Rig Veda 3.9.9: Mandala 3, Sukta 9, Mantra 9

Sukta 3.9

Rishi: Gāthina Viśvāmitra

Devata: Agni (as Hotṛ)

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

त्रीणि शता त्री सहस्राण्यग्निं त्रिंशच्च देवा नव चासपर्यन् । औक्षन्घृतैरस्तृणन्बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं न्यसादयन्त ॥

Recitation with translationRig Veda 3.9.9

Transliteration

trī́ṇi śatā́ trī́ sahásrāṇy agníṃ triṃśác ca devā́ náva cāsaparyan | áukṣan ghṛtáir ástṛṇan bárhir asmai ā́d íd dhótāraṃ ny àsādayanta ||

Translation

Tiga ratus, tiga ribu—tiga puluh dan sembilan—kuasa-kuasa berbakti melayani Agni. Mereka menyapunya dengan ghee yang jernih, mereka menghamparkan barhis (hamparan suci) untuknya; kemudian sesungguhnya mereka mendudukkan Sang Hotṛ pada tempatnya.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्रीणि: three
• त्रीणि: विशेषण (संख्या) — कर्म (अग्निम्)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)

• शतानि: hundreds
• शतानि: कर्म (अग्निम्) — संख्याविशेष्य
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• त्री: three
• त्री: विशेषण (संख्या) — कर्म (सहस्राणि)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: कर्म (अग्निम्) — संख्याविशेष्य
• Type: Noun (numeral)
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (the fire-god)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• त्रिंशत्: thirty
• त्रिंशत्: कर्ता
• Type: Noun (numeral)
• Root: त्रिंशत् (प्रातिपदिक) < त्रि + दशत्

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• नव: nine
• नव: विशेषण (देवाः) — कर्ता
• Type: Adjective (numeral)
• Root: नव (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• आसपर्यन्: they worshipped/served
• आसपर्यन्: क्रिया (कर्तृ: देवाः)
• Type: Verb
• Root: सपर्य् (धातु) < √सपर्य (पूजायाम्/सेवायाम्)

• औक्षन्: they sprinkled
• औक्षन्: क्रिया (कर्तृ: देवाः)
• Type: Verb
• Root: वक्ष्/उक्ष् (धातु) < √उक्ष् (सिञ्चने/वर्षणे)

• घृतैः: with ghee
• घृतैः: करण
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• अस्तृणन्: they spread
• अस्तृणन्: क्रिया (कर्तृ: देवाः)
• Type: Verb
• Root: स्तृ (धातु) < √स्तृ (स्तरणे)

• बर्हिः: the sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• अस्मै: for him (for Agni)
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आत्: then/thereupon
• आत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: आत् (निपात/अव्यय)

• इद्धोतारम्: the kindled Hotṛ-priest (Agni as Hotṛ)
• इद्धोतारम्: कर्म (न्यसादयन्त) — विशेषित
• Type: Noun phrase (participle + noun)
• Root: इद्ध (कृदन्त, √इन्ध्) + होतृ (प्रातिपदिक)

• न्यसादयन्त: they caused to sit/they installed
• न्यसादयन्त: क्रिया (कर्तृ: देवाः; कर्म: होतारम्)
• Type: Verb (causative)
• Root: सद् (धातु) < √सद् (उपवेशने) with नि