Rig Veda 8.85.5: Mandala 8, Sukta 85, Mantra 5
Sukta 8.85
Rishi: Kṛṣṇa (contextual speaker in the surrounding verses; exact traditional ascription not derivable from excerpt alone)
Devata: Aśvinau
Chandas: Anuṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
छर्दिर्यन्तमदाभ्यं विप्राय स्तुवते नरा । मध्वः सोमस्य पीतये ॥
Transliteration
chardír yantám adā́bhyaṃ víprāya stuvaté narā | mádhvaḥ sómasya pītáye ||
Translation
हे नरौ, स्तुती करणाऱ्या विप्राकडे अदा॑भ्य, विस्तीर्ण छर्दि—आश्रय-शांती—घेऊन या; मधुर मधुरस सोमपानासाठी.
Word by Word
छर्दिःshelter, protection
छर्दिः:
Karma (स्तुत्य-वस्तु/प्रार्थ्य-वस्तु) अथवा विधेय-नाम
TypeNoun
Rootछर्दिस् (प्रातिपदिक) < √छृद्/छर्द् (आच्छादन/रक्षण) (निघ.)
यन्तम्going, coming (approaching)
यन्तम्:
Karma (स्तुवते इति क्रियायाः कर्म-विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Root√या (गत्यर्थ) → यत्/यन् (वर्तमान कृदन्त) ‘यन्त्’
अदाभ्यम्unassailable, not to be harmed/deceived
अदाभ्यम्:
Karma (विप्राय… स्तुवते—स्तुत्यं नरम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootअदाभ्य (प्रातिपदिक) < √दभ् (हिंसा/द्रोह/छल) + अ- (निषेध)
विप्रायto/for the inspired sage (vipra)
विप्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
स्तुवते(to one) praising / as he praises
स्तुवते:
Kartā (यजमान/विप्रः—स्तुति-कर्ता)
TypeVerb
Root√स्तु (स्तुतौ)
नराO man/hero (Nara)
नरा:
Karma (स्तुत्य-देव/वीर) / सम्बोधन
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
मध्वःof sweetness, of honey (sweet)
मध्वः:
सम्बन्ध (सोमस्य विशेषण-सम्बन्ध) / अपादान-प्रायः (पीतये हेतु-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पीतयेfor drinking
पीतये:
प्रयोजन (उद्देश्य/हेतु)
TypeVerbal noun (infinitival)
Root√पा (पाने) → पीति (कृदन्त-भाव) ‘पीतये’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
