Shloka 43
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
सम्यगेवं कृते राजन्भवतो मत्प्रसादतः / यथोक्तसंख्या पत्राणां भविष्यति न संशयः
Transliteration
samyagevaṃ kṛte rājanbhavato matprasādataḥ / yathoktasaṃkhyā patrāṇāṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Translation
हे राजन्, हे कार्य योग्य रीतीने केले तर माझ्या प्रसादाने पानांची संख्या जशी सांगितली आहे तशीच होईल; यात संशय नाही.
Word by Word
सम्यक्properly, correctly
सम्यक्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
कृतेwhen done; after being done
कृते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (प्रत्यय) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (locative absolute) sense: 'when/after it is done'
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
भवतःof you
भवतः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (आदरार्थे), षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
मत्-प्रसादतःfrom/through my grace
मत्-प्रसादतः:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'my grace'); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादानार्थे (ablative of cause/source)
यथा-उक्त-संख्याof the number as stated
यथा-उक्त-संख्या:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा (अव्यय) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (यथोक्ता संख्या यस्य/यस्याः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
पत्राणाम्of the leaves
पत्राणाम्:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future/भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
नnot; no
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन