द्रौपदी

प्रातिकामी म्हणाला— ‘द्रौपदी, युधिष्ठिर जुगाराच्या मदाने मत्त असताना दुर्योधनाने तुला जिंकले. म्हणून, याज्ञसेनी, शरण ये; नियत कर्मविधीसाठी मी तुला धृतराष्ट्राच्या वेश्मात घेऊन जातो.’

द्रौपदी म्हणाली—स्वयंवराच्या वेळी रंगभूमीवर जमलेल्या राजांनी मला पाहिले होते; त्याव्यतिरिक्त मी कधीही सार्वजनिकरीत्या दिसले नव्हते. पण आज मला सभेमध्ये ओढून आणले आहे.

भीम म्हणाला—हे राजन्, मी सूतपुत्रावर रागावलेलो नाही; खरे तर येथे दासधर्मच शिरला आहे. शत्रूंनी आज मला का आवरावे? हे नरेन्द्र, तिच्या (द्रौपदीच्या) कारणाने तू कृती करत नसशील तर तू राजा नाहीस।

जेव्हा कुरुक्षेत्राच्या रणांगणावर कौरव आणि पांडव या दोन्ही बाजूंचे वीर मारले गेले आणि त्यांना वीरगती प्राप्त झाली, आणि जेव्हा भीमसेनाच्या गदेच्या प्रहाराने धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनाचा कणा मोडला, तेव्हा द्रोणाचार्यांचा पुत्र अश्वत्थामाने…

श्रीद्रौपदी म्हणाली: हे वैदर्भी, हे भद्रे, हे जाम्बवती, हे कौशले; हे सत्यभामे, हे कालिन्दी; हे शैब्ये, हे रोहिणी, हे लक्ष्मणे आणि श्रीकृष्णाच्या अन्य पत्नीहो! कृपा करून आम्हाला सांगा—भगवान अच्युतांनी आपल्या योगमायेने लोकरीतीचे अनुकरण करीत…

भीम स्वयंपाकघराचा प्रमुख होता, सुयोधन (दुर्योधन) खजिन्याचा, सहदेव अतिथी-सत्कारात आणि नकुल आवश्यक वस्तू जमविण्यात गुंतला होता. अर्जुन गुरुजनांची सेवा करीत होता, श्रीकृष्ण सर्वांचे पाय धुऊन देत होते, द्रौपदी परोसत होती आणि उदार कर्ण दान-वाटप…

'हे स्वामी! मी पूर्वी ऐकले होते की जेव्हा पांडव वनात होते, तेव्हा ते द्रौपदीसह मुनींच्या पवित्र आश्रमात राहत असत।'

सूत म्हणाले - द्रौपदी पाच पांडवांची पत्नी होती. ती सन्माननीय आणि पतिव्रता होती. तिला तिच्या पतींपासून पाच अत्यंत सुंदर पुत्र झाले।

हस्तिनापुरात छत्तीस वर्षे राज्य केल्यानंतर राजा द्रौपदी आणि भावांसह वनात निघून गेला.

कुंती व द्रौपदी—दोघीही—अत्यंत आनंदित झाल्या. त्यांनी त्याच्यासाठी मंगलाशीर्वाद केले, आणि मौर्वीही धनाने तृप्त झाली.

प्रथमच ते त्या क्षेत्राच्या ईशान दिशेस स्थित चंडिका देवीकडे गेले; मार्गाने खिन्न झालेले ते तेव्हा तेथे आले—द्रौपदी पाचवीसह।

मग श्रीकृष्णांनी फाल्गुन (अर्जुन) यास ललित वाणीने उत्तम वचन सांगितले. भैमिपुत्र म्हणाला—“हे बोलणे तर केवळ स्वतःच्या हेतूसाठीच आहे.”