Rig Veda 8.3.21: Mandala 8, Sukta 3, Mantra 21

Sukta 8.3

Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; Kaṇvāḥ)

Devata: Indra (with Maruts; verse also highlights Pākasthāmā as an epithet/associated power)

Chandas: Jagatī (probable; Mandala 8 Indra hymns frequently in Jagatī—needs pad-count verification against a critical text)

Samhita Patha (Devanagari)

यं मे दुरिन्द्रो मरुतः पाकस्थामा कौरयाणः । विश्वेषां त्मना शोभिष्ठमुपेव दिवि धावमानम् ॥

Recitation with translationRig Veda 8.3.21

Transliteration

yaṃ me dur índro marútaḥ pā́ka-sthāmā́ kaurayā́ṇaḥ | víśveṣāṃ tmanā́ śóbhīṣṭham úpeva diví dhā́vamānam ||

Translation

Dia yang bagiku Indra dan para Marut—yang mematangkan yang belum matang—menggerakkan; yang paling berseri oleh dirinya sendiri di antara semua; meluru seakan dekat ke langit: dialah yang kupegang sebagai daya pantas untuk mendaki dalam cakrawala batin.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मे: of me / to me
• मे: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दुरिन्द्रः: Durindra (Indra as ‘hard/strong Indra’)
• दुरिन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: दुरिन्द्र (प्रातिपदिक; दुर्- + इन्द्र)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ (सहकर्तृ/समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• पाकस्थाम: firm/steadfast (lit. ‘standing in maturity/strength’)
• पाकस्थाम: कर्म (यम् इति विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पाकस्था (प्रातिपदिक; पाक- + स्था ‘standing/abiding in ripeness/firmness’)

• कौरयाणः: praising/celebrating
• कौरयाणः: कर्तृ (दुरिन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: कौरय (कृदन्त-प्रातिपदिक; denominative from ‘कूर/कौर’ ‘praise/celebrate’)

• विश्वेषाम्: of all
• विश्वेषाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• त्मना: by (his) own self / by his own power
• त्मना: करण (means/manner)
• Type: Noun (instrumental of manner)
• Root: त्मन् (प्रातिपदिक; ‘self, own person/power’)

• शोभिष्ठम्: most splendid
• शोभिष्ठम्: कर्म (यम् इति विशेषणम्)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: शोभि (प्रातिपदिक) / शोभ् (धातु ‘to shine, be splendid’)

• उप: towards, near
• उप: उपसर्ग (गत्यर्थ/समीप्य)
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• इव: like, as
• इव: उपमान-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• दिवि: in heaven / in the sky
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• धावमानम्: rushing, running
• धावमानम्: कर्म (यम् इति विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: धाव् (धातु ‘to run, rush’)