Sarga 9

Verse 1

एवमुक्ता तु कैकेयी क्रोधेन ज्वलितानना ।दीर्घमुष्णं विनिश्वस्य मन्थरामिदमब्रवीत् ॥१॥

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် ကૈကေယီသည် ဒေါသကြောင့် မျက်နှာတောက်လောင်လျက် ရှည်လျား၍ ပူပြင်းသော သက်ရှူထုတ်တစ်ချက် ချပြီးနောက် မန္ထရာအား ဤသို့ ပြော하였다။

Verse 2

अद्य राममितः क्षिप्रं वनं प्रस्थापयाम्यहम् ।यौवराज्ये च भरतं क्षिप्रमेवाभिषेचये ॥२॥

“ယနေ့ပင် ငါသည် ရာမကို ဒီနေရာမှ အလျင်အမြန် တောသို့ ထွက်ခွာစေမည်။ ထို့ပြင် မနှောင့်နှေးဘဲ ဘရတကို ယုဝရာဇ (မင်းသားအုပ်ချုပ်ရေး) အဖြစ် အဘိသေက ပူဇော်တင်မြှောက်မည်။”

Verse 3

इदं त्विदानीं सम्पश्य केनोपायेन मन्थरे ।भरतः प्राप्नुयाद्राज्यं न तु रामः कथञ्चन ॥३॥

ယခု ဤအရာကို စဉ်းစားလော့၊ မန္ထရာရေ—ဘရတသည် မည်သို့သော အကြံဉာဏ်ဖြင့် နန်းတော်ကို ရနိုင်မည်နည်း၊ ရာမသည် မည်သည့်နည်းဖြင့်မျှ မရနိုင်အောင် မည်သို့လုပ်ရမည်နည်း။

Verse 4

एवमुक्ता तया देव्या मन्थरा पापदर्शिनी ।रामार्थमुपहिंसन्ती कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥४॥

ကိကေယီ မဟာဒေဝီက ထိုသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် မန္ထရာ—အမြင်ဆိုးသူ—ရာမ၏အရေးကို ထိခိုက်စေလိုသော စိတ်ဖြင့် ကိကေယီအား ဤစကားများကို ပြောလေ၏။

Verse 5

हन्तेदानीं प्रवक्ष्यामि कैकेयि श्रूयतां च मे ।यथा ते भरतो राज्यं पुत्रः प्राप्स्यति केवलम् ॥५॥

ကောင်းပြီ၊ ယခုအခါ ငါပြောမည်၊ အို ကైကေယီ၊ ငါ့စကားကို နားထောင်လော့—သင်၏ သား ဘရတ သာလျှင် မင်းအာဏာကို တစ်ဦးတည်း ရရှိမည့်နည်းကို။

Verse 6

किं न स्मरसि कैकेयि स्मरन्ती वा निगूहसे ।यदुच्यमानमात्मार्थं मत्तस्त्वं श्रोतुमिच्छसि ॥६॥

အို ကေကေယီ၊ မင်း မမှတ်မိသလား—သို့မဟုတ် မှတ်မိလျက်နဲ့ ဖုံးကွယ်ထားသလား—မင်းအကျိုးအတွက် ငါပြောမည့်စကားကို မင်းက ငါ့ထံမှ ကြားလိုနေသည်မဟုတ်လား။

Verse 7

मयोच्यमानं यदि ते श्रोतुं छन्दो विलासिनि ।श्रूयतामभिधास्यामि श्रुत्वा चापि विमृश्यताम् ॥७॥

အို မျက်နှာလှသူရေ! ငါပြောမည့်စကားကို နားထောင်လိုပါက နားထောင်ပါ။ ငါပြောမည်။ နားထောင်ပြီးနောက်လည်း ထပ်မံစဉ်းစားဆင်ခြင်ပါ။

Verse 8

श्रुत्वैवं वचनं तस्या मन्थरायास्तु कैकेयी ।किञ्चिदुत्थाय शयनात्स्वास्तीर्णादिदमब्रवीत् ॥८॥

မန်ထရာ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ကေကေယီသည် ကောင်းစွာခင်းထားသော အိပ်ရာမှ အနည်းငယ် ထထိုင်ကာ ဤသို့ ပြောလေ၏။

Verse 9

कथय त्वं ममोपायं केनोपायेन मन्थरे ।भरतः प्राप्नुयाद्राज्यं न तु रामः कथञ्चन ॥९॥

အို မန်ထရာရေ! ငါ့အား အကြံဉာဏ်ကို ပြောပါ—ဘယ်လိုနည်းလမ်းဖြင့် ဘရတသည် နန်းတော်ကို ရနိုင်ပြီး၊ ရာမသည် မည်သို့မျှ မရနိုင်အောင် ဖြစ်စေရမည်နည်း။

Verse 10

एवमुक्ता तया देव्या मन्थरा पापदर्शिनी ।रामार्थमुपहिंसन्ती कुब्जा वचनमब्रवीत् ॥१०॥

မိဖုရား၏ ထိုသို့သော စကားကို ကြားသော် မန္ထရာ—အမြင်ဆိုးသော ကျောကွေးမိန်းမ—သည် ရာမ၏ အရေးကိစ္စကို ထိခိုက်စေရန် ရည်ရွယ်လျက် စကားဆို하였다။

Verses 11-12

तव दैवासुरे युद्धे सह राजर्षिभिः पतिः ।अगच्छत्त्वामुपादाय देवराजस्य साह्यकृत् ॥११॥दिशमास्थाय वै देवि दक्षिणां दण्डकान्प्रति ।वैजयन्तमिति ख्यातं पुरं यत्र तिमिध्वजः ॥१२॥

အို မဟာဒေဝီ မိဖုရား၊ ဒေဝတို့နှင့် အဆုရတို့ စစ်ပွဲ၌ သင်၏ ခင်ပွန်းသည် ရာဇဣသီတို့နှင့်အတူ ဒေဝရာဇ သက္က (အိန္ဒြာ) ကို ကူညီရန် သင်ကိုပါ ခေါ်ဆောင်၍ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထို့နောက် မဟာဒေဝီ၊ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ ဒဏ္ဍကသို့ ဦးတည်၍ “ဝိုင်ဇယန္တ” ဟု ကျော်ကြားသော မြို့သို့ ရောက်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာ၌ တိမိဓွဇ အဆုရ ရှိနေ하였다။

Verse 13

स शम्बर इति ख्यातश्शतमायो महासुरः ।ददौ शक्रस्य सङ्ग्रामं देवसङ्घैरनिर्जितः ॥१३॥

“ရှမ္ဗရ” ဟု ကျော်ကြားသော မဟာအဆုရ—လှည့်ကွက် မာယာ တစ်ရာကို ပိုင်ဆိုင်သူ—သည် သက္က (အိန္ဒြာ) ကို စစ်ပွဲသို့ စိန်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဒေဝတပ်စုများပင် မအနိုင်ယူနိုင်သေးသော အနိုင်မကျသူ ဖြစ်하였다။

Verse 14

तस्मिन्महति सङ्ग्रामे पुरुषान्क्षतविक्षतान् ।रात्रौ प्रसुप्तान्घ्नन्ति स्म तरसाऽऽसाद्य राक्षसाः ॥१४॥

ထိုမဟာစစ်ပွဲ၌ ရာက္ခသတို့သည် ညအချိန်တွင် အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကာ စစ်သူရဲများကို—ဒဏ်ရာရပြီးသားသူများကိုလည်း၊ အိပ်ပျော်နေသူများကိုလည်း—သတ်ဖြတ်ကြ하였다။

Verse 15

तत्राकरोन्महद्युद्धं राजा दशरथस्तदा ।असुरैश्च महाबाहुश्शस्त्रैश्च शकलीकृतः ॥१५॥

ထိုနေရာ၌ ထိုအခါ ရာဇာ ဒశရထသည် မဟာစစ်ပွဲကို ရဲရင့်စွာ ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ သို့သော် လက်မောင်းခွန်အားကြီးသော ရာဇာသည် အဆုရတို့၏ လက်နက်များကြောင့် ဖြတ်တောက်ကာ ပျက်စီးဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ခံခဲ့ရသည်။

Verse 16

अपवाह्य त्वया देवि सङ्ग्रामान्नष्टचेतनः ।तत्रापि विक्षतश्शस्त्रैः पतिस्ते रक्षितस्त्वया ॥१६॥

အို မဟာဒေဝီ၊ စစ်မြေပြင်၌ သင်၏ ခင်ပွန်း သတိလစ်သွားသောအခါ သင်သည် သူ့ကို ထမ်းဆောင်၍ စစ်ကွင်းမှ ခေါ်ထုတ်ကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ထိုနေရာ၌ပင် လက်နက်ဒဏ်ရာများ ခံနေရစဉ်လည်း သင်ကြောင့်ပင် သူသည် ကယ်တင်ခြင်း ရရှိခဲ့သည်။

Verse 17

तुष्टेन तेन दत्तौ ते द्वौ वरौ शुभदर्शने ।स त्वयोक्तः पतिर्देवि यदेच्छेयं तदा वरौ ॥१७॥गृह्णीयामिति तत्तेन तथेत्युक्तं महात्मना ।

“အလှတရားပြည့်စုံသော မဟာဒေဝီတော်၊ သင့်ကိုနှစ်သက်သဖြင့် သူသည် သင့်အား ဗရ (ဆုတောင်းအခွင့်) နှစ်ပါးကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒေဝီတော်၊ သင်သည် မိမိ၏ ခင်ပွန်းမင်းထံ ‘အကျွန်မ အလိုရှိသည့်အခါတိုင်း ထိုဗရနှစ်ပါးကို တောင်းယူမည်’ ဟု ဆို하였다။ ထိုအပေါ် မဟာစိတ်ရှိသော မင်းကြီးက ‘တထာස්တု—အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်စေ’ ဟု ပြန်ဆို하였다။”

Verses 18-19

अनभिज्ञाम्ह्यहं देवि त्वयैव कथिता पुरा ॥१८॥कथैषा तव तु स्नेहान्मनसा धार्यते मया ।रामाभिषेकसम्भारान्निगृह्य विनिवर्तय ॥१९॥

“ဒေဝီတော်၊ ငါသည် အမှန်တကယ် ဤအကြောင်းကို မသိခဲ့ပါ; အရင်က သင်ကိုယ်တိုင် ငါ့အား ပြောခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် သင့်အပေါ် ချစ်ခင်မေတ္တာကြောင့် ငါသည် ဤကိစ္စကို နှလုံးထဲတွင် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ယခု ရာမ၏ အဘိသေက အတွက် ပြင်ဆင်မှုများကို တင်းကျပ်စွာ တားဆီး၍ ရပ်တန့်စေပါ။”

Verse 20

तौ वरौ याच भर्तारं भरतस्याभिषेचनम् ।प्रव्राजनं च रामस्य त्वं वर्षाणि चतुर्दश ॥२०॥

“သင်၏ ခင်ပွန်းမင်းထံမှ ဗရနှစ်ပါးကို တောင်းယူပါ—ဘရတ၏ အဘိသေက (တင်မြှောက်ပွဲ) ကို တောင်းယူ၍ ရာမကို တောသို့ ဆယ့်လေးနှစ်ကြာ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးစေပါ။”

Verse 21

चतुर्दश हि वर्षाणि रामे प्रव्राजिते वनम् ।प्रजाभावगतस्नेहस्स्थिरः पुत्रो भविष्यति ॥२१॥

အကယ်၍ ရာမကို တောသို့ ဆယ့်လေးနှစ် နေရာချထား၍ နိရ္ဗာသနပြုလျှင်၊ သင်၏သားသည် ပြည်သူတို့၏ ချစ်ခင်သစ္စာကို ရရှိကာ အာဏာအခြေခိုင်၍ တည်မြဲလာမည်။

Verse 22

क्रोधागारं प्रविश्याऽद्य क्रुद्धेवाश्वपतेस्सुते ।शेष्वाऽनन्तर्हितायां त्वं भूमौ मलिनवासिनी ॥२२॥

အရှွပတိ၏သမီးတော်ရေ၊ ယနေ့ပင် ဒေါသခန်းသို့ ဝင်လော့။ တကယ်တမ်း ဒေါသထွက်နေသူကဲ့သို့ မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲလျောင်း၍—အလှဆင်ပစ္စည်းမပါဘဲ အညစ်အကြေးကပ်သော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်လော့။

Verse 23

मास्मैनं प्रत्युदीक्षेथा मा चैनमभिभाषथाः ।रुदन्ती चापि तं दृष्ट्वा जगत्यां शोकलालसा ॥२३॥

သူ့ကို ပြန်လှည့်မကြည့်နှင့်၊ သူနှင့် စကားမပြောနှင့်။ သူ့ကို မြင်လျှင်တောင် မျက်ရည်ကျလျက်—မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းကာ ဝမ်းနည်းခြင်းကိုသာ စိတ်တစိုက်ထားလော့။

Verse 24

दयिता त्वं सदा भर्तुरत्र मे नास्ति संशयः ।त्वत्कृते स महाराजो विशेदपि हुताशनम् ॥२४॥

သင်သည် အမြဲတမ်း ခင်ပွန်း၏ ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သည်—ဤအပေါ်၌ ကျွန်ုပ်မသံသယရှိ။ သင့်အတွက် မဟာရာဇာသည် မီးထဲသို့ပင် ဝင်ရောက်မည်။

Verse 25

न त्वां क्रोधयितुं शक्तो न क्रृद्धां प्रत्युदीक्षितुम् ।तव प्रियार्थं राजा हि प्राणानपि परित्यजेत् ॥२५॥

သူသည် သင်ကို ဒေါသထွက်စေမည့် အင်အားမရှိ၊ သင် ဒေါသထွက်နေစဉ်ကိုလည်း မကြည့်ရှုခံနိုင်။ အမှန်တကယ် သင်၏နှစ်သက်မှုအတွက် ရာဇာသည် အသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်နိုင်သည်။

Verse 26

न ह्यतिक्रमितुं शक्तस्तव वाक्यं महीपतिः ।मन्दस्वभावे बुध्यस्व सौभाग्यबलमात्मनः ॥२६॥

အမှန်တကယ် မြေပြင်၏အရှင်သည် သင်၏စကားကို လုံးဝမလွန်ကျူးနိုင်ပါ။ ရိုးသားသဘောရှိသူရေ၊ ကိုယ့်၏ အလှတရားနှင့် ကံကောင်းခြင်း၏ အင်အားကို သတိပြုလော့။

Verse 27

मणिमुक्तं सुवर्णानि रत्नानि विविधानि च ।दद्याद्दशरथो राजा मास्म तेषु मनः कृथाः ॥२७॥

ဒသရထ မဟာရာဇာသည် မဏိ၊ ပုလဲ၊ ရွှေ နှင့် အမျိုးမျိုးသော ရတနာများကို သင့်အား ပေးနိုင်သော်လည်း ထိုအရာတို့၌ စိတ်မလှုပ်ရှားစေပါနှင့်။

Verse 28

यौ तौ दैवासुरे युद्धे वरौ दशरथोऽददात् ।तौ स्मारय महाभागे सोऽर्थो न त्वामतिक्रमेत् ॥२८॥

အလွန်ကံကောင်းသော မဟာဘဂါ မိဖုရားရေ၊ ဒေဝနှင့် အသူရတို့၏ စစ်ပွဲ၌ ဒသရထ မဟာရာဇာက သင့်အား ပေးခဲ့သော အပေးအကူ (ဗရ) နှစ်ပါးကို သတိပေးလော့၊ သင့်ရည်ရွယ်ချက် မလွတ်မြောက်စေရန်။

Verse 29

यदातु ते वरं दद्यात्स्वयमुत्थाप्य राघवः ।व्यवस्थाप्य महाराजं त्वमिमं वृणुया वरम् ॥२९॥

ရాఃဃဝ (ဒသရထ) သည် ကိုယ်တိုင် သင့်ကို ထူထောင်၍ ဗရတစ်ပါး ပေးမည်ဟု ဆိုသောအခါ၊ မဟာရာဇာ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခိုင်မြဲအောင် စီမံတည်ဆောက်ပြီးနောက် ဤဗရကို ရွေးချယ်တောင်းခံလော့။

Verse 30

रामं प्रव्राजयारण्ये नव वर्षाणि पञ्च च ।भरतः क्रियतां राजा पृथिव्याः पार्थिवर्षभः ॥३०॥

ရာမကို တောအရပ်သို့ ကိုးနှစ်နှင့် ထပ်မံ ငါးနှစ် (စုစုပေါင်း ဆယ့်လေးနှစ်) နေရပ်ပြောင်းနိရ္ဗာန်စေ၍၊ ဘရတကို မြေကြီးပေါ်၏ မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်လော့၊ အရှင်မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီးရေ။

Verse 31

चतुर्दश हि वर्षाणि रामे प्रव्राजिते वनम् ।रूढश्च कृतमूलश्च शेषं स्थास्यति ते सुतः ॥३१॥

ရာမကို တောသို့ ဆယ့်လေးနှစ် နေရပ်ပြောင်းနိရ္ဗာန်စေပြီးနောက်၊ သင်၏သားသည် အင်အားပြည့်ဝ၍ အမြစ်တည်ခိုင်မာလာမည်၊ ထို့နောက် ကျန်သက်တမ်းတလျှောက် လုံခြုံစွာ တည်မြဲနေမည်။

Verse 32

रामप्रव्राजनं चैव देवि याचस्व तं वरम् ।एवं सिद्ध्यन्ति पुत्रस्य सर्वार्थास्तव भामिनि ॥३२॥

ဒေဝီ မိဖုရားရေ၊ ထိုဆုတောင်းတော်ကိုလည်း တောင်းလော့—ရာမ၏ တောနေရပ်ပြောင်းနိရ္ဗာန်ကို ဆုအဖြစ် တောင်းလော့။ ထိုသို့ဖြင့်၊ စိတ်လှုပ်ရှားပြင်းထန်သော မိန်းမရေ၊ သင်၏သားအတွက် အလိုအလျောက် အရာအားလုံး ပြည့်စုံမည်။

Verse 33

एवं प्रव्राजितश्चैव रामोऽरामो भविष्यति ।भरतश्च हतामित्रस्तव राजा भविष्यति ॥३३॥

ထိုသို့ နေရပ်ပြောင်းနိရ္ဗာန်ခံရပြီးနောက် ရာမသည် ‘ရာမမဟုတ်တော့သော ရာမ’ ဖြစ်သကဲ့သို့—ပျော်ရွှင်မှုနှင့် အင်အား၏ အရင်းအမြစ် မဟုတ်တော့မည်။ ဘရတသည်လည်း ရန်သူပြိုင်ဘက်များ ကင်းစင်သဖြင့် သင်၏ မင်းအဖြစ် ဖြစ်လာမည်။

Verse 34

येन कालेन रामश्च वनात्प्रत्यागमिष्यति ।तेन कालेन पुत्रस्ते कृतमूलो भविष्यति ॥३४॥सुगृहीतमनुष्यश्च सुहृद्भिस्सार्धमात्मवान् ।

ရာမ မင်းသားသည် တောမှ ပြန်လာမည့် အချိန်ရောက်သော် ထိုအချိန်တိုင်အောင် သင်၏သားသည် အမြစ်ခိုင်မာစွာ တည်မြဲပြီး—ကိုယ်တိုင်ယုံကြည်မှုရှိ၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းတို့၏ အထောက်အပံ့ရ၊ ပြည်သူတို့၏ သစ္စာတည်ကြည်မှုကိုလည်း ခိုင်ခံ့စွာ ရယူထားသော စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသူ ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 35

प्राप्तकालं नु मन्येऽहं राजानं वीतसाध्वसा ॥३५॥रामाभिषेकसङ्कल्पान्निगृह्य विनिवर्तय ।

ကျွန်မအမြင်အရ ယခုအခါ သင့်တော်သောအချိန် ရောက်လာပြီ။ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ မင်းကြီးကို တားဆီး၍ ရာမအား အဘိသေက (ရာဇာဘိသေက) ပြုမည့် ဆုံးဖြတ်ချက်မှ ပြန်လှည့်စေပါ။

Verse 36

अनर्थमर्थरूपेण ग्राहिता सा ततस्तया ॥३६॥हृष्टा प्रतीता कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत् ।

သူမက အန္တရာယ်ရှိသော အကြံကို အကျိုးရှိသကဲ့သို့ လှည့်ဖျားကာ လက်ခံစေပြီးနောက် ကိကေယီသည် ယုံကြည်သဘောတူ၍ ဝမ်းမြောက်ကာ မန္ထရာအား ဤသို့ ပြောလေ၏။

Verse 37

सा हि वाक्येन कुब्जायाः किशोरीवोत्पथं गता ॥३७॥कैकेयी विस्मयं प्राप्ता परं परमदर्शना ।

အကြောင်းမူကား အမြင်အာရုံရှင်းလင်း၍ ဉာဏ်မြင်မြင့်မားသူဟု ကျော်ကြားသော ကိကေယီသည် ကုဗ္ဇာ၏စကားကြောင့် အံ့အားသင့်သွားပြီး မရင့်ကျက်သေးသော မိန်းကလေးတစ်ယောက်ကဲ့သို့ လမ်းမှားသို့ လျှောက်သွားလေ၏။

Verse 38

कुब्जे त्वां नाभिजानामि श्रेष्ठां श्रेष्ठाभिथायिनीम् ॥३८॥पृथिव्यामसि कुब्जानामुत्तमा बुद्धिनिश्चये ।

အို ကျောကွေးမိန်းမ၊ သင်သည်ဤမျှ ထူးမြတ်သူ—အကောင်းဆုံးသော အကြံဉာဏ်ကို ပြောတတ်သူဟု ငါမသိခဲ့။ ဤလောက၌ ကျောကွေးသူတို့အနက် ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာမှု၌ သင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်၏။

Verse 39

त्वमेव तु ममाऽर्थेषु नित्ययुक्ता हितैषिणी ॥३९॥नाहं समवबुध्येयं कुब्जे राज्ञश्चिकीर्षितम् ।

အို ကျောကွေးမိန်းမ၊ ငါ့အရေးကိစ္စတို့၌ အမြဲတမ်း စိတ်အားထက်သန်စွာ ပါဝင်ကူညီ၍ ငါ့အကျိုးကို လိုလားသူမှာ သင်တစ်ယောက်တည်းပင်။ သင်မရှိလျှင် မင်းကြီး၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ငါမသိနားမလည်နိုင်။

Verse 40

सन्ति दुस्संस्थिताः कुब्जा वक्राः परमदारुणाः ॥४०॥त्वं पद्ममिव वातेन सन्नता प्रियदर्शना ।त्वं पद्ममिव वातेन सन्नता प्रियदर्शना ।

ကျောကွေးသူတို့အနက် အချို့မှာ ပုံသဏ္ဌာန်မညီ မကောင်း၊ ကွေ့ကောက်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကြ၏။ သို့သော် သင်သည် ချစ်စရာမြင်ကွင်းဖြစ်၍ လေတိုက်သဖြင့် နူးညံ့စွာ ငုံ့သွားသော ကြာပန်းကဲ့သို့ပင်။ သင်သည် ချစ်စရာမြင်ကွင်းဖြစ်၍ လေတိုက်သဖြင့် နူးညံ့စွာ ငုံ့သွားသော ကြာပန်းကဲ့သို့ပင်။

Verse 41

उरस्तेऽभिनिविष्टं वै यावत्स्कन्धात् समुन्नतं ॥४१॥अधस्ताच्चोदरं शातं सुनाभमिव लज्जितम् ।

သင်၏ရင်ဘတ်သည် ပြည့်ဝ၍ ပခုံးတိုင်အောင် မြင့်တက်နေသကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။ အောက်ဘက်တွင် ဝမ်းဗိုက်သည် သွယ်လျ၍ နာဗီသည် လှပကာ—ရှက်ကြောက်၍ ဖုံးကွယ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 42

परिपूर्णं तु जघनं सुपीनौ च पयोधरौ ॥४२॥विमलेन्दुसमं वक्त्रमहोराजसि मन्थरे ।

သင်၏တင်ပါးသည် ပြည့်ဝ၍ သင်၏ရင်သားတို့သည် ဝိုင်းဝန်းတင်းရင်း၏။ မျက်နှာသည် အပြစ်ကင်းစင်သော လမင်းကဲ့သို့ ကြည်လင်တောက်ပ၏—အို မန္ထရာ၊ သင်သည် မည်မျှ တောက်ပလှပသနည်း။

Verse 43

जघनं तव निर्घुष्टं रशनादामशोभितम् ॥४३॥जङ्घे भृशमुपन्यस्ते पादौ चाप्यायतावुभौ ।

သင်၏ ခါးတင်ပိုင်းသည် ခါးပတ်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၍ လှုပ်ရှားသည့်အခါ ချိန်ချိန်မြည်သံ ထွက်ပေါ်သည်။ သင်၏ ခြေထောက်အောက်ပိုင်းတို့သည် ခိုင်မာစွာ တည်ငြိမ်ပြီး၊ ခြေဖဝါးနှစ်ဖက်လည်း ရှည်လျားလှသည်။

Verse 44

त्वमायताभ्यां सक्थिभ्यां मन्थरे क्षौमवासिनी ॥४४॥अग्रतो मम गच्छन्ती राजहंसीव राजसे ।

အို မန္ထရာ၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ထားသူ၊ သင်၏ ရှည်လျားသော ပေါင်နှစ်ဖက်ဖြင့် ကျွန်ုပ်ရှေ့တွင် လျှောက်သွားသော် မင်းဟင်္သာမကဲ့သို့ တောက်ပလှပနေသည်။

Verse 45

आसन्याश्शम्बरे मायास्सहस्रमसुराधिपे ॥४५॥सर्वास्त्वयि निविष्टास्ता भूयश्चान्यास्सहस्रशः ।

အဆုရတို့၏ အධိပတိ ရှမ္ဗရာ၌ တစ်ခါက မာယာလှည့်ကွက် တစ်ထောင်ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ထိုအားလုံးသည် သင်၌ တည်နေပြီး၊ ထို့အပြင် ထပ်မံ၍ ထောင်ပေါင်းများစွာလည်း ရှိသေးသည်။

Verse 46

तवेदं स्थगु यद्दीर्घं रथघोणमिवायतम् ॥४६॥मतयः क्षत्रविद्याश्च मायाश्चात्र वसन्ति ते ।

သင်၏ ရှည်လျားသော ကျောကုန်းဖုသည် ရထားဘီးအလယ်တိုင်ကဲ့သို့ ကျယ်ဝန်း၍၊ ထိုအတွင်း၌ သင်၏ လိမ္မာလှည့်ကွက်အကြံများ၊ က္ଷတ္တရိယသဘောရှိသော နည်းဗျူဟာများနှင့် မာယာလှည့်ဖြားပညာများပါ တည်နေသည်။

Verse 47

अत्र ते प्रतिमोक्ष्यामि मालां कुब्जे हिरण्मयीम् ॥४७॥अभिषिक्ते च भरते राघवे च वनं गते ।

ဤနေရာတွင်ပင်၊ အို ကျောကုန်းမိန်းမ၊ ငါသည် သင်၏ကျောကုန်းပေါ်သို့ ရွှေကန့်လန့်တစ်စင်းကို ဆင်ပေးမည်—ဘရတသည် ရာဇာဘိသေက ခံယူပြီး ရာဃဝ (ရာမ) သည် တောသို့ ထွက်ခွာသွားသောအခါ။

Verse 48

जात्येन च सुवर्णेन सुनिष्टप्तेन मन्थरे ॥४८॥लब्धार्था च प्रतीता च लेपयिष्यामि ते स्थगु ।

အို မန္ထရာ၊ ငါ့ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံ၍ စိတ်ကျေနပ်သွားသောအခါ သင်၏ကျောကုန်းကို အမျိုးအစားအကောင်းဆုံး၊ သန့်စင်ကောင်းမွန်စွာ ချွတ်ချွတ်တောက်တောက် ပြုလုပ်ထားသော ရွှေဖြင့် လိမ်းပေးမည်။

Verse 49

मुखे च तिलकं चित्रं जातरूपमयं शुभम् ॥४९॥कारयिष्यामि ते कुब्जे शुभान्याभरणानि च ।

အို ကျောကုန်းမိန်းမ၊ သင်၏မျက်နှာအတွက် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော လှပ၍ မင်္ဂလာရှိသည့် တီလကကို ငါလုပ်စေမည်၊ ထို့ပြင် သင်အတွက် မင်္ဂလာရှိသော အလှဆင်အဆင်တန်ဆာများကိုလည်း ပြုလုပ်စေမည်။

Verses 50-51

परिधाय शुभे वस्त्रे देवतेव चरिष्यसि ॥५०॥चन्द्रमाह्वयमानेन मुखेनाप्रतिमानना ।गमिष्यसि गतिं मुख्यां गर्वयन्ती द्विषज्जनम् ॥५१॥

မင်္ဂလာရှိသော အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်လျက် သင်သည် နတ်သမီးတစ်ပါးကဲ့သို့ လှုပ်ရှားသွားလာမည်။ လမင်းကိုပင် စိန်ခေါ်သကဲ့သို့ မတူညီအောင် လှပသော မျက်နှာဖြင့် သင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အဆင့်အတန်းသို့ ရောက်မည်—ရန်သူတို့အလယ်၌ပင် ဂုဏ်မာနဖြင့် ထင်ရှားနေမည်။

Verse 52

तवापि कुब्जाः कुब्जायास्सर्वाभरणभूषिताः ।पादौ परिचरिष्यन्ति यथैव त्वं सदा मम ॥५२॥

အလှဆင်အဆင်တန်ဆာ အစုံအလင်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော အခြားကျောကုန်းမိန်းမများပင် သင်၏ခြေတော်ကို လာရောက်ပြုစုမည်—သင်က ငါ၏ခြေတော်ကို အမြဲပြုစုခဲ့သကဲ့သို့ပင်။

Verse 53

इति प्रशस्यमाना सा कैकेयीमिदमब्रवीत् ।शयानां शयने शुभ्रे वेद्यामग्निशिखामिव ॥५३॥

ဤသို့ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံရသဖြင့် မန္ထရာသည် အလင်းရောင်ထွန်းလင်းသော အဖြူရောင်အိပ်ရာပေါ်၌ လဲလျောင်းနေသော ကေကေယီအား ယဇ္ဉဝေဒီပေါ် မီးလျှံကဲ့သို့ ဖြစ်နေသကဲ့သို့ ဤစကားကို ပြော하였다။

Verse 54

गतोदके सेतुबन्धो न कल्याणि विधीयते ।उत्तिष्ठ कुरु कल्याणि राजानमनुदर्शय ॥५४॥

အို မင်္ဂလာရှိသော မိဖုရားရေ၊ ရေက စီးလွန်သွားပြီးနောက် တံတားတားသကဲ့သို့ တားဆီးတည်ဆောက်ခြင်း မဖြစ်နိုင်တော့။ ယခု ထ၍ ချက်ချင်း လုပ်ဆောင်လော့၊ ဘုရင်ရှေ့၌ သင်၏ အဆုံးအဖြတ်ကို ပြသလော့။

Verses 55-57

तथा प्रोत्साहिता देवी गत्वा मन्थरया सह ।क्रोधागारं विशालाक्षी सौभाग्यमदगर्विता ॥५५॥अनेकशतसाहस्रं मुक्ताहारं वराङ्गना ।अवमुच्य वरार्हाणि शुभान्याभरणानि च ॥५६॥ततो हेमोपमा तत्र कुब्जावाक्यवशं गता ।संविश्य भूमौ कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत् ॥५७॥

ဤသို့ တိုက်တွန်းခံရသော ကာကေယီမိဖုရားသည် မန္ထရာနှင့်အတူ အမျက်ဒေါသခန်းမသို့ ဝင်ရောက်၏။ မိမိ၏ ရတနာအလှအပများကို စွန့်လွှတ်ကာ မြေကြီးပေါ်တွင် လဲနေပြီး မန္ထရာအား ဤသို့ ပြောကြား၏။

Verse 58

इह वा मां मृतां कुब्जे नृपायावेदयिष्यसि ।वनं तु राघवे प्राप्ते भरतः प्राप्स्यति क्षितिम् ॥५८॥

အို ကုဗ္ဇာရေ၊ မင်းသည် ဘုရင်ထံသို့ “ကျွန်မသည် ဒီနေရာ၌ သေဆုံးလဲလျောင်းနေမည်—သို့မဟုတ် ရာဃဝကို တောသို့ ပို့လိုက်သောအခါ ဘရတသည် နိုင်ငံတော်ကို ရယူမည်” ဟု သတင်းပို့ရလိမ့်မည်။

Verse 59

न सुवर्णेन मे ह्यर्थो न रत्नैर्न च भूषणैः ।एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते ॥५९॥

ကျွန်မအတွက် ရွှေမလို၊ ရတနာမလို၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများလည်း မလိုပါ။ ရာမအား အဘိသေက ခံစေမည်ဆိုလျှင် ထိုသည်ပင် ကျွန်မ၏ အသက်တာအဆုံး ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 60

अथो पुनस्तां महिषीं महीक्षितो वचोभिरत्यर्थमहापराक्रमैः ।उवाच कुब्जा भरतस्य मातरं हितं वचो राममुपेत्य चाहितम् ॥६०॥

ထို့နောက် ကုဗ္ဇာသည် ဘုရင်၏ မဟိသီ၊ ဘရတ၏ မိခင်ဖြစ်သော မိဖုရားအား ထပ်မံ၍ အလွန်ပြင်းထန်သည့် အားမာန်ပြည့်စကားများဖြင့် ပြောကြားလေ၏။ ထိုစကားတို့သည် ဘရတအတွက် ‘အကျိုး’ ဟုဆိုသော်လည်း ရာမနှင့်ပတ်သက်လာသော် အကျိုးမဲ့အန္တရာယ် ဖြစ်စေသောစကားများပင် ဖြစ်၏။

Verse 61

प्रपत्स्यते राज्यमिदं हि राघवो यदि ध्रुवं त्वं ससुता च तप्स्यसे ।अतो हि कल्याणि यतस्व तत्तथा यथा सुतस्ते भरतोऽभिषेक्ष्यते ॥६१॥

ရာဃဝသည် ဤနိုင်ငံတော်ကို အမှန်တကယ် ရယူသွားလျှင် သင်နှင့် သင်၏သားသည် မလွဲမသွေ ဒုက္ခခံရမည်။ ထို့ကြောင့် မင်္ဂလာရှိသော မိဖုရားရေ၊ သင်၏သား ဘရတသည် အဘိသေကဖြင့် ဘုရင်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရအောင် ထိုသို့ဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းလော့။

Verse 62

तथाऽतिविद्धा महिषी तु कुब्जया समाहता वागिषुभिर्मुहुर्मुहुः ।निधायहस्तौ हृदयेऽतिविस्मिता शशंस कुब्जां कुपिता पुनः पुनः ॥६२॥

ထို့သို့ ကုဗ္ဇာ၏ မြားတံကဲ့သို့သော စကားလုံးများက မကြာခဏ ထိုးနှက်သကဲ့သို့ ထိခိုက်နာကျင်စေသဖြင့် မိဖုရားသည် အလွန်အံ့ဩကာ လက်နှစ်ဖက်ကို ရင်ဘတ်ပေါ်တင်လိုက်သည်။ ထို့နောက် ဒေါသတက်လျက် ကုဗ္ဇာကို ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်းပြောဆိုလေ၏။

Verse 63

यमस्य वा मां विषयं गतामितो निशाम्य कुब्जे प्रतिवेदयिष्यसि ।वनं गते वा सुचिराय राघवे समृद्धकामो भरतो भविष्यति ॥६३॥

အို ကုဗ္ဇာရေ၊ ငါသည် ဒီနေရာမှ ထွက်ခွာ၍ ယမမင်း၏ လောကသို့ ရောက်သွားသည်ကို သင်မြင်လျှင် ထိုသတင်းကို သွား၍ ပြောကြားလော့။ မဟုတ်လျှင် ရာဃဝသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တောသို့ ထွက်သွားသောအခါ ဘရတသည် မိမိဆန္ဒကို ပြည့်ဝစွာ ရရှိလိမ့်မည်။

Verse 64

अहं हि नैवास्तरणानि न स्रजो न चन्दनं नाञ्जनपानभोजनम् ।न किञ्चिदिच्छामि न चेह जीवितं न चेदितो गच्छति राघवो वनम् ॥६४॥

ရာဃဝသည် ဒီနေရာမှ တောသို့ မသွားလျှင် ငါသည် အိပ်ရာမလို၊ ပန်းကုံးမလို၊ စန္ဒနမလို၊ မျက်ကွင်းဆေးမလို၊ သောက်စရာစားစရာလည်း မလိုချင်။ ဒီမှာ ဘာတစ်ခုမှ မလိုချင်တော့ဘဲ ငါ့အသက်တောင် မလိုချင်တော့။

Verse 65

अथैतदुक्त्वा वचनं सुदारुणं निधाय सर्वाभरणानि भामिनी ।असंवृतामास्तरणेन मेदिनीं तदाऽधिशिश्ये पतितेव किन्नरी ॥६५॥

ထိုအလွန်ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောပြီးနောက် လှပသော ကေကေယီသည် အလှဆင်အဆင်တန်ဆာအားလုံးကို ချွတ်ထားကာ ထိုအခါ အခင်းမရှိသော မြေပြင်ပေါ်တွင် အဖုံးဖယ်ထားလျက် လဲလျောင်းသွားသည်—ကျသွားသော ကိန္နရီတစ်ပါးကဲ့သို့။

Verse 66

उदीर्णसंरम्भतमोवृतानना तथाऽवमुक्तोत्तममाल्यभूषणा ।नरेन्द्रपत्नी विमना बभूव सा तमोवृता द्यौरिव मग्नतारका ॥६६॥

ထို့ကြောင့် မင်းကြီး၏ မဟေသီ ကေကေယီသည်—တက်ကြွလာသော ဒေါသ၏ အမှောင်က မျက်နှာကို ဖုံးလွှမ်းထားပြီး၊ အကောင်းဆုံး ပန်းကုံးနှင့် အလှဆင်အလင်္ကာတို့ကိုလည်း ချွတ်ပစ်ထားသဖြင့်—စိတ်မချမ်းမသာ ဝမ်းနည်းပူဆွေးသွား၏။ အမှောင်ဖုံးလွှမ်းသော ကောင်းကင်၌ ကြယ်များ မမြင်ရအောင် နစ်မြုပ်သကဲ့သို့ပင်။