Varaha Purana 152.68: Adhyaya 152, Shloka 68

Praise of the Sacred Geography of Mathurā

Devanagari script

तस्मिन् वरगृहे देवि ब्राह्मणो योगिनां वरः ॥ जातिस्मरो महाप्राज्ञो विष्णुभक्तो वसुन्धरे ॥

Recitation with translationVaraha Purana 152.68

Transliteration

tasmin varagṛhe devi brāhmaṇo yogināṃ varaḥ || jātismaro mahāprājño viṣṇubhakto vasundhare ||

Translation

Wahai Dewi, di kediaman yang unggul itu ada seorang Brāhmaṇa—terutama dalam kalangan para yogin—yang mengingati kelahiran lampau, sangat bijaksana, dan seorang bhakta Viṣṇu, wahai Bumi.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तस्मिन्: in that (place)
• तस्मिन्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• वर-गृहे: in the excellent house
• वर-गृहे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारयः (वरं गृहं = excellent house)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• ब्राह्मणः: a Brahmin
• ब्राह्मणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• योगिनाम्: of yogins
• योगिनाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• वरः: the best
• वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘श्रेष्ठः’

• जाति-स्मरः: one who remembers (past) births
• जाति-स्मरः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जाति (प्रातिपदिक) + स्मर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (जातिं स्मरति इति)

• महा-प्राज्ञः: greatly wise
• महा-प्राज्ञः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् प्राज्ञः)

• विष्णु-भक्तः: devoted to Vishnu
• विष्णु-भक्तः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विष्णोः भक्तः)

• वसुन्धरे: O Earth (Vasundharā)
• वसुन्धरे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वसुन्धरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Varāha (default)

Tags

• Classical Literature
• Vaishnavism
• Yoga Traditions
• Hagiographic Motifs

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It preserves an idealized portrait of a yogin-brāhmaṇa, useful for studying Purāṇic models of authority, memory, and devotion.

Which geographic location is identified?

The setting is an ‘excellent abode’ within the Mathurā-centered narrative landscape of the chapter.

What is the primary ethical instruction?

It highlights virtues of learning, disciplined practice, and devotion as exemplary traits within a culturally valued sacred environment.