Verse 31

Atma

Sanskrit (Devanagari)

न निरोधो न चोत्पत्तिर्न बद्धो न च साधकः । न मुमुक्षुर्न वै मुक्त इत्येषा परमार्थता ॥३१॥

Padapatha (Word Split)

न । निरोधः । न । च । उत्पत्तिः । न । बद्धः । न । च । साधकः । न । मुमुक्षुः । न । वै । मुक्तः । इति । एषा । परमार्थता ।

IAST Transliteration

na nirodho na cotpattir na baddho na ca sādhakaḥ | na mumukṣur na vai mukta ity eṣā paramārthatā ||31||

Translation

न निरोध आहे, न उत्पत्ती; न कोणी बद्ध, न कोणी साधक। न मुमुक्षु आहे, नच कोणी मुक्त—हीच परमार्थता, परम सत्य।

Academic Translation

There is no cessation, nor indeed origination; none is bound, nor is there a practitioner. There is no seeker of liberation, nor indeed anyone liberated—this is the highest truth (ultimate reality).

Verse Context

• Ajātivāda (non-origination) and paramārtha-sattā (ultimate reality) in Advaita Vedānta
• Mahavakya: Supports the import of identity taught by mahāvākyas (e.g., ‘अहं ब्रह्मास्मि’, ‘तत्त्वमसि’) by negating all transactional distinctions of bound/seeker/liberated at the paramārtha level.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)