Rig Veda 10.49.5: Mandala 10, Sukta 49, Mantra 5

Sukta 10.49

Rishi: Indra (self-proclaiming voice)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अहं रन्धयं मृगयं श्रुतर्वणे यन्माजिहीत वयुना चनानुषक् । अहं वेशं नम्रमायवेऽकरमहं सव्याय पड्गृभिमरन्धयम् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.49.5

Transliteration

aháṃ randháyaṃ mṛ́gayaṃ śrutárvaṇe yán mā́ ajíhīta vayúnā canā́nuṣak | aháṃ véśaṃ namráṃ ā́yave ’karam aháṃ savyā́ya páṭgṛbhim arandhayam ||

Translation

मी श्रुतर्वन्‌साठी मृगयाला वश केले; तो युक्त्यांनी पुन्हा पुन्हा माझ्यावर चालून आला तेव्हा. मी आयवासाठी ‘वेश’ (कुल-निवास) नम्र केला; आणि सव्यासाठी पट्गृभिलाही अधीन केले.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• रन्धयम्: I subdued / brought under control
• रन्धयम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रन्ध् (रन्धयति)

• मृगयम्: the hunter / the pursuer (mṛgaya)
• मृगयम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मृगय (प्रातिपदिक) / मृग

• श्रुतर्वणे: for Śrutárvan
• श्रुतर्वणे: सम्प्रदान
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: श्रुतर्वन् (प्रातिपदिक)

• यत्: what / which
• यत्: कर्म
• Type: Pronoun/Relative
• Root: यद्

• माजिहीत: he placed/engaged (in the contest)
• माजिहीत: क्रिया
• Type: Verb (Vedic form)
• Root: माजिही (Vedic; from √हिता/√धा? idiomatically ‘to set/put/drive in contest’)

• वयुना: by skills / by devices
• वयुना: करण
• Type: Noun
• Root: वयुन (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अनुषक्: continuously / in close succession
• अनुषक्: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनुषक्

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• वेशम्: a dwelling / settlement / house
• वेशम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वेश (प्रातिपदिक)

• नम्रमायवे: for Namramāyu
• नम्रमायवे: सम्प्रदान
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: नम्रमायु (प्रातिपदिक)

• अकरम्: I made / I established
• अकरम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (करोति)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• सव्याय: for the left(-hand one) / for Savya
• सव्याय: सम्प्रदान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सव्य (प्रातिपदिक)

• पड्गृभिम्: Padgṛbhi (a person/foe)
• पड्गृभिम्: कर्म
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: पड्गृभि (प्रातिपदिक; Vedic name/epithet)

• अरन्धयम्: I subdued / I brought under control
• अरन्धयम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रन्ध् (रन्धयति)