Adhyaya 82: The Rise of Mahishasura and the Manifestation of the Goddess from the Gods’ Tejas

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवींमाहात्म्ये मधुकैटभवधो नामैकाशीतितमोऽध्यायः । द्व्यशीतितमोऽध्यायः- ८२ ऋषिरुवाच देवासुरमभूद् युद्धं पूर्णमब्दशतं पुरा । महिषेऽसुराणामधिपे देवानां च पुरन्दरे ॥

ဤသို့ «သရီ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ» အတွင်း၊ စာဝර්ဏိက မန္ဝန္တရ၌၊ ဒေဝီ မာဟာတ္မ്യ အတွင်း၌၊ “မဓုနှင့် ကైဋဘ သတ်ခြင်း” ဟုခေါ်သော အခန်း ၈၁ သည် အဆုံးသတ်၏။ အခန်း ၈၂ စတင်၏။ ရှိတော်က မိန့်ကြားသည်—ရှေးက နတ်များနှင့် အသူရာများအကြား စစ်ပွဲသည် နှစ်တစ်ရာပြည့်တိုင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ အသူရာအရှင် မဟီෂနှင့် နတ်အရှင် ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) တို့ကြား ဖြစ်၏။

Verse 2

तत्रासुरैर्महावीर्यैर्देवसैन्यं पराजितम् । जित्वा च सकलान् देवानिन्द्रोऽबून्महिषासुरः ॥

ထိုနေရာ၌ အင်အားကြီး အသူရာများကြောင့် နတ်တပ်မတော်သည် ရှုံးနိမ့်ခဲ့၏။ နတ်အားလုံးကို အနိုင်ယူပြီးနောက် မဟီෂာသူရာသည် (တကယ်တမ်းကဲ့သို့) အိန္ဒြဖြစ်လာ၏။

Verse 3

ततः पराजिता देवाः पद्मयोनिं प्रजापतिम् । पुरस्कृत्य गतास्तत्र यत्रेश-गरुडध्वजौ ॥

ထို့နောက် ရှုံးနိမ့်သော နတ်များသည် ကြာပန်းမွေး ပရဇာပတိ (ဘြဟ္မာ) ကို ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ထား၍၊ ဣဿ (ရှီဝ) နှင့် ဂရုဍတံခွန်တော် (ဝိෂ္ဏု) ရှိရာသို့ သွားကြ၏။

Verse 4

यथावृत्तं तयोस्तद्वन्महिषासुरचेष्टितम् । त्रिदशाः कथयामासुर्देवाभिभवविस्तरम् ॥

သုံးဆယ်သော နတ်များသည် ထိုနှစ်ပါး (ရှီဝနှင့် ဝိෂ္ဏု) ထံသို့ ဖြစ်ပျက်သမျှကို တိတိကျကျ ပြောကြား၍—မဟီෂာသူရာ၏ အပြုအမူကိုလည်း—နတ်များကို အုပ်ချုပ်နှိမ်နင်းထားမှုကို အသေးစိတ် ဖော်ပြကြ၏။

Verse 5

सूर्येन्द्राग्न्यनिलेन्दूनां यमस्य वरुणस्य च । अन्येषां चाधिकारान् स स्वयमेवाधितिष्ठति ॥

သူကိုယ်တိုင် နေမင်း၊ အိန္ဒြာ၊ မီးတော်၊ လေတော်၊ လမင်း၊ ယမ၊ ဝရုဏ နှင့် အခြားဒေဝတားတို့၏ အာဏာနှင့် တာဝန်ရာထူးများကို သိမ်းယူကာ အုပ်စိုးနေ၏။

Verse 6

स्वर्गान्निराकृताः सर्वे तेन देवगणा भुवि । विचरन्ति यथा मर्त्या महिषेण दुरात्मना ॥

အဲဒီ မဟိෂာဆုရ မကောင်းသောစိတ်ရှိသူကြောင့် ကောင်းကင်မှ နှင်ထုတ်ခံရသဖြင့် ဒေဝတားအဖွဲ့အစည်းအားလုံးသည် လူသားများကဲ့သို့ မြေပြင်ပေါ်တွင် လှည့်လည်နေကြ၏။

Verse 7

एतद्वः कथितं सर्वममरारिविचेष्टितम् । शरणं वः प्रपन्नाः स्मो वधस्तस्य विचिन्त्यताम् ॥

ဤအရာအားလုံးကို သင်အား ပြောကြားပြီးပြီ—မသေမရှင်တို့၏ ရန်သူ၏ အပြုအမူကိုပင်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်ထံ အကာအကွယ်တောင်းရန် လာရောက်ကြ၏; သူ့ကို သတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ပေးပါ။

Verse 8

ऋषिरुवाच इत्त्थं निशम्य देवानां वचांसि मधुसूदनः । चकार कोपं शम्भुश्च भ्रुकुटीकुटिलाननौ ॥

ရိရှီက ဆိုသည်—ဒေဝတားတို့၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားသော် မဓုဆူဒန (ဗိဿနု) နှင့် သမ္ဘု (ရှီဝ) တို့သည် ဒေါသထွက်၍ မျက်နှာပေါ်တွင် မျက်ခုံးချုပ်ကာ အရေးအကြောင်းထင်လာ၏။

Verse 9

ततोऽतिकोपपूर्णस्य चक्रिणो वदनात्ततः । निष्चक्राम महत्तेजो ब्रह्मणः शङ्करस्य च ॥

ထို့နောက် ဒေါသပြင်းထန်စွာ ပြည့်နှက်နေသော စက်ရကိုင်ရှင် (ဗိဿနု) ၏ ပါးစပ်မှ အလွန်ကြီးမားသော တောက်ပမှု ထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုနည်းတူပင် ဗြဟ္မာနှင့် သင်္ကရ (ရှီဝ) ထံမှလည်း ထွက်ပေါ်လာ၏။

Verse 10

अन्येषाञ्चैव देवानां शक्रादीनां शरीरतः । निर्गतं सुमहत्तेजस्तच्चैक्यं समगच्छत ॥

ထို့အပြင် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) မှစ၍ အခြားသော ဒေဝတားတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများမှလည်း အလွန်ကြီးမားသော တေဇောရောင်ခြည် ထွက်ပေါ်လာ၍ ထိုအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းအဖြစ် စုဝေးသွား하였다။

Verse 11

अतीव तेजसः कूटं ज्वलन्तमिव पर्वतम् । ददृशुस्ते सुरास्तत्र ज्वालाव्याप्तदिगन्तरम् ॥

ထိုနေရာ၌ ဒေဝတားတို့သည် မီးလောင်နေသော တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ အလွန်တောက်ပသည့် ထိပ်တောင်ကို မြင်ကြ၍ မီးလျှံများသည် လေးဘက်နှင့် ဘက်ကြားအာကာသတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့နေ하였다။

Verse 12

अतुलं तत्र तत्तेजः सर्वदेवशरीरजम् । एकस्थं तदभून्नारी व्याप्तलोकत्रयं त्विषा ॥

ထိုနေရာ၌ ဒေဝတားအားလုံး၏ ကိုယ်ခန္ဓာများမှ မွေးဖွားလာသော မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် တေဇောရောင်ခြည်သည် တစ်နေရာတည်းတွင် စုဝေးကာ မိန်းမတစ်ပါးအဖြစ် ပြောင်းလဲ၍ သူမ၏ တောက်ပမှုသည် လောကသုံးပါးကို ပြည့်နှက်စေ하였다။

Verse 13

यदभूच्छाम्भवं तेजस्तेनाजाय तन्मुखम् । याम्येन चाभवन् केशा बहवो विष्णुतेजसा ॥

ရှာမ္ဘဝ (ရှီဝ၏) တေဇောရောင်ခြည်သည် သူမ၏ မျက်နှာဖြစ်လာ하였다။ ယမ၏ အင်အားကြောင့် သူမ၏ ဆံပင်အစုအဝေးများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ဗိෂ္ဏု၏ အင်အားဖြင့်လည်း ထိုဆံပင်တို့ကို အလှဆင်၍ ဖွဲ့စည်းပေး하였다။

Verse 14

सौम्येन स्तनयोर्युग्मं मध्यं चैन्द्रेण चाभवत् । वारुणेन च जङ्घोरू नितम्बस्तेजसा भुवः ॥

ဆိုမ၏ အင်အားဖြင့် သူမ၏ ရင်သားနှစ်ဖက် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အိန္ဒြာ၏ အင်အားဖြင့် ခါးအလယ် ဖြစ်လာ하였다။ ဝရုဏ၏ အင်အားဖြင့် ခြေထောက်အောက်ပိုင်းနှင့် ပေါင်များ ဖြစ်လာပြီး၊ မြေမိခင်၏ တေဇောရောင်ခြည်ဖြင့် တင်ပါး ဖြစ်လာ하였다။

Verse 15

ब्रह्मणस्तेजसा पादौ तदङ्गुल्योरर्कतेजसा । वसूनाञ्च कराङ्गुल्यः कौबेरेण च नासिका ॥

ဗြဟ္မာ၏တောက်ပမှုကြောင့် သူမ၏ခြေတို့ ပေါ်ထွန်းလာ၍ နေရောင်ခြည်ကြောင့် ခြေချောင်းတို့ ဖြစ်လာသည်။ ဝါစုများ (Vasus) ထံမှ လက်ချောင်းတို့ ပေါ်ထွန်းပြီး ကုဗေရ၏တောက်ပမှုကြောင့် နှာခေါင်းကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

Verse 16

तस्यास्तु दन्ताः सम्भूताः प्राजापत्येन तेजसा । नयनत्रितयं जज्ञे तथा पावकतेजसा ॥

သူမ၏သွားများသည် ပရဇာပတိ (Prajāpati) ၏တောက်ပမှုမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ မီး (အဂ္ဂိ) ၏တောက်ပမှုမှလည်း ထိုနည်းတူ သူမ၏ မျက်စိသုံးလုံး ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 17

भ्रुवौ च सन्ध्ययोस्तेजः श्रवणावनिलस्य च । अन्येषां चैव देवानां सम्भवस्तेजसां शिवा ॥

သူမ၏မျက်ခုံးများသည် သန္ဓျာများ (Sandhyā—မနက်နှင့်ညချမ်း) ၏တောက်ပမှုမှ ဖြစ်လာပြီး၊ နားများသည် ဝါယု (Vāyu—လေ) ၏တောက်ပမှုမှ ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ အခြားနတ်များ၏တောက်ပမှုများမှလည်း (ကျန်သော) အင်္ဂါရပ်များ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။

Verse 18

ततः समस्तदेवानां तेजोराशिसमुद्भवाम् । तां विलोक्य मुदं प्रापुरमराः महिषार्दिताः ॥

ထို့နောက် နတ်အားလုံး၏တောက်ပမှု စုပေါင်းထုထည်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော သူမကို မြင်ကြသောအခါ၊ ကျွဲပုံသဏ္ဍာန် အဆုရ (မဟိသာ) ကြောင့် နှိပ်စက်ခံနေရသော အမရများသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ရရှိ하였다။

Verse 19

ततो देवा ददुस्तस्यै स्वानि स्वान्यायुधानि च । ऊचुर्जयजयेत्युच्चैर्जयन्तीं ते जयैषिणः ॥

ထို့နောက် နတ်များသည် မိမိတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ လက်နက်များကို သူမအား ပေးအပ်ကြသည်။ အောင်ပွဲကို ရှာဖွေလို၍ သူမသည် အောင်မြင်စွာ ရပ်တည်နေစဉ် “အောင်ပွဲ! အောင်ပွဲ!” ဟု အသံကျယ်စွာ ခေါ်ကြားကြသည်။

Verse 20

शूलं शूलाद्विनिष्कृष्य ददौ तस्यै पिनाकधृक् । चक्रं च दत्तवान् कृष्णः समुत्पाद्य स्वचक्रतः ॥

ပိနာကာကိုင်ရှင် သီဝ (Śiva) သည် မိမိ၏ တြိရှူလမှ တြိရှူလတစ်လက်ကို ထုတ်ယူ၍ သူမအား ပေးအပ်하였다။ ထို့နောက် ကృష్ణ (ဗိဿနု) သည် မိမိ၏ စက္ကရမှ ထုတ်ပေါ်စေ၍ စက္ကရကို သူမအား ပေးအပ်하였다။

Verse 21

शङ्खञ्च वरुणः शक्तिं ददौ तस्यै हुताशनः । मारुतो दत्तवांश्चापं बाणपूर्णे तथेषुधी ॥

ဝရုဏသည် သူမအား သင်္ခကို ပေးအပ်하였다။ ဟုတာရှန (အဂ္နိ) သည် သူမအား ရှက္တိ (လှံ) ကို ပေးအပ်하였다။ မာရုတ (ဝါယု) သည် သူမအား လေးကိုလည်းကောင်း၊ မြားများဖြင့် ပြည့်နှက်သော မြားအိတ် နှစ်လုံးကိုလည်းကောင်း ပေးအပ်하였다။

Verse 22

वज्रमिन्द्रः समुत्पाद्य कुलिशादमराधिपः । ददौ तस्यै सहस्राक्षो घण्टामैरावताद्गजात् ॥

အမရတို့၏ အရှင် အိန္ဒြာသည် မိမိ၏ ဝဇ္ရမှ ဝဇ္ရတစ်လက်ကို ထုတ်ပေါ်စေ၍ သူမအား ပေးအပ်하였다။ ထောင်မျက်စိရှင်သည်လည်း မိမိ၏ ဆင် အဲရာဝတမှ ခေါင်းလောင်းတစ်လုံးကို ယူ၍ သူမအား ပေးအပ်하였다။

Verse 23

कालदण्डाद्यमो दण्डं पाशं चाम्बुपतिर्ददौ । प्रजापतिश्चाक्षमालां ददौ ब्रह्मा कमण्डलुम् ॥

ယမသည် မိမိ၏ မရဏဒဏ္ဍမှ ဒဏ္ဍတစ်ချောင်းကို ထုတ်ယူ၍ သူမအား ပေးအပ်하였다။ ရေတို့၏ အရှင် (ဝရုဏ) သည် သူမအား ကြိုးကွင်း (ပါရှ) ကို ပေးအပ်하였다။ ပရာဇာပတိသည် သူမအား မာလာ (ပုတီးကြိုး) ကို ပေးအပ်ပြီး၊ ဘြဟ္မာသည် ကမဏ္ဍလု (ရေခွက်) ကို ပေးအပ်하였다။

Verse 24

समस्तरोमकूपेषु निजरश्मीन् दिवाकरः । कालश्च दत्तवान् खड्गं तस्याश्चर्म च निर्मलम् ॥

ဒိဝါကရ (နေမင်း) သည် သူမ၏ အရေပြားပေါက်များ အားလုံးပေါ်သို့ မိမိ၏ ရောင်ခြည်များကို တင်ပေး၍ တောက်ပသော အဖုံးအကာကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။ ထို့နောက် ကာလ (အချိန်) သည် သူမအား ဓားတစ်လက်နှင့် အပြစ်ကင်းစင်သော ဒိုင်းတစ်လုံးကို ပေးအပ်하였다။

Verse 25

क्षीरोदश्चामलं हारमजरे च तथाम्बरे । चूडामणिं तथा दिव्यं कुण्डले कटकानि च ॥

နို့ပင်လယ် (က்ஷီရောဒ) သည် မယ်တော်အား အပြစ်ကင်းစင်သော လည်ဆွဲတစ်စင်းနှင့် မပျက်ယွင်းသော ဝတ်ရုံများကို ပူဇော်ပေး하였다။ ထို့ပြင် ဒေဝမဏိမကူဋ၊ နားကပ်နှင့် လက်ကောက်များကိုလည်း ပေးအပ်하였다။

Verse 26

अर्धचन्द्रं तथा शुभ्रं केयूरान् सर्वबाहुषु । नूपुरौ विमलौ तद्वद् ग्रैवेयकमनुत्तमम् । अङ्गुलीयकरत्नानि समस्तास्वङ्गुलीषु च ॥

ဖြူဝင်းတောက်ပသော လဝက်အလှဆင်တစ်ခုကိုလည်း ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ လက်မောင်းအားလုံးတွင် လက်မောင်းကွင်းများကို တပ်ဆင်ပေး하였다။ ထို့အတူ အပြစ်ကင်းစင်သော ခြေကောက်များနှင့် မယှဉ်နိုင်သော လည်ပင်းအလှဆင်တစ်ခု၊ လက်ချောင်းအားလုံးတွင် မဏိလက်စွပ်များကိုလည်း ပေး하였다။

Verse 27

विश्वकर्मा ददौ तस्यै परशुञ्चातिनिर्मलम् । अस्त्राण्यनेकरूपाणि तथाभेद्यं च दंशनम् ॥

ဗိශ්ဝကರ್ಮာ သည် မယ်တော်အား အလွန်အမင်း အပြစ်ကင်းစင်သော ပုဆိန်တစ်လက်၊ ပုံစံမျိုးစုံသော လက်နက်များနှင့် ထိုးဖောက်မရသော ရင်ကာအကာ (ကူရပ်) ကိုလည်း ပေးအပ်하였다။

Verse 28

अम्लानपङ्कजां मालां शिरस्युरसि चापराम् । अददज्जलधिस्तस्यै पङ्कजं चातिशोभनम् ॥

ပင်လယ်သည် မပျက်မယွင်းသော ကြာပန်းပန်းကုံးတစ်စင်းကို ပူဇော်ပေးပြီး၊ မယ်တော်၏ ခေါင်းနှင့် ရင်ဘတ်အတွက် အခြားတစ်စင်းကိုလည်း ပေး하였다။ ထို့ပြင် ပင်လယ်သည် အလွန်တင့်တယ်သော ကြာပန်းတစ်ပွင့်ကိုလည်း ပေးအပ်하였다။

Verse 29

हिमवान् वाहनं सिंहं रत्नानि विविधानि च । ददावशून्यं सुरया पानपात्रं धनाधिपः ॥

ဟိမဝန် သည် မယ်တော်၏ စီးနင်းရာအဖြစ် ခြင်္သေ့တစ်ကောင်နှင့် ရတနာမျိုးစုံကို ပူဇော်ပေး하였다။ ထို့ပြင် ဥစ္စာ၏ အရှင် ကုဗေရ သည် ဆူရာ (အရက်ပြင်း) မခန်းမခြောက်သော သောက်ခွက်တစ်လုံးကို ပေးအပ်하였다။

Verse 30

शेषश्च सर्वनागेशो महामणिविभूषितम् । नागहारं ददौ तस्यै धत्ते यः पृथिवीमिमाम् ॥

နဂါးအပေါင်းတို့၏အရှင် သေရှာသည် မဟာရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားသော မြွေလည်ဆွဲကို မိခင်ဒေဝီထံ ပူဇော်အပ်၏—ဤကမ္ဘာမြေကို ထမ်းဆောင်သူဖြစ်၏။

Verse 31

अन्यैरपि सुरैर्देवी भूषणैरायुधैस्तथा । सम्मानिता ननादोच्चैः साट्टहासं मुहुर्मुहुः ॥

အခြားသောဒေဝတားတို့ကလည်း အလင်္ကာရနှင့် လက်နက်များဖြင့် ထိုနည်းတူ ဂုဏ်ပြုကြသော်၊ ဒေဝီသည် ထင်ရှားသော ရယ်သံတုန်လှုပ်မှုနှင့်အတူ အကြိမ်ကြိမ် အော်ဟစ်မြည်ဟူးလေ၏။

Verse 32

तस्याः नादेन घोरेण कृत्स्नमापूरितं नभः । अमायतातिमहता प्रतिशब्दो महानभूत् ॥

ဒေဝီ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် အော်ဟစ်သံကြောင့် ကောင်းကင်တစ်လျှောက်လုံး ပြည့်နှက်သွား၍၊ အတိုင်းအတာမရှိသော ကျယ်ဝန်းမှုကြောင့် မဟာပြန်သံတုန်လှုပ်မှု ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 33

चुक्षुभुः सकला लोकाः समुद्राश्च चकम्पिरे । चचाल वसुधा चेलुः सकलाश्च महीधराः ॥

လောကအပေါင်းတို့သည် အလွန်အမင်း လှုပ်ရှားကျပန်းသွားကြ၏။ သမုဒ္ဒရာတို့ တုန်ခါ၍၊ မြေကြီး လှုပ်၍၊ တောင်တန်းအပေါင်းတို့ ယိမ်းယိုင်လေ၏။

Verse 34

जयेत्ये देवाश्च मुदा तामूचुः सिंहवाहिनीम् । तुष्टुवुर्मुनयश्चैनां भक्तिनम्रात्ममूर्तयः ॥

ဒေဝတားတို့သည် ဝမ်းမြောက်၍ စင်္ဟစီးသူမိခင်ထံ «အောင်မြင်ပါစေ!» ဟု ကြွေးကြော်ကြ၏။ ရှင်ရသီတို့သည်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လုံးလုံး ဦးညွှတ်ကာ ဘက္တိဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 35

दृष्ट्वा समस्तं संक्षुब्धं त्रैलोक्यममरारयः । सन्नद्धाखिलसैन्यास्ते समुत्तस्थुरुदायुधाः ॥

သုံးလောကလုံး အနှံ့အပြား လှုပ်ရှားပျက်စီးသွားသည်ကို မြင်လျှင်၊ ဒေဝတို့၏ ရန်သူများသည် တပ်အင်အားအားလုံးကို လက်နက်တပ်ဆင်ကာ စုစည်း၍ လက်နက်ကိုင်လျက် ထတက်လာကြ၏။

Verse 36

आः किमेतदिति क्रोधादाभाष्य महिषासुरः । अभ्यधावत तं शब्दमशेषैरसुरैर्वृतः ॥

“အာ! ဒီဟာ ဘာလဲ?” ဟု ဒေါသဖြင့် ပြောဆိုကာ မဟိသာသုရသည် အဆုရအားလုံး ဝိုင်းရံလျက် ထိုအသံရှိရာသို့ အလျင်အမြန် ပြေးဝင်သွား၏။

Verse 37

स ददर्श ततो देवीं व्याप्तलोकत्रयां त्विषा । पादाक्रान्त्या नतभुवं किरीटोल्लिखिताम्बराम् ॥

ထို့နောက် သူသည် သုံးလောကလုံးကို လင်းလက်စေသော တေဝီကို မြင်၏။ သူမ၏ ခြေဖဝါးဖိအားကြောင့် မြေကြီးက ငုံ့ကာ၊ သူမ၏ မကွတ်သည် ကောင်းကင်ကို ခြစ်ထိသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 38

क्षोभिताशेषपातालां धनुर्ज्यानिः स्वनेन ताम् । दिशो भुजसहस्रेण समन्ताद् व्याप्य संस्थिताम् ॥

သူမ၏ မြားကြိုးတီးသံသည် အောက်လောကအားလုံးကို တုန်လှုပ်စေ၏။ လက်တစ်ထောင်ဖြင့် သူမသည် ရပ်တည်ကာ အရပ်အနှံ့ကို ပြည့်စေ၏။

Verse 39

ततः प्रववृते युद्धं तया देव्याः सुरद्विषाम् । शस्त्रास्त्रैर्बहुधा मुक्तैरादीपितदिगन्तरम् ॥

ထို့နောက် ဒေဝတို့၏ ရန်သူများနှင့် တေဝီ၏ စစ်ပွဲ စတင်၏။ လက်နက်မျိုးစုံနှင့် ပစ်ခတ်သည့် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လာသဖြင့် အရပ်အနှံ့၏ အာကာသသည် တောက်လောင်လင်းလက်၏။

Verse 40

महिषासुरसेनानीश्चिक्षुराख्यो महासुरः । युयुधे चामरश्चान्यैश्चतुरङ्गबलान्वितः ॥

မဟိရှာသုရ၏ စစ်တပ်မှ စစ်ဦးစီး အမည် စိက္ရှုရ အာသူရကြီးသည် တိုက်ခိုက်လေ၏။ ထို့အတူ စာမရ နှင့် အခြားသူတို့လည်း စစ်တပ်လေးမျိုး အင်အားပြည့်စုံစွာဖြင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။

Verse 41

रथानामयुतैः षड्भिरुदग्राख्यो महासुरः । अयुध्यतायुतानाञ्च सहस्रेण महाहनुः ॥

အမည် ဥဒဂ္ရ အာသူရကြီးသည် စစ်ရထား ခြောက်သောင်းနှင့်အတူ တိုက်ခိုက်လေ၏။ မဟာဟနု သည် စစ်ရထား တစ်ထောင်သောင်းနှင့်အတူ တိုက်ခိုက်လေ၏။

Verse 42

पञ्चाशद्भिश्च नियुतैरसिलोमा महासुरः । अयुतानां शतैः षड्भिर्वाष्कलो युयुधे रणे ॥

အာသူရကြီး အသိလိုမာ သည် နိယုတ ငါးဆယ်နှင့်အတူ တိုက်ခိုက်လေ၏။ ဝါස්ကလ သည် စစ်မြေပြင်၌ သောင်းတစ်ရာခြောက်ဆယ် (ခြောက်ရာ myriads) နှင့်အတူ တိုက်ခိုက်လေ၏။

Verse 43

गजवाजिसहस्रौघैरनेकैरुग्रदर्शनः । वृतो रथानां कोट्या च युद्धे तस्मिन्नयुध्यत ॥

ဥဂ္ရဒർശန သည် ထိုစစ်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်လေ၏။ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဆင်တပ်နှင့် မြင်းတပ် အစုအဝေးကြီးများက ဝန်းရံလျက်၊ ထို့ပြင် စစ်ရထား ကောဋိတစ်ကောဋိဖြင့်လည်း ဝန်းရံထားလေ၏။

Verse 44

बिडालाक्षो 'युतानाञ्च पञ्चाशद्भिरथायुतैः । युयुधे संयुगे तत्र रथानां परिवारितः ॥

ဘိဍာလာက္ခ သည် ထိုနေရာ၌ ထိုစစ်ဆင်ရေးအတွင်း တိုက်ခိုက်လေ၏။ စစ်ရထားများက ဝန်းရံလျက်၊ ထို့အပြင် ငါးဆယ် myriads (ငါးသိန်း) လည်း ပါဝင်လေ၏။

Verse 45

वृतः कालो रथानाञ्च रणे पञ्चाशतायुतैः । युयुधे संयुगे तत्र तावद्भिः परिवारितः ॥

ကာလ (ကာလဟု အမည်ရသော ဒေမုန်) သည် စစ်မြေပြင်၌ စစ်ရထား ငါးသောင်းဖြင့် ဝိုင်းရံခံရကာ၊ ထိုနေရာ၌ တိုက်ပွဲအလယ်တွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုမျှတူညီသော စစ်သူရဲများက ဝန်းရံထား하였다။

Verse 46

अन्ये च तत्रायुतशो रथनागहयैर्वृताः । युयुधुः संयुगे देव्याः सह तत्र महासुराः ॥

ထိုနေရာ၌ အခြားသော အဆူရာကြီးများလည်း သောင်းသောင်းတစ်စုစီဖြင့်၊ စစ်ရထား၊ ဆင်နှင့် မြင်းတို့က ဝိုင်းရံလျက်၊ ထိုစစ်ပွဲ၌ တစ်စုတစ်စည်းတည်း မဟာဒေဝီကို ဆန့်ကျင်၍ တိုက်ခိုက်ကြ하였다။

Verse 47

कोटिकोटिसहस्रैस्तु रथानां दन्तिनां तथा । हयानां च वृतो युद्धे तत्राभून्महिषासुरः ॥

ထိုစစ်ပွဲ၌ မဟိရှာဆူရာသည် ထိုနေရာ၌ ရပ်တည်လျက်၊ စစ်ရထား၊ ဆင်နှင့် မြင်းတို့ဖြင့် မရေတွက်နိုင်သော အစုအဝေး—ကုဋေကုဋေ၊ ထောင်ထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် ဝိုင်းရံခံထား하였다။

Verse 48

तोमरैर्भिन्दिपालैश्च शक्तिभिर्मुसलैस्तथा । युयुधुः संयुगे देव्याः खड्गैः परशुपट्टिशैः ॥

သူတို့သည် ဒေဝီကို နီးကပ်စစ်ဖြင့် လှံများ၊ ဘိန္ဒိပာလ (ပစ်လက်နက်/တုတ်တံမျိုး)၊ ဂျာဗလင်များ၊ ဂဒါးများ၊ ဓားများ၊ ပုဆိန်များနှင့် ပတ္တိသ (စစ်ပုဆိန်/ဟယ်လ်ဘတ်မျိုး) တို့ဖြင့် တိုက်ခိုက်ကြ하였다။

Verse 49

केचिच्च चिक्षिपुः शक्तीः केचित् पाशांस्तथापरे । देवीं खड्गप्रहारैस्तु ते तां हन्तुं प्रचक्रमुः ॥

အချို့က ဂျာဗလင်များကို ပစ်ချကြပြီး၊ အချို့က ကြိုးကွင်းများကို ပစ်တင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဓားဖြင့် ခုတ်ထိုးကာ ဒေဝီကို သတ်ရန် ကြိုးပမ်းလာကြ하였다။

Verse 50

सापि देवी ततस्तानि शस्त्राण्यस्त्राणि चण्डिका । लीलयैव प्रचिच्छेद निजशस्त्रास्त्रवर्षिणी ॥

ထို့နောက် နတ်မ ခန္ဓိကာ (Chandikā) သည် ကစားသလိုပင် ထိုလက်နက်များနှင့် ပစ်ခတ်လက်နက်များကို အစိတ်အစိတ် ခွဲဖြတ်ပစ်၍၊ မိမိ၏ နတ်ဘုရားလက်နက်များနှင့် သာသနာတော်ပစ်ခတ်လက်နက်များကို မိုးကဲ့သို့ ရွာချလိုက်သည်။

Verse 51

अनायस्तानना देवी स्तूयमाना सुरर्षिभिः । मुमोचासुरदेहेषु शस्त्राण्यस्त्राणि चेश्वरी ॥

နတ်မသည် လုပ်ဆောင်ရာတွင် အားထုတ်စရာမလိုဘဲ၊ နတ်များနှင့် ရှင်မြတ်များက ချီးမွမ်းကြသည့် အရှင်မ (အဓိပတိမ) ဖြစ်၍၊ အဆုရာတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများထဲသို့ မိမိ၏ လက်နက်နှင့် ပစ်ခတ်လက်နက်များကို လွှတ်ချလိုက်သည်။

Verse 52

सोऽपि क्रुद्धो धुतसटो देव्याः वाहनकेशरी । चचारासुरसैन्येषु वनेष्विव हुताशनः ॥

ထို့အပြင် နတ်မ၏ စင်္ဟာစီးတော်လည်း—ဒေါသထွက်၍ လည်ပင်းမွေးကို လှုပ်ခါကာ—အဆုရာတပ်များအတွင်း လောင်ကျွမ်းသော မီးတောက်က သစ်တောကို ဖြတ်သန်းသကဲ့သို့ လှည့်လည်ပြေးလွှားသွားသည်။

Verse 53

निश्वसान्मुमुचे यांश्च युध्यमाना रणेऽम्बिका । त एव सद्यः सम्भूता गणाः शतसहस्रशः ॥

စစ်မြေပြင်တွင် တိုက်ခိုက်နေစဉ် အမ္ဗိကာသည် မိမိ၏ အသက်ရှူထွက်မှုဖြင့် ထုတ်လွှတ်လိုက်သူတို့—ထိုသူတို့ပင် ချက်ချင်းပဲ ဂဏ (gaṇa) အဖွဲ့များအဖြစ် သိန်းသောင်းချီ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။

Verse 54

युयुधुस्ते परशुभिर्भिन्दिपालासिपट्टिशैः । नाशयन्तोऽसुरगणान् देवीशक्त्युपबृंहिताः ॥

ထိုဂဏအဖွဲ့များသည် ပုဆိန်၊ ဘိန္ဒိပါလ (bhindipāla)၊ ဓား၊ ပတ္တိသ (pattisa) တို့ဖြင့် တိုက်ခိုက်ကာ နတ်ဆိုးအုပ်စုများကို ဖျက်ဆီးကြပြီး၊ နတ်မ၏ သက္တိ (śakti) ကြောင့် အားကောင်း၍ အာနုဘော်ရရှိထားကြသည်။

Verse 55

अवादयन्त पटहान् गणाः शङ्खांस्तथापरे । मृदङ्गांश्च तथैवान्ये तस्मिन् युद्धमहोत्सवे ॥

ထို စစ်ပွဲ၏ မဟာပွဲတော်၌ အမှုထမ်းအချို့က ကက်တယ်ဒရမ်များကို တီးခတ်ကြပြီး အချို့က ခေါင်းခွံသံ (သင်္ခ) ကို မှုတ်ကြကာ အခြားအချို့က မృဒင်္ဂ ဒရမ်ကို တီးခတ်ကြသည်။

Verse 56

ततो देवी त्रिशूलेन गदया शक्तिवृष्टिभिः । षड्गादिभिश्च शतशो निजघान महासुरान् ॥

ထို့နောက် မဟာဒေဝီသည် အဆုရာကြီးများကို ရာချီဖြိုခွဲ၍ တြိရှူလ (သုံးခွ) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဂဒါ (မေ့စ်) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ လှံမိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်လွှတ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဓားနှင့် အခြားလက်နက်မျိုးစုံဖြင့်လည်းကောင်း သတ်နှိမ်ခဲ့သည်။

Verse 57

पातयामास चैवान्यान् घण्टास्वनविमोहितान् । असुरान् भुवि पाशेन बद्ध्वा चान्यानकर्षयत् ॥

အဆုရာအချို့သည် မဟာဒေဝီ၏ ခေါင်းလောင်းသံကြောင့် မူးမောလှုပ်ရှား၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျစေခဲ့သည်။ အခြားအချို့ကိုမူ ကြိုးကွင်း (နိုဿ) ဖြင့် ချည်နှောင်ကာ ဆွဲခေါ်သွားခဲ့သည်။

Verse 58

केचिद् द्विधा कृतास्तीक्ष्णैः खड्गपातैस्तथापरे । विपोथिता निपातेन गदया भुवि शेरते ॥

အချို့ကို ဓား၏ ထက်မြက်သော ခုတ်ချက်များဖြင့် နှစ်ပိုင်းကွဲစေခဲ့သည်။ အခြားအချို့ကိုမူ ဂဒါ၏ ထိုးနှက်ချက်ကြောင့် ကြေမွကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းနေကြသည်။

Verse 59

वेमुश्च केचिद्रुधिरं मुसले भृशं हताः । केचिन्नपातिता भूमौ भिन्नाः शूलेन वक्षसि ॥

အချို့သည် ဒဏ်တုတ်၏ ပြင်းထန်သော ထိုးနှက်ချက်ကြောင့် သွေးအန်ထွက်ကြသည်။ အချို့သည် လှံကြောင့် ရင်ဘတ်ကွဲပြား၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကြသည်။

Verse 60

निरन्तराः शरौघेण कृताः केचिद्रणाजिरे । शैलानुकारिणः प्राणान् मुमुचुस्त्रिदशार्दनाः ॥

စစ်မြေပြင်၌ အချို့သည် မြားမိုးကြီးများကြောင့် အနာတရများဖြင့် မပြတ်မတောက် ပြည့်နှက်သွားကြ၏။ နတ်တို့ကို နှိပ်စက်သော ထိုသူတို့သည် အသက်ကို စွန့်၍ တောင်တန်းကဲ့သို့ လဲကျကြ၏။

Verse 61

केषाञ्चिद्वाहवश्छिन्नाश्छिन्नग्रीवास्तथापरे । शिरांसि पेतुरन्येषामन्ये मध्ये विदारिताः ॥

အချို့၏ လက်များကို ဖြတ်တောက်လိုက်ကြ၏။ အချို့၏ လည်ပင်းကို ဖြတ်ခွဲလိုက်ကြ၏။ အချို့၏ ခေါင်းများ ကျသွားကြ၏။ အချို့သည် အလယ်မှ ခွဲကွဲသွားကြ၏။

Verse 62

विच्छिन्नजङ्घास्त्वपरे पेतुरुर्व्यां महासुराः । एकबाह्वक्षिचरणाः केचिद्देव्याः द्विधा कृताः ॥

အခြားသူတို့သည် ခြေထောက်အောက်ပိုင်း ဖြတ်တောက်ခံရ၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကြသည်—အာသုရကြီးများ။ အချို့သည် လက်တစ်ဖက်၊ မျက်စိတစ်လုံး၊ ခြေတစ်ဖက်သာ ကျန်သော်လည်း မဟာဒေဝီက နှစ်ပိုင်းဖြတ်တောက်လိုက်သည်။

Verse 63

छिन्नेऽपि चान्ये शिरसि पतिताः पुनरुत्थिताः । कबन्धा युयुधुर्देव्याः गृहीतपरमायुधाः ॥

ခေါင်းဖြတ်ခံရသော်လည်း အချို့သည် လဲကျပြီးနောက် ထပ်မံထလာကြ၏။ ခေါင်းမဲ့ကိုယ်ခန္ဓာများ (ကဘန္ဓ) အဖြစ် သူတို့သည် အကောင်းဆုံးလက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်ကာ ဒေဝီနှင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။

Verse 64

ननृतुश्चापरे तत्र युद्धे तूर्यलयाश्रिताः । कबन्धाश्छिन्नखिरसः खड्ग-शक्त्यृष्टिपाणयः ॥

ထိုစစ်ပွဲ၌ အခြားသူတို့သည် တူရိယာသံ၏ လှုပ်ရှားသံနှင့် ကိုက်ညီစွာ ကပြကြ၏။ ခေါင်းဖြတ်ခံရသော ခေါင်းမဲ့ကဘန္ဓများသည် လက်ထဲတွင် ဓား၊ လှံ၊ သံလှံတို့ကို ကိုင်ထားကြ၏။

Verse 65

तिष्ठ तिष्ठेति भाषन्तो देवीं अन्ये महासुराः । रुधिरौघविलुप्ताङ्गाः संग्रामे लोमहर्षणे ॥

အခြားအာသူရကြီးများသည် ဒေဝီမိခင်ထံသို့ «ရပ်ပါ၊ ရပ်ပါ (တိုက်ပါ)!» ဟုအော်ဟစ်ကြ၏။ သွေးရေတံခွန်များကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာများ ပျက်စီးကာ လှိုင်းထဲသို့ ဆေးကြောသွားသည့် ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်ပွဲအလယ်၌ ဖြစ်သည်။

Verse 66

पातितै रथनागाश्वैः असुरैश्च वसुन्धरा । अगम्या सा अभवत् तत्र यत्राभूत् स महारणः ॥

ရထားများ၊ ဆင်များ၊ မြင်းများနှင့် အာသူရများ လဲကျနေသဖြင့် ထိုနေရာရှိ မြေပြင်သည် လုံးဝ မဖြတ်သန်းနိုင်အောင် ဖြစ်လာ၏—ထိုမဟာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားရာ အရပ်၌ပင်။

Verse 67

शोणितौघा महा नद्यः सद्यस्तत्र विसुस्रुवुः । मध्ये चासुरसैन्यस्य वारणासुरवाजिनाम् ॥

မြစ်ကြီးများကဲ့သို့သော သွေးရေတံခွန်များသည် ထိုနေရာ၌ ချက်ချင်း စီးဆင်းလာ၏—အာသူရတပ်အလယ်၊ ဆင်များ၊ အာသူရများနှင့် မြင်းများကြားတွင်ပင်။

Verse 68

क्षणेन तन्महासैन्यमसुराणां तथाम्बिका । निन्ये क्षयं यथा वह्निस्तृणदारुमहाचयम् ॥

ခဏအတွင်း အမ္ဗိကာသည် အာသူရတပ်ကြီးအလုံးစုံကို ဖျက်ဆီးပစ်၏—မီးသည် မြက်နှင့် သစ်သားအစုကြီးကို စားသကဲ့သို့ပင်။

Verse 69

स च सिंहो महानादमुत्सृजन् धुतकेसरः । शरीरेभ्यो 'मरारीणामसूनिव विचिन्वति ॥

ထို့နောက် သူမ၏ ခြင်္သေ့သည် လည်ပင်းမွေးကို လှုပ်ခါကာ အော်ဟစ်သံကြီး ထွက်ပေါ်စေ၍၊ ဒေဝတাদের ရန်သူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများမှ အသက်ရှူသက်ကိုပင် ဆွဲထုတ်သကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 70

देव्या गणैश्च तैस्तत्र कृतं युद्धं तथासुरैः । यथैषां तुतुषुर्देवाः पुष्पवृष्टिमुचो दिवि ॥

ထိုနေရာ၌ ဒေဝီမယ်တော်နှင့် သူမ၏ ဂဏများသည် အသူရတို့နှင့် စစ်ပွဲဆင်နွှဲကြ၏။ ကောင်းကင်ရှိ ဒေဝတားတို့သည် ဝမ်းမြောက်၍ ပန်းမိုးကို ရွာသွန်းကြ၏။