Rig Veda 5.32.8: Mandala 5, Sukta 32, Mantra 8

Sukta 5.32

Rishi: Atri (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्यं चिदर्णं मधुपं शयानमसिन्वं वव्रं मह्याददुग्रः । अपादमत्रं महता वधेन नि दुर्योण आवृणङ्मृध्रवाचम् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.32.8

Transliteration

tyáṃ cid árṇaṃ madhupáṃ śáyānam asínvaṃ vavrám mahy ā́dad ugráḥ | apā́dam átraṃ mahatā́ vadhéna ní duryóṇa āvṛṇag mṛdhrávācam ||

Translation

मधुपान करणाऱ्या त्या प्रवाहालाही—जो तिथे पडून होता—उग्र इंद्राने त्या विशाल आवरण-गुहेचा ताबा घेतला. पाय नसलेल्या, कपटी त्याला महान वधाने पाडले; वाकड्या वाणीची शक्ती त्याने दुष्ट योनीत बंद केली.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्यम्: him/that one
• त्यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्: even/indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अर्णम्: flood, wave, surge
• अर्णम्: Karma (विशेष्य/उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: अर्ण (प्रातिपदिक)

• मधुपम्: honey-drinker (bee); honey-sipping
• मधुपम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मधुप (प्रातिपदिक)

• शयानम्: lying, reclining
• शयानम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: शी (धातु) → शय (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• असिन्वम्: not pressing/impelling; un-stirring
• असिन्वम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle-like)
• Root: सिव्/स्यू (धातु; ‘to press out/impel’—वेदिक प्रयोग) → असिन्व (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वव्रम्: cave, enclosure, lair
• वव्रम्: Karma (विशेष्य/उपमान)
• Type: Noun
• Root: वव्र (प्रातिपदिक)

• महि: greatly, mightily
• महि: —
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय/उपसर्गवत्)

• आददत्: took, seized
• आददत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + आ (उपसर्ग) → आ-दद्

• उग्रः: the fierce one (Indra)
• उग्रः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• अपादम्: footless
• अपादम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अ-पाद (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• अत्रम्: a devourer/demon (Atrá)
• अत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अत्र (प्रातिपदिक)

• महता: with great
• महता: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• वधेन: slaying, weapon, blow
• वधेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)

• नि: down, into
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• दुर्योनः: of evil womb/evil lair; ill-born (one)
• दुर्योनः: Kartā (सह-कर्तृ/वर्णन)
• Type: Noun
• Root: दुर्-योनि (समास-प्रातिपदिक)

• आवृणक्: covered, enclosed, shut in
• आवृणक्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु) + आ (उपसर्ग) → आ-वृण्

• मृध्रवाचम्: speaking hostility; of hostile speech
• मृध्रवाचम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मृध्र-वाच् (समास-प्रातिपदिक)