Rig Veda 10.66.2: Mandala 10, Sukta 66, Mantra 2

Sukta 10.66

Rishi: Vasiṣṭha (probable; requires Anukramaṇī confirmation for RV 10.66)

Devata: Viśve Devāḥ with emphasis on Indra, Varuṇa, Maruts, Sūrya

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रप्रसूता वरुणप्रशिष्टा ये सूर्यस्य ज्योतिषो भागमानशुः । मरुद्गणे वृजने मन्म धीमहि माघोने यज्ञं जनयन्त सूरयः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.66.2

Transliteration

índra-prasūtā váruṇa-praśiṣṭā yé sū́ryasya jyótiṣo bhāgám ānaśúḥ | marúd-gaṇe vṛjáne mánma dhīmahi mā́ghone yajñáṃ janayanta sū́rayaḥ ||

Translation

Didorong oleh Indra, dipandu oleh Varuṇa—mereka yang meraih bahagian daripada cahaya Sūrya—kami meneguhkan ilham-batin kami dalam himpunan Marut, dalam gelanggang pergelutan hidup. Para ṛṣi melahirkan yajña bagi Yang Pemurah (Māghavan), membentuk persembahan batin menjadi daya yang kian membesar.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रप्रसूता: impelled/put forth by Indra
• इन्द्रप्रसूता: विशेषणम् (कर्तृपदस्य ‘ये’)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्र- (प्रा.); √सू (सुवति ‘प्रेरणे/प्रसवे’) + प्र- (कृदन्त)

• वरुणप्रशिष्टा: directed/commanded by Varuṇa
• वरुणप्रशिष्टा: विशेषणम् (कर्तृपदस्य ‘ये’)
• Type: Adjective
• Root: वरुण- (प्रा.); √शास् (‘आज्ञापने/शासने’) + प्र- (कृदन्त)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ (यः…ते) / सम्बन्धसूचकः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रा.)

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सूर्य- (प्रा.)

• ज्योतिषः: of the light/splendour
• ज्योतिषः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस्- (प्रा.)

• भागम्: a share/portion
• भागम्: कर्म (आनशुः)
• Type: Noun
• Root: भाग- (प्रा.)

• आनशुः: have attained/obtained
• आनशुः: क्रिया (कर्तृ = ये)
• Type: Verb
• Root: √अश् (‘व्याप्तौ/प्राप्तौ’ → ‘to reach, obtain’)

• मरुद्गणे: in the troop of the Maruts
• मरुद्गणे: अधिकरण (स्थान/समूह)
• Type: Noun (compound)
• Root: मरुत्- (प्रा.) + गण- (प्रा.)

• वृजने: in the contest/struggle (battle)
• वृजने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वृजन- (प्रा.)

• मन्म: a hymn/thought (devotional utterance)
• मन्म: कर्म (धीमहि)
• Type: Noun
• Root: मन्मन्/मन्म- (प्रा.; ‘thought, hymn, devotion’)

• धीमहि: we meditate/ponder
• धीमहि: क्रिया (कर्तृ = वयम् implied)
• Type: Verb
• Root: √धी (‘धारणे/चिन्तायाम्’ → ‘to think, meditate’)

• माघोने: for the bountiful one (Indra)
• माघोने: सम्प्रदान (यस्य कृते)
• Type: Noun (epithet)
• Root: माघवन्- (प्रा.; ‘bountiful one’, epithet of Indra) रूप: माघोन-

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: कर्म (जनयन्त)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ- (प्रा.)

• जनयन्त: they generate/bring forth
• जनयन्त: क्रिया (कर्तृ = सूरयः)
• Type: Verb
• Root: √जन् (‘जनने’ → ‘to beget, produce’) caus. √जनय्

• सूरयः: the seers/priests
• सूरयः: कर्तृ (जनयन्त)
• Type: Noun
• Root: सूरि- (प्रा.; ‘sage, inspired priest’)