Adhyaya 9

Mantra 1

देव॑ सवित॒: प्रसु॑व य॒ज्ञं प्रसु॑व य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः के॑तु॒पूः केतं॑ नः पुनातु वा॒चस्पति॒र्वाजं॑ नः स्वदतु॒ स्वाहा॑

हे देव सविता, यज्ञ प्रवर्तित कर; भगाच्या भागासाठी यज्ञपतीसही प्रवर्तित कर. दिव्य गंधर्व—केतुपू (केतु/चिन्ह शुद्ध करणारा)—आमच्यासाठी तो केतु पवित्र करो; वाचस्पती आमच्यासाठी वाज (विजय-पुरस्कार/बल) मधुर करो—स्वाहा।

Mantra 2

ध्रु॑व॒सदं॑ त्वा नृ॒षदं॑ मन॒:सद॑मुपया॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम् । अ॑प्सु॒षदं॑ त्वा घृत॒सदं॑ व्योम॒सद॑मुपया॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम् । पृथि॒वी॒सदं॑ त्वाऽन्तरिक्ष॒सदं॑ दिवि॒सदं॑ देव॒सदं॑ नाक॒सद॑मुपया॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम्

तुला—ध्रुवसद (स्थिर आसन असलेला), नृषद (मनुष्यांमध्ये स्थित), मनःसद (मनात स्थित)—उपयामाने गृहीत, मी इंद्रासाठी प्रिय मानून ग्रहण करतो; हाच तुझा योनि (आधार/आश्रय) आहे—इंद्रासाठी—अत्यंत प्रिय. तुला—अप्सुषद (जलात स्थित), घृतसद (घृतात स्थित), व्योमसद (आकाशात स्थित)—उपयामाने गृहीत, मी इंद्रासाठी प्रिय मानून ग्रहण करतो; हाच तुझा योनि—इंद्रासाठी—अत्यंत प्रिय. तुला—पृथिवीसद (पृथ्वीवर स्थित), अंतरिक्षसद (अंतरिक्षात स्थित), दिविसद (द्युलोकात स्थित), देवसद (देवांमध्ये स्थित), नाकसद (स्वर्गात स्थित)—उपयामाने गृहीत, मी इंद्रासाठी प्रिय मानून ग्रहण करतो; हाच तुझा योनि—इंद्रासाठी—अत्यंत प्रिय।

Mantra 3

अ॒पाᳪ रस॒मुद्व॑यस॒ᳪ सूर्ये॒ सन्त॑ᳪ स॒माहि॑तम् । अ॒पाᳪ रस॑स्य॒ यो रस॒स्तं वो॑ गृह्णाम्युत्त॒ममु॑पया॒मगृ॑हीतो॒ सीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम्

अपां रस—जलाचा सार—उद्वयस् (उद्धृत) होऊन सूर्यांत स्थित, समाहित (संकेंद्रित) आहे. जलाच्या रसात जो रस आहे—तो उत्तम मी तुमच्यासाठी ग्रहण करतो. उपयामाने गृहीत, तुला इंद्रासाठी प्रिय मानून मी ग्रहण करतो; हाच तुझा योनि—इंद्रासाठी—अत्यंत प्रिय।

Mantra 4

ग्रहा॑ ऊर्जाहुतयो॒ व्यन्तो॒ विप्रा॑य म॒तिम् । तेषां॒ विशि॑प्रियाणां वो॒ऽहमिष॒मूर्ज॒ᳪ सम॑ग्रभमुपया॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम् । स॒म्पृचौ॑ स्थ॒: सं मा॑ भ॒द्रेण॑ पृङ्क्तं वि॒पृचौ॑ स्थो॒ वि मा॑ पा॒प्मना॑ पृङ्क्तम्

ग्रह—ऊर्जेच्या आहुतीरूप—व्यापून विप्र (ऋषी) याला मति/प्रेरणा देतात. विशींना (कुळांना) प्रिय अशा देवांसाठी, तुमच्यासाठी, मी इष (अन्न/पोषण) आणि ऊर्ज (बल) एकत्रितपणे ग्रहण केली आहे. उपयाम-गृहीत होऊन—हे (ग्रह), तू इंद्रासाठी ग्राह्य, प्रिय आहेस; मी तुला इंद्रासाठी जुष्ट (अनुकूल) म्हणून ग्रहण करतो. हे तुझे योनि (आधार/आसन) आहे—इंद्रासाठी—अत्यंत जुष्ट. तुम्ही दोघे ‘सम्पृचौ’ (मिश्रक) आहात: मला भद्र (कल्याण) याने मिसळा; तुम्ही दोघे ‘विपृचौ’ (विभाजक) आहात: मला पाप्मन् (पाप/अशुभ) यापासून वेगळे करा.

Mantra 5

इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ऽसि वाज॒सास्त्वया॒यं वाज॑ᳪ से॑त् । वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तरं॑ म॒हीमदि॑तिं॒ नाम॒ वच॑सा करामहे । यस्या॑मि॒दं विश्वं॒ भुव॑नमावि॒वेश॒ तस्यां॑ नो दे॒वः स॑वि॒ता धर्म॑ साविषत्

तू इंद्राचा वज्र आहेस; तुझ्याद्वारे हा वाज (विजय/पुरस्कार) मिळो. आता वाजाच्या प्रसव/वृद्धीसाठी, आम्ही वाणीने महिमान माता—अदिती—हिचे नाव घेऊन आवाहन करतो; जिच्यात हे सर्व भुवन (जगत) प्रवेशले आहे. तिच्यातच आमच्यासाठी देव सविता धर्म (ऋत/विधी) प्रवर्तित करो.

Mantra 6

अ॒प्स्वन्तर॒मृत॑म॒प्सु भे॑ष॒जम॒पामु॒त प्रश॑स्ति॒ष्वश्वा॒ भव॑त वा॒जिन॑: । देवी॑रापो॒ यो व॑ ऊ॒र्मिः प्रतू॑र्तिः क॒कुन्मा॑न् वाज॒सास्तेना॒यं वाज॑ᳪ सेत्

अप्सु (जलात) अमृत आहे, अप्सु भेषज (औषध/आरोग्य) आहे; आणि अपाम् (जल) यांच्या प्रशस्तींमध्ये, हे अश्वांनो, तुम्ही वाजिन् (विजयी) व्हा. हे देवी आपः, तुमची ती ऊर्मि (लाट)—तुमची प्रतूर्तिः (पुढे ढकलणारी प्रेरणा/वेग)—तुमचा ककुन्मान् (शिखरयुक्त उचंबळ)—त्याद्वारे हा अश्व वाज (विजय/पुरस्कार) मिळवो.

Mantra 7

वातो॑ वा॒ मनो॑ वा गन्ध॒र्वाः स॒प्तवि॑ᳪशतिः । ते अग्रेऽश्व॑मयुञ्जँ॒स्ते अ॑स्मिञ्ज॒वमा द॑धुः

वायू असो वा मन असो वा सत्तावीस गंधर्व असोत—त्यांनीच आदौ अश्वास जुंपले; आणि याच अश्वात त्यांनी वेग (जव) स्थापित केला.

Mantra 8

वात॑रᳪहा भव वाजिन्यु॒ज्यमा॑न॒ इन्द्र॑स्येव॒ दक्षि॑णः श्रि॒यैधि॑ । यु॒ञ्जन्तु॑ त्वा म॒रुतो॑ विश्व॒वेद॑स॒ आ ते॒ त्वष्टा॑ प॒त्सु ज॒वं द॑धातु

हे वाजिन् (पुरस्कार-विजेता), जुंपले जात असताना तू वायुवेगवान हो; इंद्राच्या उजव्या हातासारखा तू श्री (ऐश्वर्य) साठी वृद्धिंगत हो. सर्ववेदस् मरुत तुला जुंपोत; आणि त्वष्टा तुझ्या पावलांत वेग (जव) धरो.

Mantra 9

ज॒वो यस्ते॑ वाजि॒न्निहि॑तो॒ गुहा॒ यः श्ये॒ने परी॑त्तो॒ अच॑रच्च॒ वाते॑ । तेन॑ नो वाजि॒न् वल॑वा॒न् बले॑न वाज॒जिच्च॒ भव॒ सम॑ने च पारयि॒ष्णुः । वाजि॑नो वाजजितो॒ वाज॑ᳪ सरि॒ष्यन्तो॒ बृह॒स्पते॑र्भा॒गमव॑जिघ्रत

हे वाजिन् (पुरस्कार-विजेता), तुझा जो वेग (जव) गुहेत गुप्तपणे ठेवलेला आहे, जो श्येन (बाज) प्रमाणे आवृत होऊन वाऱ्यातही संचारला—त्याच वेगाने, हे वाजिन्, तू बलवान होऊन बळाने युक्त हो; वाज (पुरस्कार) जिंकणारा हो; आणि समरात पार नेणारा हो. हे वाजिन्, वाज जिंकणारे, हे बृहस्पते, तुम्ही धावत धावत भाग (हिस्सा) प्राप्त करा.

Mantra 10

दे॒वस्या॒हᳪ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यस॑वसो॒ बृह॒स्पते॑रुत्त॒मं नाक॑ᳪ रुहेयम् । दे॒वस्या॒हᳪ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यस॑वस॒ इन्द्र॑स्योत्त॒मं नाक॑ᳪ रुहेयम् । दे॒वस्या॒हᳪ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यप्र॑सवसो॒ बृह॒स्पते॑रुत्त॒मं नाक॑मरुहम् । दे॒वस्या॒हᳪ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यप्र॑सवस॒ इन्द्र॑स्योत्त॒मं नाक॑मरुहम्

देव सवितृच्या सत्य-प्रेरणेच्या सवेत मी बृहस्पतीच्या परम नाकावर (उच्चतम स्वर्गावर) आरोहण करीन. देव सवितृच्या सत्य-प्रेरणेच्या सवेत मी इंद्राच्या परम नाकावर आरोहण करीन. देव सवितृच्या सत्य-प्रसव-प्रेरणेच्या सवेत मी बृहस्पतीच्या परम नाकावर आरोहण केले आहे. देव सवितृच्या सत्य-प्रसव-प्रेरणेच्या सवेत मी इंद्राच्या परम नाकावर आरोहण केले आहे.

Mantra 11

बृह॑स्पते॒ वाजं॑ जय॒ बृह॒स्पत॑ये॒ वाचं॑ वदत॒ बृह॒स्पतिं॒ वाजं॑ जापयत । इन्द्र॒ वाजं॑ ज॒येन्द्रा॑य॒ वाचं॑ वद॒तेन्द्रं॒ वाजं॑ जापयत

हे बृहस्पते! आपण वाज (पुरस्कार) जिंकावा. बृहस्पतीसाठी वाणी बोला; वाजासाठी बृहस्पतीचा जप/आह्वान करवून घ्या. हे इंद्रा! आपण वाज जिंकावा. इंद्रासाठी वाणी बोला; वाजासाठी इंद्राचा जप/आह्वान करवून घ्या.

Mantra 12

ए॒षा व॒: सा स॒त्या सं॒वाग॑भू॒द्यया॒ बृह॒स्पतिं॒ वाज॒मजी॑जप॒ताजी॑जपत॒ बृह॒स्पतिं॒ वाजं॒ वन॑स्पतयो॒ विमु॑च्यध्वम् । ए॒षा व॒: सा स॒त्या सं॒वाग॑भू॒द्ययेन्द्रं॒ वाज॒मजी॑जप॒ताजी॑जप॒तेन्द्रं॒ वाजं॒ वन॑स्पतयो॒ विमु॑च्यध्वम्

ही तुमच्यासाठी तीच सत्य, एकस्वर (संवादी) वाणी झाली आहे, जिच्याद्वारे तुम्ही वाजासाठी बृहस्पतीचा जप/आह्वान करवून घेतला—खरोखर करवून घेतला. हे वनस्पतयो (वनाचे स्वामी/वृक्षांनो)! आपली बंधने सोडा, मुक्त व्हा. ही तुमच्यासाठी तीच सत्य, एकस्वर वाणी झाली आहे, जिच्याद्वारे तुम्ही वाजासाठी इंद्राचा जप/आह्वान करवून घेतला—खरोखर करवून घेतला. हे वनस्पतयो! आपली बंधने सोडा, मुक्त व्हा.

Mantra 13

दे॒वस्या॒हᳪ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यप्र॑सवसो॒ बृह॒स्पते॑र्वाज॒जितो॒ वाजं॑ जेषम् । वाजि॑नो वाजजि॒तोऽध्व॑न स्कभ्नु॒वन्तो॒ योज॑ना॒ मिमा॑ना॒: काष्ठां॑ गच्छत

सत्य-प्रसव (सत्य प्रेरणा देणाऱ्या) देव सवितृच्या सवे (प्रेरणे) अंतर्गत, मी बृहस्पतीचा वाज-जित (वाज-विजेता) म्हणून वाज जिंकू. हे वाजिनो, वाजजितो! मार्ग स्थिर करत, योजना मोजत, लक्ष्यस्थान (काष्ठा) गाठा.

Mantra 14

ए॒ष स्य वा॒जी क्षि॑प॒णिं तु॑रण्यति ग्री॒वायां॑ ब॒द्धो अ॑पिक॒क्ष आ॒सनि॑ । क्रतुं॑ दधि॒क्रा अनु॑ स॒ᳪसनि॑ष्यदत्प॒थामङ्का॒ᳪस्यन्वा॒पनी॑पण॒त् स्वाहा॑

हा विजयी वाजी तीव्र वेगाने धावतो, झपाट्याने झेप घेत; ग्रीवेत बांधलेला, उपकक्ष (कच्छा)मध्ये आसनवत् स्थित आहे. दधिक्रावन् क्रतु (दृढ संकल्प) धारण करतो; विजयाच्या उत्कंठेने तो पुढे सरकतो; मार्गांवर, वळणांवर, तो अखंड वेगाने धावला—स्वाहा।

Mantra 15

उ॒त स्मा॑स्य॒ द्रुव॑तस्तुरण्य॒तः प॒र्णं न वेरनु॑वाति प्रग॒र्धिन॑: । श्ये॒नस्ये॑व॒ ध्रज॑तो अङ्क॒सं परि॑ दधि॒क्राव्ण॑: स॒होर्जा तरि॑त्रत॒: स्वाहा॑

आणि जो स्थिर व वेगवान धावतो, त्याच्या मागे प्रचंड झोत असा लागतो जसा पक्ष्यामागे पान उडत जाते. उडणाऱ्या श्येनाच्या (बाजाच्या) वाकलेल्या झडपेसारखा दधिक्रावन् त्याला सर्व बाजूंनी वेढतो—बलाने व धारण करणाऱ्या ऊर्जेने, पार नेणाऱ्या तारणहारासारखा: स्वाहा।

Mantra 16

शं नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तोऽहिं॒ वृक॒ᳪ रक्षा॑सि॒ सने॑म्य॒स्मद्यु॑यव॒न्नमी॑वाः

आमच्या आवाहनांत वाज-विजयी (वाजिन) आम्हांस कल्याणकारी ठरोत—देवतासंयुक्त, मित-गतीचे व स्वर्ग-विजयी. जे सर्प, वृक (लांडगा) आणि राक्षस यांना चिरडतात, ते निश्चित सिद्धीसह आमच्यापासून रोग दूर करो।

Mantra 17

ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒ विश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनो॑ मि॒तद्र॑वः । स॒ह॒स्र॒सा मे॒धसा॑ता सनि॒ष्यवो॑ म॒हो ये धन॑ᳪ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे

आमचे हे अश्व—आवाहन ऐकणारे—आणि मित-गतीचे सर्व वाज-विजयी आमचा हा हाक/आवाहन ऐकोत. सहस्र-विजयी, मेधा-विजयी, विजयास उत्सुक—जे महान संघर्षांत धन/पुरस्कार जिंकून घेऊन आले आहेत।

Mantra 18

वाजे॑-वाजेऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अ॒स्य मध्व॑: पिबत मा॒दय॑ध्वं तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑:

हे वाज-विजयी वाजिनो! प्रत्येक वाजात आम्हांस सहाय्य करा; आमच्या धनांमध्ये—हे विप्र, अमृत, ऋत-ज्ञाता—आमचे रक्षण करा. या मधुचा (माधुर्याचा) पान करा; आनंदित व्हा; आणि तृप्त होऊन देवयान पथांनी प्रस्थान करा.

Mantra 19

आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒देमे द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वरू॑पे । आ मा॑ गन्तां पि॒तरा॑ मा॒तरा॒ चा मा॒ सोमो॑ अमृत॒त्वेन॑ गम्यात् । वाजि॑नो वाजजितो॒ वाज॑ᳪ ससृ॒वाᳪसो॒ बृह॒स्पते॑र्भा॒गमव॑जिघ्रत निमृजा॒नाः

वाजाचा प्रसव (प्रेरक प्रवाह) माझ्याकडे येवो; विश्वरूप द्यावा-पृथिवी माझ्याकडे येवोत. पितर आणि मातरा माझ्याकडे येवोत; सोम अमृतत्वासह माझ्याकडे येवो. हे वाजिनो, वाजजितो—वाजाकडे वेगाने धावणारे—बृहस्पतीचा भाग जणू सुगंधाने ओढल्याप्रमाणे ग्रहण करा; आणि शुद्ध होत (स्वतःला निर्मळ करत) तो स्वीकारा.

Mantra 20

आ॒पये॒ स्वाहा॑ स्वा॒पये॒ स्वाहा॑ ऽपि॒जाय॒ स्वाहा॑ क्रत॑वे॒ स्वाहा॒ वस॑वे॒ स्वाहा॑ ऽह॒र्पत॑ये॒ स्वाहा॑ ऽह्ने॑ मु॒ग्धाय॒ स्वाहा॑ मु॒ग्धाय॑ वैनᳪशि॒नाय॒ स्वाहा॑ विन॒ᳪशिन॑ आन्त्याय॒नाय॒ स्वाहा ऽन्त्या॑य भौव॒नाय॒ स्वाहा॒ भुव॑नस्य॒ पत॑ये॒ स्वाहाऽधि॑पतये॒ स्वाहा॑

आप्यायन (तृप्ती/पोषण) यासाठी—स्वाहा! पूर्ण आप्यायनासाठी—स्वाहा! उत्पत्ती/प्रजननासाठी—स्वाहा! क्रतु (यज्ञ-शक्ती/संकल्प) यासाठी—स्वाहा! वसूंकरिता—स्वाहा! अहर्पति (दिवसाचा स्वामी) यासाठी—स्वाहा! दिवसासाठी—स्वाहा! मुग्धता (मोह) निवारणासाठी—स्वाहा! मुग्धता-विनाशकासाठी—स्वाहा! विनाशी (नाश घडविणारा) आन्त्यायनासाठी—स्वाहा! अन्त्य (अंतिम) भौवनासाठी—स्वाहा! भुवनाच्या पतीसाठी—स्वाहा! अधिपतीसाठी—स्वाहा!

Mantra 21

आयु॑र्य॒ज्ञेन॑ कल्पतां प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ चक्षु॑र्य॒ज्ञेन॑ कल्पतातां॒ᳪ श्रोत्रं॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ पृ॒ष्ठं य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ य॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भूम॒ स्व॒र्देवा अगन्मा॒मृता॑ अभूम

यज्ञाने आयुष्य सम्यक् होवो; यज्ञाने प्राण सम्यक् होवो; यज्ञाने दृष्टी सम्यक् होवो; यज्ञाने श्रवण सम्यक् होवो; यज्ञाने पृष्ठ (पाठ) सम्यक् होवो; आणि यज्ञही यज्ञानेच सम्यक् होवो. आम्ही प्रजापतीची प्रजा (संतती) झालो; आम्ही स्वर्गदेवांकडे गेलो; आम्ही अमृतत्व प्राप्त केले.

Mantra 22

अ॒स्मे वो॑ अस्त्विन्द्रि॒यम॒स्मे नृ॒म्णमु॒त क्रतु॑र॒स्मे वर्चा॑ᳪसि सन्तु वः । नमो॑ मा॒त्रे पृ॑थि॒व्यै॒ नमो॑ मा॒त्रे पृ॑थि॒व्या इ॒यं ते॒ राड् य॒न्ताऽसि॒ यम॑नो ध्रु॒वो॒ऽसि ध॒रुण॑: । कृ॒ष्यै त्वा॒ क्षेमा॑य त्वा र॒य्यै त्वा॒ पोषा॑य त्वा

आमच्यात तुमचे ऐश्वर्य (इन्द्रिय) असो; आमच्यात नृम्ण (वीर्य/पौरुष) आणि क्रतु (यज्ञ-शक्ती/संकल्प)ही असो; तुमची तेजे/वैभवे आमच्यात असोत. माता पृथ्वीला नमस्कार! माता पृथ्वीला नमस्कार! ही (पृथ्वी) तुझी राज्ञी/साम्राज्ञी आहे; तू नियंता आहेस; तू यमन (संयमकर्ता) आहेस; तू ध्रुव (अचल) आहेस; तू धरण (धारण करणारा) आहेस. कृषीसाठी तुला; क्षेम (कल्याण/सुरक्षा) यासाठी तुला; रयि (संपत्ती) यासाठी तुला; पोषणासाठी तुला.

Mantra 23

वाज॑स्ये॒मं प्र॑स॒वः सु॑षु॒वेऽग्रे॒ सोम॒ᳪ राजा॑न॒मोष॑धीष्व॒प्सु । ता अ॒स्मभ्यं॒ मधु॑मतीर्भवन्तु व॒यᳪ रा॒ष्ट्रे जा॑गृयाम पु॒रोहि॑ता॒: स्वाहा॑

वाज (बल) देणारी ही प्रेरणा आरंभी औषधींमध्ये व जलांमध्ये सोम-राजाला पिळून प्रकट करते. त्या (औषधी व जले) आमच्यासाठी मधुररसयुक्त होवोत; आम्ही राष्ट्रात पुरोहित-रूप अग्रस्थ रक्षक होऊन जागृत राहो—स्वाहा।

Mantra 24

वाज॑स्ये॒मां प्र॑स॒वः शि॑श्रिये॒ दिव॑मि॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राट् । अदि॑त्सन्तं दापयति प्रजा॒नन्त्स नो॑ र॒यिᳪ सर्व॑वीरं॒ नि य॑च्छतु॒ स्वाहा॑

वाज (बल) देणारी ही प्रेरणा त्या द्युलोकाला आणि या (पृथ्वी)ला—सर्व भुवनांचा सम्राट—स्थिर करते. जो देत नाही त्यालाही हा ज्ञानी दान करायला लावतो; तो आम्हांस सर्ववीरसमृद्ध धन निश्चित करून देवो—स्वाहा।

Mantra 25

वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒व आ ब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वत॑: । सने॑मि॒ राजा॒ परि॑ याति वि॒द्वान् प्र॒जां पुष्टिं॑ व॒र्धय॑मानो अ॒स्मे स्वाहा॑

आता वाज (पुरस्कार/विजय) याची प्रेरणा प्रकट झाली आहे; आणि ही सर्व भुवने सर्व बाजूंनी सुव्यवस्थित झाली आहेत. प्राचीन चक्र असलेला, सर्वज्ञ राजा परिक्रमा करीत जातो—आमच्यासाठी प्रजा व पुष्टि वाढवीत—स्वाहा.

Mantra 26

सोम॒ᳪ राजा॑न॒मव॑से॒ऽग्निम॒न्वा॑रभामहे | आ॒दि॒त्यान्विष्णु॒ᳪ सूर्यं॑ ब्र॒ह्माणं॑ च॒ बृह॒स्पति॒ᳪ स्वाहा॑

साहाय्यासाठी आम्ही सोम-राजाचा आश्रय घेतो, आणि त्यानंतर अग्नीचा; आदित्यांचा, विष्णूचा, सूर्याचा, ब्रह्मन्‌चा आणि बृहस्पतीचा—स्वाहा।

Mantra 27

अ॒र्य॒मणं॒ बृह॒स्पति॒मिन्द्रं॒ दाना॑य चोदय । वाचं॒ विष्णु॒ᳪ सर॑स्वतीᳪ सवि॒तारं॑ च वा॒जिन॒ᳪ स्वाहा॑

अर्यमन्, बृहस्पती आणि इंद्र यांना दानासाठी प्रेरित कर; वाणीला, विष्णूला, सरस्वतीला, सवितृला आणि वाजिन् (विजेता) यालाही—स्वाहा।

Mantra 28

अग्ने॒ अच्छा॑ वदे॒ह न॒: प्रति॑ नः सु॒मना॑ भव । प्र नो॑ यच्छ सहस्रजि॒त्त्वᳪ हि ध॑न॒दा असि॒ स्वाहा॑

हे अग्ने, आमच्याकडे येऊन बोल; आमच्याप्रती सुमनस्क हो. आम्हाला सहस्र-विजयी लाभ प्रदान कर; कारण तू धनदाता आहेस—स्वाहा।

Mantra 29

प्र नो॑ यच्छत्वर्य॒मा प्र पू॒षा प्र बृह॒स्पति॑: । प्र वाग्दे॒वी द॑दातु न॒: स्वाहा॑

अर्यमा आमच्यासाठी पुढे येऊन प्रदान करो; पूषन् पुढे येऊन प्रदान करो; बृहस्पति पुढे येऊन प्रदान करो; वाग्देवी आम्हांस प्रदान करो—स्वाहा।

Mantra 30

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । सर॑स्वत्यै वा॒चो य॒न्तुर्य॒न्त्रिये॑ दधामि॒ बृह॒स्पते॑ष्ट्वा॒ साम्रा॑ज्येना॒भि षि॑ञ्चाम्यसौ

देव सविताच्या प्रसवाने मी तुला ग्रहण करतो; अश्विनांच्या बाहूंनी, पूषन्‌च्या हातांनी. सरस्वतीसाठी—वाणीचा यन्तु (नियन्ता) आणि यन्त्रिय (नियन्त्रित) म्हणून—मी तुला स्थापतो. बृहस्पतीच्या साम्राज्याने मी या पुरुषाचा अभिषेक करतो.

Mantra 31

अ॒ग्निरेका॑क्षरेण प्रा॒णमुद॑जय॒त्तमुज्जे॑षम॒श्विनौ॒ द्व्य॒क्षरेण द्वि॒पदो॑ मनु॒ष्यानुद॑जयतां॒ तानुज्जे॑षं॒ विष्णु॒स्त्र्य॒क्षरेण॒ त्रीँल्लो॒कानुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षं॒ᳪ सोम॒श्चतु॑रक्षरेण॒ चतु॑ष्पदः प॒शूनुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षम्

अग्नीने एकाक्षराने प्राण जिंकला; तो मी जिंकू. अश्विनांनी द्व्याक्षराने द्विपद मनुष्य जिंकले; त्यांना मी जिंकू. विष्णूने त्र्याक्षराने तीन लोक जिंकले; त्यांना मी जिंकू. सोमाने चतुरक्षराने चतुष्पद पशू जिंकले; त्यांना मी जिंकू.

Mantra 32

पू॒षा पञ्चा॑क्षरेण॒ पञ्च॒ दिश॒ उद॑जय॒त्ता उज्जे॑षंᳪ सवि॒ता षड॑क्षरेण॒ षडृ॒तूनुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षं म॒रुत॑: स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्त ग्रा॒म्यान् प॒शूनुद॑जयँ॒स्तानुज्जे॑षं॒ बृह॒स्पति॑र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जय॒त्तामुज्जे॑षम्

पूषा पाच-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी पाच दिशा जिंकल्या; मीही त्या जिंकू दे. सविता सहा-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी सहा ऋतू जिंकले; मीही ते जिंकू दे. मरुतांनी सात-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी सात ग्राम्य पशू जिंकले; मीही ते जिंकू दे. बृहस्पतीने आठ-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी गायत्री जिंकली; मीही तिला जिंकू दे.

Mantra 33

मि॒त्रो नवा॑क्षरेण त्रि॒वृत॒ᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒त्तमुज्जे॑षं॒ वरु॑णो॒ दशा॑क्षरेण वि॒राज॒मुद॑जय॒त्तामुज्जे॑ष॒मिन्द्र॒ ए॒काद॑शाक्षरेण त्रि॒ष्टुभ॒मुद॑जय॒त्तामुज्जे॑षं॒ विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शाक्षरेण॒ जग॑ती॒मुद॑जयँ॒स्तामुज्जे॑षम्

मित्राने नऊ-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी त्रिवृत् स्तोम जिंकला; मीही तो जिंकू दे. वरुणाने दहा-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी विराज् जिंकली; मीही तिला जिंकू दे. इंद्राने एकादश-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी त्रिष्टुभ् जिंकली; मीही तिला जिंकू दे. विश्वे देवांनी द्वादश-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी जगती जिंकली; मीही तिला जिंकू दे.

Mantra 34

वस॑व॒स्त्रयो॑दशाक्षरेण त्रयोद॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जयँ॒स्तमुज्जे॑षंᳪ रु॒द्राश्चतु॑र्दशाक्षरेण चतुर्द॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जयँ॒स्तमुज्जे॑षमादि॒त्याः पञ्च॑दशाक्षरेण पञ्चद॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जयँ॒स्तमुज्जे॑ष॒मदि॑ति॒: षोड॑शाक्षरेण षोड॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒त्तमुज्जे॑षं प्र॒जाप॑तिः स॒प्तद॑शाक्षरेण सप्तद॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒त्तमुज्जे॑षम्

वसूंनी त्रयोदश-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी त्रयोदश स्तोम जिंकला; मीही तो जिंकू दे. रुद्रांनी चतुर्दश-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी चतुर्दश स्तोम जिंकला; मीही तो जिंकू दे. आदित्यांनी पञ्चदश-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी पञ्चदश स्तोम जिंकला; मीही तो जिंकू दे. अदितीने षोडश-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी षोडश स्तोम जिंकला; मीही तो जिंकू दे. प्रजापतीने सप्तदश-अक्षरी (छंद/रूप) यांनी सप्तदश स्तोम जिंकला; मीही तो जिंकू दे.

Mantra 35

ए॒ष ते॑ निरृते भा॒गस्तं जु॑षस्व॒ स्वाहा॒ऽग्निने॑त्रेभ्यो दे॒वेभ्य॑ः पुर॒ः सद्भ्य॒ः स्वाहा॑ । य॒मने॑त्रेभ्यो दे॒वेभ्यो॑ दक्षि॒णासद्भ्य॒ः स्वाहा॑ । वि॒श्वदे॑वनेत्रेभ्यो दे॒वेभ्य॑ः पश्चा॒त्सद्भ्य॒ः स्वाहा॑ । मि॒त्रावरु॑णनेत्रेभ्यो वा म॒रुन्ने॑त्रेभ्यो वा दे॒वेभ्य॑ उत्तरा॒सद्भ्य॒ः स्वाहा॑ । सोम॑नेत्रेभ्यो दे॒वेभ्य॑ उपरि॒सद्भ्यो॒ दुव॑स्वद्भ्य॒ः स्वाहा॑

हे निरृति! हा तुझा भाग आहे; तो प्रसन्न होऊन स्वीकार—स्वाहा। अग्निनेते देवांना, जे पुढील आसनी बसले आहेत—स्वाहा। यमनेते देवांना, जे दक्षिण आसनी बसले आहेत—स्वाहा। विश्वदेवनेते देवांना, जे पाठीमागील आसनी बसले आहेत—स्वाहा। मित्रावरुणनेते किंवा मरुत्नेते देवांना, जे उत्तर आसनी बसले आहेत—स्वाहा। सोमनेते देवांना, जे वरच्या आसनी दुवस्वद् (दानशील) होऊन बसले आहेत—स्वाहा।

Mantra 36

ये दे॒वा अ॒ग्निने॑त्राः पुर॒ः सद॒स्तेभ्य॒ः स्वाहा॒ । ये दे॒वा य॒मने॑त्रा दक्षि॒णासद॒स्तेभ्य॒ः स्वाहा॒ । ये दे॒वा वि॒श्वदे॑वनेत्राः पश्चा॒त्सद॒स्तेभ्य॒ः स्वाहा॒ । ये दे॒वा मि॒त्रावरु॑णनेत्रा वा म॒रुन्ने॑त्रा वोत्तरा॒सद॒स्तेभ्य॒ः स्वाहा॒ । ये दे॒वाः सोम॑नेत्रा उपरि॒सदो॒ दुव॑स्वन्त॒स्तेभ्य॒ः स्वाहा॑

जे देव अग्निनेते असून पुढील आसनी बसले आहेत—त्यांना स्वाहा। जे देव यमनेते असून दक्षिण आसनी बसले आहेत—त्यांना स्वाहा। जे देव विश्वदेवनेते असून पाठीमागील आसनी बसले आहेत—त्यांना स्वाहा। जे देव मित्रावरुणनेते किंवा मरुत्नेते असून उत्तर आसनी बसले आहेत—त्यांना स्वाहा। जे देव सोमनेते असून वरच्या आसनी दुवस्वन्त (दानशील) होऊन बसले आहेत—त्यांना स्वाहा।

Mantra 37

अग्ने॒ सह॑स्व॒ पृत॑ना अ॒भिमा॑ती॒रपा॑स्य । दु॒ष्टर॒स्तर॒न्नरा॑ती॒र्वर्चो॑ धा य॒ज्ञवा॑हसि

हे अग्ने! तू सहनशील होऊन विजय मिळव; युद्धे व आक्रमक वैरभाव दूर कर। दुर्जेय होऊन, कंजूष शत्रूंना पार करत, हे यज्ञवाह! तू तेज (वर्चस्) प्रस्थापित कर.

Mantra 38

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । उ॒पा॒ᳪशोर्वी॒र्ये॒ण जुहोमि ह॒तᳪ रक्ष॒ः स्वाहा॒ । रक्ष॑सां त्वा ब॒धायाब॑धिष्म॒ रक्षोऽब॑धिष्मा॒मुम॒सौ ह॒तः

देव सवितृच्या प्रेरणेने, अश्विनांच्या बाहूंनी, पूषन्‌च्या हातांनी, उपांशूच्या वीर्याने मी आहुती देतो—रक्षः हत झाला—स्वाहा! रक्षसांच्या वधासाठी तुला आम्ही वध केले; रक्षः आम्ही वध केला; तो अमुक तिकडे हत पडला आहे.

Mantra 39

स॒वि॒ता त्वा॑ स॒वाना॑ᳪ सुव॒ताम॒ग्निर्गृ॒हप॑तीना॒ᳪ सोमो॒ वन॒स्पती॑नाम् । बृह॒स्पति॑र्वा॒च इन्द्रो॒ ज्यैष्ठ्या॑य रु॒द्रः प॒शुभ्यो॑ मि॒त्रः स॒त्यो वरु॑णो॒ धर्म॑पतीनाम्

सविता तुला सवनकर्मांसाठी प्रवृत्त करो; गृहपतींसाठी अग्नी (अधिपती होवो); वनस्पतींसाठी सोम (अधिपती होवो)। वाणीसाठी बृहस्पती (अधिपती होवो); ज्यैष्ठ्यासाठी इंद्र (अधिपती होवो); पशूंसाठी रुद्र (अधिपती होवो); मित्र सत्य (राहो); धर्मपतींसाठी वरुण (अधिपती होवो)।

Mantra 40

इ॒मं दे॑वा असप॒त्नᳪ सु॑वध्वं मह॒ते क्ष॒त्राय॑ मह॒ते ज्यैष्ठ्या॑य मह॒ते जान॑राज्या॒येन्द्र॑स्येन्द्रि॒याय॑ । इ॒मम॒मुष्य॑ पु॒त्रम॒मुष्यै॑ पु॒त्रम॒स्यै वि॒श ए॒ष वो॑ऽमी॒ राजा॒ सोमो॒ऽस्माकं॑ ब्राह्म॒णाना॒ᳪ राजा॑

हे देवांनो, या पुरुषाला प्रतिस्पर्ध्यांपासून मुक्त करा; महान् क्षत्रत्वासाठी, महान् ज्येष्ठत्वासाठी, महान् जन-राज्य (प्रजांवर राज्य) यासाठी, आणि इंद्राच्या इंद्रिय-शक्तीसाठी त्याला समृद्ध करा. अमुकाचा हा पुत्र, अमुकाचा हा पुत्र, या प्रजेसाठी—हा तुमचा राजा आहे: सोम; आणि तो आम्हा ब्राह्मणांचा देखील राजा आहे.