
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
ဤအခန်းသည် ဝသိဋ္ဌ၏ မင်းတစ်ပါးသို့ ပြောကြားသော ပုံပြင်အဖြစ် ဖွဲ့ထားပြီး ဘာရ္ဂဝဝင်ဇာတ်စဉ်ကို ဆက်လက်တင်ပြသည်။ ဘೃဂု၏ မျိုးဆက် ရာမ (ပရရှုရာမ) သည် အကෘတဝ္ရဏ (“မဒဏ်ရာ/မအမာရွတ်”—စစ်ပွဲကြောင့် မလှုပ်ရှားမယ့်သူ) ဟု ခေါ်ခံရကာ လူနေရာများကို ဖြတ်သန်းသွားရာ က္ෂတ္တရိယများသည် သူ့ကို မြင်သမျှ အသက်ကယ်ရန် ပုန်းကွယ်ကြသည်။ ရာမသည် ဖခင် ဂျမဒဂ္နိ၏ အာရှရမသို့ ရောက်လာပြီး ထိုနေရာကို သဘာဝရန်ငြိုးများပင် ပျောက်ကွယ်သည့် ငြိမ်းချမ်းသော မိုက်ခရိုကမ္ဘာအဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (ခြင်္သေ့နှင့် သမင်၊ မြွေနှင့် ကြွက် အတူနေ)။ အဂ္နိဟောတရ မီးပူဇော်သည့် မီးခိုးတက်ကာ မယုရများ အော်ဟစ်ကခုန်ပြီး နေကို မျက်နှာမူ၍ ညနေခင်း ရေတင်ပူဇော် (ဇလာဉ္ဇလိ) ပြုကြသည်။ နေထိုင်သည့် သင်တန်းသားများသည် ဗြဟ္မစရိယ ဝတ်ပြုကာ ဝေဒနှင့် ရှာစတြာကို ပုံမှန် လေ့လာကြသည်။ ရာမ ဝင်ရောက်သော် ဒွိဇနှင့် ဒွိဇအတ္မဇများက အောင်မြင်ကြောင်း အော်ဟစ်၍ နမස්ကာရဖြင့် ဂုဏ်ပြုကြသည်။ သူသည် ဂျမဒဂ္နိကို တွေ့ကာ အဋ္ဌာင်္ဂ ပဏာမဖြင့် လဲကျကန်တော့၍ “ဖခင်၏ အစေခံ” ဟု ဆိုပြီး မိခင်ကိုလည်း ကန်တော့သည်။ ထို့နောက် ကာရ္တ္တဝီရျ (ကာရ္တ္တဝီရျ အာర్జုန) ကို အနိုင်ယူသတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း၊ ရှင်ရသီကို ပြစ်မှားသည့် အပြစ်အတွက် ဒဏ်ခတ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တင်ပြကာ တပသီအာဏာအောက်တွင် ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ရာဇဟింసကို ဖော်ပြသည်။
Verse 1
इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमाभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रिचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४३// वसिष्ठ उवाच राजन्नेवं भृगुर्विद्वान्पश्यञ्जनपदान्बहून् / समाजगाम धर्मात्माकृतव्रणसमन्वितः
ဤသို့ သရီ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ (ဝါယု မိန့်ကြားသော) အလယ်ပိုင်း တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပဒ၌ ဘာရ္ဂဝချရိတ အခန်း ၄၃ ဖြစ်၏။ ဝသိဋ္ဌ မိန့်သည်—အို မင်းကြီး၊ ပညာရှိ ဘೃဂု သည် နိုင်ငံဒေသများစွာကို ကြည့်ရှုလျက်၊ ဓမ္မစိတ်တည်၍ ဝရတကို တည်ကြည်စွာ ထမ်းဆောင်ကာ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။
Verse 2
निलिल्युः क्षत्त्रियाः सर्वे यत्र तत्र निरीक्ष्य तम् / व्रजन्तं भार्गवं मार्गे प्राणरक्षणतत्पराः
သူ့ကို မြင်သည်နှင့် က္ଷတ္တရိယအားလုံး နေရာနေရာတွင် ပုန်းကွယ်သွားကြ၏။ လမ်းပေါ်တွင် သွားလာနေသော ဘာရ္ဂဝကို မြင်၍ သူတို့သည် အသက်ကယ်ရေးတွင်သာ အာရုံစိုက်နေကြ၏။
Verse 3
अथाससाद राजेन्द्र रामः स्वपितुराश्रमम् / शान्तसत्त्वसमाकीर्णं वेदध्त्रनिनिनादितम्
ထို့နောက်၊ အို မင်းမြတ်၊ ရာမသည် မိဘ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်ရှိ၏။ ထိုနေရာသည် ငြိမ်းချမ်းသော သတ္တဝါများဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ဝေဒမന്ത്രသံများဖြင့် မြည်ဟည်းနေ၏။
Verse 4
यत्र सिंहा मृगा गावो नागमार्ज्जारमूषकाः / समं च रन्ति संहृष्टा भयं त्यक्त्वा सुदूरतः
အဲဒီနေရာတွင် ခြင်္သေ့၊ သမင်၊ နွား၊ မြွေ၊ ကြောင်နှင့် ကြွက်တို့သည် ကြောက်ရွံ့မှုကို အလွန်ဝေးဝေးသို့ ပစ်ထားကာ ပျော်ရွှင်စွာ အတူတကွ လှည့်လည်နေကြ၏။
Verse 5
यत्र धूमं समीक्ष्यैव ह्यग्निहोत्रसमुद्भवम् / उन्नदन्ति मयूराश्च नृत्यन्ति च महीपने
အဲဒီနေရာတွင် အဂ္နိဟောတရမှ ထွက်ပေါ်လာသော မီးခိုးကို မြင်သည်နှင့် မယူးရ (ပျားမ) များက အသံမြည်ဟည်းကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် ကပြနေကြ၏။
Verse 6
यत्र सायन्तने काले सूर्यस्याभिमुखं द्विजैः / जलाञ्जलीन्प्रक्षिपद्भिः क्रियते भूर्चलाविला
ထိုနေရာ၌ ညနေခင်းအချိန်တွင် ဒွိဇတို့သည် နေဘုရားကို မျက်နှာမူ၍ ရေဖြင့် အန်ဂျလီပူဇာ ဆက်ကပ်ကြသဖြင့် မြေပြင်သည် ခြေသံကြောင့် လှုပ်ရှားကာ ဖုန်မှုန့်ဖြင့် မရှင်းမလင်း ဖြစ်လာသည်။
Verse 7
यत्रान्तेवासिभिर्नित्यं वेदाः शास्त्राणि संहिताः / अभ्यस्यन्ते मुदा युक्तैर्ब्रह्मचर्यव्रते स्थितैः
ထိုနေရာ၌ အာရှရမ်အတွင်းနေ အန္တေဝါသီတို့သည် နေ့စဉ် ဝေဒ၊ ရှာස්တြနှင့် သံဟိတာတို့ကို ပျော်ရွှင်စွာ လေ့လာကာ ဘြဟ္မစရိယ ဝရတ၌ တည်ကြည်နေကြသည်။
Verse 8
अथ रामः प्रसन्नात्मा पश्यन्नाश्रमसंपदम् / प्रविवेश शनै राजन्नकृतव्रणसंयुतः
ထို့နောက် စိတ်ကြည်လင်သော ရာမသည် အာရှရမ်၏ စည်းစိမ်ကို ကြည့်ရှု၍ အို မင်းကြီး၊ ဖြည်းဖြည်းချင်း အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သွားသည်၊ အနာတရမရှိဘဲ။
Verse 9
जयशब्दं नमःशब्दं प्रोच्चरद्भिर्द्विजात्मजैः / द्विजैश्च सत्कृतो रामः परं हर्षमुपागतः
ဒွိဇသားများက “ဇယ” “နမဟ်” ဟု ကြွေးကြော်၍ ဒွိဇများကလည်း ဂုဏ်ပြုကြသဖြင့် ရာမသည် အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်မှုကို ရရှိ하였다။
Verse 10
आश्रमाभ्यन्तरे तत्र संप्रविश्य निजं गृहम् / ददर्श पितरं रामो जमदग्निं तपोनिधिम्
အာရှရမ်အတွင်းသို့ ဝင်ပြီး မိမိအိမ်သို့ ရောက်သော် ရာမသည် တပဿာ၏ သိုလှောင်ရာဖြစ်သော ဖခင် ဂျမဒဂ္နီကို တွေ့မြင်하였다။
Verse 11
साक्षाद्भृगुमिवासीनं निग्रहानुग्रहक्षमम् / पपात चरणोपान्ते ह्यष्टाङ्गालिङ्गितावनिः
ဘൃဂုမုနိကဲ့သို့ တိုက်ရိုက် ထိုင်နေပြီး အပြစ်ပေးခြင်းနှင့် ကရုဏာပေးခြင်းတို့ကို စွမ်းဆောင်နိုင်သော မဟာရသီ၏ ခြေတော်အနီး၌ သူသည် အင်္ဂါရှစ်ပါးဖြင့် ပျပ်ဝပ်ကန်တော့၍ မြေကိုဖက်ကာ လဲကျ하였다။
Verse 12
रामो ऽहं तवा दासो ऽस्मि प्रोच्चरन्निति भूपते / जग्राह चरणौ चापि विधिवत्सज्जनाग्रणीः
“အရှင်ဘုရင်၊ ကျွန်ုပ်သည် ရာမ ဖြစ်ပြီး သင်၏ကျွန်တော်ပါ” ဟု ကြွေးကြော်ကာ သာဓုသူများအနက် ဦးဆောင်သူသည် ထုံးတမ်းအတိုင်း ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို ကိုင်ယူ하였다။
Verse 13
अथ मातुश्च चरणवभिवाद्य कृताञ्जलिः / उवाच प्रणतो वाक्यं तयोः संहर्षकारणम्
ထို့နောက် လက်အုပ်ချီ၍ မိခင်၏ ခြေတော်ကိုလည်း ဂါရဝပြုကန်တော့ပြီး၊ နှိမ့်ချစွာ ငုံ့၍ သူတို့နှစ်ဦး၏ ဝမ်းမြောက်ခြင်းအကြောင်းဖြစ်သော စကားကို ပြော하였다။
Verse 14
राम उवाच पितस्तव प्रभावेण तपसो ऽतिदुरासदः / कार्त्तवीर्यो हतो युद्धे समुत्रबलवाहनः
ရာမက ပြောသည်—“အဖေတော်၊ သင်၏ တပဿာအာနုභာဝကြောင့် အလွန်မတော်တဆန်နိုင်သော၊ စစ်တပ်နှင့် ယာဉ်ဘလကြီးမားသည့် ကာတ္တဝီရျသည် စစ်ပွဲ၌ သေဆုံးခဲ့သည်။”
Verse 15
यस्ते ऽपराधं कृतवान्दुष्टमन्त्रिप्रचोदितः / तस्य दण्डो मया दत्तः प्रसह्य मुनिपुङ्गव
“မုနိပုင်္ဂဝ၊ မကောင်းသော ဝန်ကြီးများ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် သင့်ကို ပြစ်မှားသူအား ကျွန်ုပ်က အတင်းအကျပ် ဒဏ်ပေးပြီးပြီ” ဟု ဆိုသည်။
Verse 16
भवन्तं तु नमस्कृत्य गतो ऽहं ब्रह्मणोंऽतिकम् / तं नमस्कृत्य विधिवत्स्वकार्यं प्रत्यवेदयम्
သင့်အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက် ငါသည် ဘြဟ္မာ၏ အနီးသို့ သွား하였다။ ထိုသူကိုလည်း ထုံးတမ်းအတိုင်း ဦးညွှတ်ကာ မိမိကိစ္စကို တင်ပြ하였다။
Verse 17
समामुवाच भगवाञ्छ्रुत्वा वृत्तान्तमादितः / व्रज स्वकार्यसिद्ध्यर्थं शिवलोकं सनातनम्
အစမှစ၍ ဖြစ်ကြောင်းအလုံးစုံကို ကြားပြီးနောက် ဘဂဝန်က ငါ့အား—“မိမိကိစ္စအောင်မြင်ရန် အနန္တသော ရှိဝလောကသို့ သွားလော့” ဟု မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 18
श्रुत्वाहं तद्वयस्तात नमस्कृत्य पिता महम् / गतवाञ्छिवलोकं वै हरदर्शनकाङ्क्षया
ထိုစကားကို ကြားပြီး၊ အဖေဟေ့၊ ငါသည် ပိတാമဟ ဘြဟ္မာကို ဦးညွှတ်ကာ ဟရ (ရှီဝ) ကို တွေ့မြင်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် ရှိဝလောကသို့ သွား하였다။
Verse 19
प्रविश्य तत्र भगवन्नुमया सहितः शिवः / नमस्कृतो मया देवो वाञ्छितार्थ प्रदायकः
ထိုနေရာသို့ ဝင်ရောက်သော်၊ ဘဂဝန်၊ ဥမာနှင့်အတူ ရှီဝသည် တည်ရှိနေ하였다။ လိုအင်ဆန္ဒကို ပေးသနားတော်မူသော ထိုဒေဝကို ငါ ဦးညွှတ်하였다။
Verse 20
तदग्रे निखिलः स्वीयो वृत्तान्तो विनिवेदितः / मया समाहितधिया स सर्वं श्रुतवानपि
သူ၏ရှေ့တွင် ငါသည် စိတ်တည်ငြိမ်၍ မိမိအကြောင်းအရာအားလုံးကို တင်ပြ하였다။ သူသည် အားလုံးကို ကြားနာခဲ့သည်။
Verse 21
श्रुत्वा विचार्य त त्सर्वं ददौ मह्यं कृपान्वितः / त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं सर्वसिद्धिदम्
အားလုံးကို ကြားနာ၍ စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး ကရုဏာဖြင့် သူသည် “ထရိုင်လိုက്യဝိဇယ” ဟု အမည်ရ ကဝချကို ကျွန်ုပ်အား ပေးအပ်ခဲ့သည်၊ စိဒ္ဓိအားလုံးပေးတတ်၏။
Verse 22
तल्लब्ध्वा तं नमस्कृत्य पुष्करं समुपागतः / तत्राहं साधयित्वा तु कवचं हृष्टमानसः
အဲဒါကို ရပြီး သူ့အား ဦးချကန်တော့ကာ ပုရှ္ကရသို့ ရောက်လာသည်။ အဲဒီမှာ ကဝချကို সাধနာပြု၍ စိတ်ရွှင်လန်းခဲ့သည်။
Verse 23
कार्त्तवीर्यं निहत्याजौ शिवलोकं पुनर्गतः / तत्र तौ तु मया दृष्टौ द्वारे स्कन्दविनायकौ
စစ်မြေပြင်၌ ကာရ္တ္တဝီရျကို သတ်ပြီးနောက် ကျွန်ုပ်သည် ရှိဝလောကသို့ ပြန်ရောက်하였다။ ထိုနေရာ၏ တံခါးဝတွင် စကန္ဒနှင့် ဝိနာယကကို တွေ့မြင်하였다။
Verse 24
तौनमस्कृत्य धर्मज्ञ प्रवेष्टुं चोद्यतो ऽभवम् / स मामवेक्ष्य गामपो विशन्तं त्वरयान्वितम्
ဓမ္မကို သိသူရေ၊ ထိုနှစ်ပါးကို ဦးချကန်တော့ပြီး အတွင်းသို့ ဝင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ် အလျင်အမြန် ဝင်မည်ကို မြင်၍ တံခါးစောင့်က ကျွန်ုပ်ကို ကြည့်ရှု하였다။
Verse 25
वारयामास सहसा नाद्यावसर इत्यथ / मम तेन पितस्तत्र वाग्युद्धं हस्तकर्षणम्
သူက ချက်ချင်း တားဆီး၍ “ယနေ့ အခွင့်မရှိသေး” ဟု ဆို하였다။ ထို့နောက် အဲဒီနေရာတွင် ကျွန်ုပ်နှင့် သူအကြား စကားဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပြီး လက်ဆွဲလှန်ခြင်းလည်း ဖြစ်하였다။
Verse 26
सञ्जातपरशुक्षेममतो ऽभूद्भृगुनन्दन / स तज्ज्ञात्वा समुद्गृह्य मामधश्चोर्द्ध्वमेव च
ထိုအခါ ဘೃဂု၏သား၏ သန့်ရှင်းသော ပုဆိန်သည် အန္တရာယ်ကင်း၍ ချမ်းသာသွား၏။ ထိုကိုသိ၍ သူသည် ကျွန်ုပ်ကို မြှောက်ကာ အောက်နှင့် အပေါ်သို့ လှုပ်ခါစေ၏။
Verse 27
करेण भ्रामयामास पुनश्चानीतवांस्ततः / तं दृष्ट्वातिक्रुधा क्षिप्तः कुठारो हि मया ततः
သူသည် လက်ဖြင့် လှည့်ကာ ထပ်မံ၍ ကျွန်ုပ်ကို နီးကပ်စေ၏။ သူကိုမြင်သော် ကျွန်ုပ်သည် အလွန်ဒေါသဖြင့် ထိုနေရာတွင်ပင် ပုဆိန်ကို ပစ်ချလိုက်၏။
Verse 28
दन्तो निपति,स्तस्य ततो देव उपागतः / पार्वती तत्र रुष्टाभूत्तदा कृष्णः समागतः
သူ၏ သွားသည် ကျသွား၏။ ထို့နောက် ဒေဝတော်သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ ထိုတွင် ပါರ್ವတီ မာန်ထန်ကာ၊ ထိုအချိန်တွင်ပင် ကృష్ణလည်း ရောက်လာ၏။
Verse 29
राधया सहितस्तेन सानुनीता वरं ददौ / मह्यं कृष्मो जगामाथ तेन मैत्रीं विधाय च
ရာဓာနှင့်အတူ ကృష్ణသည် သူကို သက်သာစေကာ ကောင်းကြီးတစ်ပါး ပေးတော်မူ၏။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်နှင့် မိတ်သဟာယ ပြု၍ ကൃഷ്ണသည် ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 30
ततः प्रणम्य देवेशौ पार्वतीपरमेश्वरौ / आगतस्तव सान्निध्यमकृतव्रणसंयुतः
ထို့နောက် ဒေဝတို့၏ အရှင်များဖြစ်သော ပါર્વတီနှင့် ပရမေရှ್ವರတို့ကို ဦးချကာ၊ အနာမရှိဘဲ သင်၏ အနီးကပ်တော်သို့ ကျွန်ုပ် ရောက်လာ၏။
Verse 31
वसिष्ठ उवाच इत्यक्त्वा भार्गवो रामो विरराम च भूपते / जमदग्निरुवाचेदं रामं शत्रुनिबर्हणम्
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဘာရ္ဂဝ ရာမ၊ အို မင်းကြီး၊ တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ထို့နောက် ဇမဒဂ္နီက မိန့်သည်—အို ရာမ၊ ရန်သူဖျက်သမား၊ ဤစကားကို နားထောင်လော့။
Verse 32
जमदग्निरुवाच क्षत्रहत्याभिभूतस्त्वं तावद्दोषोपशान्तये / प्रयश्चित्तं ततस्तावद्यथावत्कर्तुमर्हसि
ဇမဒဂ္နီ မိန့်သည်—က்ன္သတရိယများကို သတ်ခြင်း၏ အပြစ်က သင့်ကို ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ထို့ကြောင့် အပြစ်ငြိမ်းစေရန် နည်းတကျ ပရాయရှ္စိတ္တ ပြုလုပ်လော့။
Verse 33
इत्युक्तः प्राह पितरं रामो मतिमतां वरः / प्रायश्चित्तं तु तद्योग्यं त्वं मे निर्देष्टुमर्हसि
ဤသို့ဆိုသည်ကို ကြားပြီး ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ရာမက ဖခင်အား ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်နှင့် သင့်တော်သော ပရాయရှ္စိတ္တ ကို သင်ပင် ညွှန်ကြားပါ။”
Verse 34
जमदग्निरुवाच व्रतैश्च नियमैश्चैव कर्षयन्देहमात्मनः / शाकमूलफलाहारो द्वादशाब्दं तपश्चर
ဇမဒဂ္နီ မိန့်သည်—ဝရတနှင့် နိယမတို့ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်၍ ဟင်းရွက်၊ အမြစ်၊ အသီးတို့သာ စားကာ ဆယ့်နှစ်နှစ် တပဿ ပြုလော့။
Verse 35
वसिष्ठ उवाच इत्युक्तः प्रणिपत्यैनं मातरं च भृगूद्वहः / प्रययौ तपसे राजन्नकृतव्रणसंयुतः
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ဤသို့ဆိုသည်ကို ကြားပြီး ဘ္ရိဂုဝంశ၏ ဂုဏ်ရည် ရာမက သူ့အားနှင့် မိခင်အား ဦးချကန်တော့၍၊ အို မင်းကြီး၊ အနာမရှိသော ကိုယ်ဖြင့် တင်းကျပ်သော ဝရတကို ဆောင်ကာ တပဿအတွက် ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 36
स गत्वा पर्वत वरं महेन्द्रमरिकर्षणः / कृत्वाऽश्रमपदं तस्मिंस्तपस्तेपे सुदुश्चरम्
ရန်သူတို့ကိုနှိမ်နင်းသူသည် မဟေန္ဒြာဟုခေါ်သော အထူးမြတ်တောင်သို့ သွားရောက်하였다။ ထိုနေရာ၌ အာရှရမ်တည်ကာ အလွန်ခက်ခဲသော တပဿာကို ပြုလုပ်하였다။
Verse 37
व्रतैस्तपोभिर्नियमैर्देवताराधनैरपि / निन्ये वर्षाणि कति चिद्रामस्तस्मिन्महामनाः
ဝရတ၊ တပဿာ၊ နိယမနှင့် ဒေဝတားပူဇာတို့ဖြင့် မဟာမနာ ရာမသည် ထိုနေရာ၌ နှစ်အနည်းငယ် နေထိုင်ခဲ့သည်။
The Bhārgava lineage: the narrative centers on Bhṛgu’s line through Jamadagni and his son Rāma (Paraśurāma), using their actions to exemplify how sage-line authority shapes kṣatriya fate.
Cosmology appears as āśrama-ecology: the hermitage is portrayed as a harmonized world where predator–prey oppositions subside, ritual fires (agnihotra) structure daily time, and evening offerings to the sun encode a lived cosmological orientation.
No. The sampled material belongs to Bhārgava-carita (Paraśurāma–Jamadagni cycle), not the Lalitopākhyāna; it focuses on dharma, āśrama life, and the reporting of Kārttavīrya’s punishment rather than Śākta vidyā/yantra themes.