Rig Veda 10.190.3: Mandala 10, Sukta 190, Mantra 3

Sukta 10.190

Devata: Dhātṛ (the Ordainer); cosmogonic ordering of worlds and luminaries

Samhita Patha (Devanagari)

सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथापूर्वमकल्पयत् । दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्षमथो स्वः ॥

Recitation with translationRig Veda 10.190.3

Transliteration

sūryācandramásau dhātā́ yathāpū́rvam akalpayat | dívaṃ ca pṛthivī́ṃ cāntárikṣam átho svàḥ ||

Translation

Sang Penetap (Dhātā) membentuk Surya dan Candra menurut acuan purba; lalu Ia menegakkan kedudukan-kedudukan: langit dan bumi dan antarikṣa, serta juga Svaḥ—alam cahaya yang luhur.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सूर्याचन्द्रमसौ: the Sun and the Moon
• सूर्याचन्द्रमसौ: कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सूर्य- + चन्द्रमस्- (प्रातिपदिके; द्वन्द्व-समास)

• धाता: the Ordainer/Creator
• धाता: कर्ता
• Type: Noun
• Root: धा (धातु) → धातृ- (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• यथा: as, according to
• यथा: अव्यय-सम्बन्ध (रीति/प्रकारः)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• पूर्वम्: formerly, as before
• पूर्वम्: अव्ययार्थक-विशेषण (काल/रीति)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अकल्पयत्: he arranged/ordered
• अकल्पयत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कॢप् (कल्पयति; causative)

• दिवम्: the heaven/sky
• दिवम्: कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् → दिव्/दिवम् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौस्)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• अन्तरिक्षम्: the midspace/atmosphere
• अन्तरिक्षम्: कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• अथो: and also, moreover
• अथो: समुच्चय/अनन्तर्य
• Type: Indeclinable
• Root: अथ + उ (अव्यय-संयोग)

• स्वः: the (highest) heaven, svarga
• स्वः: कर्म (अकल्पयत् इत्यस्य)
• Type: Noun (indeclinable-like)
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक; अव्ययवत् प्रयोगः)