अभिमन्यु

त्यानंतर सौभद्राने कर्णाचे सहा शूर सचिव—प्रसिद्ध योद्धे—यांना त्यांच्या घोड्यांसह, सारथ्यांसह, ध्वजांसह आणि रथांसह ठार केले।

संजय म्हणाला—बाणांनी जखमी देह असूनही शत्रुपक्षासमोर अढळ उभा राहिलेला बुद्धिमान अभिमन्यू हसला आणि मग दुःशासनास म्हणाला।

संजय म्हणाला—धीमान धर्मराजाचे वचन ऐकून सौभद्राने, हे भारत, आपल्या सारथ्यास द्रोणाच्या सैन्याकडे हाकण्यास प्रवृत्त केले।

दुसरे तीर्थ स्तंभेशाचे असून ते सौभद्र मुनींना प्रिय आहे. आणखी बर्करेश्वर नावाचे उत्तम तीर्थ आहे, जे पौलोमीला अत्यंत प्रिय आहे.

आता परीक्षिताचा वृत्तांत सुरू होतो: अभिमन्युपुत्र राजा परीक्षित नावाचा राजा हस्तिनापुरात राहत होता आणि धर्मानुसार पृथ्वीचे शासन करीत होता.

अभिमन्यूचा पुत्र राजा ‘परीक्षित’ या नावाने प्रसिद्ध होता। तो हस्तिनापुरात अधिष्ठित होऊन धर्माने पृथ्वीचे पालन करीत असे।

हे सूत! अभिमन्यूच्या पुत्राला (परीक्षिताला) लोक भगवंताचा उत्तम भक्त म्हणतात। त्याचा जन्म अत्यंत अद्भुत आहे आणि त्याची कर्मेही; कृपा करून आम्हाला त्यांचे वर्णन सांगावे।

अपरिमित भावोन्मादाने लज्जावती राण्यांनी प्रथम अंतःकरणाच्या गाभ्यात प्रभू-पतीचे आलिंगन केले; मग दृष्टीने, आणि मग पुत्रांना पाठवून (जणू स्वतःच) आलिंगन घडविले. हे भृगुश्रेष्ठ! आवर घालूनही व्याकुळतेने त्यांच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहिले.

अभिमन्यूचा पुत्र महाराज परीक्षित हा असा प्रभावशाली व अनुभवी नृप आहे की त्याच्या कुशल प्रशासन व संरक्षणामुळेच तुम्ही या प्रकारच्या महान् सत्रयज्ञासाठी दीक्षित होऊ शकलात.

तिच्यापासून महावीर अभिमन्यूचा जन्म झाला, जो रणांगणात मारला गेला। तिथे द्रौपदीचे पुत्रही मारले गेले।

'आम्ही अभिमन्यूचा वीर पुत्र, कुळाचा सूर्य आणि देखण्या रूपाच्या राजाला आथर्वण मंत्रांनी आशीर्वाद देण्यासाठी आणि त्यांची प्रगती करण्यासाठी आलो आहोत.'

तिच्या पाचही पुत्रांना अश्वत्थामाने छावणीत मारून टाकले आणि सुभद्रेच्या पुत्राला (अभिमन्यूला) युद्धात बालक असतानाच मारले गेले.