Varaha Purana 151.64: Adhyaya 151, Shloka 64

The Sacred Greatness of Lohārgala

The ‘Iron-Bolt’ Tīrtha

Devanagari script

अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ रुद्रलोकं समुत्सृज्य मम लोकं च गच्छति

Recitation with translationVaraha Purana 151.64

Transliteration

athātra muñcate prāṇān kṛtvā karma suduṣkaram || rudra-lokaṃ samutsṛjya mama lokaṃ ca gacchati

Translation

Kini, sesiapa yang di sini melepaskan prāṇa setelah melaksanakan amalan yang amat sukar; setelah meninggalkan alam Rudra, dia juga pergi ke alam-Ku.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अथ: then
• अथ: सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रमबोधक

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• मुञ्चते: releases/lets go
• मुञ्चते: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्राणान्: life-breaths
• प्राणान्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: पूर्वकालक्रिया (पूर्वकर्म/Absolutive)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययकृदन्त

• कर्म: deed/rite
• कर्म: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सुदुष्करम्: very difficult
• सुदुष्करम्: कर्मविशेषण (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दुष्कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् कर्मणः; 'सु' = उपसर्ग/प्रादि (intensifier)

• रुद्र-लोकम्: Rudra’s realm
• रुद्र-लोकम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य लोकः)

• समुत्सृज्य: having abandoned
• समुत्सृज्य: पूर्वकालक्रिया (पूर्वकर्म/Absolutive)
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययकृदन्त; उपसर्गौ सम्-उत्-

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• लोकम्: realm
• लोकम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• गच्छति: goes/attains
• गच्छति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Ascetic Discipline
• Indic Cosmology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It highlights a graded cosmology where even exalted realms (Rudra-loka) can be transcended, reflecting Purāṇic hierarchies of attainment linked to disciplined practice.

Which geographic location is identified?

No new location is named; the verse continues the tīrtha framework of the surrounding Maheśvara-kuṇḍa passage.

What is the primary ethical instruction?

The key instruction is perseverance in difficult disciplined practice (suduṣkara-karma), presented as ethically and existentially transformative.