Rig Veda 6.27.4: Mandala 6, Sukta 27, Mantra 4

Sukta 6.27

Rishi: Bharadvāja (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

एतत्त्यत्त इन्द्रियमचेति येनावधीर्वरशिखस्य शेषः । वज्रस्य यत्ते निहतस्य शुष्मात्स्वनाच्चिदिन्द्र परमो ददार ॥

Transliteration

etát tyát te indriyám acetí yénāvadhīr váraśikhasya śéṣaḥ | vájrasya yát te níhatasya śúṣmāt svanā́c cid indra paramó dadāra ||

Translation

Inilah daya kedaulatanmu yang termasyhur itu, wahai Indra—yang dengannya engkau menumbangkan Śeṣa, sisa daripada Varaśikha. Bahkan daripada gemuruh Vajra-mu yang dilempar dan menghentam, wahai Indra, halangan yang tertinggi pun terlerai-berai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (अचेति इति क्रियायाः विषयः/कर्म)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्यत्: that
• त्यत्: Karma (एतत् इत्यस्य सह-निर्देशः)
• Type: Pronoun
• Root: त्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: Sambandha (इन्द्रियम् इत्यस्य सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रियम्: power, might
• इन्द्रियम्: Karma (अचेति—‘प्रकटम् अभवत्/ज्ञातम्’ इत्यस्य विषयः)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक)

• अचेति: became manifest / was perceived
• अचेति: —
• Type: Verb
• Root: चि (धातु; ‘चेत्/चिनोति’—to perceive/notice; Vedic: ‘to become manifest/known’)

• येन: by which
• येन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवधीः: you slew
• अवधीः: —
• Type: Verb
• Root: वध् (धातु; to strike/kill) + अव (उपसर्ग)

• वरशिखस्य: of Varashikha (proper name)
• वरशिखस्य: Sambandha (शेषः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वर-शिख (समास-प्रातिपदिक; ‘वर’ + ‘शिख’)

• शेषः: the remnant / survivor
• शेषः: Karma (अवधीः इत्यस्य कर्म)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक)

• वज्रस्य: of the thunderbolt
• वज्रस्य: Sambandha (निहतस्य/शुष्मात् इत्यादीनां)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• यत्: that which
• यत्: Karma (ददार इत्यस्य विषयः—‘that (feat)’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• निहतस्य: of the smitten / hurled-down
• निहतस्य: Sambandha
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: हन् (धातु; to strike/kill) + नि (उपसर्ग); निहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• शुष्मात्: from the force / fury
• शुष्मात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: शुष्म (प्रातिपदिक)

• स्वनात्: from the roar
• स्वनात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: स्वन (प्रातिपदिक; ‘sound, roar’)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: —
• Type: Noun (Vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• परमः: the highest / utmost
• परमः: Kartā (ददार इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• ददार: burst / split
• ददार: —
• Type: Verb
• Root: दृ (धातु; to split, burst)