Devi Upanishad: Verse 3
अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी अहमश्विनावुभौ । अहं सोमं त्वष्टारं पूषणं भगं दधाम्यहम् । विष्णुमुरुक्रमं ब्रह्माणमुत प्रजापतिं दधामि । अहं दधामि द्रविणं हविष्मते सुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते ॥३–६॥
अहम् । पञ्च-भूतानि । अ-पञ्च-भूतानि । अहम् । अखिलम् । जगत् । वेदः । अहम् । अ-वेदः । अहम् । विद्या । अहम् । अ-विद्या । अहम् । अजा । अहम् । अ-नजा । अहम् । अधः । च । ऊर्ध्वम् । च । तिर्यक् । च । अहम् । अहम् । रुद्रेभिः । वसुभिः । च । चरामि । अहम् । आदित्यैः । उत । विश्व-देवैः । अहम् । मित्रा-वरुणौ । उभौ । बिभर्मि । अहम् । इन्द्र-अग्नी । अहम् । अश्विनौ । उभौ । अहम् । सोमम् । त्वष्टारम् । पूषणम् । भगम् । दधामि । अहम् । विष्णुम् । उरु-क्रमम् । ब्रह्माणम् । उत । प्रजापतिम् । दधामि । अहम् । दधामि । द्रविणम् । हविष्मते । सु-प्राव्ये । यजमानाय । सुन्वते ।
ahaṃ pañcabhūtāny apañcabhūtāni | aham akhilaṃ jagat | vedo’ham avedo’ham | vidyāham avidyāham | ajāham anajāham | adhaś cordhvaṃ ca tiryak cāham | ahaṃ rudrebhir vasubhiś carāmy aham ādityair uta viśvadevaiḥ | ahaṃ mitrāvaruṇāv ubhau bibharmy aham indrāgnī aham aśvināv ubhau | ahaṃ somaṃ tvaṣṭāraṃ pūṣaṇaṃ bhagaṃ dadhāmy aham | viṣṇum urukramaṃ brahmāṇam uta prajāpatiṃ dadhāmi | ahaṃ dadhāmi draviṇaṃ haviṣmate suprāvye yajamānāya sunvate ||3–6||
मीच पंचमहाभूत आहे आणि पंचभूतांपलीकडेही; मीच अखिल जगत आहे. मी वेद आहे आणि अवेदही; मी विद्या आहे आणि अविद्याही. मी अज (अजन्मा) आहे आणि अनजही; मी अधः, ऊर्ध्व आणि तिर्यक्—सर्वत्र आहे. मी रुद्र व वसु यांच्यासह विचरते; आदित्य व विश्वदेवांसहही. मीच मित्र‑वरुणांना धारण करते; मीच इंद्र व अग्नी; मीच दोन्ही अश्विनीकुमार. मी सोम, त्वष्टा, पूषण व भग यांना धारण करते; उरुक्रम विष्णू, ब्रह्मा आणि प्रजापती यांनाही धारण करते. हवी अर्पण करणारा, सु-रक्षित यजमान व सोम पिळणारा साधक—यांना मी द्रविण (धन) प्रदान करते.
I am the five elements and the non-five-elements; I am the entire universe. I am the Veda and I am the non-Veda. I am knowledge and I am ignorance. I am the unborn and the not-unborn. I am below, above, and across (horizontally). I move with the Rudras and the Vasus; (I move) with the Ādityas and also with the Viśvedevas. I uphold both Mitra and Varuṇa; I am Indra and Agni; I am both Aśvins. I uphold Soma, Tvaṣṭṛ, Pūṣan, and Bhaga. I uphold Viṣṇu of wide stride, and Brahmā, and also Prajāpati. I bestow wealth upon the offerer of oblation, upon the well-protected sacrificer who presses (the soma).
- vedo’ham = vedaḥ + aham (visarga → ’)
- avedo’ham = a-vedaḥ + aham
- vidyāham = vidyā + aham (ā + a contraction)
- avidyāham = a-vidyā + aham
- ajāham/anajāham similarly
- adhaś cordhvam = adhaḥ + ca + ūrdhvam (visarga before c, then c + ū → co)
- tiryak cāham = tiryak + ca + aham
- rudrebhir vasubhiś = rudrebhiḥ/vasubhiḥ + (visarga → r/ś before voiced/voiceless)
- carāmy aham = carāmi + aham
- ādityair uta = ādityaiḥ + uta (visarga → r)
- mitrāvaruṇāv ubhau = mitrāvaruṇau + ubhau (au + u → āv)
- indrāgnī = indra + agnī (a + a → ā)
- dadhāmy aham = dadhāmi + aham
- urukramam is bahuvrīhi epithet
- brahmāṇam uta = brahmāṇam + uta
- dadhāmi draviṇam etc. mostly external sandhi absent
About this Verse
- Central concept
- Sarvātmatva (all-as-Self); Brahman/Devī as immanent and transcendent; integration of deities as functions of one Reality
- The mahavakyas
- Strongly aligned with ‘ahaṃ brahmāsmi’ (first-person universal identity) and supportive of ‘sarvaṃ khalv idaṃ brahma’ (Chāndogya) in spirit, though not one of the four canonical mahāvākyas.
- Veda
- Atharva Veda
- Shakha
- Atharvaveda (Śaunaka tradition; Upaniṣad transmitted in Atharva-upaniṣad corpus)
- Chandas
- Mixed: largely mantraic prose with Ṛgvedic-style refrain; portions echo Ṛgveda Devīsūkta (RV 10.125) in triṣṭubh/jagatī-like cadence, but in this Upaniṣadic form meter is not consistently preservable—best classified as mixed/irregular.
Yoga and practice
For meditation, expand ‘I’-sense into universal witnessing (bhūta-śuddhi and viśvarūpa-dhyāna); dissolve sectarian deity-forms into one consciousness; use japa of Devī-bīja with contemplation ‘ahaṃ sarvam’ to reduce ego-boundaries and cultivate nondual samādhi.
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
