Varaha Purana 119.3: Adhyaya 119, Shloka 3

Ritual Regulations on Permissible Foods for Offering and Consumption

Devanagari script

केन द्रव्येण संयुक्तं तन्ममाचक्ष्व माधव ॥ वसुधाया वचः श्रुत्वा वराहः प्रीतमानसः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 119.3

Transliteration

kena dravyeṇa saṁyuktaṁ tan mamācakṣva mādhava || vasudhāyā vacaḥ śrutvā varāhaḥ prīta-mānasaḥ

Translation

“Dengan bahan apakah ia harus digabungkan? Beritahulah aku, wahai Mādhava.” Setelah mendengar kata-kata Vasudhā (Bumi), Varāha pun berasa gembira dalam hati.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• केन: by what? with what?
• केन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• द्रव्येण: with substance/material
• द्रव्येण: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• संयुक्तम्: joined/combined
• संयुक्तम्: क्रिया (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-युज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तत्: that
• तत्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मम: to me/of me
• मम: सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• आचक्ष्व: tell; explain
• आचक्ष्व: क्रिया (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-चक्ष् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• माधव: O Mādhava
• माधव: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: माधव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• वसुधायाः: of Vasudhā (Earth)
• वसुधायाः: सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वसुधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वचः: speech/words
• वचः: कर्म (Object of hearing/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: क्रियाविशेषण (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• वराहः: Varāha
• वराहः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रीत-मानसः: with a pleased mind
• प्रीत-मानसः: विशेषण (Qualifier of वराहः/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रीत (प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (प्रीतं मानसं यस्य)

Speaker

Pṛthivī (first half); Narrator (second half, implied)

Tags

• Classical Literature
• Vaiṣṇavism
• Ritual Materials
• Purāṇic Dialogue

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It documents the instructional method of specifying ritual ‘materials’ (dravya) and their combinations, valuable for reconstructing historical ritual taxonomies.

Which geographic location is identified?

No location is specified.

What is the primary ethical instruction?

To seek clarity about correct materials and procedures before performing a rite, emphasizing careful practice over improvisation.