Sarga 72

Verse 1

तमुक्तवन्तं वैदेहं विश्वामित्रो महामुनि:।उवाच वचनं वीरं वसिष्ठसहितो नृपम्।।।।

ဗိဒေဟ မင်းကြီးက ရဲရင့်စွာ ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ မဟာမုနိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ သည် ဝသိဋ္ဌနှင့်အတူ ထိုနရပ မင်းထံသို့ သင့်လျော်သော စကားတော်ကို မိန့်တော်မူ၏။

Verse 2

अचिन्त्यान्यप्रमेयानि कुलानि नरपुङ्गव।इक्ष्वाकूणां विदेहानां नैषां तुल्योऽस्ति कश्चन।।।।

အို လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ အိက္ရှ္ဝာကူနှင့် ဝိဒေဟ မင်းဆက်တော်တို့သည် စိတ်ကူးမမီ၊ တိုင်းတာမရ အလွန်အမင်း မြင့်မြတ်ကြ၏။ ထိုမင်းဆက်တော်တို့နှင့် တန်းတူသူ မရှိပါ။

Verse 3

सदृशो धर्मसम्बन्ध: सदृशो रूपसम्पदा।रामलक्ष्मणयो राजन् सीता चोर्मिलया सह।।।।

အို မင်းကြီးရေ၊ ရာမနှင့် လက္ခ္မဏတို့အတွက် စီတာနှင့် ထို့ပြင် ဥရ္မိလာတို့နှင့် ချည်နှောင်သော မင်္ဂလာအိမ်ထောင်ရေးသည် အလွန်လိုက်ဖက်၏—ဓမ္မအရလည်း လိုက်ဖက်၍ ရုပ်ရည်နှင့် ဂုဏ်သိက္ခာအရလည်း လိုက်ဖက်၏။

Verse 4

वक्तव्यं च नरश्रेष्ठ श्रूयतां वचनं मम।भ्राता यवीयान् धर्मज्ञ एष राजा कुशध्वज:।।।।

အို လူတို့အတွင်း အမြတ်ဆုံးသူ၊ ကျွန်ုပ်၏ ပြောသင့်သော စကားကို နားထောင်ပါ။ ဤသူသည် ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ ကျွန်ုပ်၏ ညီငယ် မင်း ကုသဓွဇ ဖြစ်သည်။

Verse 5

अस्य धर्मात्मनो राजन् रूपेणाप्रतिमं भुवि ।सुताद्वयं नरश्रेष्ठ पत्न्यर्थं वरयामहे।।।।

အို မင်းကြီး၊ လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ—ဤဓမ္မသတ္တဝါ၏ ရုပ်ရည်သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သဖြင့်၊ သမီးတော်နှစ်ပါးကို မင်္ဂလာသတို့သမီးအဖြစ် တောင်းခံပါသည်။

Verse 6

भरतस्य कुमारस्य शत्रुघ्नस्य च धीमत:।वरयामस्सुते राजन् तयोरर्थे महात्मनो:।।।।

အို မင်းကြီး—မဟာအတ္တမရှိသော မင်းသားနှစ်ပါး၊ ငယ်ရွယ်သော ဘရတနှင့် ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော သတ္တရုဃ္ဏတို့အတွက် ထိုသမီးတော်များကို မင်္ဂလာအဖော်အဖြစ် ရွေးချယ်တောင်းခံပါသည်။

Verse 7

पुत्रा दशरथस्येमे रूपयौवनशालिन:।लोकपालोपमास्सर्वे देवतुल्यपराक्रमा:।।।।

ဒသရထ၏ သားတော်များသည် ရုပ်ရည်နှင့် ယုဝနာတောက်ပ၍၊ အားလုံးလည်း လောကကိုကာကွယ်သော လောကပာလတို့ကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ၊ ဒေဝတားတူသော သတ္တိဗလကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။

Verse 8

उभयोरपि राजेन्द्र सम्बन्धेनानुबध्यताम्।इक्ष्वाको: कुलमव्यग्रं भवत:पुण्यकर्मण:।।।।

အို မင်းတို့အနက် မင်းမြတ်ကြီး—ဤဆက်ဆံရေးကြောင့် မျိုးရိုးနှစ်ဖက်သည် ခိုင်မြဲစွာ ချိတ်ဆက်ကြပါစေ။ ပုဏ္ဏကမ္မပြုသော သင်၏ အိမ်တော်နှင့် အိက္ခဝါကူ မျိုးရိုးတို့သည် အနှောင့်အယှက်မရှိ ညီညွတ်ပါစေ။

Verse 9

विश्वामित्रवच श्शृत्वा वसिष्ठस्य मते तदा।जनक: प्रांजलिर्वाक्यमुवाच मुनिपुङ्गवौ।।।।

ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ စကားကို—ဝသိဋ္ဌ၏ အမြင်နှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့—ကြားပြီးနောက်၊ ဇနကမင်းသည် လက်အုပ်ချီ၍ မုနိမြတ်နှစ်ပါးအား စကားတော်ကို လျှောက်ထား하였다။

Verse 10

कुलं धन्यमिदं मन्ये येषां नो मुनिपुङ्गवौ ।सदृशं कुलसम्बन्धं यदाज्ञापयथ: स्वयम्।।।।

ဤဝంశသည် မင်္ဂလာရှိလှသည်ဟု ငါထင်၏၊ အကြောင်းမှာ မုနိပုင်္ဂဝ နှစ်ပါးတို့က ကိုယ်တိုင်ပင် ရာဇဝంశနှစ်ဖက်အကြား သင့်လျော်သော ကုလဆက်ဆံရေးကို အမိန့်တော်ချမှတ်ကြသောကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 11

एवं भवतु भद्रं व: कुशध्वजसुते इमे।पत्न्यौ भजेतां सहितौ शत्रुघ्नभरतावुभौ।।।।

ဤသို့ပင် ဖြစ်ပါစေ၊ သင်တို့အား ကောင်းချီးမင်္ဂလာ ရှိပါစေ။ ကုသဓွဇ၏ သမီးနှစ်ပါးဤတို့သည် ဘရတနှင့် သတ္တရုဃ္န နှစ်ပါး၏ မဟာမိဖုရားများ ဖြစ်ကြ၍၊ အတူတကွ ဂೃಹස්ථဓမ္မကို ထမ်းဆောင်ကြပါစေ။

Verse 12

एकाह्ना राजपुत्रीणां चतसृणां महामुने।पाणीन् गृह्णन्तु चत्वारो राजपुत्रा महाबला:।।।।

အို မဟာမုနိ၊ တစ်နေ့တည်းတွင်ပင် မဟာဗလ ရာဇကुमार လေးပါးတို့သည် ရာဇကညာ လေးပါး၏ လက်ကို (ပဏိဂ္ရဟ) ယူကြပါစေ။

Verse 13

उत्तरे दिवसे ब्रह्मन् फल्गुनीभ्यां मनीषिण:।वैवाहिकं प्रशंसन्ति भगो यत्र प्रजापति:।।।।

အို ဗြာဟ္မဏ၊ ပညာရှိတို့သည် ဖလ္ဂုဏီ နက္ခတ်နှစ်လုံးနှင့် ဆက်နွယ်သော နောက်တစ်နေ့ကို မင်္ဂလာအလွန်ကောင်းသော မင်္ဂလာဆောင်အခမ်းအနားအတွက် သင့်တော်သည်ဟု ချီးမွမ်းကြ၏။ ထိုကာလ၌ ဘဂါဒေဝ (Bhaga) သည် ပရာဇာပတိ (Prajāpati) အဖြစ် အုပ်စိုးတော်မူ၏။

Verse 14

एवमुक्त्वा वचस्सौम्यं प्रत्युत्थाय कृताञ्जलि:।उभौ मुनिवरौ राजा जनको वाक्यमब्रवीत्।।।।

ထိုသို့ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော စကားကို ပြောပြီးနောက် မင်းကြီး ဇနကသည် ထ၍ လက်အုပ်ချီကာ မြတ်သော ရှင်မုနိနှစ်ပါးအား မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 15

परो धर्म: कृतो मह्यं शिष्योऽस्मिभवतो सदा।इमान्यासनमुख्यानि आसातां मुनिपुङ्गवौ।।।।

“အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဓမ္မကိစ္စကို ကျွန်ုပ်အတွက် ပြုလုပ်ပေးခဲ့ပါပြီ။ ကျွန်ုပ်သည် အစဉ်အမြဲ သင်တို့၏ တပည့်ဖြစ်ပါ၏။ အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့၊ ဤအာသနာကောင်းမြတ်တို့ပေါ်၌ ထိုင်တော်မူကြပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 16

यथा दशरथस्येयं तथाऽयोध्या पुरी मम।प्रभुत्वे नास्ति सन्देहो यथार्हं कर्तुमर्हथ।।।।

“ဤမြို့သည် ဒသရထ၏ မြို့ဖြစ်သကဲ့သို့ အယောဓျာလည်း ကျွန်ုပ်၏ မြို့ဖြစ်၏။ တရားဝင် အာဏာအပိုင်အကြောင်း မသံသယရှိ။ ထို့ကြောင့် သင့်တော်ရာကို သင်တို့မြင်သလို ဆောင်ရွက်တော်မူကြပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 17

तथा ब्रुवति वैदेहे जनके रघुनन्दन:।राजा दशरथो हृष्ट: प्रत्युवाच महीपतिम्।।।।

ဗိဒေဟ၏ ဇနက မင်းကြီးက ထိုသို့ မိန့်တော်မူသော် ရဃုဝంశ၏ ဂုဏ်ရောင်ဖြစ်သော မင်းကြီး ဒသရထသည် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်း၍ မြေကြီး၏ အရှင် (ဇနက) အား ပြန်လည် မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 18

युवामसङ्ख्येयगुणौ भ्रातरौ मिथिलेश्वरौ।ऋषयो राजसङ्घाश्च भवद्भ्यामभिपूजिता:।।।।

အို မိထိလာ၏ အရှင်တို့ရေ၊ ညီအစ်ကိုနှစ်ပါးသည် ရေတွက်မကုန်သော ဂုဏ်သတ္တိများ ပိုင်ဆိုင်ကြ၏။ သင်တို့ကြောင့် ရှိသီတို့နှင့် မင်းတို့၏ အစည်းအဝေးများကို သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခဲ့ကြသည်။

Verse 19

स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गमिष्यामि स्वमालयम्।श्राद्धकर्माणि सर्वाणि विधास्यामीति चाब्रवीत्।।।।

သူက “သင်သည် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ရရှိပါစေ၊ သင်၌ မင်္ဂလာကောင်းကြီး ရှိပါစေ။ ငါသည် ကိုယ်ပိုင်နေအိမ်သို့ ပြန်သွား၍ ရှရာဒ္ဓ ကర్మများအားလုံးကို ဆောင်ရွက်မည်” ဟု ပြော하였다။

Verse 20

तमापृष्ट्वा नरपतिं राजा दशरथस्तदा।मुनीन्द्रौ तौ पुरस्कृत्य जगामाशु महायशा:।।।।

ထို့နောက် ကီရ్తိယသကြီးသော မင်း ဒဿရထသည် ထိုနရပတိအား နှုတ်ဆက်လျက်၊ မုနိအဂ္ဂတို့ နှစ်ပါးကို ရှေ့တန်းထားပြီး ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 21

स गत्वा निलयं राजा श्राद्धं कृत्वा विधानत:।प्रभाते काल्यमुत्थाय चक्रे गोदानमुत्तमम्।।।।

မင်းကြီးသည် နန်းတော်သို့ ပြန်ရောက်ပြီး သာသနာဝင် စည်းကမ်းအတိုင်း သြာဒ္ဓ (śrāddha) ကို ပြုလုပ်하였다။ ထို့နောက် မိုးလင်းအချိန် သင့်တော်သည့်ကာလ၌ ထ၍ အထူးမြတ်သော ဂိုဒာန (နွားလှူ) ကို ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 22

गवां शतसहस्राणि ब्राह्मणेभ्यो नराधिप:।एकैकशो ददौ राजा पुत्रानुद्दिश्य धर्मत:।।।।

လူသားတို့၏ အရှင် မင်းကြီးသည် ဘြာဟ္မဏများအား နွားတစ်သိန်းကို လှူဒါန်း하였다။ သားတော်တို့၏ နာမတော်များကို ရည်ညွှန်း၍ ဓမ္မအတိုင်း တစ်ကောင်ချင်းစီ ခွဲဝေကာ ပေးအပ်하였다။

Verse 23

सुवर्णश्रुङ्गा स्सम्पन्ना स्सवत्सा: कांस्यदोहना:।गवां शतसहस्राणि चत्वारि पुरुषर्षभ:।।।।वित्तमन्यच्च सुबहुद्विजेभ्यो रघुनन्दन:।ददौ गोदानमुद्दिश्य पुत्राणां पुत्रवत्सल:।।।।

လူတို့အတွင်း အုဿဘကဲ့သို့ အမြတ်ဆုံးသောသူ၊ ရဃုဝంశ၏ အလှပဆုံးအပျော်အပါးဖြစ်သူ၊ သားတော်တို့ကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူသည် သားတော်တို့၏ နာမတော်များကို ရည်ညွှန်း၍ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များထံ နွားလေးသိန်းကို ဂိုဒာနအဖြစ် လှူဒါန်း하였다။ ထိုနွားများသည် နွားကလေးများနှင့်အတူ ပြည့်စုံ၍ ချိုများကို ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး နို့ညှစ်ရန် ကြေးဝါအိုးများပါရှိသည်; ထို့ပြင် ဘြာဟ္မဏများအား အခြားသော ဥစ္စာဓနကိုလည်း အလွန်ပေါများစွာ ပေးအပ်하였다။

Verse 24

सुवर्णश्रुङ्गा स्सम्पन्ना स्सवत्सा: कांस्यदोहना:।गवां शतसहस्राणि चत्वारि पुरुषर्षभ:।।1.72.23।।वित्तमन्यच्च सुबहुद्विजेभ्यो रघुनन्दन:।ददौ गोदानमुद्दिश्य पुत्राणां पुत्रवत्सल:।।1.72.24।।

လူတို့အတွင်း အုဿဘကဲ့သို့ အမြတ်ဆုံးသောသူ၊ ရဃုဝంశ၏ အလှပဆုံးအပျော်အပါးဖြစ်သူ၊ သားတော်တို့ကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူသည် သားတော်တို့၏ နာမတော်များကို ရည်ညွှန်း၍ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များထံ နွားလေးသိန်းကို ဂိုဒာနအဖြစ် လှူဒါန်း하였다။ ထိုနွားများသည် နွားကလေးများနှင့်အတူ ပြည့်စုံ၍ ချိုများကို ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး နို့ညှစ်ရန် ကြေးဝါအိုးများပါရှိသည်; ထို့ပြင် ဘြာဟ္မဏများအား အခြားသော ဥစ္စာဓနကိုလည်း အလွန်ပေါများစွာ ပေးအပ်하였다။

Verse 25

स सुतै: कृतगोदानैर्वृतस्तु नृपतिस्तदा।लोकपालैरिवाभाति वृत: स्सौम्य: प्रजापति:।।।।

ထို့နောက် ဂိုဒာနကို သားတော်တို့အတွက် ပြီးစီးစေပြီးနောက် မင်းကြီးသည် သားတော်များက ဝိုင်းရံလျက် နူးညံ့တောက်ပစွာ ထင်ရှားလာသည်။ လောကပာလများက ဝိုင်းရံထားသော ပရဇာပတိကဲ့သို့ပင် ဖြစ်하였다။