Adhyaya 29: Alarka’s Inquiry and Madalasa’s Teaching on Householder Dharma (Gārhasthya), Vaiśvadeva, and Atithi Hospitality

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पुत्रानुशासने मदालसावाक्यं नामाष्टाविंशोऽध्यायः ॥ ऊनत्रिंशोऽध्यायः । अलर्क उवाच यत् कार्यं पुरुषाणां च गार्हस्थ्यमनुवर्तताम् । बन्धश्च स्याद् अकरणे क्रियायाः यस्य चोच्छ्रितिः ॥

ဤသို့ဖြင့် သားအား သင်ကြားသော «မဒါလာစာ၏ မိန့်ခွန်း» ဟု ခေါ်သော အပိုင်း၌၊ သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၏ အခန်း ၂၈ သည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၂၉ စတင်၏။ အလရ္က မေးလေသည်—အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝ (gṛhastha) ကို လိုက်နာသော လူတို့၏ တာဝန်ဓမ္မသည် အဘယ်နည်း? မပြုလုပ်လျှင် မည်သို့သော ချည်နှောင်မှု/တာဝန်ပေး (bandha) ပေါ်ပေါက်သနည်း—အမြင့်မြတ်၍ အာဏာတည်/ကုသိုလ်ရှိသည်ဟု ယူဆသော ဤပူဇော်ပွဲကို?

Verse 2

उपकाराय यन्नृणां यच्च वर्ज्यं गृहे सताम् । यथा च क्रियते तन्मे यथावत् पृच्छतो वद ॥

ကျွန်ုပ် မေးမြန်းသကဲ့သို့ မှန်ကန်စွာ ပြောပြပါ—အိမ်ထောင်တွင်း၌ လူတို့အကျိုးအတွက် ဘာသည်ရှိသနည်း၊ သီလရှိသူတို့ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်မှာ ဘာနည်း၊ ထိုအရာများကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း။

Verse 3

मदालसोवाच वत्स ! गार्हस्थ्यमादाय नरः सर्वमिदं जगत् । पुष्णाति तेन लोकांश्च स जयत्यभिवाञ्छितान् ॥

မဒါလာစာ မိန့်သည်—ချစ်သားရေ၊ အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝ (gṛhastha) ကို ခံယူသော ယောက်ျားတစ်ဦးသည် ဤကမ္ဘာလောက အားလုံးကို ပံ့ပိုးကျွေးမွေး၏။ ထိုကြောင့် သူသည် လောကများကို ထောက်ပံ့ကာ မိမိလိုလားသော ရည်မှန်းချက်များကို ရရှိသည်။

Verse 4

पितरो मुनयो देवा भूतानि मनुजास्तथा । कृमिकीडपतङ्गाश्च वयांसि पशवोऽसुराः ॥

ဘိုးဘွားများ၊ ရှင်ရဟန်း(ရိရှီ)များ၊ နတ်ဒေဝများ၊ သတ္တဝါများနှင့် လူသားများ; ပိုးကောင်၊ ပိုးမွှားနှင့် ပျံသန်းသတ္တဝါများ; ငှက်များ၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် အဆုရာများတိုင်အောင်—အားလုံးပါဝင်သည်။

Verse 5

गृहस्थमुपजीवन्ति ततस्तृप्तिं प्रयान्ति च । मुखं चास्य निरीक्षन्ते अपि नो दास्यतीति वै ॥

သူတို့သည် အိမ်ထောင်ရှင်(ဂೃಹಸ್ಥ)ကို အားကိုး၍ အသက်ရှင်ကြပြီး ထို့ကြောင့် စိတ်ကျေနပ်ကြသည်။ ထို့ပြင် “ပေးမလား၊ မပေးဘူးလား” ဟု စဉ်းစားကာ သူ၏မျက်နှာကို စောင့်ကြည့်နေကြသည်။

Verse 6

सर्वस्याधारभूतेयं वत्स ! धेनुस्त्रयीमयी । यस्यां प्रतिष्ठितं विश्वं विश्वहेतुश्च या मता ॥

ချစ်သား/ချစ်သမီးရေ၊ ဤအိမ်ထောင်ရှင်ဘဝသည် အားလုံး၏ အထောက်အပံ့ဖြစ်သည်—ဝေဒသုံးပါးကို ကိုယ်ထည်အဖြစ် ဆောင်ထားသော နွားတစ်ကောင်ကဲ့သို့။ ၎င်းပေါ်တွင် စကြဝဠာတည်ရှိပြီး၊ လောက၏ အကြောင်းရင်းဟုလည်း သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 7

ऋक्पृष्ठासौ यजुर्मध्या सामवक्त्रशिरोधरा । इष्टापूर्तविषाणा च साधुसूक्ततनूरुहा ॥

သူမ၏ကျောသည် ရိဂ္ဝေဒ၊ အလယ်ပိုင်းသည် ယဇုရ္ဝေဒ၊ မျက်နှာ၊ ခေါင်းနှင့် လည်ပင်းသည် သာမဝေဒ ဖြစ်သည်။ သူမ၏ချိုများသည် “iṣṭa” နှင့် “pūrta” ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပေါ်အမွှေးများသည် သာဓုတို့၏ သုက္တ(စကားကောင်း)များ (sādhusūktas) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

Verse 8

शान्तिपुष्टिशकृन्मूत्रा वर्णपादप्रतिष्ठिता । आजीव्यमाना जगतां साक्षया नापचीयते ॥

သူမ၏ချေးနှင့် ဆီးသည် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် အာဟာရဖြစ်သည်။ သူမသည် ဝဏ္ဏ(အတန်းအစား)များဟူသော ခြေထောက်များပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်သည်။ လောကများသည် သူမကြောင့် အသက်ရှင်သော်လည်း သူမ မလျော့နည်း—မပျက်ယွင်းမခမ်းနား။

Verse 9

स्वाहाकारस्वधाकारौ वषट्कारश्च पुत्रक । हन्तकारस्तथा चान्यस्तस्याः स्तनचतुष्टयम् ॥

«သားရေ၊ သူမ၏ နို့ခေါင်းလေးခုကို စွာဟာ-ကာရ (Svāhā-kāra)၊ စွဓာ-ကာရ (Svadhā-kāra)၊ ဝသတ်-ကာရ (Vaṣaṭ-kāra) ဟူ၍ ခေါ်ကြပြီး၊ ထို့အပြင် ဟန္တာ-ကာရ (Hantā-kāra) ဟူသော တစ်ခုလည်း ရှိသည်»။

Verse 10

स्वाहाकारं स्तनं देवाः पितरश्च स्वधामयम् । मुनयश्च वषट्कारं देवभूतसुरेतराः ॥

«ဒေဝတားတို့သည် စွာဟာ-ကာရ ဟုခေါ်သော နို့ခေါင်းကို သောက်ကြ၏။ ပိတရ်များ (ဘိုးဘွား) သည် စွဓာ သဘောရှိသော နို့ခေါင်းကို သောက်ကြ၏။ ရှိတော် (ရိရှီ) တို့သည် ဝသတ်-ကာရ ကို သောက်ကြ၏။ ထို့ပြင် အခြားအတန်းအစားများ—သတ္တဝါများနှင့် ဒေဝတား၊ အသူရ မဟုတ်သူများ—လည်း သင့်တော်သလို ဝေမျှခံစားကြ၏»။

Verse 11

हन्तकारं मनुष्याश्च पिबन्ति सततं स्तनम् । एवमाप्याययत्येषा वत्स ! धेनुस्त्रयीमयी ॥

«လူသားတို့သည် ဟန္တာ-ကာရ ဟုခေါ်သော နို့ခေါင်းကို အမြဲသောက်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် ကလေးနွားရေ၊ ဤနွားမသည် သုံးပါးဝေဒ (trayī) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသဖြင့် အားလုံးကို ပျိုးထောင်အာဟာရပေး၏»။

Verse 12

तेषामुच्छेदकर्ता च यो नरोऽत्यन्तपापकृत् । स तमस्यान्धतामिस्त्रे तामिस्त्रे च निमज्जति ॥

«သို့ရာတွင် သူတို့၏ သင့်တော်သော အာဟာရ/ယဇ္ဉပူဇာကို ဖြတ်တောက်ပိတ်ပင်သူ—အလွန်အမင်း အပြစ်ကြီးသော အကျင့်ပြုသူ—သည် “အမှောင်” ထဲသို့၊ မျက်ကန်းအမှောင်ထဲသို့၊ ထို့ပြင် အမှောင်အတိအကျထဲသို့ (ကြောက်မက်ဖွယ် နရကအခြေအနေများ) ကျရောက်လိမ့်မည်»။

Verse 13

यश्चेमां मानवो धेनुं स्वैर्वत्सैरमरादिभिः । पाययत्युचिते काले स स्वर्गायोपपद्यते ॥

«ထို့ပြင် အချိန်တော်တော်မီမီ ဤနွားမကို သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်နွားကလေးများက စို့စေသူ—အမရများ (ဒေဝတား) ကို အစပြု၍—သည် ကောင်းကင်ဘုံကို ရောက်လိမ့်မည်»။

Verse 14

तस्मात् पुत्र ! मनुष्येण देवर् 5षिपितृमानवाः । भूतानि चानुदिवसं पोष्याणि स्वतनुर्यथा ॥

ထို့ကြောင့် သားရေ၊ လူသည် မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို ပြုစုသကဲ့သို့ နေ့စဉ် နတ်များ၊ ရှင်ပညာရှိများ၊ ဘိုးဘွားများ၊ လူချင်းများနှင့် ဘူတာသတ္တဝါများကိုလည်း ကျွေးမွေးထောက်ပံ့သင့်သည်။

Verse 15

तस्मात् स्नातः शुचिर्भूत्वा देवर् 5षिपितृतर्पणम् । प्रजापतेस्तथैवादिभः काले कुर्यात् समाहितः ॥

ထို့ကြောင့် ရေချိုး၍ သန့်ရှင်းပြီးနောက် အချိန်တော်တော်နှင့် စိတ်ကို စုစည်းကာ နတ်များ၊ ရှင်ပညာရှိများ၊ ဘိုးဘွားများထံသို့ တർပဏ (tarpaṇa) လောင်းပူဇော်ရမည်၊ ထို့အတူ ပရာဇာပတိ (Prajāpati) နှင့် အခြားအခွင့်ရှိသူများထံသို့လည်း ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 16

सुमनोगन्धपुष्पैश्च देवानभ्यर्च्य मानवः । ततोऽग्नेस् dतर्पणं कुर्याद् देयाश्च बलयस्तथा ॥

နတ်များကို မွှေးကြိုင်၍ နှစ်သက်ဖွယ် ပန်းများဖြင့် ပူဇော်ပြီးနောက် လူသည် အဂ္နိ (Agni) ထံသို့ တർပဏ (tarpaṇa) ပြုလုပ်ရမည်၊ ထို့ပြင် ဘလိ (bali) အစာပူဇော်များကိုလည်း ပေးအပ်ရမည်။

Verse 17

ब्रह्मणे गृहमध्ये तु विश्वेदेवेभ्य एव च । धन्वन्तरिं समुद्दिश्य प्रागुदीच्यां बलिं क्षिपेत् ॥

အိမ်အလယ်၌ ဘြဟ္မာ (Brahmā) နှင့် ဝိශ්ဝေဒေဝ (Viśvedevas) အတွက် ဘလိ (bali) တင်ထားရမည်၊ ထို့ပြင် ဓနွန္တရီ (Dhanvantari) ဟု သတ်မှတ်၍ အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ဘလိကို ပစ်ချ (ချထား) ရမည်။

Verse 18

प्राच्यां शक्राय याम्यायां यमाय बलिमाहरेत् । प्रतीच्यां वरुणायाथ सोमायोत्तरतो बलिम् ॥

အရှေ့ဘက်တွင် သက္ကရ (Śakra/Indra) အတွက် ဘလိကို တင်ရမည်၊ တောင်ဘက်တွင် ယမ (Yama) အတွက်။ အနောက်ဘက်တွင် ဝရုဏ (Varuṇa) အတွက်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဆိုမ (Soma) အတွက် ဘလိကို တင်ရမည်။

Verse 19

दद्याद्धात्रे विधात्रे बलिं द्वारे गृहस्य तु । अर्यम्णेऽथ बहिर्दद्याद् गृहेभ्यश्च समन्ततः ॥

အိမ်တံခါးဝတွင် ဓာတೃနှင့် ဝိဓာတೃတို့အတွက် ဘလိ (ပူဇော်အနုဓာတ်) ကိုထားရမည်။ ထို့နောက် အပြင်ဘက်တွင် အရျမန်အတွက်လည်းကောင်း၊ အိမ်ပတ်လည်အနှံ့လည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 20

नक्तञ्चरेभ्यो भूतेभ्यो बलिमाकाशतो हरेत् । पितॄणां निर्वपेच्चैव दक्षिणाभिमुखस्थितः ॥

ညအချိန်တွင် လှုပ်ရှားသွားလာသော သတ္တဝါများအတွက် အပေါ်မှ (လေထဲသို့ပစ်သကဲ့သို့) ဘလိကို ပစ်ချရမည်။ ထို့ပြင် တောင်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ ပိတೃများအတွက်လည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 21

गृहस्थस्तत्परो भूत्वा सुसमाहितमानसः । ततस्तोयमुपादाय तेष्वेवाचमनाय वै ॥

ထိုကိစ္စကို အာရုံစိုက်၍ စိတ်ကို စုစည်းထားသော အိမ်ရှင်သည် ထို့နောက် ရေကိုယူကာ ထိုနေရာတင်ပင် အာစမန (ācamana) ကို စည်းကမ်းအဖြစ် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 22

स्थानेषु निक्षिपेत् प्राज्ञस्तास्ता उद्दिश्य देवताः । एवं गृहबलिं कृत्वा गृहे गृहपतिः शुचिः ॥

ပညာရှိသည် အပိုင်းအစများကို သက်ဆိုင်ရာနေရာများတွင် ထား၍ ထိုထို နတ်ဘုရားတို့ကို အမည်တပ်သတ်မှတ်ရမည်။ ထို့သို့ အိမ်တွင်းဘလိ (gṛhabali) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် အိမ်ရှင်သည် အိမ်အတွင်း၌ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်နေ၏။

Verse 23

आप्यायनाय भूतानां कुर्यादुत्सर्गमादरात् । श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च वयोभ्यश्चावपेद्भुवि ॥

အသက်ရှိသတ္တဝါများ၏ အာဟာရအတွက် အပိုင်းအစများကို ခွဲထုတ်ထား၍ (utsarga) သေချာစွာ ဘလိကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ခွေးများအတွက်၊ ခွေးသားစားသူများ (အပြင်လူ) အတွက်၊ နှင့် ငှက်များအတွက်လည်း မြေပြင်ပေါ်တွင် အစာကို ထားရမည်။

Verse 24

वैश्वदेवं हि नामैतत् सायं प्रातरुदाहृतम् । आचम्य च ततः कुर्यात् प्राज्ञो द्वारावलोकनम् ॥

ဤသည်ကို ဗိုင်ရှဝဒေဝ (Vaiśvadeva) ဟု ခေါ်ကြပြီး ညနေခင်းနှင့် နံနက်ခင်းတို့တွင် ပြုလုပ်ရမည်ဟု ဆိုထားသည်။ ရေသောက်သန့်စင်ခြင်း (ācamana) ပြီးနောက် ပညာရှိသည် တံခါးဘက်သို့ ကြည့်၍ ဧည့်သည် ရောက်လာသလားကို စိစစ်ရမည်။

Verse 25

मुहूर्तस्याष्टमं भागमुदीक्ष्योऽप्यतिथिर्भवेत् । अतिथिं तत्र सम्प्राप्तमन्नाद्येनोदकेन च ॥

မုဟူရတ (muhūrta) ၏ အဋ္ဌမပိုင်းတစ်ပိုင်းအထိ စောင့်နေရင်တောင် ဧည့်သည် ရောက်လာနိုင်သည်။ ထိုနေရာသို့ ဧည့်သည်လာပါက အစားအစာနှင့် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများဖြင့်လည်းကောင်း ရေဖြင့်လည်းကောင်း ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံရမည်။

Verse 26

सम्पूजयेद्यथाशक्ति गन्धपुष्पादिभिस्तथा । न मित्रमतिथिं कुर्यान्नैकग्रामनिवासिनम् ॥

ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း ဧည့်သည်ကို အနံ့သာ၊ ပန်းနှင့် အလားတူအရာများဖြင့် ဂုဏ်ပြုရမည်။ မိတ်ဆွေကို ‘အတိသီ’ (atithi) ဟု မယူဆရ၊ တစ်ရွာတည်းနေသူကိုလည်း မယူဆရ။

Verse 27

अज्ञातकुलनामानं तत्कालसमुपस्थितम् । बुभुक्षुमागतं श्रान्तं याचमानमकिञ्चनम् ॥

‘အတိသီ’ (atithi) ဟူသည်မှာ မိသားစုနှင့် အမည် မသိရသူ၊ ထိုအချိန်တိတိတွင် ရောက်လာသူ ဖြစ်သည်။ ဗိုက်ဆာ၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ တောင်းရမ်းလာသူ၊ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းမရှိသူ ဖြစ်သည်။

Verse 28

ब्राह्मणं प्राहुरतिथिं स पूज्यः शक्तितो बुधैः । न पृच्छेद् गोत्रचरणं स्वाध्यायञ्चापि पण्डितः ॥

ဗြာဟ္မဏ (brāhmaṇa) ကို ‘အတိသီ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ပညာရှိတို့သည် ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း သူ့ကို ဂုဏ်ပြုရမည်။ ပညာတတ်သူသည် သူ၏ ဂိုတြ (gotra)၊ ဝေဒသင်္ခန်း/ချာရဏ (caraṇa) သို့မဟုတ် စွာဓျာယ (svādhyāya) အကြောင်းကို မမေးသင့်။

Verse 29

शोभनाशोभनाकाराṃ तं मन्येत प्रजापतिम् । अनित्यं हि स्थितो यस्मात् तस्मादतिथिरुच्यते ॥

ဧည့်သည်ကို ရုပ်ရည်နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်စေ မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်စေ ပရဇာပတိကိုယ်တိုင်ဟု သဘောထားရမည်။ သူ၏နေထိုင်မှုသည် မတည်မြဲသဖြင့် အချိန်သတ်မှတ်မရှိသောသူဟူ၍ «အတိသိ» ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 30

तस्मिंस्तृप्ते नृयज्ञोत्थादृणान्मुच्येद् गृहाश्रमी । तस्माददत्त्वा यो भुङ्क्ते स्वयं किल्विषभुङ्नरः ॥

ဧည့်သည် စိတ်ကျေနပ်သွားသောအခါ အိမ်ရှင်သည် «နြိယဇ္ဉ» (nṛyajña) ဟူသော လူတို့အား ဝန်ဆောင်မှုမှ ဖြစ်သော အကြွေးများမှ လွတ်မြောက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဧည့်သည်/အခြားသူတို့အား မပေးမီ ကိုယ်တိုင်သာ စားသောက်သူသည် အပြစ်ကို စားသောက်ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 31

स पापं केवलं भुङ्क्ते पुरीषञ्चान्यजन्मनि । अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात् प्रतिनिवर्तते ॥

မျှော်လင့်ချက်ပျက်သွားသော ဧည့်သည်တစ်ဦးက သူ၏အိမ်မှ ပြန်လှည့်သွားလျှင် ထိုသူသည် အပြစ်ကိုသာ စားသောက်ရပြီး အခြားဘဝတွင် အညစ်အကြေးတောင် စားရတတ်သည်။

Verse 32

स दत्त्वा दुष्कृतं तस्मै पुण्यमादाय गच्छति । अप्यम्बुशाकदानेन यद्वाप्यश्नाति स स्वयम् ॥

ဧည့်သည်သည် ထိုအိမ်ရှင်ထံသို့ မိမိ၏အကုသိုလ်ကို ပေးအပ်၍ အိမ်ရှင်၏ကုသိုလ်ကို ယူဆောင်ကာ ထွက်ခွာသွားသည်—အိမ်ရှင်က ရေ နှင့် အစိမ်းရွက်သာ ပေးသည်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ဧည့်သည်က ကိုယ်တိုင် စားသောက်သွားသည်ဖြစ်စေ။

Verse 33

पूजयेत् तु नरः शक्त्या तेनैवातिथिमादरात् । कुर्याच्चाहरहः श्राद्धमन्नाद्येनोदकेन च ॥

လူတစ်ဦးသည် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ထိုဧည့်သည်ကို လေးစားစွာ ဧည့်ခံရမည်။ ထို့ပြင် နေ့စဉ် အစားအစာတို့နှင့်တကွ ရေဖြင့်လည်း «ရှရဒ္ဓ» (śrāddha) ကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 34

पितॄन् उद्दिश्य विप्रांश्च भोजयेद्विप्रमेव वा । अन्नस्याग्रं तदुद्धृत्य ब्राह्मणायोपपादयेत् ॥

ပိတೃများ (Pitṛs) ကို ရည်စူး၍ ဗြာဟ္မဏများကို—သို့မဟုတ် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးတည်းကိုပင်—အစာကျွေးရမည်။ အစာ၏ ပထမပိုင်းကို အရင်ခွဲထုတ်ပြီး ထိုပိုင်းကို ဗြာဟ္မဏထံ ပူဇော်ပေးရမည်။

Verse 35

भिक्षाञ्च याचतां दद्यāt परिव्राड्ब्रह्मचारिणाम् । ग्रासप्रमाणा भिक्षा स्यादग्रं ग्रासचतुष्टयम् ॥

တောင်းခံလာသူများ—လှည့်လည်သွားလာသော သမဏ/ဘိက္ခုဆန်ဆန် တပသီများနှင့် ဗြဟ္မစာရင် (brahmacārin) များ—ထံသို့ ဒါနပေးရမည်။ ဒါနကို “အလုတ်” အဖြစ် တိုင်းတာရပြီး “ပထမပိုင်း” သည် အလုတ်လေးလုတ်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 36

अग्रं चतुर्गुणं प्राहुर्हन्तकारं द्विजोत्तमाः । भोजनं हन्तकारं वा अग्रं भिक्षामथापि वा ॥

ဒွိဇအထက်မြတ်တို့က “ပထမပိုင်း” (agra) သည် လေးမျိုးဖြစ်ပြီး ၎င်းကို “ဟန္တကာရ” (hantakāra) ဟု ကြေညာကြသည်။ သို့မဟုတ် အစာစားပွဲတစ်ခုလုံးကိုပင် “ဟန္တကာရ” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ထိုအမည်ကို ပထမပိုင်း သို့မဟုတ် ဒါနအပေါ်တွင်ပါ သုံးကြသည်။

Verse 37

अदत्त्वा तु न भोक्तव्यं यथाविभवमात्मनः । पूजयित्वातिथीन्निष्टान् ज्ञातीन् बन्धूंस्तथार्थिनः ॥

မိမိအင်အားအလျောက် အရင်ပေးကမ်းခြင်းမရှိဘဲ မစားသင့်။ ရောက်လာသော ဧည့်သည်များကိုလည်းကောင်း၊ ဆွေမျိုးသားချင်းနှင့် နီးစပ်သူများကိုလည်းကောင်း၊ အကူအညီတောင်းလာသူများကိုလည်းကောင်း ဂုဏ်ပြုပြီးနောက်မှသာ (မိမိ) စားရမည်။

Verse 38

विकलान् बालवृद्धांश्च भोजयेच्चातुरांस्तथा । वाञ्छते क्षुत्परीतात्मा यच्चान्योऽन्नमकिञ्चनः ॥

မသန်စွမ်းသူများ၊ ကလေးများနှင့် အိုမင်းသူများကိုလည်းကောင်း၊ ထို့အတူ နာမကျန်းသူများကိုလည်းကောင်း အစာကျွေးရမည်။ ထို့ပြင် ဆာလောင်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်၍ အစာကို လိုလားသူ မည်သည့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူမဆိုကိုလည်း (ကျွေးရမည်)။

Verse 39

कुटुम्बिना भोजनीयः समर्थे विभवे सति । श्रीमन्तं ज्ञातिमासाद्य यो ज्ञातिरवसीदति ॥

စွမ်းနိုင်မှုနှင့် လုံလောက်သောအရင်းအမြစ်ရှိလျှင် အိမ်ထောင်ရှင်သည် အစာအဟာရကို ပေးကမ်းသင့်သည်။ ချမ်းသာသောဆွေမျိုးထံ ချဉ်းကပ်လာသော ဆွေမျိုးတစ်ဦးက လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် ချို့တဲ့မှုကြောင့် ဆင်းရဲနေရလျှင် ထိုသည်မှာ အပြစ်တင်ထိုက်သော အမှုဖြစ်သည်။

Verse 40

सीदता यद् कृतं तेन तत् पापं स समश्नुते । सायं चैव विधिः कार्यः सूर्यॊढं तत्र चातिथिम् ॥

ဒုက္ခရောက်နေသူတစ်ဦးအပေါ် ပြုလုပ်သည့် မတရားမှုမည်သည့်အရာမဆို—လျစ်လျူရှုသူသည် ထိုအပြစ်ကို မျှဝေခံစားရသည်။ ထို့ပြင် ညနေခင်းတွင် သင့်လျော်သော ရိတိကို ဆောင်ရွက်ရမည်၊ နေဝင်ချိန်ရောက်လာသော ဧည့်သည်ကိုလည်း စောင့်ရှောက်ရမည်။

Verse 41

पूजयीत यथाशक्ति शयनासनभोजनैः । एवमुद्धवहतस्तात गार्हस्थ्यं भारमाहितम् ॥

သူသည် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဧည့်သည်ကို အိပ်ရာ၊ ထိုင်ခုံနှင့် အစာအဟာရဖြင့် ဂုဏ်ပြုသင့်သည်။ ထို့ကြောင့် ချစ်သောသားရေ၊ ထိုတာဝန်ကို မှန်ကန်စွာ ထမ်းဆောင်သူအတွက် အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝသည် မိမိအပေါ် တင်ထားသော တာဝန်ဖြစ်သည်။

Verse 42

स्कन्धे विधाता देवाश्च पितरश्च महर्षयः । श्रेयोऽभिवर्षिणः सर्वे तथैवातिथिबान्धवाः ॥

သူ၏ပခုံးပေါ်တွင် ဖန်ဆင်းရှင်၊ နတ်တို့၊ ဘိုးဘွားတို့နှင့် မဟာရိရှီတို့၏ တာဝန်တို့ တင်ထားသည်—အမှန်ပင် ထိုသူတို့အားလုံးက သူ့အပေါ် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ပေးကြသည်။ ထိုနည်းတူ ဧည့်သည်နှင့် ဆွေမျိုးတို့လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 43

पशुपक्षिगणास्तृप्ता ये चान्ये सूक्ष्मकीटकाः । गाथाश्चात्र महाभाग स्वयमत्रिरगायत ॥

တိရစ္ဆာန်အုပ်စုများနှင့် ငှက်အုပ်စုများလည်း ကျေနပ်ကြပြီး အခြားသေးငယ်သော ပိုးမွှားတို့လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဤနေရာ၌၊ အရှင်မြတ်သောသူရေ၊ အတြီကိုယ်တိုင်က ဤအကြောင်းအရာအပေါ် ဂါထာများကို သီဆိုခဲ့သည်။

Verse 44

ता शृणुष्व महाभाग गृस्थाश्रमसंस्थिताः । देवान् पितॄंश्चातिथींश्च तद्वत् सम्पूज्य बान्धवान् ॥

အို မင်္ဂလာရှိသောသူ၊ ထိုဝါကျများကို နားထောင်လော့—အိမ်ထောင်ရှင်အာရှ్రమ၌ တည်နေသူတို့အတွက် ဖြစ်သည်။ နတ်များ၊ ဘိုးဘွားပူဇော်သူများနှင့် ဧည့်သည်တို့ကို သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုပြီးနောက် မိမိ၏ ဆွေမျိုးများကိုလည်း ထိုနည်းတူ ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 45

जामयश्च गुरुं चैव गृहस्थो विभवे सति । श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च वयोभ्यश्चावपेद् भुवि ॥

အရင်းအမြစ်ရှိသော် အိမ်ထောင်ရှင်သည် မိမိအပေါ် မူတည်နေသူများနှင့် ဆရာကိုလည်း ထောက်ပံ့ဂုဏ်ပြုရမည်။ ထို့ပြင် ခွေးများ၊ ခွေးချက်သူ/အပြင်ပန်းလူတန်းစားများနှင့် အသက်ကြီးသူများအတွက် မြေပြင်ပေါ်တွင် ပူဇော်အစာကို ထားရမည်။

Verse 46

वैश्वदेवं हि नामैतत् कुर्यात् सायं तथा दिने । मांसमन्नं तथा शाकं गृहे यच्चोपसाधितम् । न च तत् स्वयमश्नीयाद् विधिवद्यन्न निर्वपेत् ॥

ဤအရာကို အမှန်တကယ် «ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ» ဟု ခေါ်သည်။ ညနေခင်းတွင်လည်း နေ့ခင်းတွင်လည်း ပြုလုပ်ရမည်။ အိမ်တွင် ပြင်ဆင်ထားသမျှ—အသား၊ ချက်ပြုတ်အစာ၊ သို့မဟုတ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်—ကို သင့်တော်သော စည်းကမ်းအတိုင်း အပိုင်းအခြား ခွဲဝေ/သတ်မှတ်ပြီးမှသာ မိမိစားသုံးရမည်။