Rig Veda 9.45.6: Mandala 9, Sukta 45, Mantra 6

Sukta 9.45

Rishi: Ascription varies; verify RV 9.45.1 in Anukramaṇī.

Devata: Soma Pavamāna (Indu)

Chandas: To be verified for RV 9.45.1.

Samhita Patha (Devanagari)

तया पवस्व धारया यया पीतो विचक्षसे । इन्दो स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥

Recitation with translationRig Veda 9.45.6

Transliteration

tayā́ pavasva dhā́rayā yayā́ pītó vi-cákṣase | índo stótre su-vī́ryam ||

Translation

ज्या धारेंने तू पवित्र होऊन वाहतोस, तीच धारा—जिचे पान केल्यावर तू व्यापक-द्रष्टा होतोस—तिच्याने पवस्व. हे इंदो, स्तोत्रात सुवीर्य—वीरबलाची परिपूर्णता—दे.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तया: with that (stream/means)
• तया: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → तया (तद्-शब्द)

• पवस्व: purify yourself; flow (as the purifier)
• पवस्व: (क्रिया) — कर्तृ-आह्वान
• Type: Verb
• Root: √पू (पूञ् पवने) / √पु (पवते) — ‘to purify, to flow clear’

• धारया: with a stream; by a current
• धारया: करण
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक) < √धृ ‘to hold, to bear’ (धार- ‘stream’)

• यया: by which
• यया: करण
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → यया

• पीतः: (when) drunk; having been drunk
• पीतः: कर्म (अन्तर्भूत) / विशेषण-भावः
• Type: Participle (past passive) used adjectivally
• Root: √पा (पा पाने) → पीत (क्त-प्रत्यय) ‘drunk’

• विचक्षसे: you are seen clearly; you appear distinctly
• विचक्षसे: (क्रिया) — कर्ता (इन्दुः)
• Type: Verb
• Root: वि-√चक्ष् (चक्षँ दर्शने) ‘to see, to appear/shine forth’

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक) ‘Soma, drop’

• स्तोत्रे: in/at the hymn of praise
• स्तोत्रे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तु॒ञ् स्तुतौ) ‘to praise’

• सुवीर्यम्: good heroism; splendid strength/valor
• सुवीर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सु-वीर्य (प्रातिपदिक) — सु ‘good’ + वीर्य ‘manly power, heroism’ (< वीर)