Adhyaya 8

Mantra 1

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्यादि॒त्येभ्य॑स्त्वा । विष्ण॑ उरुगायै॒ष ते॒ सोम॒स्तᳪ र॑क्षस्व॒ मा त्वा॑ दभन्

उपयामाने ग्रहण केलेला तू आदित्यांसाठी आहेस. हे उरुगाय विष्णो, हा सोम तुझाच आहे; तू याचे रक्षण कर, ते तुला इजा करू नयेत.

Mantra 2

क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे॑ । उपो॒पेन्नु म॑घव॒न् भूय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यत आदि॒त्येभ्य॑स्त्वा

हे इंद्रा! तू कधीही दान रोखणारा नाहीस; तू दान देणाऱ्याशीच जुळून राहतोस. हे मघवन् (उदार)! पुन्हा येथे ये; निश्चयच पुन्हा पुन्हा देवाचे तुझे दान उच्चारले जाते—(हे) आदित्यांसाठी (अर्पण आहे)।

Mantra 3

क॒दा च॒न प्र यु॑च्छस्यु॒भे नि पा॑सि॒ जन्म॑नी । तुरी॑यादित्य॒ सव॑नं त इन्द्रि॒यमात॑स्थाव॒मृतं॑ दि॒व्या॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा

तू कधीही अपयशी होत नाहीस; तू द्विविध जन्मांचे दृढ रक्षण करतोस. हे आदित्य, चौथे सवन—त्यातच तुझे अधिपत्ययुक्त इंद्रिय-वीर्य प्रतिष्ठित झाले आहे; तेच दिव्य अमृतत्व आहे; आदित्यांसाठी तुला (अर्पण करीत आहोत).

Mantra 4

य॒ज्ञो दे॒वानां॒ प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्त॑: । आ वो॒ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒होश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रास॑दादि॒त्येभ्य॑स्त्वा

यज्ञ देवांकडे अनुग्रहासाठी जातो; हे आदित्यहो, तुम्ही कृपाळू व करुणामय व्हा. तुमची सुमती आमच्याकडे वळो; जी प्रशस्त अवकाश देणारी आहे ती दिवसभर आमच्यासह विराजमान राहो—आदित्यांसाठी तुला (अर्पण करीत आहोत).

Mantra 5

विव॑स्वन्नादित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थस्तस्मि॑न् मत्स्व । श्रद॑स्मै नरो॒ वच॑से दधातन॒ यदा॑शी॒र्दा दम्प॑ती वा॒मम॑श्नु॒तः । पुमा॑न् पु॒त्रो जा॑यते वि॒न्दते॒ वस्वधा॑ वि॒श्वाहा॑र॒प ए॑धते गृ॒हे

हे विवस्वान् आदित्य, हे तुझे सोमपान आहे; त्यात आनंद मान. हे नरहो, या वचनासाठी श्रद्धा धरा; जेव्हा आशीर्वाद देणारे दांपत्य कल्याण प्राप्त करते, तेव्हा पुरुषार्थी पुत्र जन्माला येतो; तो विपुल धन प्राप्त करतो; सर्व अन्नपोषण त्याचे होते; घरात जलसमृद्धी वाढते.

Mantra 6

वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वे दि॑वे वा॒मम॒स्मभ्य॑ᳪ सावीः । वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाज॑: स्याम

हे सवितृ! आज आम्हांला कल्याण दे; उद्याही आम्हांला कल्याण दे; दिवसेंदिवस आम्हांला कल्याण देत राहा. हे देव! विपुल निवास व समृद्धी असलेल्या त्या कल्याणमय आश्रयामुळे—या आमच्या धिया (पवित्र बुद्धी/भावना) द्वारे आम्ही कल्याणाचे भागीदार होवो.

Mantra 7

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि सावि॒त्रो॒ऽसि चनो॒धाश्च॑नो॒धा अ॑सि॒ चनो॒ मयि॑ धेहि । जिन्व॑ य॒ज्ञं जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे

उपयामाने ग्रहण केलेला तू आहेस; तू सावित्रीय आहेस; तू आनंददाता आहेस—होय, आनंददाता आहेस; माझ्यात अनुग्रह स्थापन कर. यज्ञाला प्रेरणा दे; यज्ञपतीला प्रेरणा दे. भग देवासाठी (आणि) सवितृसाठी—तुला (अर्पण करतो).

Mantra 8

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि सु॒शर्मा॑ऽसि सुप्रतिष्ठा॒नो बृ॒हदु॑क्षाय॒ नम॑: । विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑: ।

तू उपयामाने ग्रहण केलेला आहेस; तू सुशर्मा (कल्याणकारी आश्रय) आहेस; तू सुप्रतिष्ठान (दृढ प्रतिष्ठित) आहेस—बृहदुक्ष (महान् वृषभ) यास नमः। विश्वदेवांसाठी तुला—हीच तुझी योनि (आधार/गर्भ) आहे; विश्वदेवांसाठी तुला!

Mantra 9

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य देव सोम त॒ इन्दो॑रिन्द्रि॒याव॑त॒: पत्नी॑वतो॒ ग्रहाँ॑२ ऋध्यासम् । अ॒हं प॒रस्ता॑द॒हम॒वस्ता॒द्यद॒न्तरि॑क्षं॒ तदु॑ मे पि॒ताऽभू॑त् । अ॒हᳪ सूर्य॑मुभ॒यतो॑ ददर्शा॒हं दे॒वानां॑ पर॒मं गुहा॒ यत्

तू उपयामाने ग्रहण केलेला आहेस. हे देव सोम! बृहस्पति-पुत्राचा, हे इन्दो! इंद्रिय-बलयुक्त, पत्नीवंत ग्रहांमध्ये—मला सिद्धी लाभो. मी वर आहे, मी खाली आहे; जे अंतरिक्ष आहे तेच माझे पिता झाले. मी सूर्याला दोन्ही बाजूंनी पाहिले; देवांचे परम (रहस्य) मी गुहेत प्राप्त केले.

Mantra 10

अग्ना३इ॒ पत्नी॑वन्त्स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोमं॑ पिब॒ स्वाहा॑ । प्र॒जाप॑ति॒र्वृषा॑ऽसि रेतो॒धा रेतो॒ मयि॑ धेहि प्र॒जाप॑तेस्ते॒ वृष्णो॑ रेतो॒धसो॑ रेतो॒धाम॑शीय

हे अग्ने! पत्नीवान होऊन, देव त्वष्ट्यासह सुसंवादाने, सोम पान कर—स्वाहा. तू प्रजापती आहेस; तू वृषभ आहेस; तू रेतोधा (बीज-निक्षेपक) आहेस; माझ्यात रेत (बीज) धारण कर. प्रजापतीच्या त्या वृषभ, रेतोधा, तुझ्याकडून मी रेतोधाम (बीज-निक्षेप) प्राप्त करो.

Mantra 11

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ हरि॑रसि हारियोज॒नो हरि॑भ्यां त्वा । हर्यो॑र्धा॒ना स्थ॑ स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य

तू उपयामाने ग्रहण केलेला आहेस; तू हरि (ताम्रवर्ण) आहेस; तू हरि अश्वांना जोडलेला (हारियोजन) आहेस—दोन्ही हरिंसाठी तुला (ग्रहण करतो). हे हर्यो! तुम्ही दोघांचे धान्य आहात; सोमासह, इंद्रासाठी (अर्पण).

Mantra 12

यस्ते॑ अश्व॒सनि॑र्भ॒क्षो यो गो॒सनि॒स्तस्य॑ त इ॒ष्टय॑जुष स्तु॒तसो॑मस्य श॒स्तोक्थ॒स्योप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि

तुझा जो भाग अश्वसनि (अश्व-लाभ) आहे आणि जो भाग गोसनि (गोधन-लाभ) आहे—त्या तुझ्याच भागास, इष्टि व यजुस-संबद्ध, स्तुत सोमाचा, शस्त उक्थाचा, आणि उपहूत (आहूत) याचा—आहूत होऊन—मी भक्षण करतो.

Mantra 13

दे॒वकृ॑त॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि मनु॒ष्य॒कृत॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि पि॒तृकृ॑त॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमस्या॒त्मकृ॑तस्यैनसोऽव॒यज॑नम॒स्येन॑स एनसोऽव॒यज॑नमसि । यच्चा॒हमेनो॑ वि॒द्वाँश्च॒कार॒ यच्चावि॑द्वाँ॒स्तस्य॒ सर्वस्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि

तू देवांनी केलेल्या पापाचे प्रायश्चित्त आहेस; तू मनुष्यांनी केलेल्या पापाचे प्रायश्चित्त आहेस; तू पितरांनी केलेल्या पापाचे प्रायश्चित्त आहेस; तू आत्मकृत पापाचे प्रायश्चित्त आहेस; तू पापाचे—पापाचेच—प्रायश्चित्त आहेस. आणि मी जे काही पाप केले आहे—जाणून वा अजाणता—त्या सर्व पापांचे तू प्रायश्चित्त आहेस.

Mantra 14

सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ वि द॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्

तेजासह, दुधासह, आमच्या देहांसह आम्ही एकत्र आलो आहोत; मनाने—शिव (कल्याणकारी) मनासह। उदार दाता त्वष्टा धन-समृद्धीचे विभाजन करो; आणि आमच्या तनावर जे काही मलिन/दूषित झाले आहे ते तो पुसून टाको.

Mantra 15

समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभि॒: सᳪ सू॒रिभि॑र्मघव॒न्त्सᳪ स्व॒स्त्या । सं ब्रह्म॑णा दे॒वकृ॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वाना॑ᳪ सुम॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒ᳪ स्वाहा॑

हे इंद्रा, मनाने आम्हाला एकत्र ने; गायींसह (समृद्धीसह)ही. हे मघवन्, दाते सूरि-जनांसह, कल्याणासह आम्हाला एकत्र कर. ब्रह्म (पवित्र शक्ती/मंत्रबल) द्वारा जे काही देवकृत आहे त्यासह (आम्हाला) एकत्र कर; यज्ञीय, पूज्य देवांच्या सुमतीत (अनुग्रहात) (आम्हाला) एकत्र कर—स्वाहा!

Mantra 16

सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ वि द॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्

आम्ही तेज (वर्चस्) सहित, दूध सहित, आमच्या देहांसह एकत्र आलो आहोत; मनाने—शिव (कल्याणकारी) मनासह. सुदाता त्वष्टा धन-समृद्धीचे विभाजन करून देओ; आणि आमच्या देहातील जे काही मलिन/दूषित आहे ते पुसून टाको.

Mantra 17

धा॒ता रा॒तिः स॑वि॒तेदं जु॑षन्तां प्र॒जाप॑तिर्निधि॒पा दे॒वो अ॒ग्निः । त्वष्टा॒ विष्णु॑: प्र॒जया॑ सᳪररा॒णा यज॑मानाय॒ द्रवि॑णं दधात॒ स्वाहा॑

धाता आणि राति (दान/बाउंटी), तसेच सविता—हे प्रसन्नतेने स्वीकारोत; निधिपाल प्रजापती आणि देव अग्नीही. त्वष्टा आणि विष्णू—प्रजेसह एकत्र आनंदित होऊन—यजमानास द्रविण (धन) प्रदान करो—स्वाहा.

Mantra 18

सु॒गा वो॑ देवा॒: सद॑ना अकर्म॒ य आ॑ज॒ग्मेदᳪ सव॑नं जुषा॒णाः । भर॑माणा॒ वह॑माना ह॒वीᳪष्य॒स्मे ध॑त्त वसवो॒ वसू॑नि॒ स्वाहा॑

हे देवांनो! आम्ही तुमची आसने सुगम केली आहेत—तुम्ही जे सवन (सोमपेषण) येथे येऊन त्यात आनंद मानता. हवि धारण करून, ते वहात नेऊन, हे वसूहो! आम्हाला वसु, म्हणजे धन-समृद्धी प्रदान करा—स्वाहा।

Mantra 19

याँ२ आऽव॑ह उश॒तो दे॑व दे॒वाँस्तान् प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे॑ । ज॒क्षि॒वाᳪस॑: पपि॒वाjस॑श्च॒ विश्वेऽसुं॑ घ॒र्मᳪ स्व॒राति॑ष्ठ॒तानु॒ स्वाहा॑

हे देवस्वरूपा! तू जे देव येथे आणतोस—अर्पणासाठी उत्सुक असलेल्या त्या देवांना, हे अग्ने, तुझ्याच सधस्थे (आसनात) पुढे प्रेरित कर. ते सर्व खाऊन-पिऊन, घर्म (घर्म-याग) झाल्यानंतर, प्राणात, स्वराज्यभावाने स्थित राहोत—स्वाहा।

Mantra 20

व॒यᳪ हि त्वा॑ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न॑ग्ने॒ होता॑र॒मवृ॑णीमही॒ह । ऋध॑गया॒ ऋध॑गु॒ताश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन् य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान्त्स्वाहा॑

कारण आम्ही, या यज्ञात प्रवृत्त होत, येथे तुला, हे अग्ने, होतृ म्हणून वरण करतो. प्रत्येकजण आपापल्या मार्गाने जात आणि वेगवेगळ्या कल्याणाची इच्छा करत असला तरी—हे विद्वन्, यज्ञ जाणून, यज्ञाजवळ ये—स्वाहा।

Mantra 21

देवा॑ गातुविदो गा॒तुं वि॒त्त्वा गा॒तुमि॑त । मन॑सस्पत इ॒मं दे॑व य॒ज्ञᳪ स्वाहा॒ वाते॑ धाः

हे देवहो! गातुविद् (मार्ग जाणणारे) हो, मार्ग जाणून (तुम्ही) निश्चयानेच मार्ग प्राप्त केला आहे. हे मनस्पते, हे देव! हा यज्ञ वायूमध्ये (प्राणात) प्रतिष्ठित कर—स्वाहा।

Mantra 22

यज्ञ॑ य॒ज्ञं ग॑च्छ य॒ज्ञपतिं॑ गच्छ॒ स्वां योनिं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ । ए॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू॑क्तवाक॒: सर्व॑वीर॒स्तं जु॑षस्व॒ स्वाहा॑

हे यज्ञा! यज्ञाकडे जा; यज्ञपतीकडे जा; आपल्या स्वयंच्या योनीत (आधारात) जा—स्वाहा। हे यज्ञपते! हा तुझा यज्ञ—सूक्तवाणी सहित, सर्ववीर (समस्त वीर-संततीयुक्त); तो प्रसन्न होऊन स्वीकार कर—स्वाहा।

Mantra 23

माहि॑र्भू॒र्मा पृदा॑कुः । उ॒रुᳪ हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पन्था॒मन्वे॑त॒वा उ॑ । अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवेऽकरु॒ताप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् । नमो॒ वरु॑णाया॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॑:

सर्प हानी करू नये, ठिपक्यांचा सर्पही हानी करू नये. कारण राजा वरुणाने सूर्याच्या गमनासाठी विस्तीर्ण पंथ निर्माण केला आहे. पाऊलवाट नसलेल्या ठिकाणीही दृढ आधार मिळावा म्हणून त्याने पावले स्थापन केली; हृदयाला भेदणाऱ्या (दुःख)ालाही तो अपवक्ता—निवारक—आहे. वरुणाला नमस्कार!—(हा) वरुणाचा पाश (फास) आहे, जो (येथे) आरोपित आहे.

Mantra 24

अ॒ग्नेरनी॑कम॒प आ वि॑वेशा॒पां नपा॑त् प्रति॒रक्ष॑न्नसु॒र्य॒म् । दमे॑दमे स॒मिधं॑ यक्ष्यग्ने॒ प्रति॑ ते जि॒ह्वा घृ॒तमुच्च॑रण्य॒त् स्वाहा॑

अग्नीचा तेजस्वी अग्रभाग जलांत प्रविष्ट झाला आहे—अपां नपात्, जो सूर्यरहित (तम) अवस्थेपासून रक्षण करतो. हे अग्ने! प्रत्येक गृहात समिधेचे यजन कर; तुझी जिह्वा घृतास सामोरी जाण्यासाठी उंच उठो—स्वाहा।

Mantra 25

स॒मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । य॒ज्ञस्य॑ त्वा यज्ञपते सू॒क्तोक्तौ॑ नमोवा॒के वि॑धेम॒ यत्स्वाहा॑

समुद्रात तुझे हृदय आहे, जलांच्या अंतःस्थानी; औषधी आणि आपः एकत्र तुझ्यात प्रविष्ट होवोत. हे यज्ञपते, यज्ञाचे अधिपती! सूक्तोक्ती व नमोवाक्याने आम्ही तुझी यथाविधी सेवा-विधी करू—स्वाहा।

Mantra 26

देवी॑राप ए॒ष वो॒ गर्भ॒स्तᳪ सुप्री॑त॒ᳪ सुभृ॑तं बिभृत । देव॑ सोमै॒ष ते॑ लो॒कस्तस्मि॒ञ्छं च॒ वक्ष्व॒ परि॑ च॒ वक्ष्व॑

हे देवी आपः! हा तुमचा गर्भ आहे; त्याला सुप्रीत, सुभृत—प्रसन्न होऊन, उत्तम रीतीने धारण करून—धारण करा. हे देव सोम! हा तुझा लोक आहे; त्यात कल्याण धारण कर आणि सर्व बाजूंनी संरक्षणही धारण कर.

Mantra 27

अव॑भृथ निचुम्पुण निचे॒रुर॑सि निचुम्पु॒णः । अव॑ देवैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽयासिष॒मव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतं पुरु॒राव्णो॑ देव रि॒षस्पा॑हि । दे॒वाना॑ᳪ स॒मिद॑सि

हे अवभृथ! तू पूर्ण शुद्धी करणारा आहेस; शुद्धिकारक रूपाने तू खाली उतरला आहेस. देवांनी केलेला अपराध आमच्यापासून खाली धुऊन टाक; मर्त्यांनी केलेला अपराधही खाली धुऊन टाक. हे बहुपथ (किंवा बहुनाद) देव! आम्हांला हानीपासून वाचव. तू देवांची समिधा (इंधन) आहेस.

Mantra 28

एज॑तु॒ दश॑मास्यो॒ गर्भो॑ ज॒रायु॑णा स॒ह । यथा॒ऽयं वा॒युरेज॑ति॒ यथा॑ समु॒द्र एज॑ति । ए॒वा॒यं दश॑मास्यो॒ अस्र॑ज्ज॒रायु॑णा स॒ह

दहा महिन्यांचा गर्भ जरा॒यु (अपरा/झिल्ली) सोबत हालचाल करो. जसा हा वायू हालचाल करतो, जसा समुद्र हालचाल करतो—तसाच हा दहा महिन्यांचा गर्भ जरा॒युसह, रक्तासह, जन्माला येवो.

Mantra 29

यस्यै॑ ते य॒ज्ञियो॒ गर्भो॒ यस्यै॒ योनि॑र्हिरण्यी । अङ्गा॒न्यह्रु॑ता॒ यस्य॒ तं मा॒त्रा सम॑जीगम॒ᳪ स्वाहा॑

जिच्यासाठी तुझा यज्ञीय गर्भ आहे, जिची योनी सुवर्णमयी आहे, जिचे अवयव अहत नाहीत—त्या मातेसह मी त्याला पूर्ण संयोगात आणले आहे; स्वाहा।

Mantra 30

पुरुद॒स्मो विषु॑रूप॒ इन्दु॑र॒न्तर्म॑हि॒मान॑मानञ्ज॒ धीर॑: । एक॑पदीं द्वि॒पदीं॑ त्रि॒पदीं॒ चतु॒ष्पदीम॒ष्टाप॑दीं॒ भुव॒नानु॑ प्रथन्ता॒ᳪ स्वाहा॑

अनेक अद्भुत गुणांनी युक्त, विविध रूपांचा इन्दु, धीर, अंतःकरणातच महिमा प्राप्त करतो. एकपदी, द्विपदी, त्रिपदी, चतुष्पदी, अष्टापदी यांच्या अनुकरणाने भुवने विस्तार पावोत; स्वाहा।

Mantra 31

मरु॑तो॒ यस्य॒ हि क्षये॑ पा॒था दि॒वो वि॑महसः । स सु॑गो॒पात॑मो॒ जन॑:

ज्याच्या निवासाचे मरुत रक्षण करतात, ज्याचे मार्ग दिव्य व्यापक महिमेचे आहेत—तो जनसमूह अत्यंत सुरक्षितरीत्या संरक्षित आहे।

Mantra 32

म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं य॒ज्ञं मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒तां नो॒ भरी॑मभिः

महान् द्यौः (स्वर्ग) आणि पृथ्वी आमच्यासाठी या यज्ञात परस्पर एकरूप होऊन अनुग्रह करो; त्यांच्या आधारांनी व पोषणकारी सहाय्यांनी आम्हांस परिपूर्ण करो.

Mantra 33

आ ति॑ष्ठ वृत्रह॒न्रथं॑ यु॒क्ता ते॒ ब्रह्म॑णा॒ हरी॑ । अ॒र्वा॒चीन॒ᳪ सु ते॒ मनो॒ ग्रावा॑ कृणोतु व॒ग्नुना॑ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑

हे वृत्रहन्, रथावर आरूढ हो; ब्रह्म (मंत्रशक्ती)ने तुझ्यासाठी दोन्ही हरि (अश्व) युक्त झाले आहेत। वग्नुना (उत्तेजक प्रेरणा)सह ग्रावा (सोमपेषण-शिला) तुझे मन उत्तम रीतीने इकडे वळवो। उपयामाने गृहीत तू इंद्रासाठी आहेस, हे षोडशिन्; हाच तुझा योनि (आधार/स्थान)—इंद्रासाठी, हे षोडशिन्।

Mantra 34

यु॒क्ष्वा हि के॒शिना॒ हरी॒ वृष॑णा कक्ष्य॒प्रा । अथा॑ न इन्द्र सोमपा गि॒रामुप॑श्रुतिं चर । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑

खरोखरच, केशिन (अयालयुक्त) दोन्ही हरि (अश्व) युक्त कर; ते दोघेही वृषण (बलवान) आहेत, कक्ष्याप्रा (जुए/पट्ट्यांनी सुसज्ज) आहेत। मग, हे सोमपा इंद्रा, आमच्या गिराम् (स्तुत्यांच्या) उपश्रुती (श्रवण) जवळ ये। उपयामाने गृहीत तू इंद्रासाठी आहेस, हे षोडशिन्; हाच तुझा योनि (आधार/स्थान)—इंद्रासाठी, हे षोडशिन्।

Mantra 35

इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तोऽप्र॑तिधृष्टशवसम् । ऋषी॑णां च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञं च॒ मानु॑षाणाम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ सीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑

इंद्रालाच ते दोन्ही हरि (अश्व) वाहून नेतात—अप्रतिधृष्ट-शवस (अजेय पराक्रम) असलेल्या त्याला—ऋषींच्या स्तुतींकडे आणि मनुष्यांच्या यज्ञाकडे. उपयाम-गृहीत, हे षोडशिन्, तू इंद्रासाठी ग्रहण केला आहेस; हेच तुझे योनि (आधार/आसन) आहे—इंद्रासाठी, हे षोडशिन्।

Mantra 36

यस्मा॒न्न जा॒तः परो॑ अ॒न्यो अस्ति॒ य आ॑वि॒वेश॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ सᳪररा॒णस्त्रीणि॒ ज्योती॑ᳪषि सचते॒ स षो॑डशी

ज्याच्यापेक्षा श्रेष्ठ असा दुसरा कोणी जन्मलेला नाही, ज्याने ही सर्व भुवने व्यापून प्रवेश केला आहे—तो प्रजापती, आपल्या प्रजेसह आनंदित होऊन, तीन ज्योतींशी संलग्न राहतो; तोच षोडशी आहे।

Mantra 37

इन्द्र॑श्च स॒म्राड्वरु॑णश्च॒ राजा तौ ते भ॒क्षं च॑क्रतु॒रग्र॑ ए॒तम् । तयो॑र॒हमनु॑ भ॒क्षं भ॑क्षयामि॒ वाग्दे॒वी जु॑षा॒णा सोम॑स्य तृप्यतु स॒ह प्रा॒णेन॒ स्वाहा॑

इंद्र सम्राट् आणि वरुण राजा—त्या दोघांनी आरंभी तुझ्यासाठी हा भाग (भक्ष) घडविला. त्यांच्या भागानंतर मी हा भाग भक्षण करतो. वाग्देवी, प्रसन्न होऊन, प्राणासह सोमाने तृप्त होवो—स्वाहा।

Mantra 38

अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्च॑ः सु॒वीर्य॑म् । दध॑द्र॒यिं मयि॒ पोष॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑स ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑से । अग्ने॑ वर्चस्वि॒न्वर्च॑स्वाँ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ वर्च॑स्वान॒हं म॑नु॒ष्ये॑षु भूयासम्

हे अग्ने! तू पवित्र हो; सुकार्यकुशल! आमच्यात तेज व श्रेष्ठ वीर्य स्थापन कर; माझ्यात धन व पोषण धारण कर. उपयाम-गृहीत ही (आहुती) अग्नीसाठी, तेजासाठी आहे; हेच तुझे योनि (आधार) आहे—अग्नीसाठी, तेजासाठी. हे अग्ने! तू तेजस्वी, तेजाने परिपूर्ण आहेस; देवांमध्ये तू तेजस्वान आहेस—मी मनुष्यांमध्ये तेजस्वान होवो.

Mantra 39

उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा स॒ह पी॒त्वी शिप्रे॑ अवेपयः । सोम॑मिन्द्र च॒मू सु॒तम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वौजसे । इन्द्रौ॑जिष्ठौजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वस्योजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्

ओजाने उठून, पिऊन, हे शिप्र (ओठ) असणाऱ्या! तू आपल्या ओठांना कंपित केलेस; हे इंद्रा! चमू (पात्र) मध्ये पिळलेला सोम (हा आहे)। उपयाम-गृहीत तू इंद्रासाठी, ओजासाठी आहेस; हेच तुझे योनि (आधार) आहे—इंद्रासाठी, ओजासाठी. हे इंद्रा! तू अत्यंत ओजस्वींमध्येही परम ओजस्वी आहेस; देवांमध्ये तू ओजिष्ठ आहेस—मी मनुष्यांमध्ये ओजिष्ठ होवो.

Mantra 40

अदृ॑श्रमस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ॒२ अनु॑ । भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑ । सूर्य॑ भ्राजिष्ठ॒ भ्राजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ भ्राजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्

त्याचे केतु (चिन्ह/प्रकाश) प्रकट झाले आहेत; त्याच्या रश्मी जनांच्या मागोमाग पसरतात, अग्नींसारख्या तेजाने झळाळत. उपयाम-गृहीत तू सूर्याकरिता, भ्राज (दीप्ती) करिता आहेस; हेच तुझे योनि (आधार) आहे—सूर्यासाठी, भ्राजासाठी. हे सूर्या! तू भ्राजिष्ठ, अत्यंत भ्राजिष्ठ आहेस; देवांमध्ये तू भ्राजिष्ठ आहेस—मी मनुष्यांमध्ये भ्राजिष्ठ होवो.

Mantra 41

उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तव॑: । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑

त्या सर्वज्ञ देवाचे किरण-केतू उंच उठतात—सर्वांच्या दर्शनासाठी सूर्याला. तू उपयाम-गृहीत आहेस; सूर्याकरिता, तेजाकरिता—हेच तुझे योनि (आधार) आहे; सूर्याकरिता, तेजाकरिता.

Mantra 42

आ जि॑घ्र क॒लशं॑ म॒ह्या त्वा॑ विश॒न्त्विन्द॑वः। पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ सा न॑: स॒हस्रं॑ धुक्ष्वो॒रुधा॑रा॒ पय॑स्वती॒ पुन॒र्मा वि॑शताद्र॒यिः

कलशाचा सुगंध घे; माझ्यासाठी सोमबिंदू तुझ्यात प्रवेश करो. पोषणदायी ऊर्जेसह पुन्हा परत ये; आमच्यासाठी सहस्रगुण दुह—विस्तीर्ण-धारा, दुग्धसमृद्ध; आणि संपत्ती पुन्हा माझ्यात प्रवेश करो.

Mantra 43

इडे॒ रन्ते॒ हव्ये॒ काम्ये॒ चन्द्रे॒ ज्योतेऽदि॑ते॒ सर॑स्वति॒ महि॒ विश्रु॑ति । ए॒ता ते॑ अघ्न्ये॒ नामा॑नि दे॒वेभ्यो॑ मा सु॒कृतं॑ ब्रूतात्

हे इडा! हव्य (आहुती)मध्ये, काम्य (इच्छित) दानामध्ये, चंद्र (दीप्त) ज्योतीमध्ये ते रमतात. हे अदिति! हे सरस्वती! महान विश्रुती (कीर्ती) असणारी. हे अघ्न्या! ही तुझी नावे आहेत; माझे सुकृत (सु-सम्पन्न यज्ञकर्म) देवांसाठी घोषित होवो.

Mantra 44

वि न॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । यो अ॒स्माँ२ अ॑भि॒दास॒त्यध॑रं गमया॒ तम॑: । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒मृधे॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒मृधे॑

हे इंद्रा! आमच्यापासून मृधः (शत्रुत्व) दूर कर; लढणाऱ्या शत्रूला खाली दाब. जो आमच्यावर अभिदास (आक्रमण/द्वेष) करतो, त्याला अधर (खाली) तमस् (अंधार)ात ने. उपयाम-गृहीत तू आहेस—इंद्र, विमृध (विजेता) यासाठी; हेच तुझे योनि—इंद्र, विमृध यासाठी.

Mantra 45

वा॒चस्पतिं॑ वि॒श्वक॑र्माणमू॒तये॑ मनो॒जुवं॒ वाजे॑ अ॒द्या हु॑वेम । स नो॒ विश्वा॑नि॒ हव॑नानि जोषद्वि॒श्वश॑म्भू॒रव॑से सा॒धुक॑र्मा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे

आज वाज (बल-प्राप्ती) मध्ये सहाय्यासाठी, मनोजुव (मनासारखा वेगवान) वाचस्पती—विश्वकर्मा—यास आम्ही आवाहन करतो. तो—विश्वशंभू (सर्वमंगलकारी), अवसे (रक्षा/सहाय्य) साठी, साधुकर्मा (सत्कर्मकर्ता/सु-शिल्पी)—आमची सर्व हवनें (आवाहने) स्वीकारो. उपयाम-गृहीत तू आहेस—इंद्रासाठी, विश्वकर्म्यासह; हेच तुझे योनि—इंद्रासाठी, विश्वकर्म्यासह.

Mantra 46

विश्व॑कर्मन् ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मकृणोरव॒ध्यम् । तस्मै॒ विश॒: सम॑नमन्त पू॒र्वीर॒यमु॒ग्रो वि॒हव्यो॒ यथास॑त् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मण ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे

हे विश्वकर्मन्! वर्धक हविषाने तू रक्षक इंद्राला अवध्य (अजेय) केलेस. त्याच्यासाठी प्राचीन काळापासून अनेक प्रजा नम्र झाल्या, तो जसा आहे तसाच हा उग्र, बहुहव्य (वारंवार आह्वान्य) वीर राहावा म्हणून. उपयाम-गृहीत तू आहेस—इंद्रासाठी, विश्वकर्मनासह; हेच तुझे योनि (आधार) आहे—इंद्रासाठी, विश्वकर्मनासह.

Mantra 47

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा गाय॒त्रच्छ॑न्दसं गृह्णामीन्द्रा॑य त्वा त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दसं गृह्णामि॒ विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यो॒ जग॑च्छन्दसं गृह्णाम्यनु॒ष्टुप्ते॑ऽभिग॒रः

उपयाम-गृहीत तू आहेस. अग्नीसाठी मी तुला गायत्री-छंदाने ग्रहण करतो; इंद्रासाठी तुला त्रिष्टुप्-छंदाने ग्रहण करतो; विश्वदेवांसाठी तुला जगती-छंदाने ग्रहण करतो. अनुष्टुप् हे तुझे अभिगर (आवरण-वचन) आहे.

Mantra 48

व्रेशी॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि कुकू॒नना॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि भ॒न्दना॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि म॒दिन्त॑मानां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि म॒धुन्त॑मानां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि शु॒क्रं त्वा॑ शु॒क्र आ धू॑नो॒म्यह्नो॑ रू॒पे सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑

दाबण्याच्या दांड्यांपैकी (व्रेशी) तुला मी आधारावर झाडतो/हलवतो; गुच्छदार दांड्यांपैकी (कुकूनना) तुला मी आधारावर झाडतो; बांधणाऱ्या दांड्यांपैकी (भन्दना) तुला मी आधारावर झाडतो; अत्यंत मादक/उत्साहवर्धक (मदिन्तम) दांड्यांपैकी तुला मी आधारावर झाडतो; अत्यंत मधुर/मधुमय (मधुन्तम) दांड्यांपैकी तुला मी आधारावर झाडतो. तुला—तेजस्वीला—तेजस्वी रूपात मी झाडतो; दिवसाच्या रूपात, सूर्याच्या किरणांत.

Mantra 49

ककु॒भᳪ रू॒पं वृ॑ष॒भस्य॑ रोचते बृ॒हच्छु॒क्रः शु॒क्रस्य॑ पुरो॒गाः सोम॒: सोम॑स्य पुरो॒गाः । यत्ते॑ सोमा॒दा॑भ्यं॒ नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ त्वा गृह्णामि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा॑

वृषभाचे ककुभ्-रूप (शिखर-स्वरूप) प्रकाशते; महान् शुक्ल (दीप्तिमान) हा शुक्लाचा पुरोगामी आहे; सोम हा सोमाचा पुरोगामी आहे। हे सोमा! सोम-ग्रहणासाठी तुझे जे जागृत नाम आहे, त्यासाठीच मी तुला ग्रहण करतो; त्यासाठीच, हे सोमा, सोमासाठी स्वाहा।

Mantra 50

उ॒शिक् त्वं दे॑व सोमा॒ग्नेः प्रि॒यं पाथोऽपी॑हि व॒शी त्वं दे॑व सो॒मेन्द्र॑स्य प्रि॒यं पाथोऽपी॑ह्य॒स्मत्स॑खा॒ त्वं दे॑व सोम॒ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ प्रि॒यं पाथोऽपी॑हि

हे देव सोमा! तू उशिक् (उत्सुक) आहेस; अग्नीच्या प्रिय पान (प्रिय पाथ) म्हणून इथे ये. हे देव सोमा! तू वशी (अधिपती) आहेस; इंद्राच्या प्रिय पान म्हणून इथे ये. हे देव सोमा! तू आमचा सखा आहेस; सर्व देवांच्या प्रिय पान म्हणून इथे ये.

Mantra 51

इ॒ह रति॑रि॒ह र॑मध्वमि॒ह धृति॑रि॒ह स्वधृ॑ति॒: स्वाहा॑ । उ॒प॒सृ॒जन् ध॒रुणं॑ मा॒त्रे ध॒रुणो॑ मा॒तरं॒ धय॑न् । रा॒यस्पोष॑म॒स्मासु॑ दीधर॒त्स्वाहा॑

इथेच रति (आनंद) असो; इथेच तुम्ही रममाण व्हा; इथेच धृति (स्थैर्य) असो; इथेच स्वधृति (स्व-स्थैर्य) असो—स्वाहा। जवळ जाऊन मातेसाठी धारण (आधार) हो; आधार होऊन मातेला स्तनपान कर. आमच्यात धन व पोषणाची वाढ स्थापन कर—स्वाहा।

Mantra 52

स॒त्रस्य॒ ऋद्धि॑र॒स्यग॑न्म॒ ज्योति॑र॒मृता॑ अभूम॒ । दिवं॑ पृथि॒व्या अध्याऽरु॑हा॒मावि॑दाम दे॒वान्त्स्व॒र्ज्योति॑:

आम्ही सत्राची सिद्धी प्राप्त केली; आम्ही ज्योतीकडे गेलो; आम्ही अमृत (अमर) झालो. पृथ्वीवरून आम्ही स्वर्गात आरोहण केले; आम्ही देवांना प्राप्त केले—स्वरज्योतीला प्राप्त केले.

Mantra 53

यु॒वं तमि॑न्द्रापर्वता पुरो॒युधा॒ यो न॑: पृत॒न्यादप॒ तं त॒मिद्ध॑तं॒ वज्रे॑ण॒ तं त॒मिद्ध॑तम् । दू॒रे च॒त्ताय॑ छन्त्स॒द्गह॑नं॒ यदिन॑क्षत् । अ॒स्माक॒ᳪ शत्रू॒न्परि॑ शूर वि॒श्वतो॑ द॒र्मा द॑र्षीष्ट वि॒श्वत॑: । भूर्भुव॒: स्व॒: सुप्र॒जाः प्र॒जाभि॑: स्याम सु॒वीरा॑ वीरैः सु॒पोषा॒: पोषै॑:

Ye twain, O Indra and Parvata, foremost in the fight,—whoso assaileth us in battle, smite ye him away, yea smite ye him, even him, with the thunderbolt, smite ye him, even him. Far be he cast; let him sink into the deep, if he would reach us. On every side, O hero, do thou encompass our foes; on every side vouchsafe us a sure abode. (And) with ‘Bhūr, Bhuvaḥ, Svaḥ’ may we be rich in offspring with our progeny, rich in heroes with heroes, rich in increase with increases.

Mantra 54

प॒र॒मे॒ष्ठ्य॒भिधी॑तः प्र॒जाप॑तिर्वा॒चि व्याहृ॑तायामन्धो॒ अच्छे॑तः । स॑वि॒ता स॒न्यां वि॒श्वक॑र्मा दी॒क्षायां॑ पू॒षा सो॑म॒क्रय॑ण्याम्

Parameṣṭhin is declared to be Prajāpati in the uttered Speech, in the Vyāhṛti; the Soma-juice is thereby made ‘accessible’. Savitṛ is (so declared) in the ‘sanyā’; Viśvakarman in the consecration; Pūṣan in the Soma-purchase.

Mantra 55

इन्द्र॑श्च म॒रुत॑श्च क्र॒यायो॒पोत्थि॒तो ऽसु॑रः प॒ण्यमा॑नो मि॒त्रः क्री॒तो विष्णु॑: शिपिवि॒ष्ट उ॒रावास॑न्नो॒ विष्णु॑र्न॒रन्धि॑षः

Indra and the Maruts have arisen for the purchase; the Asura is being bargained for; Mitra is bought; Viṣṇu, Śipiviṣṭa, wide-dwelling—may Viṣṇu be for us ‘not-harming, not-obstructing’.

Mantra 56

प्रो॒ह्यमा॑ण॒: सोम॒ आग॑तो॒ वरु॑ण आस॒न्द्यामास॑न्नो॒ ऽग्निराग्नी॑ध्र॒ इन्द्रो॑ हवि॒र्धाने॑ ऽथ॑र्वोपावह्रि॒यमा॑णः

पुढे नेला जात असलेला (प्रोह्यमाण) सोम आला आहे. वरुण सोम-आसनावर (सोम-आसंदी) आसनस्थ आहे; अग्नी आग्नीध्रात आहे; इंद्र हविर्धानात आहे; आणि अथर्वन्, जवळ आणला जात असताना (उपावह्रियमाण), (तेथे) आहे.

Mantra 57

विश्वे॑ दे॒वा अ॒ᳪशुषु॒ न्युप्तो॒ विष्णु॑राप्रीत॒पा आ॑प्या॒य्यमा॑नो य॒मः सू॒यमा॑ नो॒ विष्णु॑: सम्भ्रि॒यमा॑णो वा॒युः पू॒यमा॑नः शु॒क्रः पू॒तः शु॒क्र: क्षी॑र॒श्रीर्म॒न्थी स॑क्तु॒श्रीः

सर्व देव सोम-डंठलांत (अंशु) न्यस्त आहेत. विष्णू तृप्त पानकर्ता (आप्रीतपा) म्हणून (तेथे) आहे. जो फुगविला/वर्धित केला जातो (आप्याय्यमाण) तो यम; जो आमच्यासाठी पिळला/दाबला जातो (सूयमान) तो विष्णू; जो एकत्र गोळा केला जातो (सम्भ्रियमाण) तो वायू; जो शुद्ध केला जातो (पूयमान) तो शुक्ल (दीप्त) — शुद्ध, शुक्ल — क्षीर-श्रीयुक्त, मंथी-श्रीयुक्त, सक्तु-श्रीयुक्त.

Mantra 58

विश्वे॑ दे॒वाश्च॑म॒सेषून्नी॒तो ऽसु॒र्होमा॒योद्य॑तो रु॒द्रो हू॒यमा॑नो॒ वातो॒ऽभ्यावृ॑त्तो नृ॒चक्षा॒: प्रति॑ख्यातो भ॒क्षो भ॒क्ष्यमा॑णः पि॒तरो॑ नाराश॒ᳪसाः

सर्व देव चमसांत (पात्रांत) उचलून/स्थापून ठेवले आहेत; असुर (प्राण) होमासाठी उद्यत/उत्थित केला आहे. रुद्र आह्वान केला जात असताना (हूयमान) आणि वात प्रत्यावर्तित (अभ्यावृत्त) होत असताना—नृचक्षा (मनुष्य-द्रष्टा) प्रकट (प्रतिख्यात) होतो. भक्ष (आहार), भक्ष्यमाण (खाल्ला जात असलेला)—(तसेच) पितर, नाराशंस (नाराशंसा) (रूपाने).

Mantra 59

स॒न्नः सिन्धु॑रवभृ॒थायोद्य॑तः समु॒द्रो॒ऽभ्यवह्रि॒यमा॑णः स॑लि॒लः प्रप्लु॑तो ययो॒रोज॑सा स्कभि॒ता रजा॑ᳪसि वी॒र्ये॑भिर्वी॒रत॑मा॒ शवि॑ष्ठा । या पत्ये॑ते॒ अप्र॑तीता॒ सहो॑भि॒र्विष्णू॑ अग॒न्वरु॑णा पू॒र्वहू॑तौ

अवभृथासाठी उद्यत (उचललेला) सिंधू आम्हांस कल्याणकारी होवो; वहन केला जाणारा समुद्र; उसळून ओसंडणारा जलप्रवाह—ज्यांच्या ओजाने प्रदेश/दिशा स्थिर केल्या जातात; वीर्याने परम-वीर, शक्तीने परम-बलवान. जे आपल्या सहसांनी अप्रतिहत होऊन राज्य करतात—पूर्वापासून आहूत विष्णू व वरुण येथे आले आहेत.

Mantra 60

दे॒वान्दिव॑मगन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु मनु॒ष्या॒न॒न्तरि॑क्षमगन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु पि॒तॄन्पृ॑थि॒वीम॑गन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु॒ यं कं च॑ लो॒कमग॑न्य॒ज्ञस्ततो॑ मे भ॒द्रंम॑भूत्

यज्ञ देवांकडे, स्वर्गात गेला आहे; तेथून मला धन प्राप्त होवो. यज्ञ मनुष्यांकडे, अंतरिक्षात गेला आहे; तेथून मला धन प्राप्त होवो. यज्ञ पितरांकडे, पृथ्वीवर गेला आहे; तेथून मला धन प्राप्त होवो. यज्ञ ज्या कोणत्या लोकात गेला असेल, तेथून माझ्यासाठी कल्याण होवो.

Mantra 61

चतु॑स्त्रिᳪश॒त्तन्त॑वो॒ ये वित॑त्नि॒रे य इ॒मं य॒ज्ञᳪ स्व॒धया॒ दद॑न्ते । तेषां॑ छि॒न्नᳪ सम्वे॒तद्द॑धामि॒ स्वाहा॑ घ॒र्मो अप्ये॑तु दे॒वान्

चौतीस तंतू ते आहेत जे त्यांनी पसरविले आहेत—जे स्वधा द्वारा हा यज्ञ स्थापतात. त्यांचे जे कापले गेले आहे, त्या विणलेल्या कर्मास मी पुन्हा जोडतो. स्वाहा! घर्म देवांकडे जावो.

Mantra 62

य॒ज्ञस्य॒ दोहो॒ वित॑तः पुरु॒त्रा सो अ॑ष्ट॒धा दिव॑म॒न्वात॑तान । स य॑ज्ञ धुक्ष्व॒ महि॑ मे प्र॒जा या॑ᳪ रा॒यस्पोषं॒ विश्व॒मायु॑रशीय॒ स्वाहा॑

यज्ञाचे दुहन अनेक ठिकाणी पसरले आहे; ते अष्टविध होऊन स्वर्गापर्यंत विस्तारले आहे. हे यज्ञा! माझ्यासाठी महान् प्रजा, धन-समृद्धीचे पोषण, आणि मी संपूर्ण आयुष्य प्राप्त करावे—असे दुह दे. स्वाहा.

Mantra 63

आ प॑वस्व॒ हिर॑ण्यव॒दश्व॑वत्सोम वी॒रव॑त् । वाजं॒ गोम॑न्त॒मा भ॑र॒ स्वाहा॑

हे सोम! पवमान होऊन येथे प्रवाहित हो—हिरण्यवत् (सुवर्णदीप्त), अश्ववत् (अश्वप्रद), वीरवत् (वीरसमृद्ध)। गोसमृद्ध वाज (पुरस्कार/बल) येथे आण. स्वाहा!