରି, ମହାମାୟା, ରେବତୀ ଓ ଭୂତନାୟିକା; ଭୂତଗଣଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଓ ନେତ୍ରୀ।

ମହାଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରଧାନ କଳା କୁହାଯାଏ—ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ଶ୍ରୀ। ଏହି ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କ ସହସ୍ର ରୂପ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଛି।

ହେ ବିଭୋ! କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରରେ ଆପଣ ତ୍ରିପୁର ଓ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାରେ ସମର୍ଥ। ସତ୍ୟକଥା, ଲୀଳାରସିକା ଅମ୍ବିକା କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ବାଣକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ; ତାପରେ ତାହା ମୁକ୍ତ ହେଲା।

ରୁଦ୍ରର ଉପରେ ମହାଦେବ—ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଦାଶିବ। ଏବଂ ମହାଦେବୀ ହିଁ ଲିଙ୍ଗବେଦୀ; ସେ ତ୍ରିଗୁଣା, ତ୍ରିମୟୀ ଅମ୍ବିକା।

ସମ୍ମୁଖରେ ତମୋମୂର୍ତ୍ତିକୁ, ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକାକୁ ରଖିବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣ (ଡାହାଣ) ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପଞ୍ଚମହାଭୂତ ଏବଂ ତନ୍ମାତ୍ରାର ପଞ୍ଚକକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ ସେଇ ଦିବ୍ୟ ମହାଦେବୀ—ଯିଏ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଅପ୍ରୟାସରେ ଏହି ଫଳ ଦିଅନ୍ତି—ସାକ୍ଷାତ୍ ସେ ଦେବୀ ମୋର ପାପକୁ ଶୀଘ୍ର ଅପସାରଣ କରୁନ୍ତୁ।