Adhyaya 51

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरस्यौर्वाश्रमगमनं नाम पञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५०// सगर उवाच कुशलं मम सर्वत्र महर्षे नात्र संशयः / यस्य मे त्वमनुध्याता शमं भार्गवसत्तमः

अशा प्रकारे श्रीब्रह्माण्ड महापुराणातील वायुप्रोक्त मध्यमभागाच्या तृतीय उपोद्धातपादात ‘सगराचे और्वाश्रमगमन’ नावाचा पन्नासावा अध्याय. सगर म्हणाला—हे महर्षे, माझे सर्वत्र कुशल आहे, यात संशय नाही; हे भार्गवश्रेष्ठ, आपण माझ्या हिताचे चिंतन करणारे व शांती देणारे आहात।

Verse 2

यस्तथा शिक्षितः पूर्वमस्त्रे शस्त्रे च सांप्रतम् / सो ऽहं कथमशक्तः स्यां सकलारिविनिग्रहे

जशी मला पूर्वी अस्त्र‑शस्त्रांची शिक्षा दिली आहे, तर आता सर्व शत्रूंच्या दमनात मी कसा असमर्थ ठरेन?

Verse 3

त्वं मे गुरुः सुहृद्दैवं बन्धुर्मित्रं च केवलम् / न ह्यन्यमभिजानामि त्वामृते पितरं च मे

तूच माझा गुरु, सुहृद्-दैव, बंधू आणि एकमेव मित्र आहेस। तुझ्यावाचून आणि माझ्या पित्यावाचून मी दुसरा कोणालाही ओळखत नाही।

Verse 4

त्वयोपदिष्टेनास्त्रेण सकला भूभृतो मया / विजिता यदनुस्मृत्या शक्तिः सा तपसस्तव

तुझ्या उपदेशाने दिलेल्या अस्त्राने मी सर्व राजे जिंकले. त्याचे स्मरण होताच जी शक्ती प्रकटते, ती तुझ्या तपस्येचीच आहे.

Verse 5

तपसा त्वं जगत्सर्वं पुनासि परिपासि च / स्रष्टुं संहर्त्तुमपि च शक्नोष्येव न संशयः

तपस्येने तू सर्व जगत पवित्र करतोस आणि त्याचे रक्षणही करतोस. सृष्टी करणे व संहार करणेही तुला शक्य आहे—यात संशय नाही.

Verse 6

महाननन्यसामान्यप्रभावस्तपसश्च ते / इह तस्यैकदेशो ऽपि दृश्यते विस्मयप्रदः

तुझ्या तपस्येचा प्रभाव महान असून तो कोणाशीही तुलनीय नाही. येथे त्याचा एक अंशही दिसतो आणि तोच आश्चर्य देणारा आहे.

Verse 7

पश्यसिंहासने बाल्यादुपेत्य मृगपोतकः / पिबत्यंभः शनैर्ब्रह्मन्निःशङ्कं ते तपोवने

हे ब्रह्मन्, पाहा—तुझ्या तपोवनात एक हरिणपिल्लू लहानपणापासून सिंहासनाजवळ येऊन निःशंकपणे हळूहळू पाणी पिते.

Verse 8

धयत्यत्रातिविस्रंभात् कृशापि हरिणी स्तनम् / करोति मृगशृङ्गाग्रे गण्डकण्डूयनं रुरुः

येथे अतिविश्वासामुळे कृश हरिणीही स्तनपान घालते; आणि रुरु मृगशिंगाच्या टोकावर आपला गंड खाजवितो।

Verse 9

नवप्रसूतां हरिणीं हत्वा वृत्त्यै वनान्तरे / व्याघ्री त्वत्तपसावासे सैव पुष्णाति तच्छिशून्

वनात उपजीविकेसाठी नवप्रसूता हरिणीला मारूनही, तुझ्या तपोवनातील आश्रयात तीच व्याघ्री तिच्या पिल्लांचे पालन करते।

Verse 10

गजं द्रुतमनुद्रुत्य सिंहो यस्मादिदं वनम् / प्रविष्टो ऽनुसरन्तौ त्वद्भयादेकत्र तिष्ठतः

ज्यामुळे सिंह वेगाने धावणाऱ्या गजाच्या मागे धावत या वनात शिरला, ते दोघेही—पाठलाग करणारा व पाठलाग झालेला—तुझ्या भयाने एकत्र थांबतात।

Verse 11

नकुलस्त्वाशुमार्जारमयूरशशपन्नगाः / वृकसूकरशार्दूलशरभर्क्षप्लवङ्गमाः

येथे मुंगूस, मांजर, मोर, ससा, सर्प; तसेच लांडगा, डुक्कर, वाघ, शरभ, अस्वल आणि वानर आहेत।

Verse 12

सृगाला गवयागावो हरिणा महिषास्तथा / वने ऽत्र सहजं वैरं हित्वा मैत्रीमुपागताः

या वनात कोल्हे, गवय, गायी, हरिण आणि म्हशी—सर्वांनी सहज वैर सोडून मैत्री स्वीकारली आहे।

Verse 13

एवंविधा तपःशक्तिर्लोकविस्मयदायिनी / न क्वापि दृश्यते ब्रह्मंस्त्वामृते भुवि दुर्लभा

अशी तपःशक्ती जी लोकांना विस्मय देणारी आहे, हे ब्रह्मन्! तुझ्यावाचून ती पृथ्वीवर दुर्लभ; कुठेही दिसत नाही.

Verse 14

अहं तु त्वत्प्रसादेन विजित्य वसुधामि माम् / रिपुभिः सह विप्रर्षे स्वराज्यं समुपागतः

हे विप्रर्षे! तुमच्या कृपेने मी पृथ्वी जिंकून, शत्रूंनिशी, माझे स्वराज्य प्राप्त केले आहे.

Verse 15

वश्यामात्यस्त्रिवर्गे ऽपि यथायोग्यकृतादरः / त्वयोपदिष्टमार्गेण सम्यग्राज्यमपालयम्

माझे मंत्री वशात होते; धर्म-अर्थ-काम या त्रिवर्गात योग्य तो आदर केला; आणि तुमच्या उपदेशलेल्या मार्गाने मी राज्याचे सम्यक् पालन केले.

Verse 16

एवं प्रवर्त्तमानस्य मम राज्ये ऽवतिष्ठतः / भवद्दिदृक्षा संजाता सापेक्षा भृगुपुङ्गव

हे भृगुपुङ्गवा! अशा रीतीने राज्यात स्थिर राहून कार्य करत असताना माझ्या मनात तुमचे दर्शन घेण्याची इच्छा उत्पन्न झाली आहे, ती अजूनही अपेक्षायुक्त आहे.

Verse 17

किं त्वद्य मयि पर्याप्तमनपत्यतयैव मे / पितृपिण्डप्रदानेन सह संरक्षणं भुवः

पण आज माझ्यात काय पुरेसे आहे? मला अपत्य नसल्याने, पितरांना पिंडदानासह पृथ्वीचे संरक्षण कसे होईल?

Verse 18

तदिदं दुःशमत्यर्थमनिवार्यं मनोगतम् / नानयो ऽपहर्त्तां लोकंऽस्मिन् ममेति त्वामुपागतः

हे मनोगत अत्यंत दुःसह व आवरता न येणारे आहे. या लोकी ‘हे माझे’ असे दुसरा कोणी हिरावू शकत नाही; म्हणून मी तुमच्याकडे आलो आहे.

Verse 19

इत्युक्तः सगरेणाथ स्थित्वा सो ऽतर्मनाः क्षणम् / उवाच भगवानौर्वः सनिदेशमिदं वचः

सगराने असे म्हटल्यावर तो क्षणभर अंतर्मनात विचार करून थांबला. मग भगवान और्वांनी उपदेशयुक्त हे वचन सांगितले.

Verse 20

नियम्य सह भार्याभ्यां किञ्चित्कालमिहावस / अवाप्स्यति ततो ऽभीष्टं भवान्नात्र विचारमा

तू दोन्ही पत्नींसह संयम ठेवून काही काळ येथे राहा. त्यानंतर तू आपले अभिष्ट प्राप्त करशील; यात विचार करू नकोस.

Verse 21

स च तत्रावसत्प्रीतस्तच्छुश्रूषापरायमः / पत्नीभ्यां सह धर्मात्मा भक्तियुक्तश्चिरं तदा

तो आनंदाने तेथेच राहिला आणि त्यांची सेवा करण्यास तत्पर झाला. धर्मात्मा राजा दोन्ही पत्नींसह भक्तियुक्त होऊन दीर्घकाळ तेथे राहिला.

Verse 22

राजपत्न्यौ च ते तस्य सर्वकालमतन्द्रिते / मुनेरतनुतां प्रीतिं विनयाचारभक्तिभिः

त्या दोन्ही राजपत्नीही सदैव जागरूक राहून नम्रता, सदाचार व भक्तीने त्या मुनींची प्रीती वाढवीत असत.

Verse 23

भक्त्या शुश्रूषया चैव तयोस्तुष्टो महामुनिः / राजपत्न्यौ समाहूय इदं वचनम ब्रवीत्

त्यांच्या भक्ती व सेवेमुळे महामुनी संतुष्ट झाले; राजपत्नी दोघींना बोलावून त्यांनी हे वचन सांगितले.

Verse 24

भवत्यौ वरमस्मत्तो व्रियतां काममीप्सितम् / दास्यामि तं न संदेहो यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

तुम्ही दोघी माझ्याकडून इच्छित वर मागा; तो जरी अत्यंत दुर्लभ असला तरी मी निःसंशय देईन.

Verse 25

ततः प्रणम्यशिरसा ते ऽप्युभे तं महामुनिम् / ऊचतुर्भगवान्पुत्रान्कामयावेति सादरम्

मग दोघींनी शिर झुकवून त्या महामुनींना प्रणाम केला आणि आदराने म्हणाल्या—“भगवन्, आम्हाला पुत्रांची इच्छा आहे.”

Verse 26

ततस्ते भगवानाह भवतीभ्यां मया पुनः / राज्ञश्चप्रियकामेन वरो दत्तो ऽयमीप्सितः

तेव्हा भगवंतस्वरूप मुनी म्हणाले—“तुम्हा दोघींना, तसेच राजाच्या प्रिय इच्छेनुसार, हा इच्छित वर मी दिला आहे.”

Verse 27

पुत्रवत्यौ महाभागे भवत्यौ मत्प्रसादतः / भवेतां ध्रुवमन्यच्च श्रूयतां वचनं मम

हे महाभाग्यवती, माझ्या प्रसादाने तुम्ही दोघी निश्चयच पुत्रवती व्हाल; आणि आणखी एक—माझे वचन ऐका.

Verse 28

पुत्रो भविष्यत्येकस्यामेकः सो ऽनतिधार्मिकः / तथापि तस्य कल्पान्तं संभूतिश्च भविष्यति

एका राणीपासून एकच पुत्र होईल; तो फारसा धर्मनिष्ठ नसेल. तरीही कल्पाच्या अंतकाळी त्याचीही शुभ उत्पत्ती होईल.

Verse 29

षष्टिः पुत्रसहस्राणामपरस्यां च जायते / अकृतार्थाश्च ते सर्वे विनङ्क्ष्यन्त्यचिरादिव

दुसऱ्या राणीपासून साठ हजार पुत्र जन्मतील. ते सर्व अपूर्णकार्य राहतील आणि लवकरच नष्ट होतील.

Verse 30

एवंविधगुणेपेतो वरौ दत्तौ मया युवाम् / अभीप्सितं तु यद्यस्याः स्वेच्छया तत्प्रकीर्त्यताम्

अशा गुणांनी युक्त वर मी तुम्हा दोघांना दिले आहेत. आता जिची जी अभिलाषा असेल, तिने स्वेच्छेने ती सांगावी.

Verse 31

एवमुक्ते तु मुनिना वैदर्भ्यान्वयवर्द्धनम् / वरयामास तनयं पुत्रानन्यास्तथा परा

मुनिने असे म्हटल्यावर वैदर्भीने वंशवर्धक पुत्राला वरले; आणि दुसरीने त्याचप्रमाणे इतर पुत्रांना निवडले.

Verse 32

इति दत्त्वा वरं राज्ञे सगराय महामुनिः / सभार्यामनुमान्यैनं विससर्ज पुरीं प्रति

अशा रीतीने सगर राजाला वर देऊन महामुनीने त्याला पत्नीसमवेत अनुमती देत नगराकडे निरोप दिला.

Verse 33

मुनिना समनुज्ञातः कृत कृत्यो महीपतिः / रथमारुह्य वेगेन सप्रियः प्रययौ पुरीम्

मुनींची अनुमती मिळाल्यावर कृतकृत्य झालेला महीपती, प्रियजनांसह रथावर आरूढ होऊन वेगाने पुरीकडे निघाला।

Verse 34

स प्रविश्य पुरीं रम्यां त्दृष्टपुष्टजनावृताम् / आनन्दितः पौरजनै रेमे परमया मुदा

तो रम्य पुरीत प्रवेशला; ती समृद्ध व पुष्ट जनांनी भरलेली होती. पौरजनांनी आनंदित होऊन तो परम मुदेने रमला।

Verse 35

एतस्मिन्नेव काले तु राजपत्न्यावुभे नृप / राज्ञे प्रावोचतां गर्भं मुदा परमया युते

याच काळात, हे नृपा, दोन्ही राजपत्नींनी परम आनंदाने युक्त होऊन राजाला आपल्या गर्भधारणाची वार्ता सांगितली।

Verse 36

ववृधे च तयोर्गर्भः शुक्लपक्षे यथोडुराट् / सह संतोषसंपत्त्या पित्रोः पौरजनस्य च

त्या दोघींचा गर्भ शुक्लपक्षातील चंद्राप्रमाणे वाढू लागला; माता-पिता व पौरजनांचा संतोष व समृद्धीही सोबत वाढली।

Verse 37

संपूर्णे तु ततः काले मुहूर्ते केशिनीशुभे / असूयताग्निगर्भाभं कुमारममितद्युतिम्

काळ पूर्ण झाल्यावर, केशिनीच्या शुभ मुहूर्तात, तिने अग्निगर्भासारखा तेजस्वी, अमित द्युतीचा कुमार प्रसविला।

Verse 38

जातकर्मादिकं तस्य कृत्वा चैव यथाविधि / असमञ्चस इत्येव नाम तस्या करोन्नृपः

त्याचे जातकर्मादी संस्कार यथाविधी करून राजाने त्याचे नाव ‘असमञ्चस’ असेच ठेवले।

Verse 39

सुमतिश्चापि तत्काले गर्भालाबमसूयत / संप्रसूतं तु तं त्यक्तं दृष्ट्वा राजाकरोन्मनः

त्या काळी सुमतीनेही गर्भालाबाचा द्वेष केला; प्रसूत झाल्यावर त्याला टाकून दिलेले पाहून राजाचे मन व्याकुळ झाले।

Verse 40

तज्ज्ञात्वा भगवानौर्वस्तत्रागच्छद्यदृच्छया / सम्यक् संभावितो राज्ञा तमुवाच त्वरान्वितः

हे जाणून भगवान और्व योगायोगाने तेथे आले; राजाने त्यांचा यथोचित सत्कार केला, तेव्हा ते घाईने त्याला म्हणाले।

Verse 41

गर्भालाबुरयं राजन्न त्यक्तुं भवतार्हति / पुत्राणां षष्टिसाहस्रबीजभूतो यतस्तव

हे राजन्, हा गर्भालाब तुम्ही टाकू नये; कारण तो तुमच्या साठ हजार पुत्रांचा बीजभूत आहे.

Verse 42

तस्मात्तत्सकलीकृत्य घृतकुंभेषु यत्नतः / निःक्षिप्य सपिधानेषु रक्षणीयं पृथक्पृथक्

म्हणून त्याला तुकडे करून काळजीपूर्वक तुपाच्या कुंभांत ठेवून, झाकण लावून, वेगवेगळे जपून ठेवावे.

Verse 43

सम्यगेवं कृते राजन्भवतो मत्प्रसादतः / यथोक्तसंख्या पत्राणां भविष्यति न संशयः

हे राजन्, हे कार्य योग्य रीतीने केले तर माझ्या प्रसादाने पानांची संख्या जशी सांगितली आहे तशीच होईल; यात संशय नाही.

Verse 44

काले पूर्णे ततः कुम्भान्भित्त्वा निर्यान्ति ते पृथक् / एवं ते षष्टिसाहस्रं पुत्राणां जायते नृप

काल पूर्ण झाल्यावर ते कुंभ फोडून वेगवेगळे बाहेर येतील; अशा प्रकारे, हे नृप, तुझे साठ हजार पुत्र जन्मतील.

Verse 45

इत्युक्त्वा भगवानौर्वस्तत्रैवान्तरधाद्विभुः / राजा च तत्तथा चक्रे यथौर्वेण समीरितम्

असे बोलून भगवान और्व तेथेच अंतर्धान पावले; आणि राजानेही और्वांनी सांगितल्याप्रमाणे तसेच केले.

Verse 46

ततः संवत्सरे पूर्णे घृतकुंभात्क्रमेण ते / भित्त्वाभित्त्वा पुनर्जज्ञुः सहसैवानुवासरम्

नंतर एक वर्ष पूर्ण झाल्यावर ते घृतकुंभ क्रमाने फोडत फोडत, दिवसेंदिवस, सहसा पुन्हा जन्मले.

Verse 47

एवं क्रमेण संजातास्तनयास्ते महीपते / ववृधुः संघशो राजन्षष्टिसाहस्रसंख्याया

हे महीपते, अशा रीतीने क्रमाने जन्मलेले ते पुत्र, हे राजन्, समूहाने वाढत गेले; त्यांची संख्या साठ हजार होती.

Verse 48

अपृथग्धर्मचरणा महाबलपराक्रमाः / बभूवुस्ते दुराधर्षाः क्रूरात्मानो विशेषतः

ते धर्माचरणात अविभक्त, महाबल व पराक्रमयुक्त होते; विशेषतः ते दुर्धर्ष आणि क्रूरस्वभावाचे झाले।

Verse 49

स नातिप्रीतिमांस्तेषु राजा मतिमतां वरः / केशिनीतनयं त्वेकं बहुमान सुतं प्रियम्

मतिमानांमध्ये श्रेष्ठ असा राजा त्यांच्यावर फारसा प्रसन्न नव्हता; पण केशिनीचा पुत्र एकटाच प्रिय मानून त्याला विशेष मान देत असे।

Verse 50

विवाहं विधिवत्तस्मै कारयामास पार्थिवः / सचाप्यानन्दयामास स्वगुणैः सुहृदो ऽखिलान्

त्या पार्थिवाने त्याच्यासाठी विधिपूर्वक विवाह करविला; आणि तोही आपल्या सद्गुणांनी सर्व सुहृदांना आनंदित करी।

Verse 51

एवं प्रवर्त मानस्य केशिनीतनयस्य तु / अजायत सुतः श्रीमानंशुमानिति विश्रुतः

अशा रीतीने केशिनीपुत्राचे जीवन चालू असता त्याला एक श्रीमान पुत्र झाला, जो ‘अंशुमान’ म्हणून प्रसिद्ध झाला।

Verse 52

स बाल्य एव मतिमानुदारैः स्वगुणैर्भृशम् / प्रीणयामास सुत्दृदः स्वपितामहमेव च

तो बाल्यापासूनच बुद्धिमान होता; आपल्या उदार सद्गुणांनी त्याने अत्यंत प्रसन्न केले—पित्यालाही आणि पितामहालाही।

Verse 53

एतस्मिन्नन्तरे राज्ञस्तस्य पुत्रो ऽसमञ्जसः / आविष्टो नष्टचेष्टो ऽभूत्स पिशाचेन केन चित्

याच दरम्यान राजाचा पुत्र असमंजस कोणत्यातरी पिशाचाने आविष्ट होऊन सर्व चेष्टा हरपून बसला।

Verse 54

स तु कश्चिदभूद्वैश्यः पूर्वजन्मनि धर्मवित् / कस्याचिद्विषये राज्ञः प्रभूतधनधान्यवान्

तो पूर्वजन्मी धर्म जाणणारा एक वैश्य होता; एका राजाच्या प्रदेशात तो विपुल धन-धान्याने संपन्न होता।

Verse 55

स कदाचिदरण्येषु विचरन्निधिमुत्तमम् / दृष्ट्वा ग्रहीतुमारेभे वणिग्लोभवरिप्लुतः

एकदा अरण्यात फिरताना त्याने उत्तम निधी पाहिली; व्यापाऱ्याच्या लोभाने व्याकुळ होऊन ती घेण्यास तो धावला।

Verse 56

ततस्तद्रक्षको ऽभ्येत्य पिशाचः प्राह तं तदा / क्षुधितो ऽहं चिरादस्मिन्निवसन्निधिपालकः

मग त्या निधीचा रक्षक पिशाच जवळ येऊन म्हणाला—‘मी फार काळ इथे राहणारा निधीपालक आहे; मी भुकेला आहे.’

Verse 57

तस्मात्तत्परिहाराय मम दत्त्वा गवामिषम् / कामतः प्रतिगृह्णीष्व निधिमेनं ममाज्ञया

म्हणून त्या अडचणीच्या निवारणासाठी मला गायीचे मांस दे; मग माझ्या आज्ञेने इच्छेनुसार हा निधी स्वीकार।

Verse 58

सतस्मै तत्परिश्रुत्य दास्यामीति गवामिषम् / आदत्त च निधिं तं तु पिशाचेनानुमोदितः

त्याचे बोलणे ऐकून तो म्हणाला—“मी तुला गायीचे मांस देईन”; आणि पिशाचाच्या अनुमतीने त्याने तो निधी उचलला।

Verse 59

न प्रादाच्च ततो मौढ्यात्तस्मै यत्तत्प्रतिश्रुतम् / प्रतिश्रुताप्रदानोत्थरोषं न श्रद्दधे नृप

पण मूर्खपणामुळे त्याने दिलेले वचन पाळले नाही; हे नृप, वचनभंगातून उठणारा रोष तो मान्यच करीना।

Verse 60

तमेवं सुचिरं कालं प्रतीक्ष्याशनकाङ्क्षया / अपनीतधनः सो ऽपि ममार व्यथितः क्षुधा

अन्नाच्या आशेने तो फार काळ वाट पाहत राहिला; धन हिरावल्याने तोही भुकेने व्याकुळ होऊन मरण पावला।

Verse 61

वैश्यो ऽपि बालो मरणं संप्राप्य सगरस्य तु / बभूव काले केशिन्यां तनयो ऽन्वयवर्द्धनः

तो वैश्य बालकही मरण पावून, काळानुसार सगराचा केशिनीपासून पुत्र झाला—वंश वाढविणारा।

Verse 62

अशरीरः पिशाचे ऽपि पूर्ववैरमनुस्मरन् / वायुभूतो ऽविशद्देहं राजपुत्रस्य भूपते

हे भूपते, तो अशरीरी पिशाचही पूर्ववैऱ आठवून वायुरूप होऊन राजपुत्राच्या देहात शिरला।

Verse 63

तेनाविष्टस्ततः सो ऽपि क्रूरचित्तो ऽभवत्तदा / मतिविभ्रंशमासाद्य मुहुस्तेन बलात्कृतः

त्या शक्तीने पछाडल्यामुळे तो त्यावेळी क्रूर मनाचा झाला. बुद्धी भ्रष्ट झाल्यामुळे तो वारंवार त्या शक्तीकडून बळजबरीने वागवला गेला.

Verse 64

असमञ्जसत्वं नगरे चक्रे सो ऽपि नृशंसवत् / बालांश्च यूनः स्थविरान्योषितश्च सदा खलः

त्याने नगरात क्रूर माणसाप्रमाणे अयोग्य वर्तन केले. तो दुष्ट नेहमी मुले, तरुण, वृद्ध आणि स्त्रियांना त्रास देत असे.

Verse 65

हत्वाहत्वा प्रचिक्षेप सरय्वामतिनिर्दयः / ततः पौरजनाः सर्वे दृष्ट्वा तस्य कदर्यताम्

अत्यंत निर्दयी होऊन तो त्यांना मारून शरयू नदीत फेकून देत असे. तेव्हा सर्व नगरवासियांनी त्याचे हे नीच कृत्य पाहिले.

Verse 66

बहुशो निकृतास्तेन गत्वा राज्ञे व्यजिज्ञापन् / राजा च तदुपश्रुत्य तमाहूय प्रयत्नतः

त्याच्याकडून वारंवार छळले गेल्यामुळे ते राजाकडे गेले आणि त्यांनी विनंती केली. राजाने ते ऐकून त्याला प्रयत्नाने बोलावले.

Verse 67

वारयामास बहुधा दुःखेन महतान्वितः / बहुशः प्रतिषिद्धो ऽपि पित्रा तेन महात्मना

आणि अत्यंत दुःखाने त्याला अनेक प्रकारे रोखले. त्या महात्मा पित्याने वारंवार मनाई करूनही...

Verse 68

जले तप्ते च संतप्ताः संबभूवुर्यथा यवाः / नाशकत्तं यदा पापाद्विनिवर्त्तयितुं नृपः

उकळत्या पाण्यात जसे जव भाजून तडफडतात, तसे ते संतप्त झाले. जेव्हा राजा त्याला पापापासून परावृत्त करू शकला नाही.

Verse 69

लोकापवादभीरुत्वाद्विषयानत्यजत्तदा

लोकनिंदेच्या भीतीने त्याने तेव्हा विषयभोगांचा त्याग केला नाही.