Shloka 28
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
संकल्पभूषणो वाथ यथाविभवभूषणः / पूजाखण्डे वक्ष्यमाणान्कृत्वा न्यासाननुक्रमात्
Transliteration
saṃkalpabhūṣaṇo vātha yathāvibhavabhūṣaṇaḥ / pūjākhaṇḍe vakṣyamāṇānkṛtvā nyāsānanukramāt
Translation
ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ଭୂଷଣ ଭାବି, କିମ୍ବା ଯଥାବିଭବ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି, ପୂଜାଖଣ୍ଡରେ କଥିତ ନ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ କରିବ।
Word by Word
संकल्प-भूषणःhaving resolve as (his) ornament
संकल्प-भूषणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंकल्प (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय—‘संकल्प एव भूषणम्’ (resolve as ornament); विशेषण
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequencing particle)
यथा-विभव-भूषणःornamented according to (his) means
यथा-विभव-भूषणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा (अव्यय) + विभव (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; अव्ययीभाव—‘यथाविभवम्’ (according to means) + भूषणः; विशेषण
पूजा-खण्डेin the section on worship
पूजा-खण्डे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी/अधिकरण (7th case, Locative); एकवचन
वक्ष्यमाणान्that will be described (later)
वक्ष्यमाणान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया/कर्म; बहुवचन; भविष्यत्कालिक कृदन्त (शतृ/शानच्-प्राय) ‘वक्ष्यमाण’ = ‘to be stated/that will be described’; ‘न्यासान्’ इत्यस्य विशेषण
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
न्यासान्nyāsas (ritual placements/assignments)
न्यासान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootन्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया/कर्म; बहुवचन
अनुक्रमात्in due order, sequentially
अनुक्रमात्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुक्रम (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (ablatival adverb); क्रियाविशेषण—‘क्रमेण’ (in sequence)