Rig Veda 9.108.2 — Mandala 9, Sukta 108, Mantra 2
Sukta 9.108
Devata: Soma Pavamana
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायतेऽस्य पीता स्वर्विदः । स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषोऽच्छा वाजं नैतशः ॥
Transliteration
yásya te pītvā́ vṛṣabhó vṛṣāyáte 'syá pītā́ svàr-vidaḥ | sá su-práketo abhy-àkramīd íṣo 'cchā vā́jaṃ ná étaśaḥ ||
Translation
हे सोम! ज्याने तुला पिऊन मनुष्य वृषभासारखा पराक्रमी होतो; तुझ्या पानाने तो स्वर् (स्वर्गलोक) जाणणारा/प्राप्त करणारा होतो. तो सुप्रकेत (स्वच्छ-बुद्धी) पुरुष, एतश (वेगवान) याप्रमाणे, इषा (प्रेरणा)कडे आणि वाज (पूर्णता/बल)कडे पुढे पाऊल टाकतो.
Word by Word
यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for you; your
ते:
सम्प्रदान (recipient/possessor in context)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म)
TypeVerb (absolutive)
Rootपा (पिबति) धातु
वृषभःthe bull (strong one)
वृषभः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
वृषाthe bull, the virile one
वृषा:
कर्तृ (apposition to वृषभः)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक; ‘male, bull’)
आयतेgoes forth/advances
आयते:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootया (याति) धातु + आ-उपसर्ग
अस्यof this (one); his
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पीताःdrunk; having been drunk
पीताः:
कर्तृ (with implied ‘they’)
TypeParticiple (past passive) / Adjective
Rootपा धातु (पीत = क्त-प्रत्यय) / पीत (प्रातिपदिक)
स्वर्विदःfinders of heaven/light
स्वर्विदः:
कर्तृ (apposition to पीताः)
TypeNoun/Adjective
Rootस्वर् + विद् (समास/प्रातिपदिक: ‘heaven-finding’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुप्रकेतःof good insight; clear-minded
सुप्रकेतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु- + प्रकेत (प्रातिपदिक; ‘clear-sighted, of good insight’)
अभिtowards; upon
अभि:
क्रियाविशेषण (directional)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अक्रमीत्stepped; strode
अक्रमीत्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootक्रम् धातु
इषःrefreshments; invigorations
इषः:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment’)
अच्छाtowards; straight to
अच्छा:
क्रियाविशेषण (goal/aim)
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय)
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
नैतशःNaitaśa (name/epithet)
नैतशः:
कर्तृ (apposition to सः)
TypeNoun (Proper) / Adjective
Rootनैतश (प्रातिपदिक; proper name/epithet)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.