Adhyaya 7

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये अनुषङ्गापादे कल्पमन्वन्तराख्यानवर्णनं नाम षष्ठो ऽध्यायः सूत उवाच तुल्यं युगसहस्रं वै नैशं कालमुपास्य सः / शर्वर्यंते प्रकुरुते ब्रह्मा तूत्सर्गकारणात्

ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ (ဝါယုမိန့်ကြား) ပူရဗ္ဘာဂတွင် “ကလ္ပနှင့် မနွန္တရ အကြောင်းဖော်ပြခြင်း” ဟူသော ဆဋ္ဌမ အခန်း။ စူတက ပြောသည်—ယုဂတစ်ထောင်နှင့် တူသော ညကာလကို ဖြတ်သန်းပြီး၊ ညအဆုံးတွင် ဗြဟ္မာသည် စೃષ્ટိကို လွှတ်ထုတ်ရာ အကြောင်းကြောင့် လှုပ်ရှားစတင်သည်။

Verse 2

ब्रह्मा तु सलिले तस्मिन् वायुर्भूत्वा तदाचरत् / अन्धकारार्णवे तस्मिन्नष्टे स्थावरजंगमे

ထိုရေထဲတွင် ဗြဟ္မာသည် လေ၏ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်၍ လှုပ်ရှားနေ하였다။ အမှောင်ပင်လယ်ကြီးထဲတွင် တည်ငြိမ်သတ္တဝါနှင့် လှုပ်ရှားသတ္တဝါ အားလုံး ပျက်စီးသွားပြီးနောက်။

Verse 3

जलेन समनुप्लाव्य सर्वतः पृथिवीतले / प्रविभागेन भूतेषु सत्यमात्रे स्थितेषु वा

ရေသည် မြေပြင်ကို အရပ်ရပ်မှ လွှမ်းမိုး၍ မြုပ်နှံခဲ့သည်။ သတ္တဝါတို့သည် အမျိုးအစားခွဲခြားရှိသော်လည်း သစ္စာတရားတစ်ခုတည်း၌သာ တည်နေခဲ့သည်။

Verse 4

निशयामिव खद्योतः प्रावृट् काले ततस्तदा / तदा कामेन तरसामन्यामानःस्वयं धिया

မိုးရာသီညတွင် မီးပိုးကဲ့သို့ တောက်ပသကဲ့သို့၊ ထိုအခါ သူသည် ဆန္ဒ၏အရှိန်ကြောင့် ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် အခြားနေရာကို ရှာဖွေလေ၏။

Verse 5

सोप्युपायं प्रतिष्ठायां मार्गमाणस्तदा भुवम् / ततस्तु सलिले तस्मिन् ज्ञात्वा त्वन्तर्गतो महीम्

သူသည်လည်း နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို အားထား၍ ထိုအခါ မြေကြီးကို ရှာဖွေ하였다; ထို့နောက် ထိုရေထဲတွင် မြေကြီးက အတွင်းသို့ ဝင်လျှံနေသည်ကို သိပြီး ရေထဲသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 6

अन्धमन्यतमं बुद्धा भूमेरुद्धरणक्षमः / चकार तं तु देवो ऽथ पूर्वकल्पादिषु स्मृतः

အလွန်မှောင်မိုက်သော နေရာဟု သိမြင်ပြီး၊ မြေကြီးကို ထုတ်မြှောက်နိုင်သော ယခင်ကလ္ပများတွင် မှတ်မိကြသော ဒေဝသည် ထိုအမှုကို ပြုလုပ်하였다။

Verse 7

सत्यं रूपं वराहस्य कृत्वाभो ऽनुप्रविश्य च / अद्भिः संछादितामिच्छन् पृथिवीं स प्रजापतिः

ထို ပရဇာပတိသည် ဝရာဟ၏ အမှန်တကယ်ရုပ်ကို ခံယူ၍ ရေထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ရေဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော မြေကြီးကို ရှာဖွေလို하였다။

Verse 8

उद्धृत्योर्वीमथ न्यस्ता सापत्यांतामतिन्यसत् / सामुद्राश्च समुद्रेषु नादेयाश्च नदीषु च

မြေကြီးကို ထုတ်မြှောက်ပြီးနောက် သူသည် မူလနေရာ၌ ပြန်လည်တည်ထားကာ နယ်နိမိတ်များနှင့်အတူ ခိုင်မြဲစေ하였다; ပင်လယ်ရေကို ပင်လယ်များတွင်၊ မြစ်ရေကို မြစ်များတွင် သတ်မှတ်ထား하였다။

Verse 9

पृथक्तास्तु समीकृत्य पृथिव्यां सो ऽचिनोद्गिरीन् / प्राक्सर्गे दह्यमाने तु पुरा संवर्त काग्निना

အပိုင်းပိုင်းကွဲနေသမျှကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပြန်လည်ညီညွတ်စေ၍ မြေပြင်ပေါ်တွင် တောင်တန်းများကို စုစည်းတည်ဆောက်တော်မူ၏။ ရှေးဦးစೃષ્ટိမတိုင်မီက စံဝရတမီးက လောင်ကျွမ်းနေစဉ်တွင်ပင်။

Verse 10

तेनाग्निना विलीनास्ते पर्वता भुवि सर्वशः / शैल्यादेकार्णवे तस्मिन्वायुना ये तु संहिताः

ထိုမီးကြောင့် မြေပြင်တစ်လျှောက်ရှိ တောင်များအားလုံး ပျော်လဲသွား၏။ ထိုတစ်ခုတည်းသော မဟာသမုဒ္ဒရာတွင် လေက စုစည်းထားသော ကျောက်တောင်အစုများ ရှိ၏။

Verse 11

निषिक्ता यत्र यत्रासंस्तत्रतत्राचलो ऽभवत् / स्कन्धाचलत्वादचलाः पर्वभिः पर्वताः स्मृताः

ဘယ်နေရာဘယ်နေရာတွင် ထည့်သွင်းချထားသနည်း၊ ထိုနေရာထိုနေရာတွင် မလှုပ်မရှားသော အချလ (တောင်) ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ စကန္ဓကဲ့သို့ တည်ငြိမ်သဖြင့် ‘အချလ’ ဟုခေါ်ပြီး၊ အဆစ်အပိုင်း (parva) များရှိသဖြင့် ‘ပရဝတ’ ဟုလည်း မှတ်သားကြသည်။

Verse 12

गिरयो हि निगीर्णत्वादयनात्तु शिलोच्चयाः / तत स्तावासमुद्धृत्य क्षितिमंतर्जलात्प्रभुः

မျိုချခံရသဖြင့် ‘ဂိရိ’ ဟုခေါ်ကြပြီး၊ ကျောက်တုံးများ၏ မြင့်မားသော စုပုံမှုဖြစ်သဖြင့် ‘ရှီလိုစ္စယ’ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် प्रभုသည် ထိုအရာတို့ကို မြှောက်တင်၍ အတွင်းရေမှ မြေကြီးကို ဆယ်ယူထုတ်ယူတော်မူ၏။

Verse 13

सप्तसप्त तु वर्षाणि तस्या द्वीपेषु सप्तसु / विषमाणि समीकृत्य शिलाभिरभितो गिरीन्

သူမ၏ ဒွီပ ၇ ခုတွင် ၇×၇ နှစ်တိုင်တိုင်၊ မညီမညာသော နေရာများကို ညီညာစေပြီး တောင်များကို ပတ်လည်ကျောက်တုံးများဖြင့် ခိုင်ခံ့စေတော်မူ၏။

Verse 14

द्वीपेषु तेषु वर्षाणि चत्वारिंशत्तथैव तु / तावंतः पर्वताश्चैव वर्षांते समवस्थिताः

ထိုကျွန်းများတွင် ဝရ္ဿ (ဒေသ) လေးဆယ်စီ ရှိ၍၊ ဝရ္ဿတစ်ခုချင်းစီ၏ အဆုံးတွင် တူညီသော တောင်များ တည်ရှိသည်။

Verse 15

स्वर्गादौ कांतिविष्टास्ते स्वभावेनैव नान्यथा / सप्तद्वीपा समुद्राश्च अन्योन्यस्यानुमंडलम्

ထိုအရာများသည် စွဝဂ္ဂစသော လောကများတွင် မိမိသဘာဝအတိုင်းပင် တောက်ပ၍ အခြားမဟုတ်; ကျွန်းခုနစ်ခုနှင့် သမုဒ္ဒရာများသည် အချင်းချင်း ဝိုင်းပတ်ဖုံးလွှမ်းနေသည်။

Verse 16

सन्निविष्टाः स्वभावेन समावृत्य परस्परम् / भूराद्याश्चतुरो लोकाश्चंद्रादित्यौ ग्रहैः सह

အရာအားလုံးသည် မိမိသဘာဝအတိုင်း စီတန်းတည်ရှိ၍ အချင်းချင်း ဖုံးလွှမ်းနေသည်; ထို့ပြင် ဘူရ်စသော လောကလေးပါး၊ လ၊ နေ နှင့် ဂြိုဟ်များပါ (ရှိသည်)။

Verse 17

पूर्ववन्निर्ममे ब्रह्मा स्थावराणीह सर्वशः / कल्पस्य चास्य ब्रह्मा चासृजद्यः स्थानिनः सुरान्

အရင်ကဲ့သို့ပင် ဘြဟ္မာသည် ဤနေရာ၌ အလုံးစုံသော စ္ထာဝရ (မလှုပ်ရှားသော) သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်; ထို့ပြင် ဤကల్ప၌ မိမိမိမိ နေရာ၌ တည်သော ဒေဝတားများကိုလည်း ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 18

आपोग्निं पृथिवीं वायुमंतरिक्षं दिवं तथा / स्वर्गं दिशः समुद्रांश्च नदीः सर्वांस्तु पर्वतान्

ဘြဟ္မာသည် ရေ၊ မီး၊ မြေ၊ လေ၊ အန္တရိက္ခနှင့် ကောင်းကင်လောက; စွဝဂ္ဂ၊ အရပ်ဒిశများ၊ သမုဒ္ဒရာများ၊ မြစ်အားလုံးနှင့် တောင်များကို (ဖန်ဆင်းခဲ့သည်)။

Verse 19

ओषधीनामात्मनश्च आत्मनो वृक्षवीरुधाम् / लवकाष्ठाः कलाश्चैव मुहुर्त्तान्संधिरात्र्यहान्

ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ၏ သဘောတရား၊ မိမိ၏ အာတ်မန်နှင့် သစ်ပင်‑နွယ်ပင်တို့၏ အာတ်မန်; ထို့ပြင် လဝ‑ကာဋ္ဌ၊ ကလာ၊ မုဟူရ္တ၊ ဆန်ဓိ၊ ညနှင့် နေ့တို့ကိုလည်း သတ်မှတ်တော်မူ하였다။

Verse 20

अर्द्धमासांश्च मासांश्च अयनाब्दान् युगानि च / स्थानाभिमानिनश्चैव स्थानानिच पृथक्पृथक्

လဝက်၊ လ၊ အယန၊ နှစ်နှင့် ယုဂတို့ကို သတ်မှတ်တော်မူပြီး၊ နေရာတစ်ခုချင်းစီ၏ အဓိဋ္ဌာတ (sthānābhimānin) နှင့် နေရာများကိုလည်း သီးခြားသီးခြား ခွဲ၍ ချမှတ်တော်မူ하였다။

Verse 21

स्थानात्मनस्तु सृष्ट्वा च युगावस्था विनिर्ममे / कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं चैव तथा युगम्

နေရာ၏ သဘောတရား (sthana) ကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက်၊ ယုဂအဆင့်များကို တည်ဆောက်တော်မူ하였다—ကృత၊ တ్రేతာ၊ ဒ్వာပရ နှင့် တိષ္ယ (ကလိ) ယုဂ။

Verse 22

कल्पस्यादौ कृतयुगे प्रथमं सो ऽसृजत्प्रजाः / प्रागुक्ताश्च मया तुभ्यं पूर्व्वे कल्पे प्रजास्तु ताः

ကလ္ပ၏အစ၊ ကృతယုဂတွင်၊ သူသည် ပထမဦးစွာ ပရဇာများကို ဖန်ဆင်းတော်မူ하였다။ ထိုပရဇာများသည်ပင် ယခင်ကလ္ပတွင် ငါက သင်အား ပြောခဲ့သော ပရဇာများဖြစ်သည်။

Verse 23

तस्मिन्संवर्त माने तु कल्पे दग्धास्तदग्निना / अप्राप्तायास्तपोलोकं पृथिव्यां याः समासत

ပျက်ကွက်သို့ ဦးတည်နေသော ထိုကလ္ပတွင်၊ တပိုလိုကကို မရောက်သေးဘဲ မြေပြင်ပေါ်တွင်သာ နေထိုင်သူတို့သည် ထိုမီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းသွားကြသည်။

Verse 24

आवर्तन्ते पुनः सर्गे वीक्षार्थं ता भवन्ति हि / वीक्ष्यार्थं ताः स्थितास्तत्र पुनः सर्गस्य कारणात्

သူတို့သည် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်း၌ ထပ်မံလှည့်ပြန်လာကြသည်။ အမှန်တကယ် မြင်တွေ့ခြင်းအတွက်ပင် ဖြစ်လာကြသည်။ ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အကြောင်းကြောင့် ထိုနေရာ၌ ကြည့်ရှုရန် တည်နေကြသည်။

Verse 25

ततस्ताः सृज्यमानास्तु सन्तानार्थं भवन्ति हि / धर्म्मार्थ काममोक्षाणामिह ताः साधिताः स्मृताः

ထို့နောက် ဖန်ဆင်းခံရသောအခါ သူတို့သည် မျိုးဆက်ဆက်တည်တံ့ရေးအတွက် ဖြစ်လာကြသည်။ ဤလောက၌ သူတို့ကို ဓမ္မ၊ အර්ထ၊ ကာမ၊ မောက္ခကို ပြည့်စုံစေသော အထောက်အကူဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 26

देवाश्च पितरश्चैव क्रमशो मानवास्तथा / ततस्ते तपसा युक्ताः स्थानान्यापूरयन्पुरा

ဒေဝများ၊ ပိတೃများနှင့် အစဉ်လိုက် လူသားများလည်း ဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် သူတို့သည် တပဿာနှင့် ယှဉ်တွဲကာ ရှေးကာလ၌ မိမိတို့၏ နေရာများကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့ကြသည်။

Verse 27

ब्राह्मणो मनवस्ते वै सिद्धात्मानो भवन्ति हि / आसंगद्वेषयुक्तेन कर्मणा ते दिवं गताः

ထို မနုများသည် ဗြာဟ္မဏသဘောတရားဖြစ်၍ စိဒ္ဓာတ္မာ ဖြစ်လာကြသည်။ အလွန်တွယ်တာမှုနှင့် မုန်းတီးမှုပါဝင်သော ကမ္မကြောင့် သူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 28

आवर्तमानास्ते देहे संभवन्ति युगे युगे / स्वकर्म्मफलशेषेण ख्याताश्चैव तदात्मकाः

သူတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ ယုဂတိုင်း ယုဂတိုင်း၌ မွေးဖွားလာကြသည်။ မိမိကမ္မဖလ၏ ကျန်ရစ်မှုကြောင့် သူတို့သည် ထင်ရှားလာပြီး ထိုသဘောတရားနှင့်တူသောသူများ ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 29

संभवन्ति जने लोकाः कल्पागमनिबन्धनाः / अप्सु यः कारणं तेषां बोधयन्कर्म्मणा तु सः

ကလ္ပာလာရောက်မှု၏ချည်နှောင်မှုအရ လောကများသည် လူတို့အတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ရေထဲ၌ ထိုလောကတို့၏အကြောင်းရင်းဖြစ်သူသည် ကမ္မဖြင့် သိမြင်စေသည်။

Verse 30

कर्म्मभिस्तैस्तु जायन्ते जनलोकाच्छुभाशुभैः / गृह्णन्ति ते शरीराणि नानारूपाणि योनिषु

ကောင်းကမ္မ၊ မကောင်းကမ္မတို့ကြောင့် သူတို့သည် ဇနလောကမှ မွေးဖွားလာကြသည်။ ယိုးနီအမျိုးမျိုးတွင် ပုံသဏ္ဌာန်စုံသော ကိုယ်ခန္ဓာများကို ခံယူကြသည်။

Verse 31

देवाद्याः स्थावरांतास्तु आपद्यन्ते परस्परम् / तेषां मेध्यानि कर्म्माणि प्रायशः प्रतिपेदिरे

ဒေဝတို့မှ စတင်၍ မလှုပ်ရှားသော သတ္တဝါအထိ သူတို့သည် အပြန်အလှန် အခြေအနေများသို့ ကျရောက်ကြသည်။ အများအားဖြင့် မိမိနှင့်သင့်တော်သော သန့်ရှင်းကမ္မကို ရရှိကြသည်။

Verse 32

तस्माद्यन्नांमरूपाणि तान्येव प्रतिपेदिरे / पुनः पुनस्ते कल्पेषु जायन्ते नामरूपेणः

ထို့ကြောင့် သူတို့သည် အတူတူသော အမည်နှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြန်လည်ရရှိကြသည်။ ကလ္ပတိုင်းတွင် ထိုအမည်ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားကြသည်။

Verse 33

ततः सर्गो ह्युपसृष्टिं सिसृक्षोर्ब्रह्मणस्तु वै / ताः प्रजा ध्यायतस्तस्य सत्याभिध्यायिनस्तदा

ထို့နောက် ဖန်ဆင်းလိုသော ဗြဟ္မာ၏ အုပ်ပသೃಷ್ಟိမှ စရ္ဂ (ဖန်ဆင်းခြင်း) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုအခါ သူ၏ ဓ్యာနဖြင့်ပင် ပရဇာတို့သည် သစ္စာသင်္ကల్పရှိသူများ ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 34

मिथुनानां सहस्रं तु मुखात्समभवत्किल / जनास्ते ह्युपपद्यन्ते सत्त्वोद्रिक्ताः सुतेजसः

ပါးစပ်မှ စုံတွဲတစ်ထောင် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထိုသူတို့သည် သတ္တဝဂုဏ် ထင်ရှား၍ တေဇဿ အလင်းတောက်ပစွာ ပေါ်ထွန်းကြ၏။

Verse 35

चक्षुषो ऽन्यत्सहस्रं तु मिथुनानां ससर्ज्ज ह / ते सर्वे रजसोद्रिक्ताः शुष्मिणश्चाप्यमर्षिणः

မျက်စိမှလည်း စုံတွဲတစ်ထောင် ထပ်မံဖန်ဆင်း၏။ ထိုသူတို့အားလုံး ရဇဂုဏ် ထင်ရှား၍ အားမာန်ပြည့်ဝကာ ဒေါသလွယ်ကြ၏။

Verse 36

सहस्रमन्यदसृजद् बाहूनामसतां पुनः / रजस्तमोभ्यासुद्धिक्ता गृहशीलास्ततः स्मृताः

ထို့နောက် လက်မောင်းများမှ စုံတွဲတစ်ထောင် ထပ်မံဖန်ဆင်း၏။ သူတို့သည် ရဇနှင့် တမ ဂုဏ် ရောနှော၍ အိမ်ထောင်ရေးသဘောရှိသူများဟု မှတ်ယူကြ၏။

Verse 37

आयुषोंऽते प्रसूयंते मिथुनान्येव वासकृत् / कूटकाकूटकाश्चैव उत्पद्यंते मुमूर्षुणाम्

အသက်တာအဆုံး၌ ဝာသကృత်မှ စုံတွဲများသာ မွေးဖွားလာသည်။ သေခါနီးသူတို့အတွက် ကူဋကနှင့် အကူဋကလည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 38

कुतः कुलमथोत्पाद्य ताः शरीराणि तत्यजुः / ततः प्रभृति कल्पे ऽस्मिन्मैथुनानां च संभवः

ထို့နောက် သူတို့သည် မျိုးရိုးကူလကို ထူထောင်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ကြ၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဤကల్ప၌ စုံတွဲများ၏ ဖြစ်ပေါ်မှု ဆက်လက်ရှိလာသည်။

Verse 39

ध्यानेन मनसा तासां प्रजानां जायते कृते / शब्दादिविषयः शुद्धः प्रत्येकं पञ्चलक्षणम्

ကృతယုဂ၌ သမာဓိဖြင့် တည်ငြိမ်သော စိတ်မှ ထိုသတ္တဝါများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အသံစသည့် အာရုံများ သန့်ရှင်း၍ တစ်ဦးချင်းစီ၌ လက္ခဏာငါးပါး ရှိသည်။

Verse 40

इत्येवं मानसैर्भावैः प्रेष्ठं तिष्ठंति चाप्रजाः / तथान्वयास्तु संभूता यैरिदं पूरितं जगत्

ဤသို့ စိတ်၏အခြေအနေများကြောင့် သူတို့သည် ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တည်မြဲနေကြသည်။ ထို့မှပင် မျိုးဆက်အစဉ်အဆက် ပေါ်ပေါက်၍ ဤလောကကို ပြည့်စုံစေ하였다။

Verse 41

सरित्सरःसमुद्रांश्च सेवंते पर्वतानपि / तदा ता ह्यल्पसंतोषायुद्धे तस्मिंश्चरंति वै

သူတို့သည် မြစ်များ၊ ရေကန်များ၊ သမုဒ္ဒရာများကို အားကိုး၍ တောင်တန်းများကိုလည်း မှီခိုကြသည်။ ထိုအခါ အနည်းငယ်သော ကျေနပ်မှုအတွက် ထိုပဋိပက္ခအတွင်း လှည့်လည်ကြသည်။

Verse 42

पृथ्वी रसवती नाम आहारं व्याहरंति च / ताः प्रजाः कामचारिण्यो मानसीं सिद्धिमिच्छतः

‘ရသဝတီ’ ဟု အမည်ရသော မြေပြင်၌ သူတို့သည် အစာကို စကားဖြင့်သာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထိုသတ္တဝါများသည် ဆန္ဒအတိုင်း သွားလာနိုင်ပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စိဒ္ဓိကို လိုလားကြသည်။

Verse 43

तुल्यमायुः सुखं रूपं तासामासीत्कृते युगे / धर्माधर्मौं तदा न स्तः कल्पादौ प्रथमे युगे

ကృతယုဂ၌ သူတို့၏ အသက်တာ၊ ချမ်းသာမှုနှင့် ရုပ်ရည်တို့ တူညီခဲ့သည်။ ကလ္ပအစ၏ ပထမယုဂ၌ ထိုအခါ ဓမ္မလည်း မရှိ၊ အဓမ္မလည်း မရှိ။

Verse 44

स्वेनस्वेनाधि कारेण जज्ञिरे तु युगेयुगे / चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां दिव्यसंख्यया

မိမိမိမိ အခွင့်အာဏာအလိုက် ယုဂတိုင်း ယုဂတိုင်းတွင် ပရဇာတို့ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။ ဒေဝဂဏနာအရ နှစ်ပေါင်း လေးထောင်ဟု ဆိုသည်။

Verse 45

आदौ कृतयुगं प्राहुः संध्यांशौ च चतुःशतौ / ततः सहस्रशस्तास्तु प्रजासु प्रथितास्विह

အစတွင် ကృతယုဂဟု ခေါ်ကြပြီး၊ စန္ဓျာနှင့် စန္ဓျာအంశတို့သည် တစ်ခုစီ လေးရာဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ဤအကြောင်းသည် ပရဇာတို့အတွင်း အထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် ပျံ့နှံ့ကျော်ကြားလာသည်။

Verse 46

न तासां प्रतिघातो ऽस्ति न द्वंद्वं नापि च क्रमः / पर्वतोदधिवासिन्यो ह्यनिकेताश्रयास्तु ताः

သူတို့တွင် တားဆီးမှုမရှိ၊ ဒွန္ဒွမရှိ၊ အဆင့်အစဉ်ကန့်သတ်မှုလည်း မရှိ။ တောင်တန်းနှင့် သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေတို့တွင် နေထိုင်ကာ အိမ်မရှိသည့် အားကိုးရာကိုသာ ယူကြသည်။

Verse 47

विशोकाः सत्त्वबहुला एकांतसुखिनः प्रजाः / ताश्शश्वत् कामचरिण्यो नित्यं मुदितमानसाः

ပရဇာတို့သည် ဝမ်းနည်းမှုကင်း၍ စတ္တဝဂုဏ်ပြည့်ဝကာ တိတ်ဆိတ်သော သာယာမှု၌ နေထိုင်ကြသည်။ အမြဲတမ်း ဆန္ဒအတိုင်း လှည့်လည်ပြီး နေ့စဉ် စိတ်ပျော်ရွှင်နေကြသည်။

Verse 48

पशवः पक्षिणश्चैव न तदासन्सरीसृपाः / नोद्विजा नोत्कटाश्चैव धर्मस्य प्रक्रिया तु सा

အဲဒီအခါ တိရစ္ဆာန်များနှင့် ငှက်များရှိသော်လည်း ရင့်သွားသတ္တဝါများ မရှိခဲ့။ ကြောက်မက်ဖွယ်လည်း မရှိ၊ ရက်စက်မှုလည်း မရှိ; ထိုကာလ၏ ဓမ္မအကျင့်ပုံစံသည် ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 49

समूल फलपुष्पाणि वर्त्तनाय त्वशेषतः / सर्वैकान्तसुखः कालो नात्यर्थं ह्युष्णशीतलः

အမြစ်ပါသော အသီးနှင့် ပန်းများအားလုံး မပြတ်မတောက် ပေါက်ဖွားနေသည်။ ထိုနေရာ၏ ကာလသည် အပြည့်အဝ သုခဖြစ်၍ အလွန်ပူလည်းမဟုတ် အလွန်အေးလည်းမဟုတ်။

Verse 50

मनो ऽभिलषितः काम स्तासां सर्वत्र सर्वदा / उत्तिष्ठंति पृथिव्यां वै तेषां ध्यानै रसातलात्

သူတို့၏ စိတ်ကာမနာသည် နေရာတိုင်း အချိန်တိုင်း ပြည့်စုံသည်။ သူတို့၏ သမาธိအာနုභာဝကြောင့် ရသာတလမှပင် မြေပြင်ပေါ်သို့ အရာများ ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 51

बलवर्णकरी तेषां जरारोगप्रणाशिनी / असंस्कार्यैः शरीरैस्तु प्रजास्ताः स्थिरयौवनाः

၎င်းသည် သူတို့၏ အင်အားနှင့် အရောင်အလှကို တိုးပွားစေပြီး အိုမင်းခြင်းနှင့် ရောဂါကို ဖျက်ဆီးသည်။ အထူးသန့်စင်ပွဲမလိုဘဲ ကိုယ်ခန္ဓာများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပြည်သူတို့သည် တည်မြဲသော ယೌဝန်ကို ထိန်းထားကြသည်။

Verse 52

तासां विना तु संकल्पाज्जायंते सिथुनात्प्रजाः / समं जन्म च रूपं च प्रीयंते चैव ताः समाः

သူတို့တွင် စိတ်အာရုံတည်ကြည်မှုသာဖြင့်၊ ဇနီးမောင်နှံ ပေါင်းစည်းမှုမလိုဘဲ၊ သားသမီး မွေးဖွားလာသည်။ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ရုပ်သဏ္ဍာန် တူညီပြီး အားလုံးသည် တန်းတူစွာ အပြန်အလှန် ချစ်ခင်ကြသည်။

Verse 53

तदा सत्यमलोभश्च संतुष्टिश्च च सुखं दमः / निर्विशेषाश्च ताः सर्वा रूपायुःशिल्पचेष्टितैः

ထိုအခါ သစ္စာ၊ လောဘမရှိခြင်း၊ စိတ်ကျေနပ်ခြင်း၊ သုခနှင့် ဒမ (ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု) တည်ရှိသည်။ ရုပ်ရည်၊ အသက်တာ၊ အနုပညာကျွမ်းကျင်မှုနှင့် အပြုအမူတို့တွင် အားလုံးသည် ခွဲခြားမှုမရှိ တူညီကြသည်။

Verse 54

अबुद्धिपूर्विका पृत्तिः प्रजानां भवति स्वयम् / अप्रवृत्तिः कृतद्वारे कर्मणः शुभपापयोः

သတ္တဝါတို့တွင် ဉာဏ်မတိုင်မီသော လှုပ်ရှားမှုသည် အလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာသည်; ကောင်း‑ဆိုး ကမ္မ၏ တံခါးများ ဖွင့်ထားသော်လည်း ကမ္မပြုရန် မလိုလားမှု ရှိနေသည်။

Verse 55

वर्णाश्रमव्यवस्थाश्च न तदासन्न तत्कराः / अनिच्छाद्वेषयुक्तास्ता वर्त्तयन्ति परस्परम्

ထိုအခါ ဝဏ္ဏ‑အာශ්ရမ စနစ်မရှိသေး၊ လိုက်နာသူလည်း မရှိ; မလိုလားမှုနှင့် မုန်းတီးမှုပါဝင်သူတို့သည် အချင်းချင်း ဆက်ဆံနေကြသည်။

Verse 56

तुल्यरूपायुषः सर्वा अधमोत्तमवर्जिताः / सुखप्राया विशोकाश्च उत्पद्यंते कृते युगे

ကృతယုဂတွင် အားလုံး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် အသက်တာ တူညီပြီး အနိမ့်‑အမြင့် ခွဲခြားမှုမရှိ; အများအားဖြင့် ပျော်ရွှင်၍ ဝမ်းနည်းမှုကင်းစွာ မွေးဖွားကြသည်။

Verse 57

लाभालाभौ न वा स्यातां मित्रामित्रौ प्रियाप्रियौ / मनसा विषयस्तासां निरीहाणां प्रवर्तते

အမြတ်‑အရှုံးမရှိ၊ မိတ်‑ရန်မရှိ၊ ချစ်‑မချစ်မရှိ; ဆန္ဒကင်းသူတို့အတွက် အရာဝတ္ထုတို့သည် စိတ်ထဲတွင်သာ လှုပ်ရှားနေသည်။

Verse 58

नाति हिंसति वान्योन्यं नानुगृङ्णंति वै तदा

ထိုအခါ သူတို့သည် အချင်းချင်း အလွန်အကျွံ မထိခိုက်စေကြ၊ ထို့ပြင် အထူးအနုဂ्रहပေးခြင်းလည်း မရှိကြ။

Verse 59

ज्ञानं परं कृतयुगे त्रेतायां यज्ञ उच्यते / पवृत्तं द्वापरे युद्धं स्तेयमेव कलौ युगे

ကృతယုဂတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဉာဏ်ပညာကို ချီးမွမ်းကြသည်၊ တ్రေတာယုဂတွင် ယဇ္ဈ (ယဇ్ఞ) ကို အဓိကဟု ဆိုကြသည်။ ဒွာပရယုဂတွင် စစ်ပွဲများ ပေါ်ပေါက်၍၊ ကလိယုဂတွင် ခိုးယူမှုက အလွန်လွှမ်းမိုးသည်။

Verse 60

सत्त्वं कृतं रजस्त्रेता द्वापरं तु रजस्तमः / कलिस्तमस्तु विज्ञेयं गुणवृत्तं गुमेषु तत्

ကృతယုဂသည် စတ္တဝ (sattva) အဓိက၊ တ్రေတာယုဂသည် ရဇ (rajas) သဘော။ ဒွာပရယုဂတွင် ရဇနှင့် တမ (tamas) ရောနှောပြီး၊ ကလိယုဂကို တမအဓိကဟု သိရမည်—ဤသည် ယုဂများအတွင်း ဂုဏ်သဘော၏ လှုပ်ရှားမှုဖြစ်သည်။

Verse 61

कालः कृतयुगे त्वेष तस्य सन्ध्यां निबोधत / चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम्

ဤသည်မှာ ကృతယုဂ၏ ကာလဖြစ်သည်၊ ၎င်း၏ စန္ဓျာ (အကူးအပြောင်းကာလ) ကိုလည်း သိမှတ်ပါ။ ကృతယုဂသည် နှစ်လေးထောင် ကြာမြင့်သည်။

Verse 62

साध्यांशौ तस्य दिव्यानि शतान्यष्टौ तु संख्यया / चत्वार्यैव सहस्राणि वर्षाणां मोनुषाणि तु

ထိုယုဂ၏ စန္ဓျာအংশသည် ဒေဝနှစ်အရေတွက်ဖြင့် ၈၀၀ ဖြစ်သည်။ လူနှစ်အရေတွက်ဖြင့်တော့ ၄,၀၀၀ နှစ်နှင့် တူညီသည်။

Verse 63

तदा तासु भवंत्याशु नोत्क्रोशाच्च विपर्ययाः / ततः कृत्युगे तस्मिन् ससंध्यांशे गते तदा

ထိုအခါ ထိုကာလများတွင် ‘အုတ်ကရိုးရှ’ (utkrośa) ကြောင့် ချက်ချင်း ပြောင်းပြန်မှု (viparyaya) မဖြစ်ပေါ်ကြ။ ထို့နောက် ကృతယုဂသည် စန္ဓျာအংশနှင့်တကွ ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ ထိုအခါ…

Verse 64

पादावशिष्टो भवति युगधर्मस्तु सर्वशः / सन्ध्यायास्तु व्यतीतायाः सांध्यः कालो युगस्य सः

ယုဂဓမ္မသည် အလုံးစုံ၌ တစ်ပိုင်းသာ ကျန်ရစ်လာသည်။ သန္ဓျာကာလ လွန်သွားလျှင် ထိုကာလသည် ယုဂ၏ စန္ဓျကာလ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 65

पादमिश्रावशिष्टेन संध्याधर्मे पुनः पुनः / एवं कृतयुगे तस्मिन्निश्शेषेंतर्दधे तदा

အပိုင်းများ ရောနှောကျန်ရစ်မှုကြောင့် သန္ဓျာဓမ္မသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွန်းသည်။ ထိုသို့ ကృతယုဂ အကုန်အကျဆုံးသို့ ရောက်သော် ထိုအခါ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 66

तस्यां च सन्धौ नष्टायां मानसी चाभवत्प्रजा / सिद्धिरन्ययुगे तस्मिंस्त्रेताख्ये ऽनंतरे कृतात्

ထိုစန္ဓိ ပျက်သွားသောအခါ ပရဇာသည် မာနသီ၊ အနက် စိတ်မှ မွေးဖွားသူများ ဖြစ်လာသည်။ ကృతနောက်တစ်ဆက်ဖြစ်သော တ్రేతာ ယုဂတွင် စိဒ္ဓိ ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 67

सर्गादौ या मयाष्टौ तु मानस्यो वै प्रकीर्तिताः / अष्टौ ताः क्रमयोगेन सिद्धयो यांति संक्षयम्

ဖန်ဆင်းခြင်းအစ၌ ငါဖော်ပြခဲ့သော မာနသီ စိဒ္ဓိ ရှစ်ပါးသည် ထိုရှစ်ပါးလုံး အစဉ်လိုက် လျော့နည်း၍ ပျောက်ကွယ်သို့ ရောက်သည်။

Verse 68

कल्पादौ मानसी ह्येका सिद्धिर्भवति सा कृते / मन्वंतरेषु सर्वेषु चतुर्युगविभागशः

ကလ္ပအစ၌ ကృతယုဂတွင် မာနသီ စိဒ္ဓိ တစ်ပါးသာ ရှိသည်။ မန်ဝန္တရ အားလုံးတွင်လည်း ယုဂလေးပါး ခွဲခြားမှုအတိုင်း ဤစည်းကမ်း တည်ရှိသည်။

Verse 69

वर्णाश्रमाचारकृतः कर्मसिद्ध्युद्भवः कृतः / संध्या कृतस्य पादेन संक्षेपेण वशात्ततः

ဝဏ္ဏာရှ్రమ အကျင့်အတိုင်း ပြုသော ကမ္မကြောင့် စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ကృతယုဂ၏ ဆန်ဓျာကာလတွင် ထိုစိဒ္ဓိသည် တစ်ပဒ်မျှသာ ကျန်၍ အကျဉ်းချုပ်ကာ ထိန်းချုပ်နိုင်သဖြစ်လာသည်။

Verse 70

कृतसंध्यांशका ह्येते त्रीनादाय परस्परम् / हीयंते युगधर्मास्ते तपःश्रुतबलायुषः

ဤသုံးပါးသည် ကൃതယုဂ၏ ဆန်ဓျာအပိုင်းများကို အပြန်အလှန် ဆက်ခံကြသည်။ ယုဂဓမ္မများသည် လျော့နည်းလာ၍ တပဿ၊ သြရုတိ၊ အင်အားနှင့် အသက်တမ်းတို့လည်း ကျဆင်းသည်။

Verse 71

कृते कृताशे ऽतीते तु वभूव तदनन्तरम् / त्रेतायुगसमुत्पत्तिः सांशा च ऋषिसत्तमाः

ကृतယုဂ၏ အပိုင်းကာလ ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ ထို့နောက် ချက်ချင်း တ్రေတာယုဂ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အို ရှိသူကြီးများ၊ ထိုယုဂလည်း အပိုင်းအခြားပါဝင်နေသေးသည်။

Verse 72

तस्मिन् क्षीणे कृतांशे वै तासु शिष्टासु सप्तसु / कल्पादौ संप्रवृत्तायास्त्रेतायाः प्रसुखे तदा

ကृतယုဂ၏ အပိုင်းသည် လျော့နည်း၍ ကျန်ရှိသော အခြေအနေ ခုနစ်ရပ်တွင်သာ တည်နေသောအခါ၊ ကလ္ပအစတွင် စတင်လည်ပတ်သော တ్రေတာယုဂသည် ထိုအခါ သာယာချမ်းမြေ့하였다။

Verse 73

प्रणश्यति तदा सिद्धिः कालयोगेन नान्यथा / तस्यां सिद्धौ प्रनष्टायामन्या सिद्धिरजायत

ထိုအခါ စိဒ္ဓိသည် ကာလယောဂ၏ အာနိသင်ကြောင့်သာ ပျက်စီးသည်၊ အခြားကြောင့်မဟုတ်။ ထိုစိဒ္ဓိ ပျက်သွားသောအခါ အခြားစိဒ္ဓိ တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 74

अपांशौ तौ प्रतिगतौ तदा मेघात्माना तु वै / मेघेभ्यः स्तनयितृभ्यः प्रवृत्तं पृष्टिसर्जनम्

ရေ၏အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခု ပြန်လည်ရောက်လာသောအခါ မိုးတိမ်သဘောသို့ ပြောင်းလဲ၍ မိုးကြိုးမြည်သံရှိသော မိုးတိမ်များမှ နောက်ဘက်သို့ ရေစီးဆင်းမှု ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 75

सकृदेव तया वृष्ट्या संसिद्धे पृषिवीतले / प्रजा आसंस्ततस्तासां वृक्षश्च गृह संज्ञिताः

တစ်ကြိမ်တည်းသော မိုးရွာခြင်းကြောင့် မြေပြင်သည် ပြည့်စုံစိုပြေသွား၏။ ထို့နောက် သတ္တဝါများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး သူတို့အတွက် သစ်ပင်များကို ‘အိမ်’ ဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 76

सर्वः प्रत्युपभोगस्तु तासां तेभ्यो व्यजायत / वर्त्तयंतेस्म तेभ्यस्तास्त्रेतायुगमुखे प्रजाः

သူတို့၏ အသုံးအဆောင်နှင့် အပျော်အပါး အားလုံးသည် ထိုအရာများမှပင် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ တ్రေတாယုဂ အစတွင် ထိုသတ္တဝါများသည် ထိုအရာများကို အားကိုး၍ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုကြ၏။

Verse 77

ततः कालेन महता तासामेव विपर्ययात् / संगलोलात्मको भावस्तदा ह्याकस्मिको ऽभवत्

ထို့နောက် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ကုန်လွန်သော်၊ သူတို့အတွင်းရှိ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် လှုပ်ရှားမငြိမ်သဘောတရားတစ်ရပ်သည် ထိုအခါ ရုတ်တရက် ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 78

यत्तद्भवति नारीणां जीवितांते तदार्तवम् / तदा तद्वै न भवति पुनर्युगबलेन तु

မိန်းမတို့၏ အသက်တာအဆုံးပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ‘အာရ္တဝ’ သဘောသည် ထိုကာလ၌ မဖြစ်ပေါ်ခဲ့; ယုဂ၏ အင်အားကြောင့် ထိုအရာသည် နောက်တဖန် ပြောင်းလဲသွား၏။

Verse 79

तासां पुनः प्रवृत्तं तन्मासिमासि तदार्तवम् / ततस्तेनैव योगेन वर्त्तते मैथुनं तदा

ထိုသူတို့၏ ရာသီသွေးဆင်းခြင်းသည် လစဉ်လတိုင်း ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာ၍၊ ထိုအကြောင်းတရားတူညီမှုကြောင့် ထိုကာလ၌ မိထုန် (လင်မယားဆက်ဆံခြင်း) လည်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 80

तेषां तत्का लभावित्वान्मासिमास्युपगच्छताम् / अकाले चार्तवोत्पत्त्या गर्भोत्पत्तिस्तदाभवत्

ထိုသူတို့တွင် အချိန်ကာလ၏ စည်းကမ်းသည် လစဉ်လတိုင်း ရောက်လာပြီး၊ အချိန်မတိုင်မီပင် ရာသီပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ထိုကာလ၌ ကိုယ်ဝန်တည်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 81

विपर्ययेण तेषां तु तेन तत्काल भाविता / प्रणश्यंति ततः सर्वे वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः

သို့သော် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သဖြင့် ထိုကာလ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ‘ဂೃಹ’ ဟုခေါ်သော သစ်ပင်အားလုံးသည် ထိုအခါ ပျက်စီးသွားကြသည်။

Verse 82

ततस्तेषु प्रनष्टेषु विभ्रांता व्याकुलेन्द्रियाः / अभिध्यायंति ताः सिद्धिं सत्याभिध्यायिनस्तदा

ထိုအရာများ ပျက်စီးသွားသောအခါ သစ္စာကို စူးစမ်းသတိပြုသူတို့သည် စိတ်ရှုပ်ထွေး၍ အာရုံများလည်း လှုပ်ရှားကာ၊ ထိုစိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို တရားထိုင်စဉ်းစားကြသည်။

Verse 83

प्रादुर्बभूवुस्तेषां तु वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः / वस्त्राणि च प्रसूयंते फलान्याभरणानि च

ထို့နောက် ‘ဂೃಹ’ ဟုခေါ်သော သစ်ပင်များသည် သူတို့အတွက် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အဝတ်အထည်များ၊ အသီးအနှံများနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများကိုပါ ထုတ်ပေးလာသည်။

Verse 84

तथैव जायते तेषां गन्धर्वाणां रसान्वितम् / आन्वीक्षिकं महावीर्यं पुटके पुटके मधु

ထိုနည်းတူ ဂန္ဓဗ္ဗတို့အတွက် အရသာပြည့်ဝသော ပျားရည် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ပုတကတစ်ခုချင်းစီတွင် မဟာဗီర్యနှင့် အာန်ဝိက္ခိကီ အင်အား ထင်ရှားသည်။

Verse 85

तेन ता वर्त्तयन्ति स्ममुखे त्रेतायुगस्य वै / त्दृष्टपुष्टास्तया सिद्ध्या प्रजास्ता विगतज्वराः

ထိုအရာကြောင့် သူတို့သည် တ్రေတားယုဂ၏ အစတွင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုစိဒ္ဓိကြောင့် ပိုမိုအားကောင်းလာပြီး လူထုသည် ဖျားနာမှုကင်းစင်သွားသည်။

Verse 86

ततः कालांतरेप्येवं पुनर्लोभावृताः प्रजाः / वृक्षांस्ताः पर्यगृह्णंत मधु वा माक्षिकं बलात्

နောက်တစ်ခါ အချိန်ကြာလာသော် လူထုသည် လောဘကြောင့် ပြန်လည်ဖုံးလွှမ်းခံရသည်။ သူတို့သည် သစ်ပင်များကို ဝိုင်းကာ ပျားရည် သို့မဟုတ် ပျားရည်ကို အင်အားသုံး၍ ယူဆောင်ကြသည်။

Verse 87

तासां तेनापचारेण पुनर्लोभकृतेन वै / प्रनष्टा प्रभुणा सार्द्धं कल्पवृक्षाः क्वचित्क्वचित्

သူတို့၏ ထိုအပြစ်ပြုမှုနှင့် ထပ်မံဖြစ်ပေါ်သော လောဘကြောင့် နေရာအချို့တွင် အရှင်နှင့်အတူ ကလ္ပဝೃက္ခများပါ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 88

तस्यामेवाल्पशिष्टायां सिद्ध्यां कालवशात्तदा / वर्त्तंते चानया तासां द्वंद्वान्यत्युत्थितानि तु

ကာလ၏ အာဏာကြောင့် ထိုအချိန်တွင် စိဒ္ဓိသည် အနည်းငယ်သာ ကျန်ရစ်သည်။ ထိုကြောင့် သူတို့အကြား ပြင်းထန်သော ဆန့်ကျင်မှုများ အလွန်တက်ကြွလာသည်။

Verse 89

शीतवातातपास्तीव्रास्ततस्ता दुःखिता भृशम् / द्वंद्वैस्तैः पीड्यमानास्तु चुक्रुशुरावृणानि वा

ပြင်းထန်သော အအေး၊ လေ၊ နေပူ၏ ဆန့်ကျင်မှုဒုက္ခများကြောင့် သူတို့သည် အလွန်ဒုက္ခရောက်ကြသည်။ စိတ်မတည်ငြိမ်ဘဲ ဝမ်းနည်းစွာ ငိုကြွေးကာ မိမိတို့၏ အနာများကိုပါ ပြသကြသည်။

Verse 90

कृत्वा द्वन्द्वप्रतीयातं निकेतानि विचेतसः / पूर्व निकामचारास्ते ह्यनिकेता यथाभवन्

ဆန့်ကျင်မှုဒုက္ခကို ကာကွယ်ရန် နေရာအိမ်များ ဆောက်လုပ်ကြသော်လည်း စိတ်သည် မတည်ငြိမ်ခဲ့။ ယခင်က စိတ်ကြိုက် လှည့်လည်သူတို့သည် နောက်ဆုံးတွင်လည်း အိမ်မဲ့သူကဲ့သို့ ဖြစ်နေ하였다။

Verse 91

यथायोगं यथाप्रीति निकेतेष्ववसन्पुरा / मधुधुन्वत्सु निष्ठेषु पर्वतेषु नदीषु च

ယခင်က သူတို့သည် သင့်လျော်သလို နှစ်သက်သလို နေရာအိမ်များတွင် နေထိုင်ကြပြီး၊ ပျားရည်ပေါများသော နေရာများ၊ တောင်တန်းများနှင့် မြစ်ကမ်းများတွင်လည်း နေကြသည်။

Verse 92

संश्रयंति च दुर्गाणि धन्वपावर्तमौदकम् / यथाजोषं यथाकामं समेषु विषमेषु च

သူတို့သည် မရုဒေသ၊ ရေဝဲများနှင့် ရေနှင့်ဆက်စပ်သော ခံတပ်များကိုပါ အားကိုးနေထိုင်ကြပြီး၊ နှစ်သက်သလို လိုသလို၊ ပြန့်ပြူးရာနှင့် ခက်ခဲရာ မြေပြင်တို့တွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။

Verse 93

आरब्धास्तान्निकेतान्वै कर्तुं शीतोष्णवारणात् / ततस्तान्निर्मयामासुः खेटानि च पुराणि च

အအေးနှင့် အပူကို ကာကွယ်ရန် သူတို့သည် ထိုနေရာအိမ်များကို ဆောက်လုပ်ရန် စတင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျေးရွာများနှင့် ရှေးဟောင်းမြို့များကိုပါ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။

Verse 94

ग्रामांश्चैव यथाभागं तथैव नगराणि च / तेषामायामविष्कंभाः सन्निवेशांतराणि च

သူတို့သည် အပိုင်းအခြားအလိုက် ရွာများကိုလည်းကောင်း မြို့များကိုလည်းကောင်း စီမံခွဲဝေ하였다; ထို့ပြင် အလျား-အနံနှင့် နေရာချထားပုံအမျိုးမျိုးကိုလည်း သတ်မှတ်하였다။

Verse 95

चक्रुस्तदा यथाज्ञानं मीत्वामीत्वात्मनोगुलैः / मानार्थानि प्रमाणानि तदा प्रभृति चक्रिरे

ထိုအခါ သူတို့သည် မိမိတို့၏ ဉာဏ်အတိုင်း ကိုယ်ပိုင်လက်ချောင်းများဖြင့် တိုင်းတာပြီး ထပ်မံတိုင်းတာကာ တိုင်းတာမှုအတွက် စံနှုန်းများကို သတ်မှတ်하였다; ထိုကာလမှစ၍ ထိုစံများ ပျံ့နှံ့အသုံးပြုလာ하였다။

Verse 96

ययांगुलप्रदेशांस्त्रीन्हस्तः किष्कुं धनूंषि च / दश त्वंगुलपर्वाणि प्रादेश इति संज्ञितः

ဤနည်းဖြင့် လက်ချောင်းအပိုင်း (အင်္ဂုလ-ပရဒေသ) သုံးခုမှ ‘ဟတ္သ’, ‘ကိရှ္ကူ’, ‘ဓနုရှ်’ စသည့် အတိုင်းအတာများကို သတ်မှတ်하였다; လက်ချောင်းအဆစ် ဆယ်ခုကို ‘ပရာဒေသ’ ဟု ခေါ်하였다။

Verse 97

अंगुष्ठस्य प्रदेशिन्या व्यासप्रादेश उच्यते / तालः स्मृतो मध्यमया गोकर्णश्चाप्यनामया

လက်မနှင့် လက်ညှိုးဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော အတိုင်းအတာကို ‘ဗျာသ-ပရာဒေသ’ ဟု ခေါ်သည်; လက်ခလယ်ဖြင့် ‘တာလ’၊ လက်မုဒ်ဖြင့် ‘ဂိုကဏ္ဏ’ ဟုလည်း မှတ်သားကြသည်။

Verse 98

कनिष्ठया वितस्तिस्तु द्वादशांगुल उच्यते / रत्निरंगुलपर्वाणि संख्यया त्वेकविशतिः

လက်ချောင်းသေး (ကနိဋ္ဌ) ဖြင့် တိုင်းသော ‘ဝိတသ္တိ’ သည် အင်္ဂုလ ၁၂ ဟု ဆိုသည်; ‘ရတ္နိ’ တွင် လက်ချောင်းအဆစ် အရေအတွက် ၂၁ ဖြစ်သည်။

Verse 99

चत्वारि विंशतिश्चैव हस्तः स्यादंगुलानि तु / किष्कुः स्मृतो द्विरत्निस्तु द्विचत्वारिंशदंगुलः

ဟတ္သ (hasta) ကို အင်္ဂုလ ၂၄ လုံးဟု သတ်မှတ်သည်။ ကိရှ္ကု (dviratni) သည် အင်္ဂုလ ၄၂ လုံးဟု ဆိုထားသည်။

Verse 100

चतुर्हस्तो धनुर्द्दंडो नालिका युगमेव च / धनुःसहस्त्रे द्वे तत्र गव्यूतिस्तौः कृता तदा

ဓနုရ္ဒဏ္ဍ သည် ဟတ္သ ၄ လုံးအလျားရှိသည်။ နာလိကာနှင့် ယုဂလည်း မာပများဖြစ်သည်။ ဓနု ၁,၀၀၀ တွင် ဂဗျူတိ ၂ ခုဟု သတ်မှတ်하였다။

Verse 101

अष्टौ धनुःसहस्राणि योजनं तैर्विभावितम् / एतेन योजनेनेह सन्निवेशास्ततः कृताः

ဓနု ၈,၀၀၀ ကို ယောဇန ၁ ဟု သတ်မှတ်하였다။ ဤယောဇနမာပဖြင့်ပင် ဤနေရာ၌ နေထိုင်ရာအစုအဝေးများကို စီမံတည်ဆောက်하였다။

Verse 102

चतुर्णामथ दुर्गाणां स्वयमुत्थानि त्रीणि च / चतुर्थ कृतिमं दुग तस्य वक्ष्यामि निर्णयम्

ဒုရ္ဂ (ခံတပ်) တွင် အမျိုးအစား ၄ မျိုးရှိပြီး ၃ မျိုးမှာ သဘာဝအလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်သော ခံတပ်များဖြစ်သည်။ စတုတ္ထမှာ လူလုပ်ခံတပ်ဖြစ်၍ ၎င်း၏ သတ်မှတ်ချက်ကို ငါဆိုမည်။

Verse 103

सोत्सेधरंध्रप्राकारं सर्वतः खातकावृतम् / रुचकः प्रतिकद्वारं कुमारीपुरमेव च

အမြင့်အနိမ့်ရှိ၍ ပေါက်များပါသော တံတိုင်းဝန်းနှင့်၊ လေးဘက်လုံးတွင် ချောင်းကန် (ခန္ဒက) ဖြင့် ဝန်းရံထားသော ခံတပ်ကို ‘ရုစက’ ဟု ခေါ်သည်။ ‘ပရတိကဒ္ဝါရ’ နှင့် ‘ကုမာရီပုရ’ လည်း (အမျိုးအစား) ဖြစ်သည်။

Verse 104

द्विहस्तः स्रोतसां श्रेष्ठं कुमारीपुरमञ्चतान् / हस्तस्रोतो दशश्रेष्ठो नवहस्तोष्ट एव च

ရေစီးကြောင်းတို့အနက် ‘ဒွိဟတ္သ’ သည် အထူးကောင်းမြတ်၍ ကုမာရီပုရအနီးတွင် စီးဆင်းသည်။ ‘ဟတ္သစရောတ’ တွင် ဒသဟတ္သသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်ပြီး နဝဟတ္သနှင့် အဋ္ဌဟတ္သလည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 105

खेटानां च पुराणां च ग्रामाणां चैव सर्वशः / त्रिविधानां च दुर्गाणां पर्वतोदकधन्विनाम्

ခေတ်(ခေဋ)၊ မြို့နှင့် ရွာများကို အနှံ့အပြားအကြောင်း; ထို့ပြင် တောင်တန်းဒုರ್ಗ၊ ရေဒုರ್ಗ၊ ဓနွ(တော/ခြောက်သွေ့မြေ) ဒုರ್ಗ ဟူသော သုံးမျိုးသော ဒုರ್ಗများအကြောင်းကိုလည်း ဆိုထားသည်။

Verse 106

कृत्रिमाणां च दुर्गाणां विष्कम्भायाममेव च / योजनादर्द्धविष्कम्भमष्टभागाधिकायतम्

တည်ဆောက်ထားသော ဒုರ್ಗများတွင်လည်း အကျယ်နှင့် အလျား၏ စံနှုန်းသည် ဤသို့—အကျယ်သည် ယောဇနာတစ်ဝက်၊ အလျားသည် ထိုအကျယ်ထက် အဋ္ဌမပိုင်းတစ်ပိုင်း ပိုရမည်။

Verse 107

परमार्द्धार्द्धमायामं प्रागुदक्प्लवनं पुरम् / छिन्नकर्णविकर्णं च व्यजनाकृतिसंस्थितम्

ထိုမြို့၏ အလျားသည် ‘ပရမာရ္ဓ္ဓာရ္ဓ္ဓ’ အတိုင်း ဖြစ်ရမည်၊ မြေမျက်နှာပြင်သည် အရှေ့နှင့် မြောက်ဘက်သို့ လျှောဆင်းရမည်။ ထောင့်အချို့ကို ဖြတ်တောက်၍ အချို့ကို ဖြန့်ကျယ်စေကာ ပန်ကာပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် တည်စေရမည်။

Verse 108

वृत्तं वज्रं च दीर्घ च नगरं न प्रशस्यते / चतुरस्रयुतं दिव्यं प्रशस्तं तैः पुरं कृतम्

ဝိုင်းပုံ၊ ဝဇ္ရပုံ၊ သို့မဟုတ် ရှည်လျားပုံရှိသော မြို့ကို မချီးမွမ်းကြ။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် စတုရန်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ သန့်မြတ်တင့်တယ်ကာ မင်္ဂလာဖြစ်သော မြို့ကို တည်ဆောက်하였다။

Verse 109

चतुर्विंशत्परं ह्रस्वं वास्तु वाष्टशतं परम् / अत्र मध्यं प्रशंसंति ह्रस्वं काष्ठविवर्ज्जितम्

အရွယ်အစား နှစ်ဆယ့်လေးထက် နည်းသော အိမ်ကို ‘ဟရස්ဝ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ရှစ်ရာအထိရှိသော ‘ဝါස්တု’ ကို အထူးကောင်းမြတ်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤနေရာတွင် အလယ်ပိုင်းကို ချီးမွမ်းကြသည်—သေးငယ်၍ သစ်သားမပါသောအိမ်။

Verse 110

अथ किष्कुशतान्यष्टौ प्राहुर्मुख्यं निवेशनम् / नगरादर्द्धविषकंभः खेटं पानं तदूर्द्धतः

ထို့နောက် အရွယ်အစား ကိရှ္ကူ ရှစ်ရာရှိသည်ကို အဓိက နေထိုင်ရာဟု ဆိုကြသည်။ မြို့၏ အချင်းဝက်တစ်ဝက်စာကို ‘ခေဋ’ ဟုခေါ်ပြီး၊ ထို့ထက် မြင့်သောအဆင့်ကို ‘ပာန’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 111

नगराद्योजनं खेटं खेटाद्गामोर्द्धयोजनम् / द्विक्रोशः परमा सीमा क्षेत्रसीमा चतुर्द्धनुः

မြို့မှ ယိုးဇန တစ်ခုအထိကို ‘ခေဋ’ ဟုခေါ်ပြီး၊ ခေဋမှ ယိုးဇန တစ်ဝက်အထိကို ‘ဂါမ’ (ရွာ) ဟုခေါ်သည်။ နှစ်ကရိုးရှသည် အမြင့်ဆုံး နယ်နိမိတ်ဖြစ်၍၊ လယ်ကွင်းနယ်နိမိတ်မှာ ဓနု လေးခုဖြစ်သည်။

Verse 112

विंशद्धनूंषि विस्तीर्णो दिशां मार्गस्तु तैः कृतः / विंशद्धनुर्ग्राममार्गः सीमामार्गो दशैव तु

သူတို့သည် ဦးတည်ရာလမ်းများကို ဓနု နှစ်ဆယ်အကျယ်ဖြင့် ဆောက်လုပ်하였다။ ရွာလမ်းလည်း ဓနု နှစ်ဆယ်ဖြစ်ပြီး၊ နယ်နိမိတ်လမ်းမှာ ဓနု ဆယ်သာ ဖြစ်သည်။

Verse 113

धनूंषि दश विस्तीर्णः श्रीमान् राजपथः कृतः / नृवाजिरथनागानामसंबाधस्तु संचरः

ဓနု ဆယ်အကျယ်ရှိသော ဂုဏ်ရောင်တောက်ပသည့် မင်းလမ်းကို ဆောက်လုပ်하였다။ လူ၊ မြင်း၊ ရထားနှင့် ဆင်တို့ အကျပ်အတည်းမရှိ စီးဆင်းသွားလာနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။

Verse 114

धनूंषि चापि चत्वारि शाखारथ्याश्च तैर्मिताः / त्रिका रथ्योपरथ्याः स्युर्द्विका श्चाप्युपरत्यकाः

ဓနုလေးလက်မီတာဖြင့် သာခာ-ရသျာ လမ်းခွဲများကို သတ်မှတ်하였다။ ရသျိုပ-ရသျာ သုံးဓနု၊ ဥပရတျကာ နှစ်ဓနု အတိုင်းအတာဟု ဆိုသည်။

Verse 115

जंघापथश्चतुष्पादस्त्रिपदं च गृहांतरम् / धृतिमार्गस्तूर्द्धषष्ठं क्रमशः पदिकः स्मृतः

ဇံဃာပထသည် ပာဒ ၄၊ အိမ်အကြားအကွာအဝေးသည် ပာဒ ၃ ဟု ဆိုသည်။ ဓြတိမာရဂသည် ‘ဦර්ဓ္ဝ-ရှဿဋ္ဌ’ (ခြောက်ပုံတစ်ပုံအတိုင်း မြင့်) ဟု သတ်မှတ်၍ အစဉ်လိုက် ‘ပဒိက’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 116

अवस्कारपरीवारः पादमात्रं समंततः / कृतेषु तेषु स्थानेषु पुनर्गेहगृहाणि वै

အဝစ్కာရ (ခြံဝင်း/အိမ်ဝင်း) ကို ပတ်လည်တစ်ပာဒသာ ချန်ထား하였다။ ထိုနေရာများ ပြီးစီးသော် နောက်တဖန် အိမ်များကို ပြန်လည် ဆောက်လုပ်하였다။

Verse 117

यथा ते पूर्वमासंश्च वृक्षास्तु गृह संस्थिताः / तथा कर्तुं समारब्धाश्चिंतयित्वा पुनः पुनः

အရင်က အိမ်များနှင့်အတူ သစ်ပင်များ မည်သို့ တည်ရှိခဲ့သနည်း၊ ထိုအတိုင်း ပြန်လည်လုပ်ရန် သူတို့သည် ထပ်ခါထပ်ခါ စဉ်းစားပြီး စတင်하였다။

Verse 118

वृक्षस्यार्वाग्गताः शाखा इतश्चैवापरा गताः / अत ऊर्द्ध गताश्चान्या एवं तिर्यग्गताः परा

သစ်ပင်၏ ကိုင်းခက်အချို့သည် အောက်ဘက်သို့ ဆင်း၍၊ အချို့သည် ဒီဘက်နှင့် ဟိုဘက်သို့ ပြန့်နှံ့하였다။ အချို့သည် အပေါ်ဘက်သို့ မြင့်တက်၍၊ အချို့သည် စောင်းလျားသည့်ဦးတည်ရာသို့လည်း ပျံ့နှံ့하였다။

Verse 119

बुद्ध्यान्विष्य यथान्यायं वृक्षशाखा गता यथा / यथा कृतास्तु तैः शाखास्त स्माच्छालास्तु ताः स्मृताः

ဉာဏ်ဖြင့် သင့်တော်သည့်နည်းအတိုင်း စိစစ်ကြည့်လျှင် သစ်ပင်၏ ကိုင်းခက်များ ပျံ့နှံ့သကဲ့သို့; ထိုသူတို့ ပြုလုပ်သော ကိုင်းခက်သဏ္ဌာန် အဆောက်အဦများကို ‘ရှာလာ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 120

एवं प्रसिद्धाः शाखाभ्यः शालोश्चैव गृहाणि च / तस्मात्ताश्च स्मृताः शालाः शालात्वं तासु तत्स्मृतम्

ဤသို့ ကိုင်းခက်များမှ ‘ရှာလာ’ ဟူသောအမည် ပေါ်ထွန်း၍ ‘ရှာလာ’ မှ အိမ်များဟူသောအဓိပ္ပါယ်လည်း ဖြစ်လာသည်; ထို့ကြောင့် ‘ရှာလာ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ထိုအတွင်း ‘ရှာလာဖြစ်မှု’ ကို မှတ်ယူကြသည်။

Verse 121

प्रसीदंति यतस्तेषु ततः प्रासादसंज्ञितः / तस्माद् गृहाणि शालाश्च प्रासादाश्चैव संज्ञिता

အတွင်း၌ စိတ်နှလုံး ကြည်နူးပျော်ရွှင်လာသောကြောင့် ‘ပရာသာဒ’ ဟု အမည်ပေးသည်; ထို့ကြောင့် အိမ်များ၊ ရှာလာများနှင့် ပရာသာဒများဟူ၍ အားလုံးကို ထိုနာမဖြင့် ခေါ်ကြသည်။

Verse 122

कृत्वा द्वंद्वाभिघातास्तान्त्वार्तोपायमचिंतयान् / नष्टेषु मधुना सार्द्धं कल्पवृक्षेषु वै तदा

ထိုအခါ ကလ္ပဝೃက္ခများတွင် ပျားရည်နှင့်တကွ အရာအားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားသဖြင့်၊ သူတို့သည် အပြိုင်အဆိုင်ဆန်သော ထိခိုက်မှုများကို ခံယူကာ ဒုက္ခဖြေရှင်းနည်းကို စဉ်းစား하였다။

Verse 123

विषादव्याकुलास्ता वै प्रजाः सृष्टास्तु दर्शिताः / ततः प्रादुर्बभौ तासां सिद्धिस्त्रेतायुगे तदा

ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားနေသော ထိုပြည်သူများကို ဖန်ဆင်း၍ ပေါ်ထွန်းစေခဲ့သည်; ထို့နောက် ထိုအချိန်တည်းက တ్రေတாယုဂတွင် သူတို့၏ စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 124

सर्वार्थसाधका ह्यन्या वृष्टिस्तासां निकामतः / तासां वृष्ट्युदकानीह यानि मिष्टगतानि च

သူတို့အနက် အခြားတစ်မျိုးသော မိုးသည် အရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော မိုးဖြစ်၍ သူတို့၏ ဆန္ဒအတိုင်း ရွာသွန်း၏။ ဤနေရာ၌ ထိုမိုးရေများနှင့် ချိုမြိန်သော အရသာသို့ ပြောင်းလဲသွားသော အရာများလည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 125

एवं नयः प्रवृत्तस्तु द्वितीये वृष्टिसर्जने / ये परस्तादपां स्तोकाः संपाताः पुथिवीतले

ဤသို့ ဒုတိယ မိုးဖန်ဆင်းခြင်း၌ ဤအစဉ်အလာသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့နောက် ရေစက်များသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျရောက်လာ၏။

Verse 126

अपां भूमेस्तु संयोगादोषध्यस्तास्तदाभवन् / पुष्पमूलफलिन्यस्तु ओषध्यस्ता हि जज्ञिरे

ရေနှင့် မြေ၏ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် ထိုအခါ ဆေးပင်များ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုဆေးပင်များသည် ပန်း၊ အမြစ်၊ အသီးတို့နှင့် ပြည့်စုံ၍ မွေးဖွားလာ၏။

Verse 127

अफालकृष्टाश्चानुप्ता ग्राभ्यारम्याश्चतुर्द्दश / ऋतुपुष्पफलाश्चैव वृक्षा गुल्माश्च जज्ञिरे

၎င်းတို့သည် လယ်ထွန်မထား၊ မျိုးမစိုက်ဘဲ ကျေးလက်ဆန်၍ လှပသော အမျိုးအစား ဆယ့်လေးမျိုးအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့ပြင် ရာသီအလိုက် ပန်းနှင့် အသီးပေးသော သစ်ပင်များနှင့် ချုံပင်များလည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 128

प्रादुर्भूतास्तु त्रेतायां मायायामौषधस्य वा / तदौषधेन वर्तंते प्रजास्त्रेता मुखे तदा

တရေတာယုဂ၌ ဆေးပင်၏ မာယာတန်ခိုးကြောင့် ၎င်းတို့ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုအခါ တရေတာယုဂ၏ အစတွင် သတ္တဝါတို့သည် ထိုဆေးပင်များဖြင့်သာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့ကြ၏။

Verse 129

ततः पुनरभूत्तासां रागो लोभस्तु सर्वदा / अवश्यभाविनार्थेन त्रेतायुगवशेन च

ထို့နောက် သူတို့အတွင်း၌ အမြဲတမ်း စွဲလမ်းမှုနှင့် လောဘကြီးမှု ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ မလွဲမရှောင်ဖြစ်ရမည့် အကြောင်းကြောင့်လည်း၊ တ్రေတာယုဂ၏ အာဏာသက်ရောက်မှုကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 130

ततस्ते पर्यगृह्णंस्तु नदीक्षेत्राणि पर्वतान् / वृक्षगुल्मौषधीश्चैव प्रसह्य तु यथाबलम्

ထို့နောက် သူတို့သည် မြစ်များ၊ လယ်ကွင်းများနှင့် တောင်တန်းများကို ဝိုင်းရံ၍ သိမ်းပိုက်ကြသည်။ ထို့ပြင် သစ်ပင်များ၊ ချုံပင်များနှင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များကိုလည်း မိမိတို့၏ အင်အားအတိုင်း အတင်းအကျပ် လုယူကြသည်။

Verse 131

सिद्धात्मानस्तु ये पूर्वं व्याख्याता वः कृते मया / ब्रह्मणो मानसास्ते वै उत्पन्ना ये जनादिह

ငါသည် မင်းတို့အတွက် ယခင်က ရှင်းပြခဲ့သော စိဒ္ဓာတ္မာတို့သည် အမှန်တကယ် ဘြဟ္မာ၏ မာနသပုတ্ৰများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ဤနေရာ၌ အစဦးကာလတွင် ပေါ်ပေါက်လာသူများ ဖြစ်သည်။

Verse 132

शांता ये शुष्मिणश्चैव कर्मिणो दुःखितास्तथा / तत आवर्त्तमानास्ते त्रेतायां जज्ञिरे पुनः

ငြိမ်းချမ်းသူများ၊ တောက်ပသန်မာသူများ၊ ကမ္မပြုသူများနှင့် ဒုက္ခခံသူများသည် ထိုနေရာမှ ပြန်လည်ဝင်ရောက်၍ တ్రေတာယုဂတွင် ထပ်မံမွေးဖွားလာကြသည်။

Verse 133

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याःशूद्रा द्रोहजनास्तथा / भाविताः पूर्वजातीषु ख्यात्या ते शुभपापयोः

ဗြာဟ္မဏ၊ က္ଷတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ ရှူဒ္ဒရ နှင့် သစ္စာဖောက်သူများပါ—သူတို့သည် ယခင်ဘဝများတွင် ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်၏ နာမည်သတင်းအတိုင်း ပုံသွင်းခံခဲ့ရသည်။

Verse 134

ततस्ते प्रबला ये तु सत्यशीला अहिंसकाः / वीतलोभा जितात्मानो निवसंति स्मृतेषु वै

ထို့နောက် အင်အားကြီးသူတို့သည် သစ္စာသီလရှိ၍ အဟിംသာကိုလိုက်နာကာ လောဘကင်းပြီး ကိုယ်ကိုအနိုင်ယူသူများအဖြစ် စမృతိဓမ္မအတိုင်း နေထိုင်ကြသည်။

Verse 135

परिग्रहं न कुर्वंति वदंतस्तु उपस्थिताः / तेषां कर्माणि कुर्वंति तेभ्यश्चैवाबलाश्च ये

သူတို့သည် အနီးကပ်နေ၍ သင်ကြားပြောဆိုသော်လည်း ပစ္စည်းဥစ္စာကို မစုဆောင်းကြ; အားနည်းသူတို့က သူတို့၏ အလုပ်ကိစ္စများကို သူတို့အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးကြသည်။

Verse 136

परिचर्यासु वर्त्तन्ते तेभ्यश्चान्ये ऽल्पतेजसः / एवं विप्रतिपन्नेषु प्रपन्नेषु परस्परम्

အခြား အလင်းတန်ခိုးနည်းသူများသည် သူတို့ကို ပြုစုဝန်ဆောင်ရာတွင် နေထိုင်ကြ; ထိုသို့ အပြန်အလှန် အားထားရာမှ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီကွဲလွဲသော အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 137

तेन दोषेण वै शांता ओषध्यो नितरां तदा / प्रनष्टा गृह्यमाणा वै मुष्टिभ्यां सिकता यथा

ထိုအပြစ်ကြောင့် အချိန်นั้น ငြိမ်းချမ်းသော ဆေးပင်များသည် အလွန်အမင်း ချို့ယွင်း၍ ပျောက်ကွယ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်; လက်မုဋ္ဌိတွင် ဖမ်းထားသော သဲက လျှောကျသကဲ့သို့။

Verse 138

अथास्य तु युगबलाद्गाम्यारण्याश्चतुर्द्दश / फलैर्गृह्णंति पुष्पैश्च तथा मूलैश्च ताः पुनः

ထို့နောက် ယုဂ၏ အင်အားကြောင့် ကျေးရွာတွင်ပေါက်သောနှင့် တောတွင်ပေါက်သော အမျိုးအစား ဆယ့်လေးမျိုးတို့ကို ထပ်မံ၍ အသီး၊ ပန်း၊ နှင့် အမြစ်တို့ဖြင့် ရယူနိုင်လာသည်။

Verse 139

ततस्तासु प्रनष्टासु विभ्रांतास्ताः प्रजास्तदा / क्षुधाविष्टास्तदा सर्वा जग्मुस्ता वै स्वयम्भुवम्

အရာအားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားသဖြင့် သတ္တဝါများသည် မျက်နှာမူမသိဘဲ ဆာလောင်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်ကာ စွဝယံဘူ ဘြဟ္မာထံသို့ အားလုံး သွားရောက်ကြသည်။

Verse 140

वृत्त्यर्थमभिलिप्संत्यो ह्यादौ त्रेतायुगस्य ताः / ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवान् ज्ञात्वा तासां मनीषितम्

တရေတာယုဂအစတွင် သူတို့သည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို လိုလား၍ လာကြသည်။ ဘဂဝန် စွဝယံဘူ ဘြဟ္မာသည် သူတို့၏ စိတ်ကူးကို သိမြင်하였다။

Verse 141

पुष्टिप्रत्यक्षदृष्टेन दर्शनेन विचार्य सः / ग्रस्ताः पृथिव्या त्वोषध्यो ज्ञात्वा प्रत्यरूहत्पुनः

အာဟာရပေးသော တိုက်ရိုက်မြင်ကွင်းဖြင့် စဉ်းစား၍ မြေကြီးက ဆေးပင်များကို မျိုသိမ်းထားသည်ကို သိမြင်ပြီးနောက်၊ ထိုဆေးပင်များသည် ပြန်လည်ပေါက်ဖွားလာသည်။

Verse 142

कृत्वा वत्सं समेरुं तु दुदोह पृथिवीमिमाम् / दुग्धेयं गौस्तदा तेन बीजानि वसुधातले

စုမေရုကို နွားကလေးအဖြစ် ပြုလုပ်၍ သူသည် ဤမြေကြီးကို နို့ညှစ်သကဲ့သို့ ဒိုဟနပြု하였다။ ထိုအခါ နွားရূপမြေကြီးမှ နို့ထွက်သဖြင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် မျိုးစေ့များ ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 143

जज्ञिरे तानि बीजानि ग्रामारण्यास्तु ताः प्रभुः / ओषध्यः फलपाकाताः क्षणसप्तवशास्तु ताः

ထိုမျိုးစေ့များ ပေါက်ဖွားလာသည်။ အရှင်သည် ရွာနှင့် တောအတွင်း ဆေးပင်များကို ပေါ်ထွန်းစေခဲ့သည်—အသီးမှည့်သည့်အထိ တည်ရှိသော်လည်း ခုနစ်ခဏ (အလွန်တိုသောကာလ) အတွင်းကန့်သတ်ထားသည်။

Verse 144

व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमाश्चणकास्तिलाः / प्रियंगव उदारास्ते कोरदुष्टाः सवामकाः

သီးနှံတို့တွင် ဆန်၊ ယဝ၊ ဂೋಧုမ၊ ချဏက၊ နှမ်းတို့ရှိပြီး၊ ထို့ပြင် ပရိယင်ဂု၊ ဥဒါရ၊ ကိုရဒုဋ္ဌ၊ သဝါမက ဟူသော အမျိုးများကိုလည်း ဆိုထားသည်။

Verse 145

माषा मुद्गा मसूरास्तु नीवाराः सकुलत्थकाः / हरिकाश्चरकाश्चैव गमः सप्तदश स्मृताः

မಾಷ၊ မုဒ္ဂ၊ မဆူးရ၊ နီဝါရ၊ ကုလတ္ထ; ထို့ပြင် ဟရိကာ နှင့် စရကာ—ဤတို့ကို ‘ဂမ’ ဟူ၍ ၁၇ မျိုးဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 146

इत्येता ओषधीनां तु ग्राम्याणां जातयः स्मृताः / श्यामाकाश्चैव नीवारा जर्तिलाः सगवेधुकाः

ဤသို့ဖြင့် ကျေးလက်အာဟာရအပင်များ၏ အမျိုးအစားများကို မှတ်သားထားသည်—ရှျာမာက၊ နီဝါရ၊ ဇရ္တီလာ နှင့် ဂဝေဓုက ပါဝင်သည်။

Verse 147

कुरुविंदो वेणुयवास्ता मातीर्काटकाः स्मृताः / ग्रामारण्याः स्मृता ह्येता ओषध्यस्तु चतुर्दश

ကူရုဝိန္ဒ၊ ဝေဏုယဝ၊ မာတီရ္ကာတက—ဤတို့ကိုလည်း ဆိုထားပြီး၊ ကျေးလက်နှင့် တောရိုင်း အာဟာရအပင်များ စုစုပေါင်း ၁၄ မျိုးဟု မှတ်ကြသည်။

Verse 148

उत्पन्नाः प्रथमस्यैता आदौ त्रेतायुगस्य ह / अफालकृष्टास्ताः सर्वा ग्राम्यारण्यश्चतुर्द्दश

ဤကျေးလက်နှင့် တောရိုင်း သီးနှံ ၁၄ မျိုးသည် တ్రေတားယုဂ အစတွင် ပထမဦးစွာ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အားလုံးသည် လယ်ထွန်မထားဘဲ ကိုယ်တိုင်ပေါက်ခဲ့သည်။

Verse 149

वृक्षगुल्मलतावल्ल्यो वीरुधस्तृणजातयः / मूलैः फलैश्च रोहैश्चगृह्णन्पुष्टाश्च यत्फलम्

သစ်ပင်၊ ပင်ပေါက်၊ လျှောပင်နှင့် နွယ်ပင်များ၊ မြက်မျိုးစုံတို့သည် အမြစ်၊ အသီးနှင့် မျိုးပေါက်ကို ယူဆောင်ကာ ကြီးထွားပွားများ၍ မိမိတို့၏ အသီးကို ပေးကြသည်။

Verse 150

पृथ्वी दुग्धा तु बीजानि यानि पूर्वं स्वयंभुवा / ऋतुपुष्पफलास्ता वै ओषध्यो जज्ञिरे त्विह

စွယ်မ်ဘူသည် ယခင်က မျိုးစေ့များအတွက် မြေကြီးကို နို့ကဲ့သို့ ဒိုဟနပြုခဲ့သည်။ ထိုမျိုးစေ့များမှပင် ဤနေရာတွင် ရာသီအလိုက် ပန်းနှင့်အသီးပေါက်သော ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 151

यदा प्रसृष्टा ओषध्यो न प्रथंतीह याः पुनः / ततस्तासां च पृत्त्यर्थै वार्तोपायं चकार ह

ဖန်ဆင်းထားသော ဆေးဖက်ဝင်အပင်များသည် ဤနေရာတွင် ထပ်မံမပြန့်ပွားနိုင်သော်၊ ထိုအပင်များကို ထိန်းသိမ်းပျိုးထောင်ရန် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနည်းလမ်း ‘ဝါရ္တာ’ ကို စီမံတည်ထောင်하였다။

Verse 152

तासां स्वयंभूर्भगवान् हस्तसिद्धिं स्वकर्मजाम् / ततः प्रभृति चौषध्यः कृष्टपच्यास्तु जज्ञिरे

သူတို့အတွက် ဘဂဝန် စွယ်မ်ဘူသည် မိမိကမ္မမှ ပေါ်ထွန်းသော ‘ဟတ္ထစိဒ္ဓိ’ (လက်ကျွမ်းကျင်မှု) ကို ထုတ်ဖော်ပြသ하였다။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များသည် စိုက်ပျိုး၍ရပြီး ချက်ပြုတ်စားသုံး၍ရသောအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 153

संसिद्धकायो वार्तायां ततस्तासां प्रजापतिः / मर्यादां स्थापयामास ययारक्षत्परस्परम्

‘ဝါရ္တာ’ တွင် ကိုယ်ကာယစွမ်းရည် ပြည့်စုံလာပြီးနောက် ပရဇာပတိသည် သူတို့အတွက် အပြန်အလှန် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်စေရန် ‘မర్యာဒါ’ (စည်းကမ်းကန့်သတ်) ကို တည်ထောင်하였다။

Verse 154

ये वै परिग्रहीतारस्तासामासन्बलीयसः / इतरेषां कृतत्राणान् स्थापयामास क्षत्रियान्

သူတို့ကို အုပ်ထိန်းကာကွယ်၍ လက်ခံထားသူတို့သည် အင်အားကြီးသူများ ဖြစ်ကြ၏။ အခြားသူတို့ကို ကာကွယ်ပြီးနောက် သူသည် က္ଷတ္တရိယတို့ကို တည်ထောင်하였다။

Verse 155

उपतिष्ठंति तावंतो यावन्तो निर्मितास्तथा / सत्यं बूत यथाभूतं ध्रुवं वो ब्रह्मणास्तु ताः

အဲဒီလို ဖန်ဆင်းထားသမျှ အရေအတွက်အတိုင်းပင် ရှိနေကြ၏။ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အမှန်အတိုင်း ပြောကြလော့—ဗြဟ္မာ၏ အမိန့်ဖြင့် သင်တို့အတွက် အတည်တကျ ဖြစ်ပါစေ။

Verse 156

ये चान्ये ह्यबलास्तेषां संरक्षाकर्म्मणि स्थिताः / क्रीतानि नाशयंति स्म पृथिव्यां ते व्यवस्थिताः

အခြား အားနည်းသူတို့ကို သူတို့၏ ကာကွယ်ရေးတာဝန်တွင် ခန့်ထား하였다။ မြေပြင်ပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ နေ၍ ဝယ်ယူထားသော ကျွန်ဘဝကို ဖျက်ဆီးကြ၏။

Verse 157

वैश्यानित्येव तानाहुः कीनाशान्वृत्तिसाधकान् / सेवंतश्च द्रवंतश्च परिचर्यासु ये रताः

သူတို့ကိုပင် အမြဲ ‘ဝိုင်ရှျယ’ ဟု ခေါ်ကြသည်—လယ်သမား၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း တည်ဆောက်သူများ။ ဝန်ဆောင်၍ အလုပ်အကိုင်အတွက် အပြေးအလွှားလုပ်ကာ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု၌ ရတနာကြသူများ။

Verse 158

निस्तेजसो ऽल्पवीर्याश्च शूद्रांस्तानब्रवीच्च सः / तेषां कर्माणि धर्मांश्च ब्रह्मा तु व्यदधात्प्रभुः

တောက်ပမှုမရှိ၍ အင်အားနည်းသူတို့ကို သူက ‘ရှူဒြ’ ဟု ခေါ်하였다။ သူတို့၏ ကာမနှင့် ဓမ္မကို အရှင်ဗြဟ္မာက သတ်မှတ်ပေး하였다။

Verse 159

संस्थित्यां तु कृतायां हि यातुर्वर्ण्यस्य तेन वै / पुनः प्रजास्तु ता मोहाद्धर्म्मं तं नान्वपालयन्

စည်းကမ်းတကျ အစီအစဉ်ကို တည်ထောင်ပြီးသော်လည်း၊ ပြည်သူတို့သည် မောဟကြောင့် ထိုဓမ္မကို ပြန်လည် မလိုက်နာကြတော့။

Verse 160

वर्णधर्मैश्च जीवंत्यो व्यरुद्ध्यंत परस्परम् / ब्रह्मा बुद्धा तु तत्सर्वं याथातथ्येन स प्रभुः

ဝဏ္ဏဓမ္မအတိုင်း နေထိုင်ကြသော်လည်း အချင်းချင်း ဆန့်ကျင်ကြ၏။ အရှင် ဘြဟ္မာသည် အရာအားလုံးကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်တော်မူ၏။

Verse 161

क्षत्रियाणां बलं दंडं युद्धमाजीव्यमादिशत् / याजनाध्यापने ब्रह्मा तथा दानप्रतिग्रहम्

ဘြဟ္မာသည် က္ଷတ္တရိယတို့အတွက် အင်အား၊ ဒဏ်ခတ်ခြင်းနှင့် စစ်ပွဲကို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဟု သတ်မှတ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ယဇ္ဉပြုခြင်း၊ သင်ကြားခြင်းနှင့် အလှူလက်ခံခြင်းကိုလည်း နိယမတော်မူ၏။

Verse 162

ब्राह्मणानां विभुस्तेषां कर्माण्येता न्यथादिशत् / पाशुपाल्यं च वाणिज्यं कृषिं चैव विशां ददौ

အရှင်သည် ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် ဤကမ္မများကို ယഥာတကျ သတ်မှတ်တော်မူ၏။ ဝိုင်ရှျတို့အား တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကို ပေးအပ်တော်မူ၏။

Verse 163

शिल्पाजीवभृतां चैव शूद्राणां व्यदधात्पुनः / सामान्यानि च कर्माणि ब्रह्मक्षत्रविशां पुनः

ထို့နောက် ရှုဒ္ဒရတို့အတွက် လက်မှုနှင့် အနုပညာအလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို စီမံတော်မူ၏။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျတို့အတွက်လည်း အချို့သော အထွေထွေကမ္မများကို ပြန်လည် သတ်မှတ်တော်မူ၏။

Verse 164

यजनाध्यापने दानं सामान्यानीतरेषु च / कर्माजीवं तु वै दत्त्वा तेषामिह परस्परम्

ယဇ္ဈာပြုခြင်း၊ ဝေဒသင်ကြားခြင်းနှင့် ဒါနပေးခြင်းတို့သည် အားလုံးအတွက် အထွေထွေဓမ္မ ဖြစ်သည်။ အလုပ်ကံဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ပေးကာ ဤလောက၌ အပြန်အလှန် ကူညီကြသည်။

Verse 165

तेषां लोकांतरे मूर्ध्नि स्थानानि विदधे पुनः / प्राजापत्यं द्विजातीनां स्मृतं स्थानं क्रियावताम्

သူတို့အတွက် ပရလောက၏ အမြင့်ဆုံး၌ နေရာများကို ထပ်မံ သတ်မှတ်တော်မူသည်။ ကံကိစ္စများကို တည်ကြည်စွာ ဆောင်ရွက်သော ဒွိဇတို့၏ နေရာကို ‘ပရာဇာပတျယ’ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 166

स्थानमैद्रं क्षत्रियाणां संग्रामेष्वपलायिनाम् / वैश्यानां मारुतं स्थानं स्वस्वकर्मोपजीविनाम्

စစ်မြေပြင်မှ မပြေးလွှားသော က္ଷတ္တရိယတို့၏ နေရာသည် ‘အိုင်န္ဒြ’ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပိုင်ကံအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးသော ဝိုင်ရှျတို့၏ နေရာသည် ‘မာရုတ’ ဖြစ်သည်။

Verse 167

गांधर्वं शूद्रजातीनां परिचर्ये च तिष्ठताम् / स्थानान्येतानि वर्णानां योग्याचारवतां सताम्

ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု၌ တည်မြဲသော ရှုဒြဇာတိတို့၏ နေရာသည် ‘ဂန္ဓဗ္ဗ’ ဖြစ်သည်။ ဤနေရာများသည် သင့်လျော်သော အကျင့်ရှိသည့် သာသနာတော်မူသော ဝဏ္ဏတို့အတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 168

संस्थित्यां सुकृतायां वै चातुर्वर्ण्यस्य तस्य तत् / वर्णास्तु दंडभयतः स्वेस्वे वर्ण्ये व्यवस्थिताः / ततः स्थितेषु वर्णेषु स्थापयामास ह्याश्रमान्

ထို စတုဝဏ္ဏ စနစ်သည် ကောင်းမွန်စွာ တည်ငြိမ်လာသောအခါ၊ ဒဏ်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ဝဏ္ဏတို့သည် ကိုယ်ကိုယ်တိုင်၏ ဝဏ္ဏဓမ္မ၌ တည်နေကြသည်။ ထို့နောက် ဝဏ္ဏတို့ တည်ငြိမ်သွားသော် အာရှ్రమများကို တည်ထောင်တော်မူသည်။

Verse 169

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थो यतिस्तथा / आश्रमाश्चतुरो ह्येतान्पूर्ववत्स्थापयन्प्रभुः

ဂৃহಸ್ಥ၊ ဗြဟ္မစာရီ၊ ဝါနပရಸ್ಥ၊ ယတိ—ဤအာရှရမ်လေးပါးကို ပရဘုက ယခင်ကဲ့သို့ တည်ထောင်တော်မူ၏။

Verse 170

वर्णकर्माणि ये केचित्तेषामिह चतुर्भवः / कृतकर्म्म कृतावासा आश्रमादुपभुञ्जते

ဝဏ္ဏဓမ္မအလိုက် ကမ္မများသည် ဤနေရာ၌ အကျိုးလေးမျိုးရှိ၏။ ကမ္မကို ပြီးစီးကာ အာရှရမ်၌ နေထိုင်ပြီး ထိုအကျိုးကို ခံစားကြ၏။

Verse 171

ब्रह्मा तान्स्थापयामास आश्रमान् भ्रामतामतः / निर्द्दिदेश ततस्तेषां ब्रह्मा धर्मान्प्रभा षते

ဗြဟ္မာသည် ထိုအာရှရမ်များကို တည်ထောင်တော်မူ၍ လမ်းလွဲနေသော စိတ်များအတွက် လမ်းညွှန်ကဲ့သို့ ဖြစ်စေ၏။ ထို့နောက် ဗြဟ္မာသည် သူတို့၏ ဓမ္မကို ဟောကြား၍ သတ်မှတ်တော်မူ၏။

Verse 172

प्रस्थानानि तु तेषां च यमान्सनियमांस्तथा / चतुर्वर्णात्मकः पूर्वं गृहस्थस्याश्रमः स्थितः

သူတို့၏ လမ်းစဉ်များ (ပရస్థာန) နှင့် ယမ၊ နိယမတို့လည်း သတ်မှတ်ထား၏။ အစဉ်အလာအရ ဂೃಹಸ್ಥအာရှရမ်သည် ဝဏ္ဏလေးပါးကို အခြေခံ၍ တည်ရှိခဲ့သည်။

Verse 173

त्रयाणा माश्रमाणां च वृत्तियोनीति चैव हि / यथाक्रमं च वक्ष्यामि व्रतैश्च नियमैस्तथा

အာရှရမ်သုံးပါး၏ နေထိုင်ပုံ (ဝෘတ္တိ) နှင့် နীতিတို့ကိုလည်း၊ ဝရတနှင့် နိယမတို့နှင့်အတူ အစဉ်လိုက် ငါဟောကြားမည်။

Verse 174

दाराग्नयश्चातिथय इष्टाः श्राद्धक्रियाः प्रजाः / इत्येष वै गृहस्थस्य समासाद्धर्मसंग्रहः

ဇနီး၊ သန့်ရှင်းသောမီးကိုထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဧည့်သည်ကိုကြိုဆိုခြင်း၊ ယဇ္ဉ၊ ရှရဒ္ဓကမ္မနှင့် ပြည်သူကိုစောင့်ရှောက်ခြင်း—ဤသည်မှာ ဂೃಹಸ್ಥ၏ ဓမ္မအကျဉ်းချုပ် ဖြစ်သည်။

Verse 175

ढंडी च मेखली चैव अधःशायी तथाजिनी / गुरुशुश्रूषणं भैक्ष्यंविद्यार्थी ब्रह्मचारिणः

တုတ်ကိုင်ခြင်း၊ မေခလာဝတ်ခြင်း၊ မြေပြင်ပေါ်အိပ်ခြင်း၊ သားရေဝတ်ခြင်း; ဆရာကိုပြုစုခြင်း၊ ဆွမ်းခံစားခြင်းနှင့် ပညာသင်ယူခြင်း—ဤတို့သည် ဘြဟ္မစာရိန်၏ ဓမ္မများ ဖြစ်သည်။

Verse 176

चीरपत्राजिनानि स्युर्वनमूलफलौषधैः / उभे संध्ये वगाहश्च होमश्चारण्यवासिनाम्

ချည်ထည်ကြမ်း၊ ရွက်အဝတ်နှင့် သားရေဝတ်၍; တောထဲ၏ အမြစ်၊ အသီး၊ ဆေးပင်တို့ဖြင့် အသက်မွေးရမည်။ မနက်-ညနေ စန္ဓျာနှစ်ချိန်တွင် ရေချိုးသန့်စင်၍ ဟိုးမ ပြုလုပ်ရသည်—ဤသည်မှာ တောနေသူတို့၏ ဝတ္တရားဖြစ်သည်။

Verse 177

विपन्नमुसले भैक्ष्यमास्तेयं शौचमेव च / अप्रमादो ऽव्यवायश्च दया भूतेषु च क्षमा

အခက်အခဲရှိသော်လည်း ဆွမ်းခံ၍ အသက်မွေးခြင်း၊ မခိုးခြင်း၊ သန့်ရှင်းမှု; မပေါ့ပျက်ခြင်း၊ ဘြဟ္မစရိယ၊ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာနှင့် ခွင့်လွှတ်ခြင်း—ဤသည်တို့သည် ဓမ္မဖြစ်သည်။

Verse 178

श्रवणं गुरुशुश्रूषा सत्यं च दशमं स्मृतम् / दशलक्षणको ह्येष धर्मः प्रोक्तः स्वयंभूवा

တရားကို နားထောင်ခြင်း၊ ဆရာကိုပြုစုခြင်း၊ သစ္စာ—ဤသည်ကို ဒသမ လက္ခဏာဟု မှတ်သားကြသည်။ လက္ခဏာဆယ်ပါးရှိသော ဤဓမ္မကို စွဝယံဘူက ဟောကြား하였다။

Verse 179

भिक्षोर्व्रतानि पंचात्र भैक्ष्यवेदव्रतानि च / तेषां स्थानान्यशुष्मिं च संस्थिताना मचष्ट सः

ဤနေရာတွင် ဘိက္ခု၏ ဝရတ ၅ ပါးနှင့် ဘိုက်ရှျ-ဝေဒ ဝရတတို့ကို ဆိုထားပြီး၊ ထိုဝရတတို့၏ နေရာများနှင့် ‘အရှုရှမင်’ အခြေအနေ၌ တည်နေသူတို့ကိုလည်း သူက ရှင်းပြ하였다။

Verse 180

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् / स्मृतं तेषां तु यत् स्थानं तदेव गुरुवासिनाम्

ဦර්ဓ္ဝရေတသ ရှိသူ ရှိများ၏ အရေအတွက်ကို ၈၈,၀၀၀ ဟု ဆိုကြသည်; သူတို့အတွက် မှတ်သားထားသော နေရာသည် ဆရာထံတွင် နေထိုင်သူတို့၏ နေရာနှင့် တူညီသည်။

Verse 181

सप्तर्षीणा तु यत्स्थानं स्मृतं तद्वै वनौकसाम् / प्राजापत्यं गृहस्थानां न्यासिनां ब्रह्मणःक्षयम्

စပ္တရိရှီတို့၏ နေရာကို စမృతိတွင် မှတ်သားထားသကဲ့သို့၊ ထိုနေရာသည် တောတွင် နေထိုင်သော တပသဝီတို့၏ နေရာဖြစ်သည်; ဂೃಹಸ್ಥတို့အတွက် ပရာဇာပတျယ လောက၊ နျာစင်တို့အတွက် ဘြဟ္မန်၌ လယ (ခ္စယ) ဟု ဆိုသည်။

Verse 182

योगिनामकृतं स्थानं तानाजित्बा न विद्यते / स्थानान्याश्रमिणस्तानि ब्रह्मस्थानस्थितानि तु

ယောဂီတို့၏ ‘အကృత’ (လောကီမဟုတ်သော) နေရာကို စာဓနာဖြင့် မအောင်မြင်ဘဲ မရနိုင်; အာရှရမင်တို့၏ နေရာများသည် အမှန်တကယ် ဘြဟ္မ-သ္ထာန၌ တည်ရှိသည်။

Verse 183

चत्वार एव पंथानो देवयानानि निर्मिताः / पंथानः पितृयानास्तु समृताश्चत्वार एव ते

ဒေဝယာန အတွက် လမ်းကြောင်း ၄ ခုသာ သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ပိတೃယာန လမ်းကြောင်းများလည်း စမృతိတွင် ၄ ခုသာ ဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 184

ब्रह्मणां लोकतन्त्रेण आद्ये मन्वन्तरे पुरा / पंथानो देवयाना ये तेषां द्वारं रंविः स्मृतः / तथैव पितृयानानां चन्द्रमा द्वारमुच्यते

ဗြဟ္မာ၏ လောကစည်းကမ်းအရ ရှေးဦး မန္ဝန္တရ၌ ဒေဝယာန လမ်းကြောင်း၏ တံခါးကို ရဝိ (နေ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုနည်းတူ ပိတೃယာန လမ်းကြောင်း၏ တံခါးကို စန္ဒ్రమာ (လ) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 185

एवं वर्णाश्रमाणां च प्रविभागे कृते तदा / यदा प्रजा ना वर्द्धंत वर्णधर्मसमासिकाः

ဤသို့ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမ်တို့ကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ပြီးနောက်တွင်ပင်၊ ဝဏ္ဏဓမ္မကို အခြေခံနေသော ပြည်သူတို့ မတိုးတက်မကြီးထွားသည့် ကာလတစ်ရပ် ရှိလာ하였다။

Verse 186

ततो ऽन्यां मानसीं स्वां वै त्रेतामध्ये ऽसृजत्प्रजाः / आत्मनस्तु शरीरेभ्यस्तुल्याश्चैवात्मना तु ताः

ထို့နောက် တ్రေတာယုဂ အလယ်ပိုင်းတွင် သူသည် မိမိ၏ စိတ်မှပင် ထွက်ပေါ်သော အခြား မာနသီ ပြည်သူတို့ကို ဖန်ဆင်း하였다။ ၎င်းတို့သည် သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာများမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အတ္တသဘော၌လည်း သူနှင့် ဆင်တူကြ하였다။

Verse 187

तस्मिस्त्रेतायुगे त्वाद्ये मध्यं प्राप्ते क्रमेण तु / ततो ऽन्यां मानसीं सो ऽथ प्रजाः स्रष्टुं प्रचक्रमे

အဲဒီ အစဦး တ్రေတာယုဂ တွင် အချိန်က တဖြည်းဖြည်း အလယ်သို့ ရောက်လာသောအခါ၊ သူသည် ထပ်မံ မာနသီ ပြည်သူတို့ကို ဖန်ဆင်းရန် စတင်ကြိုးပမ်း하였다။

Verse 188

ततः सत्त्वरजोद्रिक्ताः प्रजाः सह्यसृजत्प्रभुः / धर्मार्थकाममोक्षाणां वार्त्तानां साधकाश्च याः

ထို့နောက် အရှင်သည် စတ္တဝနှင့် ရဇသ် ဂုဏ်များ ထင်ရှားသော ပြည်သူတို့ကို ဖန်ဆင်း하였다။ ၎င်းတို့သည် ဓမ္မ၊ အರ್ಥ၊ ကာမ၊ မောက္ခ—ပုရုရှာರ್ಥ လေးပါးနှင့် လောကရေးရာများကို ဆောင်ရွက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 189

देवाश्च पितरश्चैव ऋषयो मनवस्तथा / युगानुरूपा धर्मेण यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

ဒေဝတားများ၊ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များ၊ ရှိသီများနှင့် မနုများသည်—ယုဂအလိုက် သမ္မာဓမ္မဖြင့်—ဤပြည်သူတို့ကို တိုးပွားစေ၍ ပြုစုခဲ့ကြသည်။

Verse 190

उपस्थिते तदा तस्मिन् सृष्टिवर्गे स्वयंभुवः / अभिध्याय प्रजा ब्रह्मा नानावीर्याः स्वमानसीः

ထိုဖန်ဆင်းမှုအစုအဝေး ပေါ်လာသောအခါ၊ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဘြဟ္မာသည် ပြည်သူတို့ကို သတိစူးစိုက်၍ မိမိစိတ်မှ မျိုးစုံသော အင်အားရှိသည့် မာနသ သားသမီးများကို ဖန်တီး하였다။

Verse 191

पूर्वोक्ता या मया तुभ्यं जनानीकं समाश्रिताः / कल्पे ऽतीते पुराण्यासीद्देवाद्यास्तु प्रजा इह

ငါက မင်းကို အရင်က ပြောခဲ့သော ပြည်သူတို့သည် လူအစုအဝေးများကို အားထားနေကြ၏; လွန်ခဲ့သော ကလ္ပတွင် သူတို့သည် ရှေးဟောင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤကလ္ပတွင်တော့ ဒေဝတို့အစရှိသူများပင် ပြည်သူဖြစ်ကြသည်။

Verse 192

ध्यायतस्तस्य तानीह संभूत्यर्थमुपस्तिताः / मन्वंतरक्रमेणेह कनिष्ठाः प्रथमेन ताः

သူသည် သတိစူးစိုက်နေစဉ်၊ မွေးဖွားပေါ်ထွန်းရန်အတွက် သူတို့သည် ဤနေရာ၌ ပေါ်လာကြ၏; မနွန္တရ အစဉ်အတိုင်း၊ ပထမ မနွန္တရတွင် သူတို့သည် ကနိဋ္ဌ (အငယ်/နောက်ဆုံး) ဖြစ်ကြသည်။

Verse 193

ख्यातास्तु वंश्यैरेतैस्तु पूर्वं यैरिह भाविताः / कुशलाकुशलैः कंदैरक्षीणैस्तैस्तदा युताः

ဤမျိုးဆက်များသည် ဤနေရာ၌ သူတို့ကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သူတို့ကြောင့် အရင်ကတည်းက ကျော်ကြားခဲ့ကြသည်; ထိုအခါ သူတို့သည် မကုန်ခန်းသော အမြစ်များ—ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှု ကံမျိုးစေ့များ—နှင့် ယှဉ်တွဲနေကြသည်။

Verse 194

तत्कर्मफलदोषेण ह्युपबाधाः प्रजज्ञिरे / देवासुरपितॄंश्चैव यक्षैर्गन्धर्वमानुषैः

ထိုကံ၏အကျိုးရလဒ်အပြစ်ကြောင့် အနှောင့်အယှက်များ ပေါ်ပေါက်လာ၏; ဒေဝ၊ အသူရ၊ ပိတೃ၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ နှင့် လူတို့အတွင်း၌လည်း။

Verse 195

राक्षसैस्तु पिशाचैस्तैः पशुपक्षिसरीसृपैः / वृक्षनारककीटाद्यैस्तैस्तैः सर्वैरुपस्थिताः / आहारार्थं प्रजानां वै विदात्मानो विनिर्ममे

ရာက္ခသ၊ ပိသာချ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ငှက်၊ မြွေမျိုး၊ သစ်ပင်၊ နရကသတ္တဝါ၊ ပိုးမွှားစသည်တို့ အားလုံး နီးကပ်လာကြ၏; သတ္တဝါတို့၏ အာဟာရအတွက် ဗိဓာတာက ထိုအရာတို့ကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။