Rig Veda 9.101.15: Mandala 9, Sukta 101, Mantra 15

Sukta 9.101

Rishi: Bhṛgu-line seer(s) (general)

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी । हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.101.15

Transliteration

sá vīró dakṣa-sā́dhano ví yás tastámbha ródasī | háríḥ pavítre avyata vedhā́ ná yónim āsádam ||

Translation

Dialah wira yang menyempurnakan (karya) dengan kebijaksanaan; Dia yang memisahkan dan menegakkan dua alam. Yang keemasan itu ditenun melalui penapis; laksana pengatur bijaksana (vedhā), ia bersemayam dalam rahim (yoni), menegakkan asas yang benar bagi pekerjaan.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वीरः: hero, strong one
• वीरः: कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• दक्षसाधनः: accomplishing/achieving skill (dákṣa)
• दक्षसाधनः: कर्तृ (वीरः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दक्ष-साधन (समास-प्रातिपदिक; दक्ष + साधन)

• वि: apart, asunder, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तस्तम्भ: propped up, made firm
• तस्तम्भ: —
• Type: Verb
• Root: स्तम्भ् (धातु) + त (उपसर्गः)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिव्यौ)

• हरिः: the tawny one (Soma)
• हरिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• पवित्रे: in/through the filter (sieve)
• पवित्रे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• अव्यत: was strained, was filtered
• अव्यत: —
• Type: Verb
• Root: व्यै/वी (धातु; ‘to weave/strain’) + अ (उपसर्गः)

• वेधाः: the wise disposer/ordainer
• वेधाः: कर्तृ (हरिः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: वेधस्/वेधा (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• योनिम्: womb, source, seat
• योनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)

• आसदम्: a sitting-place, resting/settling (place)
• आसदम्: कर्म (योनिम् इत्यस्य विशेषणवत्/समनाधिकरणम्)
• Type: Noun (action/result) / Kṛdanta-noun
• Root: सद् (धातु) + आ (उपसर्गः); क्तिन्/घञ्-प्रकारेण नाम (आसद्/आसद्-)