Adhyaya 6
အဖွဲ့အစည်းများက ဖမ်းဆီးထားသော ဘုရင်နှင့် နန်းတော်ကို ကယ်တင်ရန် လမ်းညွှန်စာ—လူအင်အားကို အရေးပေါ်အလိုက် စိစစ်ခွဲခြားခြင်း၊ အမွေဆက်ခံမှုကို ခိုင်မာစေခြင်း၊ သီလ–ဉာဏ်ပိုင်း ပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် လျှို့ဝှက် “ခွဲစိတ်သလို” အပြစ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။ ဘုရင်–ဝန်ကြီးများကို နိုင်ငံ၏ ညှိနှိုင်းကွင်းဆက်အလယ်ဗဟိုဟု သတ်မှတ်ပြီး ထိုနေရာတွင် ဖမ်းဆီးခံရခြင်းသည် စနစ်တစ်ခုလုံး ပျက်ကွက်ခြင်းနှင့် တူသည်။ အထက်တန်းလူတန်းစား မကျေနပ်မှု မပြန့်ပွားစေရန်—ပင်ပန်းသူကို အနားပေး၊ သစ္စာရှိသူကို ဆုချ၊ မကျေနပ်မှု ရေရှည်ရှိသူကို စွန့်လွှတ်။ gūḍhasāra ဟုခေါ်သော လျှို့ဝှက်အရန်အင်အားကို အသက်သွင်းပြီး အမွေဆက်ခံသူကို ကာကွယ်ကာ ဆက်လက်တည်တံ့မှုကို အာမခံ။ အုပ်ချုပ်ရေး မခံနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်လာလျှင် ထိန်းချုပ်ထားသော ဆုတ်ခွာမှု (တောဝင်ခြင်း/အရှည်ကြာ ယဇ်ပူဇော်ခြင်း) ကို ကြီးကြပ်ထားသော “ပြန်လည်စတင်ခြင်း” အဖြစ် အသုံးချ။ itihāsa–purāṇa ဥပမာများဖြင့် အတ္ထသတ်တရားကို သိသူတစ်ဦးက ဘုရင်၏ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်းကို ပြန်လည်ရယူစေ။ လိုအပ်ပါက ရုပ်ဖျက်အေးဂျင့်တစ်ဦးကို အတွင်းဝိုင်းသို့ ဝင်ရောက်စေ၍ လာဘ်ပေးလို့ရသော ချိတ်ဆက်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ကာ အချိုးကျ daṇḍa ကို ချမှတ်ပြီး အချုပ်အခြာအာဏာ၏ လွတ်လပ်မှုကို ပြန်လည်ထူထောင်။
Sutras
Sutra 1
राजव्यसनमेवममात्यः प्रतिकुर्वीत ॥ कZ_०५.६.०१ ॥
ဤသို့ပင် ဝန်ကြီးသည် ဘုရင်၏ အကျင့်ဆိုး/ဘေးအန္တရာယ် (ရాజ-ဗျသန) ကို တန်ပြန်ကာကွယ်သင့်သည်။
Sutra 2
प्रागेव मरणाबाधभयाद् राज्ञः प्रियहितोपग्रहेण मासद्विमासान्तरं दर्शनं स्थापयेद्देशपीडापहममित्रापहमायुष्यं पुत्रीयं वा कर्म राजा साधयति इत्यपदेशेन ॥ कZ_०५.६.०२ ॥
ကြိုတင်၍ ဘုရင်အပေါ် သေဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ထိခိုက်ခြင်း ဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့်၊ သူသည် နှစ်လတစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် တစ်လတစ်ကြိမ် အကြားကာလဖြင့် တွေ့ဆုံခွင့် (အော်ဒီယန်စ်) ကို စီစဉ်ထားသင့်သည်။ ထိုသို့ပြုရာတွင် နှစ်သက်ဖွယ်နှင့် အကျိုးရှိသောအရာကို ရယူပေးရန်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့်—«ဘုရင်သည် ပြည်နယ်များ၏ ဒုက္ခပင်ပန်းမှုကို ဖယ်ရှားပေးသော၊ ရန်သူကို ဖျက်ဆီးသော၊ အသက်ရှည်စေသော၊ သို့မဟုတ် သားသမီးရရှိစေသော အလုပ်များကို ဆောင်ရွက်နေသည်» ဟု ဆိုကာ လုပ်ဆောင်သင့်သည်။
Sutra 3
राजव्यञ्जनमरूपवेलायां प्रकृतीनां दर्शयेत्मित्रामित्रदूतानां च ॥ कZ_०५.६.०३ ॥
သင့်လျော်သောအချိန်တွင် သူသည် နိုင်ငံ၏ အခြေခံအင်အားစုများထံနှင့် မိတ်ဖက်နှင့် ရန်သူတို့၏ သံတမန်များထံသို့လည်း «ဘုရင်အမှတ်အသားများ» (ဘုရင်ဖြစ်ခြင်း၏ သင်္ကေတများ) ကို ပြသသင့်သည်။
Sutra 4
तैश्च यथोचितां संभाषाममात्यमुखो गच्छेत् ॥ कZ_०५.६.०४ ॥
ထို့ပြင် ထိုသူတို့ (သံတမန်/ပါတီများ) နှင့်အတူ ဝန်ကြီးသည် သင့်လျော်သကဲ့သို့ စကားပြောဆိုဆက်ဆံရမည်၊ မိမိက ဦးဆောင်၍ (ရှေ့တန်းက) ပြောဆိုရမည်။
Sutra 5
दौवारिकान्तर्वंशिकमुखश्च यथोक्तं राजप्रणिधिमनुवर्तयेत् ॥ कZ_०५.६.०५ ॥
တံခါးစောင့်၊ အတွင်းခန်းဝန်ထမ်းများ (ဟာရမ်/အတွင်းပိုင်း) နှင့် အခန်းမူးချုပ်တို့သည် သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ယုံကြည်ရသော ကိုယ်စားလှယ်များမှတစ်ဆင့် ပေးလာသော ဘုရင်၏ လျှို့ဝှက်ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာ၍ အကောင်အထည်ဖော်ရမည်။
Sutra 6
अपकारिषु च हेडं प्रसादं वा प्रकृतिकान्तं दर्शयेत्प्रसादमेवोपकारिषु ॥ कZ_०५.६.०६ ॥
အပြစ်လုပ်သူများအပေါ်တွင် အခြေအနေနှင့် အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်သည့် အပြစ်ဒဏ် သို့မဟုတ် အခွင့်အရေးပေးခြင်းကို ပြသရမည်။ သို့သော် ကူညီကျေးဇူးပြုသူများအပေါ်တွင် အခွင့်အရေးပေးခြင်းကိုသာ ပြသရမည်။
Sutra 7
आप्तपुरुषाधिष्ठितौ दुर्गप्रत्यन्तस्थौ वा कोशदण्डावेकस्थौ कारयेत्कुल्यकुमारमुख्यांश्चान्यापदेशेन ॥ कZ_०५.६.०७ ॥
ယုံကြည်ရသောသူများ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ဘဏ္ဍာတိုက်နှင့် အင်အားသုံးအရေးယူမှု (တပ်ဖွဲ့/အပြစ်ဒဏ်) ကို တစ်နေရာတည်းတွင် တွဲဖက်လည်ပတ်စေပြီး၊ အဲဒါကို ကာကွယ်ရေးခံတပ် သို့မဟုတ် နယ်စပ်စခန်းတွင် တည်စေသင့်သည်။ ထို့အတူ kulyakumāra များနှင့် အခြားခေါင်းဆောင်များကဲ့သို့ အဓိကပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း အကြောင်းပြချက်တစ်ခုခုဖြင့် ထိန်းချုပ်စီမံသင့်သည်။
Sutra 8
यश्च मुख्यः पक्षवान्दुर्गाटवीस्थो वा वैगुण्यं भजेत तमुपग्राहयेत् ॥ कZ_०५.६.०८ ॥
အဖွဲ့လိုက်ထောက်ခံသူများရှိသော အဓိကပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး—ခံတပ်အခြေစိုက်ဖြစ်စေ တောအခြေစိုက်ဖြစ်စေ—မကျေနပ်မှု သို့မဟုတ် အားနည်းမှုကို ပြသလာပါက လက်ဆောင်ပေးခြင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပေါင်းသင်းခြင်းတို့ဖြင့် ဆွဲဆောင်ကာ ထိန်းချုပ်အောက်သို့ ယူဆောင်ရမည်။
Sutra 9
बह्वाबाधं वा यात्रां प्रेषयेत्मित्रकुलं वा ॥ कZ_०५.६.०९ ॥
သူသည် (သူတို့ကို) အခက်အခဲများစွာပါဝင်သော စစ်ဆင်ရေး သို့မဟုတ် ခရီးစဉ်တစ်ရပ်သို့ စေလွှတ်နိုင်သည်—သို့မဟုတ် မိတ်ဖက်မဟာမိတ် မိသားစု/အိမ်ထောင်စုတစ်ခုထံ ပို့နိုင်သည်။
Sutra 10
यस्माच्च सामन्तादाबाधं पश्येत्तमुत्सवविवाहहस्तिबन्धनाश्वपण्यभूमिप्रदानापदेशेनावग्राहयेत्स्वमित्रेण वा ॥ कZ_०५.६.१० ॥
မည်သည့်အနီးအနားအုပ်ချုပ်သူ (စாமန္တ) ထံမှ ပြဿနာဖြစ်လာမည်ဟု သူကကြိုမြင်သနည်း၊ ထိုသူကို ပွဲတော်များ၊ မင်္ဂလာဆောင်များ၊ ဆင်တန်း/ဆင်ချည်ရာနေရာများ၊ မြင်းရောင်းဝယ်ရေး၊ သို့မဟုတ် မြေယာပေးအပ်ခြင်းတို့ကို အကြောင်းပြု၍ ဆွဲခေါ်ကာ ထိန်းချုပ်ထားသင့်သည်—သို့မဟုတ် မိမိ၏မဟာမိတ်ကို အလယ်အလတ်အဖြစ် အသုံးပြုသင့်သည်။
Sutra 11
ततः संधिमदूष्यं कारयेत् ॥ कZ_०५.६.११ ॥
ထို့နောက် မဟာမိတ်/သဘောတူညီချက်ကို အလုပ်မဖြစ်အောင် (ပျက်စီး/လျော့ပါးအောင်) လုပ်စေသင့်သည်။
Sutra 12
आटविकामित्रैर्वा वैरं ग्राहयेत् ॥ कZ_०५.६.१२ ॥
သို့မဟုတ် ပစ်မှတ်အပေါ် ရန်ငြိုးကို တောအဖော်မဟာမိတ်များမှတစ်ဆင့် စတင်ပေါ်ပေါက်အောင် လုပ်စေသင့်သည်။
Sutra 13
तत्कुलीनमपरुद्धं वा भूंयेकदेशेनोपग्राहयेत् ॥ कZ_०५.६.१३ ॥
ထိုမျိုးရိုး၏ အထက်တန်းလူတစ်ဦး—သို့မဟုတ် ထိန်းသိမ်း/ချုပ်နှောင်ထားသူတစ်ဦး—ကို မြေယာတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် မိမိဘက်သို့ ဆွဲဆောင်သင့်သည်။
Sutra 14
कुल्यकुमारमुख्योपग्रहं कृत्वा वा कुमारमभिषिक्तमेव दर्शयेत् ॥ कZ_०५.६.१४ ॥
သို့မဟုတ် ကုလျကုမာရများနှင့် ခေါင်းဆောင်အမျိုးသားများ၏ ထောက်ခံမှုကို ရယူပြီးနောက် မင်းသားကို အဘိသေက (တရားဝင် တင်မြှောက်ခြင်း) ပြုလုပ်ပြီးသားအဖြစ် ပြသသင့်သည်။
Sutra 15
सामन्तादीनामन्यतमं वास्य दुर्गे स्थापयित्वापगच्छेत् ॥ कZ_०५.६.२० ॥
သို့မဟုတ် သူ့အစား ကိုယ်စားပြုရန် စာမန့်တို့ (အနီးအနားအုပ်ချုပ်သူ/အခွန်ပေးမင်းများ) စသည့်သူများထဲမှ တစ်ဦးကို ကာကွယ်ရေးခံတပ်တွင် တပ်စွဲထားပြီးနောက် ဆုတ်ခွာသင့်သည်။
Sutra 16
कुमारमभिषिच्य वा प्रतिव्यूहेत ॥ कZ_०५.६.२१ ॥
သို့မဟုတ် မင်းသားကို ဘုရင်အဖြစ် အဘိသိက္ကာပြု၍ ထီးနန်းတင်ပြီးနောက် ကာကွယ်ရေးတပ်စီ/တပ်ဖွဲ့အစီအမံကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းကာ တန်ပြန်တပ်စီ (counter-disposition) အဖြစ် ပြင်ဆင်သင့်သည်။
Sutra 17
परेणाभियुक्तो वा यथोक्तमापत्प्रतीकारं कुर्यात् ॥ कZ_०५.६.२२ ॥
သို့မဟုတ် အခြားသူက ဖိအားပေး/တိုက်ခိုက်လာသောအခါ၊ အထက်တွင် ဖော်ပြထားသည့် အရေးပေါ်တုံ့ပြန်ရေး အစီအမံများကို အကောင်အထည်ဖော်သင့်သည်။
Sutra 18
एवमेकाइश्वर्यममात्यः कारयेदिति कौटिल्यः ॥ कZ_०५.६.२३ ॥
ထို့ကြောင့် ကೌṭိလျက ဆိုသည်မှာ မင်းအာဏာတစ်ခုတည်းအောက်တွင် (မခွဲမပြားသော ဘုရင်အာဏာ) အုပ်ချုပ်ရေးကို မန္တ្រីက တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းသိမ်းရမည်။
Sutra 19
नैवमिति भारद्वाजः ॥ कZ_०५.६.२४ ॥
ဘားရဒ္ဝာဇက ဆိုသည်— «မဟုတ်ပါ»။
Sutra 25
प्रम्रियमाणे वा राजन्यमात्यः कुल्यकुमारमुख्यान्परस्परं मुख्येषु वा विक्रमयेत् ॥ कZ_०५.६.२५ ॥
ဘုရင် သေဆုံးလုနီးပါးဖြစ်နေချိန်တွင် ရာဇဝင်အမတ်သည် အဓိက ဘေးခွဲမင်းသားများနှင့် ထိပ်တန်းအရှင်အယာများကို အချင်းချင်း ဆန့်ကျင်စေသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ထိပ်တန်းလူကြီးများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်အောင် လှုံ့ဆော်သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်ရမည်၊ ထို့ကြောင့် မည်သူမျှ တစ်ခုတည်းသော အခွင့်အရေးတောင်းဆိုမှုကို စုစည်းမထားနိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။
Sutra 26
विक्रान्तं प्रकृतिकोपेन घातयेत् ॥ कZ_०५.६.२६ ॥
အလွန်အကျွံ လွန်ကဲသွားသူ (အလွန်တင်းမာတက်ကြွလာသူ) ကို နိုင်ငံ၏ အခြေခံအင်္ဂါရပ်များ၏ ဒေါသကို လှုံ့ဆော်၍ (သူတို့ကိုယ်တိုင် သူ့ကို ဆန့်ကျင်လာအောင်) ဖယ်ရှားသင့်သည်။
Sutra 27
कुल्यकुमारमुख्यानुपांशुदण्डेन वा साधयित्वा स्वयं राज्यं गृह्णीयात् ॥ कZ_०५.६.२७ ॥
သို့မဟုတ် ဘေးခွဲမင်းသားများနှင့် ထိပ်တန်းလူကြီးများကို လျှို့ဝှက်အပြစ်ဒဏ်ဖြင့် ထိန်းချုပ်အောင် ပြုလုပ်ပြီးနောက် သူကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတော်ကို သိမ်းယူနိုင်သည်။
Sutra 28
राज्यकारणाद्द् हि पिता पुत्रान्पुत्राश्च पितरमभिद्रुह्यन्ति किमङ्ग पुनरमात्यप्रकृतिर्ह्येकप्रग्रहो राज्यस्य ॥ कZ_०५.६.२८ ॥
နိုင်ငံတော်အတွက်ဆိုလျှင် ဖခင်က သားကို သစ္စာဖောက်တတ်ပြီး သားကလည်း ဖခင်ကို သစ္စာဖောက်တတ်သည်—ထို့ထက်မက အမတ်အဖွဲ့ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတော်ကို ကိုင်တွယ်ထိန်းချုပ်၍ ဦးတည်စေသော တစ်ခုတည်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်သည့် လက်ကိုင်ဖြစ်သဖြင့် ပို၍ပင် ဖြစ်မည်မဟုတ်လော။
Sutra 29
तत्स्वयमुपस्थितं नावमन्येत ॥ कZ_०५.६.२९ ॥
သူ့အလိုလို ရောက်လာသော အခွင့်အရေးကို မလျစ်လျူရှုသင့်။
Sutra 30
स्वयमारूढा हि स्त्री त्यज्यमानाभिशपति इति लोकप्रवादः ॥ कZ_०५.६.३० ॥
လူကြားစကားတစ်ရပ်ရှိသည်– «မိမိအလိုလို တက်လာသော မိန်းမကို စွန့်ပစ်လျှင် ကျိန်စာတင်တတ်သည်» ဟု။ (ဆိုလိုသည်မှာ စိတ်လိုလက်ရ လာသောအရာကို ငြင်းပယ်လျှင် ရန်သူဖြစ်လာပြီး နာမည်ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသည်)
Sutra 31
दुर्लभः स पुनस्तस्य कालः कर्म चिकीर्षतः ॥ कZ_०५.६.३१च्द् ॥
လုပ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်သူအတွက် ထိုအချိန်တစ်ခဏတည်းကို ထပ်မံရရန် ခက်ခဲသည်။
Sutra 32
प्रकृतिकोपकमधर्मिष्ठमनैकान्तिकं चैतदिति कौटिल्यः ॥ कZ_०५.६.३२ ॥
ကൗဋိလျက ဆိုသည်– «နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဒေါသထွက်စေသော ဤနည်းလမ်းသည် အဓမ္မဖြစ်ပြီး အကျိုးရလဒ်ကို ယုံကြည်စိတ်ချစွာ မသတ်မှတ်နိုင်» ဟု။
Sutra 33
राजपुत्रमात्मसंपन्नं राज्ये स्थापयेत् ॥ कZ_०५.६.३३ ॥
ကိုယ်တိုင်အရည်အချင်းပြည့်ဝပြီး လိုအပ်သောဂုဏ်ရည်များနှင့် ပြည့်စုံသော မင်းသားကို နန်းတင်၍ အာဏာပိုင်အဖြစ် တည်ထောင်သင့်သည်။
Sutra 34
संपन्नाभावेऽव्यसनिनं कुमारं राजकन्यां गर्भिणीं देवीं वा पुरस् कृत्य महामात्रान् संनिपात्य ब्रूयात् अयं वो निक्षेपः पितरमस्यावेक्षध्वं सत्त्वाभिजनमात्मनश्च ध्वजमात्रोऽयं भवन्त एव स्वामिनः कथं वा क्रियतामिति ॥ कZ_०५.६.३४ ॥
အပြည့်အဝအရည်အချင်းရှိသော (အုပ်ချုပ်သူ) မရှိသည့်အခါ၊ အပြစ်အနာအဆာကင်းသော အမွေဆက်ခံမင်းသား—သို့မဟုတ် မင်းသမီး၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိဖုရား—ကို ရှေ့တန်းတွင် ထားပြီး အရာရှိကြီးများကို ခေါ်စုကာ ဤသို့ ပြောရမည်– «ဤသူသည် သင်တို့၏ အပ်နှံထားသည့် ယုံကြည်အပ်နှံမှု ဖြစ်သည်။ သူ၏ဖခင်၏ (အကျိုးစီးပွား/အစဉ်အလာ) ကိုလည်းကောင်း၊ သင်တို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် မျိုးရိုးဂုဏ်ကိုလည်းကောင်း စောင့်ရှောက်ကြလော့။ သူသည် အလံသင်္ကေတသာ ဖြစ်သည်; အမှန်တကယ် အရှင်များမှာ သင်တို့ပင် ဖြစ်ကြသည်—မည်သို့ ဆောင်ရွက်မည်ကို ဆုံးဖြတ်ကြလော့»။
Sutra 35
तथा ब्रुवाणं योगपुरुषा ब्रूयुः कोऽन्यो भवत्पुरोगादस्माद् राज्ञश्चातुर्वर्ण्यमर्हति पालयितुमिति ॥ कZ_०५.६.३५ ॥
သူက ဤသို့ ပြောနေစဉ် မင်း၏ လျှို့ဝှက်အေးဂျင့်များက ဤသို့ ပြောရမည်– «သင်တို့ရှေ့တန်းတွင် ရှိနေသော ဤမင်းကြီးမှတပါး အခြားမည်သူက လေးဝဏ္ဏ (လူမှုအုပ်စု) ကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရန် သင့်တော်မည်နည်း»။
Sutra 36
तथा इत्यमात्यः कुमारं राजकन्यां गर्भिणीं देवीं वाधिकुर्वीत बन्धुसंबन्धिनां मित्रामित्रदूतानां च दर्शयेत् ॥ कZ_०५.६.३६ ॥
ထို့နောက် ဝန်ကြီးက မင်းသား—သို့မဟုတ် မင်းသမီး၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိဖုရား—ကို တရားဝင် မြှင့်တင်ပြီး ထိုအစီအစဉ်ကို ဆွေမျိုးသားချင်းများနှင့် ဆက်နွယ်သော မိသားစုများ၊ ထို့ပြင် မိတ်ဖက်နှင့် ရန်သူတို့၏ သံတမန်များအား ပြသရမည်။
Sutra 37
भक्तवेतनविशेषममात्यानामायुधीयानां च कारयेत्भूयश्चायं वृद्धः करिष्यति इति ब्रूयात् ॥ कZ_०५.६.३७ ॥
သူသည် အမတ်များနှင့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအတွက် အထူးစားရိက္ခာနှင့် လစာကို စီစဉ်ပေးရမည်၊ ထို့ပြင် «ထို့အပြင် ဤအကြီးအကဲ (အထက်တန်းအာဏာပိုင်) သည် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်မည်» ဟု ပြောရမည်။
Sutra 38
एवं दुर्गराष्ट्रमुख्यानाभाषेत यथार्हं च मित्रामित्रपक्षम् ॥ कZ_०५.६.३८ ॥
ထိုနည်းတူပင် သူသည် ကာကွယ်ရေးမြို့တော်/ခံတပ်များနှင့် နယ်ပြည်၏ ခေါင်းဆောင်များကို သင့်လျော်သလို ပြောဆိုရမည်၊ ထို့ပြင် သင့်တော်သလို မိတ်ဖက်နှင့် ရန်ဖက်တို့၏ အုပ်စုဖွဲ့မှုများကို စီမံခန့်ခွဲရမည်။
Sutra 39
विनयकर्मणि च कुमारस्य प्रयतेत ॥ कZ_०५.६.३९ ॥
ထို့ပြင် မင်းသားကို စည်းကမ်းနှင့် လေ့ကျင့်ရေး (နိုင်ငံရေးအကျင့်အကြံ) တွင် ပါဝင်စေဖို့လည်း သူသည် ကြိုးပမ်းရမည်။
Sutra 40
कन्यायां समानजातीयादपत्यमुत्पाद्य वाभिषिञ्चेत् ॥ कZ_०५.६.४० ॥
သို့မဟုတ် တန်းတူအဆင့်အတန်းရှိသော ယောက်ျားတစ်ဦးအားဖြင့် မင်းသမီးထံမှ သားသမီးတစ်ဦး မွေးဖွားစေပြီး၊ ထိုသူကို (အမွေဆက်ခံသူအဖြစ်) အဘိသိက္က/ရာဇဘိသိက္က ပြုလုပ်စေသင့်သည်။
Sutra 41
मातुश्चित्तक्षोभभयात्कुल्यमल्पसत्त्वं छात्रं च लक्षण्यमुपनिदध्यात् ॥ कZ_०५.६.४१ ॥
မိခင်၏ စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေမည်ကို စိုးရိမ်၍ သူသည် ဘေးဖက်မျိုးရိုးမှ အစားထိုးသူတစ်ဦး—အာရုံစိုက်အားနည်း/မပြင်းထန်သူ—ကို အဆင်သင့်ထားရမည်၊ ထို့ပြင် ထီးတော်/ရာဇသင်္ကေတတစ်ရပ်ကိုလည်း (တရားဝင်မှုအတွက် အမှတ်အသားအဖြစ်) အနီးကပ်ထားရမည်။
Sutra 42
ऋतौ चैनां रक्षेत् ॥ कZ_०५.६.४२ ॥
ထို့ပြင် သူမ၏ သားဖွားနိုင်သည့်ကာလအတွင်း သူသည် သူမကို စောင့်ရှောက်ကာကွယ်ရမည်။
Sutra 43
न चात्मार्थं कंचिदुत्कृष्टमुपभोगं कारयेत् ॥ कZ_०५.६.४३ ॥
ထို့ပြင် မိမိအကျိုးအတွက် အထူးကောင်းမွန်သော အပျော်အပါး/အသုံးအဆောင်ကို မစီစဉ်စေသင့်။
Sutra 44
राजार्थं तु यानवाहनाभरणवस्त्रस्त्रीवेश्मपरिवापान् कारयेत् ॥ कZ_०५.६.४४ ॥
ဘုရင်၏ အကျိုးအတွက် ယာဉ်နှင့် ယာဉ်ပစ္စည်းများ၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ အဝတ်အစားများ၊ မိန်းမများ (အမှုထမ်း/အိမ်တွင်းမိန်းမများ)၊ နေအိမ်များနှင့် စိုက်ပျိုးထားသော စိုက်ခင်း/ဥယျာဉ်များကို စီစဉ်ပြုလုပ်၍ ပံ့ပိုးပေးရမည်။
Sutra 45
परित्यजेदतुष्यन्तं तुष्यन्तं चानुपालयेत् ॥ कZ_०५.६.४५च्द् ॥
မကျေနပ်သေးသူကို စွန့်ပစ်သင့်ပြီး၊ ကျေနပ်နေသူကိုတော့ ဆက်လက်ထောက်ပံ့/ကာကွယ်သင့်သည်။
Sutra 46
अरण्यं दीर्घसत्त्रं वा सेवेतारुच्यतां गतः ॥ कZ_०५.६.४६च्द् ॥
မနှစ်သက်မှု (သို့) မျက်နှာမရမှုထဲ ကျရောက်သွားလျှင်၊ သူသည် တောထဲသို့ ဝင်သွားခြင်း သို့မဟုတ် ရှည်လျားသော ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်ခြင်း (ဆိုလိုသည်မှာ လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်သည့် ပုံစံဖြင့် နောက်ဆုတ်ခြင်း) ကို ပြုသင့်သည်။
Sutra 47
इतिहासपुराणाभ्यां बोधयेदर्थशास्त्रवित् ॥ कZ_०५.६.४७च्द् ॥
နိုင်ငံရေးပညာကျွမ်းကျင်သူသည် သမိုင်းများနှင့် ပုရာဏာဆိုင်ရာ ဥပမာများကို အသုံးပြု၍ (ဘုရင်ကို) သင်ကြားသင့်သည်။
Sutra 48
लभेत लब्ध्वा दूष्येषु दाण्डकर्मिकमाचरेत् ॥ कZ_०५.६.४८च्द् ॥
သူသည် (ရည်မှန်းချက်ကို) ရယူအောင်လုပ်ရမည်။ ရယူပြီးနောက် အပြစ်တင်ခံထိုက်သူများအပေါ် ဒဏ်ခတ်/စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှုကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Frequently Asked Questions
Reduced factional instability: loyal talent is retained, disaffection is quarantined, succession is protected through concealed contingencies, and a king captured by favorites is restored to independent judgment—improving administrative continuity and public order.
The passage implies targeted punishment via dāṇḍakarmika against dūṣya (corruptible/culpable actors) once identified; for persistent malcontents, the ‘penalty’ is political removal/abandonment (parityāga) from office and proximity to power.