Adhyaya 38
Upodghata PadaAdhyaya 3883 Verses

Adhyaya 38

ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम् (Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna)

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସମ୍ବାଦ ରହିଛି। ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ, ଭଣ୍ଡାସୁରବଧ ଓ ଶ୍ରୀନଗର/ଶ୍ରୀନଗରୀ ସ୍ଥାପନା ଶୁଣି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ‘ସେଇ ମନ୍ତ୍ର’ର ସାଧନାବିଧି ଓ ଲକ୍ଷଣ ପଚାରନ୍ତି। ହୟଗ୍ରୀବ ଶବ୍ଦକୁ ପରମତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଦେଖାଇ ବେଦରାଶି, ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର, ତାପରେ କ୍ରମେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦୁର୍ଗା, ଗଣପତି, ଅର୍କ/ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୈବ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସାରସ୍ୱତ, ଗିରିଜା ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆମ୍ନାୟଭେଦଜନ୍ୟ ପ୍ରକାରମାନଙ୍କ ତାରତମ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ଲଲିତା-ମନ୍ତ୍ରର ଦଶବିଧ ଭେଦ, ଦୁଇ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରାଜ—ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଓ କାମରାଜ—ହାଡିକାଦି/କାଦିକାଦି ବୀଜ-ବର୍ଣ୍ଣଭେଦ ସହ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ ହୁଏ।

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने गृहराजान्तरकथनं नाम सप्तत्रिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच श्रुतमेतन्महावृत्तमाविर्भावादिकं महत् / भण्डासुरवधश्चैव देव्याः श्रीनगरस्थितिः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଭାଗରେ, ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସଂବାଦର ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନରେ ‘ଗୃହରାଜାନ୍ତରକଥନ’ ନାମ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଦେବୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବାଦି ମହାବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣିଲି; ଭଣ୍ଡାସୁରବଧ ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ଶ୍ରୀନଗରସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ।

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि तस्या मत्रस्य साधनम् / तन्मन्त्राणां लक्षणं च सर्वमेतन्निवेदय

ଏବେ ମୁଁ ସେହି ମନ୍ତ୍ରର ସାଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ଏବଂ ସେହି ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ—ଏ ସବୁ ମୋତେ ନିବେଦନ କର।

Verse 3

हयग्रीव उवाच सर्वेभ्यो ऽपि पदार्थेभ्यः शाब्दं वस्तु महत्तरम् / सर्वेभ्यो ऽपि हि शब्देभ्यो वेदराशिर्महान्मुने

ହୟଗ୍ରୀବ କହିଲେ—ହେ ମୁନି! ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥଠାରୁ ଶାବ୍ଦ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ମହତ୍ତର; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେଦରାଶି ସର୍ବାଧିକ ମହାନ।

Verse 4

सर्वेभ्यो ऽपि हि वेदेभ्यो वेदमन्त्रा महत्तराः / सर्वेभ्यो वेदमन्त्रेभ्यो विष्णुमन्त्रा महत्तराः

ସମସ୍ତ ବେଦଠାରୁ ବେଦମନ୍ତ୍ର ମହତ୍ତର; ଏବଂ ସମସ୍ତ ବେଦମନ୍ତ୍ରଠାରୁ ବିଷ୍ଣୁମନ୍ତ୍ର ଅଧିକ ମହାନ।

Verse 5

तेभ्यो ऽपि दौर्गमन्त्रास्तु महान्तो मुनिपुङ्गव / तेभ्यो गाणपता मन्त्रा मुने वीर्य महत्तराः

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗାମନ୍ତ୍ର ମହାନ; ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ମୁନି, ଗଣପତିମନ୍ତ୍ର ବୀର୍ୟରେ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 6

तेभ्यो ऽप्यर्कस्य मन्त्रास्तु तेभ्यः शैवा महत्तराः / तेभ्यो ऽपि लक्ष्मीमन्त्रास्तु तेभ्यः सारस्वता वराः

ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍କ(ସୂର୍ଯ୍ୟ)ର ମନ୍ତ୍ର ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶୈବ ମନ୍ତ୍ର ମହତ୍ତର। ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀମନ୍ତ୍ର ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସାରସ୍ୱତ ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 7

तेभ्यो ऽपि गिरिजामन्त्रास्तेभ्यश्चाम्नायभेदजाः / सर्वाम्नायमनुभ्यो ऽपि वाराहा मनवो वराः

ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଗିରିଜା(ପାର୍ବତୀ)ର ମନ୍ତ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଆମ୍ନାୟ-ଭେଦଜ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଆମ୍ନାୟ-ମନୁମାନଙ୍କଠାରୁ ୱାରାହ ମନୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 8

तेभ्यः श्यामामनुवरा विशिष्टा इल्वलान्तक / तेभ्यो ऽपि ललितामन्त्रा दशभेदविभेदिताः

ହେ ଇଲ୍ୱଲାନ୍ତକ! ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୟାମାଦେବୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁ ବିଶିଷ୍ଟ; ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଦଶ ଭେଦରେ ବିଭକ୍ତ।

Verse 9

तेषु द्वौ मनुराजौ तु वरिष्ठौ विन्ध्यमर्दन / लोपामुद्रा कामराज इति ख्यातिमुपागतौ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ମନୁରାଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ବିନ୍ଧ୍ୟମର୍ଦନ ଓ ଲୋପାମୁଦ୍ରା; ଏବଂ ସେମାନେ ‘କାମରାଜ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ପାଇଲେ।

Verse 10

ह्रादिस्तु लोपामुद्रा स्यात्कामराजस्तु कादिकाः / हंसादेर्वाच्यतां याताः कामराजो महेस्वरः

‘ହ୍ରାଦି’ ରୂପେ ଲୋପାମୁଦ୍ରା, ଏବଂ ‘କାଦି’ ରୂପେ କାମରାଜ; ‘ହଂସ’ ଆଦି ନାମରେ ଯିଏ ବାଚ୍ୟ, ସେଇ କାମରାଜ ମହେଶ୍ୱର।

Verse 11

स्मरादेर्वाच्यतां याता देवी श्रीललितांबिका / हादिकाद्योर्मन्त्रयोस्तु भेदो वर्णत्रयोद्भवः

‘ସ୍ମର’ ଆଦି ରୂପରେ ବାଚ୍ୟ ହୋଇ ଦେବୀ ଶ୍ରୀଲଲିତାମ୍ବିକା ପ୍ରକାଶିତ; ‘ହାଦି’ ଓ ‘କାଦି’ ମନ୍ତ୍ରର ଭେଦ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣରୁ ଉଦ୍ଭବ।

Verse 12

त्योश्च कामराजो ऽयं सिद्धिदो भक्तिशालिनाम् / शिवेन शक्त्या कामेन क्षित्या चैव तु मायया

ସେଇ ଦୁଇରେ ଏହି ‘କାମରାଜ’ ଭକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ—ଶିବ, ଶକ୍ତି, କାମ, କ୍ଷିତି ଏବଂ ମାୟା ରୂପେ।

Verse 13

हंसेन भृगुणा चैव कामेन शशिमौलिना / शक्रेण भुवनेशेन चन्द्रेण च मनोभुवा

ସେ ‘ହଂସ’, ‘ଭୃଗୁ’, ‘କାମ’, ‘ଶଶିମୌଳି’, ‘ଶକ୍ର’, ‘ଭୁବନେଶ’, ‘ଚନ୍ଦ୍ର’ ଏବଂ ‘ମନୋଭବ’—ଏହି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିହିତ।

Verse 14

क्षित्या हृल्लेखया चैव प्रोक्तो हंसादिमन्त्रराट् / कामादिमन्त्रराजस्तु स्मरयोनिः श्रियो मुखे

କ୍ଷିତ୍ୟା ଓ ହୃଲ୍ଲେଖା ଦ୍ୱାରା ‘ହଂସ’ ଆଦି ମନ୍ତ୍ରରାଜ କୁହାଗଲା; ଏବଂ ‘କାମ’ ଆଦି ମନ୍ତ୍ରରାଜ—ସ୍ମରଯୋନି—ଶ୍ରୀଙ୍କ ମୁଖରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 15

पञ्चत्रिकमहाविद्या ललितांबा प्रवाचिकाम् / ये यजन्ति महाभागास्तेषां सर्वत्र सिद्धये

ପଞ୍ଚତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାର ପ୍ରବଚନକାରିଣୀ ଲଲିତାମ୍ବା; ଯେ ମହାଭାଗ ତାଙ୍କୁ ଯଜନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।

Verse 16

सद्गुरोस्तु मनुं प्राप्य त्रिपञ्चार्णपरिष्कृतम् / सम्यक्संसाधयेद्विद्वान्वक्ष्यमाणप्रकारतः

ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ ଠାରୁ ତ୍ରିପଞ୍ଚାର୍ଣ୍ଣ-ପରିଷ୍କୃତ ମନ୍ତ୍ର ପାଇ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ଆଗାମୀରେ କୁହାଯିବା ପ୍ରକାର ଅନୁସାରେ ତାହାକୁ ସମ୍ୟକ୍ ସାଧନ କରୁ।

Verse 17

तत्क्रमेण प्रवक्ष्यामि सावधानो मुने शृणु / प्रातरुत्थाय शिरसिस्मृत्वा कमलमुज्ज्वलम्

ଏବେ ମୁଁ ତାହାକୁ କ୍ରମେ କହିବି; ହେ ମୁନେ, ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣ। ପ୍ରାତଃ ଉଠି, ଶିରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କମଳକୁ ସ୍ମରଣ କର।

Verse 18

सहस्रपत्रशोभाढ्यं सकेशरसुकर्णिकम् / तत्र श्रीमद्गुरुं ध्वात्वा प्रसन्नं करुणामयम्

ସହସ୍ରପତ୍ରର ଶୋଭାରେ ଭରପୂର, କେଶରରସଯୁକ୍ତ କର୍ଣ୍ଣିକାସହିତ ସେଇ କମଳରେ, ପ୍ରସନ୍ନ ଓ କରୁଣାମୟ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।

Verse 19

ततोबहिर्विनिर्गत्य कुर्याच्छौचादिकाः क्रियाः / अथागत्य च तैलेन सामोदेन विलेपितः

ତାପରେ ବାହାରକୁ ଯାଇ ଶୌଚାଦି ଶୁଦ୍ଧିକ୍ରିୟା କରିବ। ପୁନଃ ଫେରି ଆସି ସୁଗନ୍ଧିତ ତେଲରେ ଦେହ ଲେପନ କରିବ।

Verse 20

उद्वर्तितश्च सुस्नातः शुद्धेनोष्णेन वारिणा / आपो निसर्गतः पूताः किं पुनर्वह्निसंयुताः / तस्मादुष्णोदके स्नायात्तदभावे यथोदकम्

ଉଦ୍ବର୍ତ୍ତନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଉଷ୍ଣ ଜଳରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରିବ। ଜଳ ସ୍ୱଭାବତଃ ପବିତ୍ର; ଅଗ୍ନିସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ ତ ଅଧିକ ପବିତ୍ର। ତେଣୁ ଉଷ୍ଣଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବ; ତାହା ନଥିଲେ ଯେପରି ଜଳ ମିଳେ ସେପରି।

Verse 21

परिधाय पटौ शुद्धे कौसुम्भौ वाथ वारुणौ / आचम्य प्रयतो विद्वान्हृदि ध्यायन्परांबिकाम्

ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର—କୌସୁମ୍ଭ କିମ୍ବା ବାରୁଣ (ନୀଳ)—ପରିଧାନ କରିବ। ଆଚମନ କରି ନିୟତ ଵିଦ୍ୱାନ ହୃଦୟରେ ପରାମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ।

Verse 22

ऊर्ध्वपुण्ड्रं त्रिपुण्डं वा पट्टवर्धनमेव वा / अगस्त्यपत्राकारं वा धृत्वा भाले निजोचितम् / अन्तर्हितश्च शुद्धात्मा सन्ध्यावन्दनमाचरेत्

କପାଳରେ ନିଜ ଆଚାରାନୁସାରେ ଊର୍ଧ୍ୱପୁଣ୍ଡ୍ର, ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର, ପଟ୍ଟବର୍ଧନ କିମ୍ବା ଅଗସ୍ତ୍ୟପତ୍ରାକାର ତିଳକ ଧାରଣ କରିବ। ପରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମାରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କରିବ।

Verse 23

अश्वत्थपत्राकारेण पात्रेण सकुशाक्षतम् / सपुष्पचन्दनं चार्ध्यं मार्तण्डाय समुत्क्षिपेत्

ଅଶ୍ୱତ୍ଥପତ୍ରାକାର ପାତ୍ରରେ କୁଶ ଓ ଅକ୍ଷତ ସହ, ପୁଷ୍ପ-ଚନ୍ଦନଯୁକ୍ତ ଅର୍ଘ୍ୟ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 24

तथार्ध्यभावदेवत्वाल्ललितायै त्रिरर्ध्यकम् / तर्प्पयित्वा यथाशक्ति मूलेन ललितेश्वरीम्

ଅର୍ଘ୍ୟଭାବର ଅଧିଦେବତା ହେବାରୁ ଲଲିତାଙ୍କୁ ତ୍ରିବାର ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ଯଥାଶକ୍ତି ମୂଳମନ୍ତ୍ରେ ଲଲିତେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବ।

Verse 25

देवर्षिपितृवर्गांश्च तर्पयित्वा विधानतः / दिवाकरमुपास्थाय देवीं च रविबिम्बगाम्

ବିଧାନମତେ ଦେବ–ଋଷି–ପିତୃବର୍ଗଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି, ଦିବାକରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ରବିବିମ୍ବଗତ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆରାଧନା କରିବ।

Verse 26

मौनी विशुद्धहृदयः प्रविश्य मखमन्दिरम् / चारुकर्पूरकस्तूरीचन्दनादिविलेपितः

ମୌନ ଧାରଣ କରି, ବିଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ମଖମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସୁନ୍ଦର କର୍ପୂର, କସ୍ତୂରୀ, ଚନ୍ଦନ ଆଦିର ଲେପନ କରିଥିବା ହେଉ।

Verse 27

भूषणैर्भूषिताङ्गश्च चारुशृङ्गारवेषधृक् / आमोदिकुसुमस्रग्भिरवतंसितकुन्तलः

ଭୂଷଣରେ ଅଙ୍ଗ ଭୂଷିତ କରି, ସୁନ୍ଦର ଶୃଙ୍ଗାରବେଷ ଧାରଣ କରି, ସୁଗନ୍ଧିତ କୁସୁମମାଳାରେ କେଶକୁ ଅବତଂସିତ କରିବ।

Verse 28

संकल्पभूषणो वाथ यथाविभवभूषणः / पूजाखण्डे वक्ष्यमाणान्कृत्वा न्यासाननुक्रमात्

ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ଭୂଷଣ ଭାବି, କିମ୍ବା ଯଥାବିଭବ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି, ପୂଜାଖଣ୍ଡରେ କଥିତ ନ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ କରିବ।

Verse 29

मृद्वासने समासीनो ध्यायेच्छ्रीनगरं महत् / नानावृक्षमहोद्यानमारभ्य ललितावधि

ମୃଦୁ ଆସନରେ ଉପବିଷ୍ଟ ହୋଇ ମହାନ୍ ଶ୍ରୀନଗରକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ। ନାନାବୃକ୍ଷଶୋଭିତ ମହୋଦ୍ୟାନରୁ ଲଲିତା-ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକୁ ଚିନ୍ତନ କରୁ।

Verse 30

ध्यायेच्छ्रीनगरं दिव्यं बहिरन्तरतः शुचिः / पूजाखण्डोक्तमार्गेम पूजां कृत्वा विलक्षणः

ବାହ୍ୟ-ଆନ୍ତର ଶୁଚି ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୀନଗରକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ। ପୂଜାଖଣ୍ଡରେ କହିଥିବା ମାର୍ଗରେ ବିଶେଷ ପୂଜା କରି ଅଲୌକିକ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଉ।

Verse 31

अक्षमालां समादाय चन्द्रकस्तूरिवासिताम् / उदङ्मुखः प्राङ्खो वा जपेत्सिंहासनेश्वरीम् / षट्त्रिंशल्लक्षसंख्यां तु जपेद्विद्या प्रसीदति

ଚନ୍ଦନ-କସ୍ତୁରୀ ସୁଗନ୍ଧିତ ଅକ୍ଷମାଳା ଧରି, ଉତ୍ତରମୁଖ କିମ୍ବା ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ ସିଂହାସନେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଜପ କରୁ। ଛତ୍ତିଶ ଲକ୍ଷ ଜପେ ବିଦ୍ୟା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 32

तद्दशांशस्तु होमः स्यात्तद्दशांशं च तर्पणम् / तद्दशांशं ब्राह्मणानां भोजनं समुदीरितम्

ସେହି ଜପର ଦଶାଂଶ ହୋମ ହେବ; ତାହାର ଦଶାଂଶ ତର୍ପଣ। ତାହାର ଦଶାଂଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନ—ଏହିପରି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 33

एवं स सिद्धमन्त्रस्तु कुर्यात्काम्यजपं पुनः / लक्षमात्रं जपित्वा तु मनुष्यान्वशमानयेत्

ଏହିପରି ସିଦ୍ଧମନ୍ତ୍ର ହୋଇ ପୁନଃ କାମ୍ୟଜପ କରୁ। ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପ କଲେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଶ କରିପାରେ।

Verse 34

लक्षद्वितयजाप्येन नारीः सर्वा वशं नयेत् / लक्षत्रितयजापेन सर्वान्वशयते नृपान्

ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଜପ କଲେ ସମସ୍ତ ନାରୀ ବଶ ହୁଅନ୍ତି; ତିନି ଲକ୍ଷ ଜପରେ ସମସ୍ତ ନୃପମାନେ ମଧ୍ୟ ବଶ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 35

चतुर्लक्षजपे जाते क्षुभ्यन्ति फणिकन्यकाः / पञ्चलक्षजपे जाते सर्वाः पातालयोषितः

ଚାରି ଲକ୍ଷ ଜପ ହେଲେ ଫଣିକନ୍ୟାମାନେ କ୍ଷୁଭ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଜପ ହେଲେ ପାତାଳର ସମସ୍ତ ଯୋଷିତମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଭ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 36

भूलोकसुन्दरीवर्गो वश्यःषड्लक्षजापतः / क्षुभ्यन्ति सप्त लक्षेण स्वर्गलोकमृगीदृशः

ଛଅ ଲକ୍ଷ ଜପରେ ଭୂଲୋକର ସୁନ୍ଦରୀବର୍ଗ ବଶ ହୁଏ; ସାତ ଲକ୍ଷ ଜପରେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକର ମୃଗୀଦୃଶାମାନେ କ୍ଷୁଭ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 37

देवयोनिभवाः सर्वे ऽप्यष्टलक्षजपाद्वशाः / नवलक्षेण गीर्वाणा नखिलान्वशमानयेत्

ଆଠ ଲକ୍ଷ ଜପରେ ଦେବଯୋନିଜାତ ସମସ୍ତେ ବଶ ହୁଅନ୍ତି; ନଅ ଲକ୍ଷ ଜପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଶକୁ ଆଣେ।

Verse 38

लक्षैकादशजाप्येन ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् / लक्षद्वादशजापेन सिद्धीरष्टौ वशं नयेत्

ଏଗାର ଲକ୍ଷ ଜପରେ ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ-ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବଶ କରେ; ବାର ଲକ୍ଷ ଜପରେ ଅଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଶ କରେ।

Verse 39

इन्द्रस्येन्द्रत्वमेतेन मन्त्रेण ह्यभवत्पुरा / विष्णोर्विष्णुत्वमेतेन शिवस्य शिवतामुना

ଏହି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପୁରାକାଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ମିଳିଲା; ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁତ୍ୱ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ଶିବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 40

इन्दोश्चन्द्रत्वमेतेन भानोर्भास्करतामुना / सर्वासां देवतानां च तास्ताः सिद्धय उज्ज्वलाः / अनेन मन्त्रराजेन जाता इत्यवधारय

ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଇନ୍ଦୁ ଚନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଓ ଭାନୁ ଭାସ୍କରତା ପାଇଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନାନା ପ୍ରକାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସିଦ୍ଧି ଏହି ମନ୍ତ୍ରରାଜରୁ ଜନ୍ମିଛି—ଏହା ନିଶ୍ଚୟ କର।

Verse 41

एतन्मन्त्रस्य जापी तु सर्वपापविवर्जितः / त्रैलोक्यसुन्दराकारो मन्मथस्यापि मोहकृत्

ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଜପକାରୀ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ତାହାର ଆକାର ତ୍ରିଲୋକରେ ସୁନ୍ଦର ହୁଏ ଓ ସେ ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ କରେ।

Verse 42

सर्वाभिः सिद्धिभिर्युक्तः सर्वज्ञः सर्वपूजितः / दर्शनादेव सर्वषामन्तरालस्य पूरकः

ସେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବପୂଜିତ ହୁଏ; କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତରର ଅଭାବ ପୂରଣ କରେ।

Verse 43

वाचा वाचस्पतिसमः श्रिया श्रीपतिसानभः / बले मरुत्समानः स्यात्स्थिरत्वे हिमवानिव

ବାଣୀରେ ସେ ବାଚସ୍ପତି ସମାନ, ଶ୍ରୀରେ ଶ୍ରୀପତି ସଦୃଶ; ବଳରେ ମରୁତ୍‌ମାନଙ୍କ ସମାନ ଓ ସ୍ଥିରତାରେ ହିମବାନ ପରି ହୁଏ।

Verse 44

औन्नत्ये मेरुतुल्यः स्याद्गांभीर्येण महार्णवः / क्षणात्क्षोभकरो मूर्त्या ग्रामपल्लीपुरादिषु

ଉଚ୍ଚତାରେ ସେ ମେରୁସମ, ଗାମ୍ଭୀର୍ୟରେ ମହାସାଗରସମ। ନିଜ ମୂର୍ତ୍ତିର ପ୍ରଭାବରେ ଗ୍ରାମ, ପଲ୍ଲୀ ଓ ପୁରାଦିରେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରାଏ।

Verse 45

ईषद्भूभङ्गमात्रेण स्तम्भको जृंभकस्तथा / उच्चाटको मोहकश्च मारको दुष्टचेतसाम्

ଭୂମିର ଅଳ୍ପ ଭଙ୍ଗମାତ୍ରେ ସେ ସ୍ତମ୍ଭନକାରୀ ଓ ଜୃମ୍ଭଣକାରୀ ହୁଏ; ସେ ଉଚ୍ଚାଟନକାରୀ, ମୋହନକାରୀ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟଚେତନାର ନାଶକ।

Verse 46

क्रुद्धः प्रसीदति हठात्तस्य दर्शनहर्षितः / अष्टादशसु विद्यासु निरूढिमभिगच्छति

ସେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ଦର୍ଶନରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ହଠାତ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ। ଅଷ୍ଟାଦଶ ବିଦ୍ୟାରେ ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରଙ୍ଗତତା ପାଏ।

Verse 47

मन्दाकिनीपूरसमा मधुरा तस्य भारती / न तस्याविदितं किञ्चित्सर्वशास्त्रेषु कुम्भज

ହେ କୁମ୍ଭଜ! ତାହାର ବାଣୀ ମନ୍ଦାକିନୀର ପ୍ରବାହ ପରି ମଧୁର। ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ତାହାକୁ ଅଜଣା କିଛି ନାହିଁ।

Verse 48

दर्शनानि च सर्वाणि कर्तु खण्डयितुं पटुः / तत्त्वञ्जानाति निखिलं सर्वज्ञत्वं च गच्छति

ସେ ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଓ ଖଣ୍ଡନ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ସମଗ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି ସେ ସର୍ବଜ୍ଞତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 49

सदा दयार्द्रहृदयं तस्य सर्वेषु जन्तुषु / तत्कोपाग्नेर्विषयतां गन्तुं नालं जगत्त्रयी

ସେ ସଦା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାର୍ଦ୍ର ହୃଦୟବାନ; ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିର ବିଷୟ ହେବାକୁ ତ୍ରିଲୋକୀ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।

Verse 50

तस्य दर्शनवेलायां श्लथन्नीवीनिबन्धनाः / विश्रस्तरशनाबन्धा गलत्कुण्डलसञ्चयाः

ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନବେଳେ ତାଙ୍କର ନୀବୀବନ୍ଧନ ଶିଥିଳ ହେଲା; ରଶନାବନ୍ଧ ଖସିଲା; କାନର କୁଣ୍ଡଳସଞ୍ଚୟ ଝରିପଡ଼ିଲା।

Verse 51

घर्मवारिकणश्रेणीमुक्ताभूषितमूर्तयः / अत्यन्तरागतरलव्यापारनयनाञ्चलाः

ଘର୍ମଜଳବିନ୍ଦୁର ଶ୍ରେଣୀ ମୁକ୍ତାଭୂଷଣ ପରି ତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶୋଭାଇଲା; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁରାଗରେ ତାଙ୍କ ନୟନାଞ୍ଚଳ ଚଞ୍ଚଳ ହେଲା।

Verse 52

स्रंसमानकरांभोजमणिकङ्कणपङ्क्तयः / ऊरुस्तम्भेन निष्पन्दा नमितास्याश्च लज्जया

ତାଙ୍କ କରାମ୍ଭୋଜରେ ମଣିକଙ୍କଣର ପଙ୍କ୍ତି ସ୍ରଂସିଲା; ଊରୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ ହୋଇ ନିଷ୍ପନ୍ଦ ହେଲା; ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଖ ନମିଗଲା।

Verse 53

द्रवत्कन्दर्पसदनाः पुलकाङ्कुरभूषणाः / अन्यमाकारमिव च प्राप्ता मानसजन्मना

କନ୍ଦର୍ପର ସଦନ ପରି ତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣ ଦ୍ରବିଗଲା; ପୁଲକାଙ୍କୁର ତାଙ୍କ ଭୂଷଣ ହେଲା; ମାନସଜ ଭାବରେ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଆକାର ପାଇଲେ ପରି ଲାଗିଲା।

Verse 54

दीप्यमाना इवोद्दामरागज्वालाकदंबकैः / वीक्ष्यमाणा इवानङ्गशरपावकवृष्टिभिः

ସେମାନେ ଯେନ ଉଦ୍ଦାମ ଅନୁରାଗଜ୍ୱାଳାର ଗୁଚ୍ଛଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଯେନ ଅନଙ୍ଗର ଶରାଗ୍ନିବୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ।

Verse 55

उत्कण्ठया तुद्यमानाः खिद्यमाना तनूष्मणा / सिच्यमानाः श्रमजलैः शुच्यमानाश्च लज्जया

ବିରହର ଉତ୍କଣ୍ଠା ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରୁଥିଲା, ଦେହଉଷ୍ମାରେ ସେମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଉଥିଲେ; ଶ୍ରମଜଳରେ ସେମାନେ ସିକ୍ତ ହେଉଥିଲେ, ଲଜ୍ଜାରେ ଅନ୍ତର ଶୁଚି ହେଉଥିଲା।

Verse 56

कुलं जातिं च शीलं च लज्जां च परिवारकम् / लोकाद्भयं बन्धुभयं परलोकभये तथा

କୁଳ, ଜାତି ଓ ଶୀଳ; ଏବଂ ପହରାଦାର ପରି ଲଜ୍ଜା—ଲୋକଭୟ, ବନ୍ଧୁଭୟ, ପରଲୋକଭୟ ମଧ୍ୟ।

Verse 57

मुञ्चन्त्यो हृदि याचन्त्यो भवन्ति हरिणीदृशः / अरण्ये पत्तने वापि देवालयमठेषु वा / यत्र कुत्रापि तिष्ठन्तं तं धावन्ति मृगीदृशः

ହୃଦୟର ସଂକୋଚ ଛାଡ଼ି, ବିନୟରେ ଯାଚନା କରୁଥିବା ସେମାନେ ହରିଣୀ-ନୟନା ହୋଇଯାନ୍ତି—ଅରଣ୍ୟେ, ପଟ୍ଟନେ, ଦେବାଳୟ କିମ୍ବା ମଠରେ; ସେ ଯେଉଁଠି କେଉଁଠି ରହୁଥାଏ, ମୃଗୀ-ଦୃଶା ସେଠାକୁ ଧାଉଥାନ୍ତି।

Verse 58

अत्याहतो यथैवांभोबिन्दुर्भ्रमति पुष्करे / तद्वद्भ्रमन्ति चित्तानि दर्शने तस्य सुभ्रुवाम्

ଯେପରି ପୁଷ୍କରରେ ଅତ୍ୟାହତ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଭ୍ରମଣ କରେ, ସେପରି ତାହାର ଦର୍ଶନେ ସୁଭ୍ରୁମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ।

Verse 59

विनीतानवनीतानां विद्रावणमहाफलम् / तं सेवन्ते समस्तानां विद्यानामपि पङ्क्तयः

ବିନୀତମାନଙ୍କର ବିନୟ ଓ ଅବିନୀତମାନଙ୍କର ଦମନ—ଏହା ମହାଫଳଦାୟକ; ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ପଙ୍କ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

Verse 60

चन्द्रार्कमण्डलद्वन्द्वकुचमण्डलशोभिनी / त्रिलोके ललना तस्य दर्शनादनुरज्यति / अन्यासां तु वराकीणां वक्तव्यं किं तपोधन

ଚନ୍ଦ୍ର–ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳର ଯୁଗଳ ସଦୃଶ ସ୍ତନମଣ୍ଡଳଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ ସେ; ତାହାର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ତ୍ରିଲୋକର ନାରୀମାନେ ଅନୁରକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତେବେ ଅନ୍ୟ ଦୀନାଙ୍କ ବିଷୟରେ କ’ଣ କହିବା, ହେ ତପୋଧନ!

Verse 61

पत्तनेषु च वीथीषु चत्वरेषु वनेषु च / तत्कीर्तिघोषणा पुण्या सदा द्युसद्द्रुमायते

ପଟ୍ଟଣରେ, ବୀଥିରେ, ଚତ୍ୱରରେ ଓ ବନରେ ମଧ୍ୟ—ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତିର ପୁଣ୍ୟଘୋଷଣା ସଦା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବୃକ୍ଷ ପରି ବିକଶିତ ହୁଏ।

Verse 62

तस्य दर्शनतः पाप जालं नश्यति पापिनाम् / तद्गुणा एव घोक्ष्यन्ते सर्वत्र कविपुङ्गवैः

ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନରେ ପାପୀମାନଙ୍କର ପାପଜାଲ ନଶିଯାଏ; ତାଙ୍କର ଗୁଣମାନେ ହିଁ ସର୍ବତ୍ର କବିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।

Verse 63

भिन्नैर्वर्णैरायुधैश्च भिन्नैर्वाहनभूषणैः / ये ध्यायन्ति महादेवीं तास्ताः सिद्धीर्भञ्जति ते

ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ, ବିଭିନ୍ନ ଆୟୁଧ ଓ ନାନା ବାହନ-ଭୂଷଣ ସହିତ ଯେ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କୁ ସେହି ସେହି ସିଦ୍ଧି ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 64

मनोरादिमखण्डस्तु कुन्देन्दुधवलद्युतिः / अहश्चक्रे ज्वलज्ज्वालश्चिन्तनीयस्तु मूलके

ମନୋରାଦି ନାମକ ଖଣ୍ଡ କୁନ୍ଦଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଧବଳ ଦ୍ୟୁତିମୟ। ଅହଶ୍ଚକ୍ରେ ସେ ଜ୍ୱଲନ୍ତ ଜ୍ୱାଲାରୂପେ ମୂଳାଧାରେ ଚିନ୍ତନୀୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 65

इन्द्रगोपक संकाशो द्वितीयो मनुखण्डकः / नीभालनीये ऽहश्चक्रे आबालान्तज्वलच्छिखः

ଦ୍ୱିତୀୟ ମନୁଖଣ୍ଡକ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପକ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣର। ଅହଶ୍ଚକ୍ରେ ସେ ଦର୍ଶନୀୟ ଏବଂ ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ୱଲନ୍ତ ଶିଖା ପରି ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 66

अथ बालादिपद्मस्थद्विदलांबुजकोटरे / नीभालनीयस्तार्तीयखण्डो दुरितखण्डकः

ତଦନନ୍ତରେ ବାଲାଦି ପଦ୍ମସ୍ଥ ଦ୍ୱିଦଳ ଅମ୍ବୁଜର କୋଟରେ ତୃତୀୟ ଖଣ୍ଡ—ଦୁରିତଖଣ୍ଡକ—ଦର୍ଶନୀୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 67

मुक्ता ध्येया शशिजोत्स्ना धवलाकृतिरंबिका / रक्तसंध्यकरोचिः स्याद्वशीकरणकर्मणि

ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତା ସଦୃଶ, ଶଶିଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ପରି ଧବଳାକୃତିରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ବଶୀକରଣ କର୍ମରେ ସେ ରକ୍ତସନ୍ଧ୍ୟା ସଦୃଶ କାନ୍ତିମୟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 68

सर्वसंपत्तिलाभे तु श्यामलाङ्गी विचिन्त्यते / नीला च मूकीकरणे पीता स्तंभनकर्मणि

ସର୍ବସମ୍ପତ୍ତିଲାଭ ପାଇଁ ଶ୍ୟାମଳାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରାଯାଏ। ମୂକୀକରଣେ ସେ ନୀଳା, ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭନ କର୍ମରେ ପୀତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 69

कवित्वे विशदाकारा स्फटिकोपलनिर्मला / धनलाभे सुवर्णाभा चिन्त्यते ललितांबिका

କବିତ୍ୱରେ ସେ ସ୍ଫଟିକମଣି ପରି ନିର୍ମଳ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟାକାରା; ଧନଲାଭରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଦୀପ୍ତିମତୀ—ଏଭଳି ଲଲିତାମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରାଯାଏ।

Verse 70

आमूलमाब्रह्मबिलं ज्वलन्माणिक्यदीपवत् / ये ध्यायन्ति महापुञ्जं ते स्युः संसिद्धसिद्धयः

ମୂଳାଧାରରୁ ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମାଣିକ୍ୟଦୀପ ପରି ଥିବା ସେଇ ମହାପୁଞ୍ଜକୁ ଯେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 71

एवं बहुप्रकारेण ध्यानभेदेन कुम्भज / निभालयन्तः श्रीदेवीं भजन्ति महतीं श्रियम् / प्राप्यते सद्भिरेवैषा नासद्भिस्तु कदाचन

ହେ କୁମ୍ଭଜ! ଏଭଳି ବହୁପ୍ରକାର ଧ୍ୟାନଭେଦରେ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ଅବଲୋକନ କରି ଭକ୍ତମାନେ ମହାଶ୍ରୀକୁ ଭଜନ କରନ୍ତି। ଏହି ଦେବୀ କେବଳ ସଦ୍ଜନଙ୍କୁ ମିଳନ୍ତି; ଅସଦ୍ଜନଙ୍କୁ କେବେ ନୁହେଁ।

Verse 72

यैस्तु तप्तं तपस्तीव्रं तैरेवात्मनि ध्यायते / तस्य नो पश्चिमं जन्म स्वयं यो वा न शङ्करः / न तेन लभ्यते विद्या ललिता परमेश्वरी

ଯେମାନେ ତୀବ୍ର ତପ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମାତ୍ର ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିପାରନ୍ତି। ଯେ ସ୍ୱୟଂ ଶଙ୍କର ନୁହେଁ, ତାହାର ଏହା ଶେଷ ଜନ୍ମ ନୁହେଁ; ତାହାଦ୍ୱାରା ଲଲିତା ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ବିଦ୍ୟା ଲଭ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 73

वंशे तु यस्य कस्यापि भवेदेष मनुर्यदि / तद्वंश्याः सर्व एव स्युर्मुक्तास्तृप्ता न संशयः

ଯଦି କାହାରସି ବଂଶରେ ଏହି ମନୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ସେ ବଂଶର ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତ ଓ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 74

गुप्ताद्गुप्ततरैवैषा सर्वशास्त्रेषु निश्चिता / वेदाः समस्तशास्त्राणि स्तुवन्ति ललितेश्वरीम्

ଏହି ବିଦ୍ୟା ଗୁପ୍ତଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଗୁପ୍ତ; ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ବେଦ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଲଲିତେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

Verse 75

परमात्मेयमेव स्यादियमेव परा गतिः / इयमेव महत्तीर्थमियमेव महत्फलम्

ଏହିଁ ପରମାତ୍ମା; ଏହିଁ ପରା ଗତି। ଏହିଁ ମହାତୀର୍ଥ; ଏହିଁ ମହାଫଳ।

Verse 76

इमां गायन्ति मुनयो ध्यायन्ति सनकादयः / अर्चन्तीमां सुरश्रेष्ठा ब्रह्माद्याः पञ्चसिद्धिदाम्

ମୁନିମାନେ ଏହାଙ୍କୁ ଗାନ କରନ୍ତି; ସନକାଦିମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ, ପଞ୍ଚସିଦ୍ଧିଦାୟିନୀ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି।

Verse 77

न प्राप्यते कुचारित्रैः कुत्सितैः कुटिलाशयैः / दैवबाह्यैर्वृथातर्कैर्वृथा विभ्रान्त बुद्धिभिः

କୁଚରିତ୍ର, କୁତ୍ସିତ ଓ କୁଟିଳାଶୟ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଦୈବଭାବରୁ ବାହ୍ୟ, ବ୍ୟର୍ଥ ତର୍କରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଭ୍ରାନ୍ତବୁଦ୍ଧି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ।

Verse 78

नष्टैरशीलैरुच्छिष्टैः कुलभ्रष्टैश्च निष्ठुरैः / दर्शनद्वेषिभिः पापशीलैराचारनिन्दकैः

ନଷ୍ଟ, ଅଶୀଳ, ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜୀ, କୁଳଭ୍ରଷ୍ଟ ଓ ନିଷ୍ଠୁର; ଦର୍ଶନଦ୍ୱେଷୀ, ପାପଶୀଳ ଓ ଆଚାରନିନ୍ଦକ—ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 79

उद्धतैरुद्धतालापैर्दांभिकैरतिमानिभिः / एतादृशानां मर्त्यानां देवानां चातिदुर्लभा

ଉଦ୍ଧତ କଥା କହୁଥିବା, ଦାମ୍ଭିକ ଓ ଅତିମାନୀ ଏପରି ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ (ଅନୁଗ୍ରହ/ସିଦ୍ଧି) ଅତିଦୁର୍ଲଭ।

Verse 80

देवतानां च पूज्यत्वमस्याः प्रोक्तं घटोद्भव / भण्डासुर वधायैषा प्रादुर्भूता चिदग्नितः

ହେ ଘଟୋଦ୍ଭବ! ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହାଙ୍କ ପୂଜ୍ୟତ୍ୱ କୁହାଯାଇଛି; ଭଣ୍ଡାସୁର ବଧ ପାଇଁ ଏହି ଦେବୀ ଚିଦଗ୍ନିରୁ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 81

महात्रिपुरसुन्दर्या सूर्तिस्तेजोविजृंभिता / कामाक्षीति विधात्रा तु प्रस्तुता ललितेश्वरी

ମହାତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ସ୍ଫୂର୍ତ୍ତି ତେଜରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା; ବିଧାତା ତାଙ୍କୁ ‘କାମାକ୍ଷୀ’ ଏବଂ ‘ଲଲିତେଶ୍ୱରୀ’ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 82

ध्यायतः परया भक्त्या तां परां ललितांबिकाम् / सदाशिवस्य मनसो लालनाल्ललिताभिधा

ପରମ ଭକ୍ତିରେ ସେଇ ପରା ଲଲିତାମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ; ସଦାଶିବଙ୍କ ମନର ଲାଳନାରୁ ତାଙ୍କ ‘ଲଲିତା’ ନାମ ହୋଇଛି।

Verse 83

यद्यत्कृतवती कृत्यं तत्सर्वं विनिवेदितम् / पूजाविधानमखिलं शास्त्रोक्तेनैव वर्त्मना / खण्डान्तरे वदिष्यामि तद्विलासं महाद्भुतम्

ସେ ଯେଯେ କୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେସବୁ ଏଠାରେ ନିବେଦିତ; ପୂଜାବିଧାନ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ପଥରେ ହିଁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଖଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କ ମହାଦ୍ଭୁତ ବିଲାସ ମୁଁ କହିବି।

Frequently Asked Questions

No dynastic vamśa-catalog appears in the sampled portion; the chapter’s ‘metadata’ is primarily mantra-taxonomy rather than royal or sage genealogy, functioning as a doctrinal index of sacred sound traditions within Lalitopākhyāna.

None in the sampled verses; the content is classificatory and phonological (mantra hierarchy, bīja/varṇa distinctions) rather than bhuvana-kośa geography or planetary distances.

The significance lies in mantra-tāratamya culminating in Lalitā-mantras: Kāmarāja and Lopāmudrā are presented as supreme mantra-sovereigns, with hādikādi/kādikādi phonemic differences marking distinct vidyā-forms that are said to confer siddhi for bhakti-oriented sādhakas.