Manvantaras and Indras; Sudharmā’s Liberation through Viṣṇu-Pradakṣiṇā; Supremacy of Hari-Bhakti

Verse 1

सनक उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि विभूतिं वैष्णवीं मुने । यां श्रृण्वतां कीर्तयतां सद्यः पापक्षयो भवेत् ॥ १ ॥

Sanaka berkata: “Selepas ini, wahai muni, akan aku jelaskan vibhūti Vaiṣṇava—kemuliaan penzahiran Viṣṇu; sesiapa yang mendengarnya dan melagukannya dalam kīrtana, dosanya lenyap serta-merta.”

Verse 2

वैवस्वतेंऽतरे पूर्वं शक्रस्य च बृहस्पतेः । संवादः सुमहानासीत्तं वक्ष्यामि निशामय ॥ २ ॥

Sebelum Vaivasvata Manvantara, pernah berlaku suatu dialog yang amat agung antara Śakra (Indra) dan Bṛhaspati. Dengarlah dengan penuh perhatian; kini akan aku ceritakan.

Verse 3

एकदा सर्वभोगाढ्यो विबुधैः परिवारितः । अप्सरोगणसंकीर्णो बृहस्पतिमभाषत ॥ ३ ॥

Pada suatu ketika, sedang berlimpah dengan segala kenikmatan, dikelilingi para dewa, dan di tengah kerumunan apsarā, baginda pun berbicara kepada Bṛhaspati.

Verse 4

इन्द्र उवाच । बृहस्पते महाभाग सर्वतत्त्वार्थकोविद । अतीतब्रह्मणः कल्पे सृष्टिः कीदृग्विधा प्रभो ॥ ४ ॥

Indra berkata: “Wahai Bṛhaspati yang amat mulia, yang mengetahui makna segala tattva—wahai tuan! Dalam kalpa Brahmā yang terdahulu, bagaimanakah rupa penciptaan itu?”

Verse 5

इन्द्रस्तु कीदृशः प्रोक्तो विवुधाः कीदृशाः स्मृताः । तेषां च कीदृशं कर्म यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ ५ ॥

Mohon jelaskan dengan tertib dan tepat: apakah hakikat Dewa Indra yang disebutkan, apakah yang dimaksudkan dengan para dewa (vivudha), dan apakah jenis kewajipan serta perbuatan (karma) yang ditetapkan bagi mereka.

Verse 6

बृहस्पतिरुवाच । न ज्ञायते मया शक्र पूर्वेद्युश्चरितं विधेः । वर्तमानदिनस्यापि दुर्ज्ञेयं प्रतिभाति मे ॥ ६ ॥

Bṛhaspati berkata: Wahai Śakra, aku tidak mengetahui bahkan apa yang dilakukan oleh Sang Penetap (Brahmā) semalam; bahkan peristiwa hari ini pun tampak sukar difahami bagiku.

Verse 7

मनवः समतीताश्च तान्वक्तुमपि न क्षमः । यो विजानाति तं तेऽद्य कथयामि निशामय ॥ ७ ॥

Para Manu telah berlalu, dan aku pun tidak mampu bahkan untuk menyebutkan mereka. Namun dia yang benar-benar mengetahui mereka—hari ini akan kukatakan kepadamu tentangnya; dengarlah dengan penuh perhatian.

Verse 8

सुधर्म इति विख्यातः कश्चिदास्ते पुरे तव । भुञ्जानो दिव्यभोगांश्च ब्रह्मलोकादिहागतः ॥ ८ ॥

Di kotamu ada seorang yang masyhur bernama Sudharma; dia menikmati kenikmatan surgawi, setelah datang ke sini dari Brahmaloka.

Verse 9

स वा एत द्विजानाति कथयामि निशामय । एवमुक्तस्तु गुरुणा शक्रस्तेन समन्वितः ॥ ९ ॥

Ajaran itu sesungguhnya diketahui oleh yang dua kali lahir (dvija); akan kujelaskan—dengarlah dengan penuh perhatian. Setelah ditegur demikian oleh gurunya, Śakra pun meneruskan langkah, ditemani olehnya.

Verse 10

देवतागणसंकीर्णः सुधर्मनिलयं ययौ ॥ १० ॥

Dikelilingi rombongan para dewa, baginda pun menuju ke Sudharmā—balairung perhimpunan ilahi.

Verse 11

समागतं देवपतिं बृहस्पतिसमन्वितम् । दृष्ट्वा यथार्हं देवर्षे पूजयामास सादरम् ॥ ११ ॥

Melihat raja para dewa tiba bersama Bṛhaspati, resi ilahi menyambutnya dengan penghormatan yang wajar serta memuja dengan penuh takzim.

Verse 12

सुधर्मेणार्चितः शंक्रो दृष्ट्वा तच्छ्रियमुत्तमाम् । मनसा विस्मयाविष्टः प्रोवाच विनयान्वितः ॥ १२ ॥

Dihormati oleh Sudharmā, Śaṅkara melihat kemuliaan yang tertinggi itu; hatinya dipenuhi rasa takjub, lalu bertutur dengan rendah diri.

Verse 13

इंद्र उवाच । अतीतब्रह्मकल्पस्य वृत्तांतं वेत्सि चेद्बुध । तदाख्याहि समायात एतत्प्रष्टुं सयाजकः ॥ १३ ॥

Indra berkata: “Wahai orang bijaksana, jika engkau mengetahui riwayat Brahmā-kalpa yang telah berlalu, maka ceritakanlah. Aku datang bersama para pendeta upacaraku untuk menanyakannya.”

Verse 14

गतनिद्रांश्च देवांश्च येन जानासि सुव्रत । तद्वदस्वाधिकः कस्मादस्मद्भ्योऽपि दिवि स्थितः ॥ १४ ॥

Wahai yang berikrar mulia, nyatakanlah kebenaran yang dengannya engkau mengetahui para dewa yang telah terjaga dari tidur. Dan jelaskanlah: siapakah Yang lebih unggul, bersemayam di syurga, bahkan melebihi kami?

Verse 15

तेजसायशसा कीर्त्या ज्ञानेन च परंतप । दानेन वा तपोभिर्वा कथमेतादृशः प्रभो ॥ १५ ॥

Wahai Penakluk musuh! Dengan jalan apakah—dengan sinar rohani (tejas), dengan kemasyhuran, dengan kemuliaan, dengan pengetahuan, dengan dana (sedekah), atau dengan tapa (pertapaan)—seseorang menjadi sepertimu, wahai Tuhan?

Verse 16

इत्युक्तो देवराजेन सुधर्मा प्रहसंस्तदा । प्रोवाच विनयाविष्टः पूर्ववृत्तं यथाविधि ॥ १६ ॥

Setelah ditegur demikian oleh raja para dewa, Sudharmā pun tersenyum; lalu, dengan penuh kerendahan hati, beliau menceritakan peristiwa-peristiwa terdahulu menurut tertib yang semestinya.

Verse 17

सुधर्म उवाच । चतुर्युगसहस्त्राणि ब्रह्मणो दिनमुच्यते । एकस्मिन् दिवसे शक्र मनवश्च चतुर्दश ॥ १७ ॥

Sudharma berkata: Seribu kitaran empat yuga dinyatakan sebagai satu hari Brahmā. Wahai Śakra (Indra), dalam satu hari itu terdapat empat belas Manu.

Verse 18

इंद्राश्चतुर्दश प्रोक्ता देवाश्च विविधाः पृथक् । इंद्राणां चैव सर्वेषां मन्वादीनां च वासव ॥ १८ ॥

Empat belas Indra telah disebutkan, dan para dewa pun beraneka ragam, masing-masing berbeza. Dan bagi semua Indra itu, juga bagi para Manu dan yang lain-lain—(yang memerintah) ialah Vāsava.

Verse 19

तुल्यता तेजसा लक्ष्म्या प्रभावेण बलेन च । तेषां नामानि वक्ष्यामि श्रृणुष्व सुसमाहितः ॥ १९ ॥

Mereka setara dalam sinar (tejas), dalam keberuntungan (Lakṣmī), dalam pengaruh, dan dalam kekuatan. Kini akan kusebutkan nama-nama mereka; dengarlah dengan minda yang sepenuhnya terhimpun.

Verse 20

स्वायंभुवो मनुः पूर्वं ततः स्वारोचिषस्तथा । उत्तमस्तामसश्चैव रैवतश्चाक्षुषस्तथा ॥ २० ॥

Mula-mula datanglah Manu Svāyambhuva; sesudahnya, demikian juga, datanglah Svārociṣa. Kemudian menyusul Uttama dan Tāmasa, serta Raivata dan Cākṣuṣa pula.

Verse 21

वैवस्वतो मनुश्चैव सूर्यसावर्णिरष्टमः । नवमो दक्षसावर्णिः सर्वदेवहिते रतः ॥ २१ ॥

Vaivasvata ialah Manu (bagi zaman kini); Manu yang kelapan ialah Sūryasāvarṇi; dan yang kesembilan ialah Dakṣasāvarṇi, yang tekun demi kesejahteraan semua dewa.

Verse 22

दशमो ब्रह्मसावर्णिर्द्धर्मसावर्णिकस्ततः । ततस्तु रुद्रसावर्णी रोचमानस्ततः स्मृतः ॥ २२ ॥

Manu yang kesepuluh ialah Brahma-sāvarṇi; selepasnya ialah Dharma-sāvarṇika. Kemudian datang Rudra-sāvarṇi, dan sesudah itu dikenang (Manu) Rocamāna.

Verse 23

भौत्यश्चतुर्दशः प्रोक्त एते हि मनवः स्मृताः । देवानिंद्रांश्च वक्ष्यामि श्रृणुष्व विबुधर्षभ ॥ २३ ॥

Demikianlah Bhautya dinyatakan sebagai yang keempat belas; merekalah para Manu yang diingati. Kini aku akan menghuraikan pula para dewa dan para Indra—dengarlah, wahai yang terbaik antara para bijaksana.

Verse 24

यामा इति समाख्याता देवाः स्वायंभुवेंऽतरे । शचीपतिः समाख्यातस्तेषामिंद्रो महापतिः ॥ २४ ॥

Dalam Manvantara Svāyambhuva, para dewa dikenali sebagai Yāmas; dan Śacīpati, tuan kepada Śacī, masyhur sebagai Indra mereka, ketua yang agung.

Verse 25

पारावताश्च तुषिता देवाः स्वारोचिषेंऽतरे । विपश्चिन्नाम देवेन्द्रं सर्वसंपत्समन्वितः ॥ २५ ॥

Dalam Manvantara Svārociṣa, para dewa ialah golongan Pārāvata dan Tuṣita; dan Indra, tuan para dewa, bernama Vipaścit, dikurniai segala kemakmuran.

Verse 26

सुधामानस्तथा सत्याः शिवाश्चाय प्रर्तदनाः । तेषामिंद्रः सुशांतिश्च तृतीये परिकीर्तितः ॥ २६ ॥

Demikian juga terdapat golongan Sudhāmāna, Satya, Śiva dan Prartadana. Dalam kalangan mereka, Indra ialah Suśānti, yang dinyatakan bagi golongan ketiga.

Verse 27

सुताः पाराहराश्चैव सुत्याश्चासुधियस्तथा । तेषामिंद्रः शिवः प्रोक्तः शक्रस्तामसकेंऽतरे । विभानामा देवपतिः पञ्चमः परिकीर्तितः ॥ २७ ॥

Golongan Sutā, Pārāhara, Sutya dan Asudhiya—dalam kalangan mereka, Indra dinyatakan sebagai Śiva; dan dalam sela Manvantara Tāmasa, baginda disebut Śakra. Tuan para dewa bernama Vibhā diproklamasikan sebagai yang kelima.

Verse 28

अमिताभादयो देवाः षष्ठेऽपि च तथा श्रृणु । आर्याद्या विबुधाः प्रोक्तास्तेषामिंद्रो मनोजवः ॥ २८ ॥

Dengarlah pula tentang golongan keenam: para dewa bermula dengan Amitābha. Para bijaksana bermula dengan Ārya dinyatakan; dalam kalangan mereka, Indra ialah Manojava.

Verse 29

आदित्यवसुरुद्राद्या देवा वैवस्वतंऽतरे । इन्द्रः पुरंदरः प्रोक्तः सर्वकामसमन्वितः ॥ २९ ॥

Dalam Manvantara Vaivasvata, para dewa dikatakan terdiri daripada Āditya, Vasu, Rudra dan lain-lain; dan Indra dinyatakan sebagai Purandara, yang memiliki pemenuhan segala hasrat.

Verse 30

अप्रमेयाश्च विबुधाः सुतपाद्याः प्रकीर्तिताः । विष्णुपूजाप्रभावेण तेषामिंद्रो बलिः स्मृतः ॥ ३० ॥

Para dewa yang tidak terukur, yang dipuji bermula dengan Sutapā; dengan kuasa pemujaan kepada Viṣṇu, mereka dikatakan mempunyai Bali sebagai Indra (tuan) mereka.

Verse 31

पाराद्या नवमे देवा इन्द्रश्चाद्भुत उच्यते । सुवासनाद्या विबुधा दशमे परिकीर्तिताः ॥ ३१ ॥

Dalam kumpulan kesembilan ialah para dewa bermula dengan Pāra, dan Indra disebut ‘Adbhuta’ (Yang Menakjubkan). Dalam kumpulan kesepuluh, para makhluk surgawi bermula dengan Suvāsana dinyatakan.

Verse 32

शांतिर्नाम च तत्रेंद्रः सर्वभोगसमन्वितः । विहंगॄमाद्या देवाश्च तेषामिंद्रो वृषः स्मृतः ॥ ३२ ॥

Di sana, Indra (tuan) bernama Śānti, lengkap dengan segala kenikmatan. Para dewa bermula dengan Vihaṅga (burung-burung surgawi) berada di bawahnya; dan Indra mereka diingati sebagai Vṛṣa.

Verse 33

एकादशे द्वादशे तु निबोधकथायामि ते । ऋभुनामा च देवेंद्रो हरिनाभास्तथा सुराः ॥ ३३ ॥

Kini, tentang kumpulan kesebelas dan kedua belas, dengarlah ketika aku menerangkannya kepadamu: ada Devendra bernama Ṛbhu, dan demikian juga para dewa yang disebut Harinābha.

Verse 34

सुत्रामाद्यास्तथा देवास्त्रयोदशतमेऽन्तरे । दिवस्पतिर्महावीर्यस्तेषामिंद्रः प्रकीर्तितः ॥ ३४ ॥

Demikian juga, dalam Manvantara ketiga belas, para dewa bermula dengan Sutrāman disebutkan; dan Divaspati yang berkeperkasaan besar dipuji sebagai Indra mereka.

Verse 35

चतुर्दशे चाक्षुपाद्या देवा इन्द्रः शुचिः स्मृतः । एवं ते मनवः प्रोक्ता इंद्रा देवाश्च तत्त्वतः ॥ ३५ ॥

Dalam Manvantara yang keempat belas, para dewa dikenali sebagai Cākṣupa, dan Śuci dikenang sebagai Indra. Demikianlah, menurut hakikatnya, telah aku nyatakan kepadamu tentang para Manu, para Indra, dan golongan para dewa.

Verse 36

एकस्मिन्ब्रह्यदिवसे स्वाधिकारं प्रभुंजते ॥ ३६ ॥

Dalam satu hari Brahmā, mereka menikmati serta menjalankan kuasa dan lingkungan tugas yang telah diperuntukkan bagi masing-masing.

Verse 37

लेकेषु सर्वसर्गेषु सृष्टिरेकविधा स्मृता । कर्त्तारो बहवः संति तत्संख्यां वेत्ति कोविदः ॥ ३७ ॥

Di semua alam dan dalam setiap kitaran penciptaan, penciptaan diingati sebagai satu pada hakikatnya. Namun para pelaksana penciptaan itu ramai—siapakah yang mengetahui jumlah mereka sepenuhnya?

Verse 38

मयि स्थिते ब्रह्मलोके ब्रह्माणां बहवो गताः । तेषां संख्या न संख्यातु शक्तोऽस्म्यद्य द्विजोत्तम ॥ ३८ ॥

Ketika aku tetap teguh di Brahmaloka, banyak Brahmā telah berlalu. Bahkan hingga hari ini, wahai yang terbaik di antara yang dua kali lahir, aku tidak mampu menghitung jumlah mereka.

Verse 39

स्वर्गलोकमपि प्राप्य यावत्कालं श्रृणुष्व मे । चत्वारो मनवोऽतीता मम श्रीश्चातिविस्तरा ॥ ३९ ॥

Walaupun seseorang mencapai Svargaloka, dengarkanlah aku selama mana waktu mengizinkan. Empat Manu telah berlalu, dan kemakmuran (Śrī) ku juga amat luas terbentang.

Verse 40

स्थातव्यं च मयात्रैव युगकोटिशतं प्रभो । ततः परं गमिष्यामि कर्मभूमिं श्रृणुष्व मे ॥ ४० ॥

Wahai Tuhan, aku mesti kekal di sini selama seratus kror yuga. Selepas itu, aku akan berangkat ke alam perbuatan. Dengarlah kata-kataku.

Verse 41

मया कृतं पुरा कर्म वक्ष्यामि तव सुव्रत । वदतां श्रृण्वतां चैव सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ४१ ॥

Wahai kamu yang bersumpah mulia, aku akan ceritakan kepadamu satu perbuatan yang aku lakukan dahulu—yang menghapuskan segala dosa bagi mereka yang menceritakannya dan mendengarnya.

Verse 42

अहमांस पुरा शक्र गृध्रः पापो विशेषतः । स्थितश्च भूमिभागे वै अमेध्यामिषभोजनः ॥ ४२ ॥

Dahulu, wahai Shakra, aku adalah seekor burung hering—yang sangat berdosa—tinggal di atas tanah dan hidup memakan daging yang najis.

Verse 43

एकदाहं विष्णुगृहे प्राकारे संस्थितः प्रभो । पतितो व्याधशस्त्रेण सायं विष्णोर्गृहांगणे ॥ ४३ ॥

Wahai Tuhan, pada suatu ketika, semasa aku berdiri di atas tembok kuil Vishnu, pada waktu petang aku dipanah oleh senjata pemburu dan jatuh ke halaman kuil Vishnu.

Verse 44

मयि कंठगतप्राणे भषणो मांसलोलुपः । जग्राह मां स्ववक्रेण श्वभिरन्यैश्चरन्द्रुतः ॥ ४४ ॥

Apabila nafas kehidupanku telah sampai ke kerongkong, Bhashana—yang rakus akan daging—mencengkamku dengan rahangnya, manakala anjing-anjing lain turut mengoyakku.

Verse 45

वहन्मां स्वमुखेनैव भीतोऽन्यैर्भषणैस्तथा । गतः प्रदक्षिणा कारं विष्णोस्तन्मंदिरं प्रभो ॥ ४५ ॥

Dengan membawa aku di dalam mulutnya sendiri, dan kerana takut akan ugutan serta ejekan orang lain, dia pun mengelilingi kuil Tuhan Viṣṇu dalam pradakṣiṇā, wahai Tuan.

Verse 46

तेनैव तुष्टिमापन्नो ह्यंतरात्मा जगन्मयः । मम चापि शुनश्चापि दत्तावन्परमं पदम् ॥ ४६ ॥

Dengan perbuatan itu juga, Sang Ātman Batin—yang meresapi seluruh jagat—menjadi berkenan, lalu menganugerahkan kedudukan tertinggi kepada aku, dan juga kepada anjing itu.

Verse 47

प्रदक्षिणा कारतया गतस्यापीदृशं फलम् । संप्राप्तं विबुधश्रेष्ट किं पुनः सम्यगर्चनात् ॥ ४७ ॥

Bahkan orang yang melakukan pradakṣiṇā sekadar secara mekanis pun memperoleh hasil sedemikian, wahai yang terbaik di antara para dewa; apatah lagi buah ibadah yang dilakukan dengan pemujaan yang benar dan tepat.

Verse 48

इत्युक्तो देवराजस्तु सुधर्मेण महात्मना । मनसा प्रीतिमापन्नो हरिपूजा रतोऽभवत् ॥ ४८ ॥

Setelah ditegur demikian oleh Sudharma yang berhati mulia, raja para dewa pun bersukacita di dalam hati dan menumpukan diri pada pemujaan Hari (Viṣṇu).

Verse 49

तथापि निर्जराः सर्वे भारते जन्मलिप्सवः । समर्चयंति देवेशं नारायणमनामयम् । तानर्चयन्ति सततं ब्रह्माद्या देवतागणाः ॥ ४९ ॥

Namun demikian, semua dewa yang abadi, yang merindukan kelahiran di Bhārata, menyembah Tuhan para dewa—Nārāyaṇa, Yang tanpa cela dan bebas penyakit. Dan para dewa itu sendiri sentiasa dihormati oleh rombongan dewa-dewi bermula dengan Brahmā.

Verse 50

नारायणानुस्मरणोद्यतानां महात्मनां त्यक्तपरिग्रहणाम् । कथं भवत्युग्रभवस्य बंधस्तत्सङ्गलुब्धा यदि मुक्तिभाजः ॥ ५० ॥

Bagi jiwa-jiwa agung yang sentiasa bersungguh-sungguh mengingati Nārāyaṇa dan telah meninggalkan rasa memiliki, bagaimana mungkin ada belenggu yang lahir daripada gelora kewujudan duniawi yang ganas? Walaupun mereka tertarik ke dalam pergaulan itu, mereka tetap menjadi pewaris moksha (pembebasan).

Verse 51

ये मानवाः प्रतिदिनं परिमुक्तसङ्गा नारायणं गरुडवाहनमर्चयंति । ते सर्वपापनिकरैः परितो विमुक्ता विष्णोः पदं शुभतरं प्रतियांति हृष्टाः ॥ ५१ ॥

Mereka yang setiap hari, bebas daripada keterikatan duniawi, menyembah Nārāyaṇa—Tuhan yang berwahana Garuḍa—akan terlepas sepenuhnya daripada himpunan dosa, lalu dengan sukacita mencapai kediaman Viṣṇu yang paling suci dan membawa keberkatan.

Verse 52

ये मानवा विगतरागपरावरज्ञा नारायणं सुरगुरुं सततं स्मरंति । ध्यानेन तेन हतकिल्बिषचेतनास्ते मातुः पयोधररसं न पुनः पिबंति ॥ ५२ ॥

Manusia yang bebas daripada nafsu keterikatan dan mengetahui yang tinggi serta yang rendah, sentiasa mengingati Nārāyaṇa, guru para dewa. Dengan meditasi itu, kesedaran mereka dibersihkan daripada dosa, dan mereka tidak lagi meminum susu dari dada ibu (yakni tidak lahir semula).

Verse 53

ये मानवा हरिकथाश्रवणास्तदोषाः कृष्णांघ्रपद्मभजने रतचेतनास्च । ते वै पुंनति च जगंति शरीरसंगात् संभाषणादपि ततो हरिरेव पूज्यः ॥ ५३ ॥

Mereka yang noda kesalahannya tersucikan dengan mendengar kisah-kisah Hari, dan yang hatinya tenggelam dalam bhajana pada kaki teratai Kṛṣṇa—merekalah yang benar-benar menyucikan alam. Bahkan bergaul dan berbicara dengan mereka pun menyucikan; maka Hari sahaja yang layak dipuja.

Verse 54

हरिपूजापरा यत्र महांतः शुद्धबुद्धयः । तत्रैव सकलं भद्रं यथा निम्ने जलं द्विज ॥ ५४ ॥

Wahai yang dua kali lahir, di mana sahaja para mahātmā yang suci buddhinya tekun dalam pemujaan kepada Hari, di situlah segala keberuntungan berhimpun—seperti air yang secara semula jadi berkumpul di tempat rendah.

Verse 55

हरिरेव परो बन्धुर्हरिरेव परा गतिः । हरिरेव ततः पूज्यो यतश्चेतन्यकारणम् ॥ ५५ ॥

Hari sahaja ialah sanak tertinggi; Hari sahaja ialah perlindungan dan tujuan paling luhur. Maka Hari sahaja patut dipuja, kerana Dialah sebab bagi kesedaran itu sendiri.

Verse 56

स्वर्गापवर्गफलदं सदानंदं निरामयम् । पृज्यस्य मुनिश्रेष्ठ परं श्रेयो भविष्यति ॥ ५६ ॥

Wahai yang terbaik antara para resi, bagi orang yang layak dihormati, ajaran/amalan ini akan menjadi kebaikan tertinggi—menganugerahkan buah syurga dan pembebasan, bersemayam dalam kebahagiaan abadi, serta bebas daripada segala derita.

Verse 57

पूजयंति हरिं ये तु निष्कामाः शुद्धमानसाः । तेषां विष्णुः प्रसन्नात्मा सर्वान्कामान् प्रयच्छति ॥ ५७ ॥

Mereka yang memuja Hari dengan niat tanpa keinginan dan hati yang suci—kepada mereka, Vishnu yang berkenan di dalam hati menganugerahkan segala pemenuhan yang patut.

Verse 58

यस्त्वेतच्छृणुयाद्वापि पठेद्वा सुसमाहितः । स प्राप्नोत्यश्वमेधस्य फलं मुनिवरोत्तम ॥ ५८ ॥

Sesiapa yang, dengan tumpuan yang teguh, mendengar atau melafazkan ini—wahai resi yang paling utama—akan memperoleh pahala seperti korban suci Aśvamedha.

Verse 59

इत्येतत्ते समाख्यातं हरिपूजाफलं द्विज । संकोचविस्तराभ्यां तु किमन्यत्कथयामि ते ॥ ५९ ॥

Demikianlah, wahai yang dua kali lahir, telah aku jelaskan kepadamu buah pemujaan kepada Hari. Sama ada secara ringkas atau terperinci, apa lagi yang harus aku katakan kepadamu?