Shloka 37
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
संपूर्णे तु ततः काले मुहूर्ते केशिनीशुभे / असूयताग्निगर्भाभं कुमारममितद्युतिम्
Transliteration
saṃpūrṇe tu tataḥ kāle muhūrte keśinīśubhe / asūyatāgnigarbhābhaṃ kumāramamitadyutim
Translation
काळ पूर्ण झाल्यावर, केशिनीच्या शुभ मुहूर्तात, तिने अग्निगर्भासारखा तेजस्वी, अमित द्युतीचा कुमार प्रसविला।
Word by Word
संपूर्णेwhen (it was) complete
संपूर्णे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; agrees with ‘काले’
तुthen/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘thereupon/then’
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मुहूर्तेat the moment (auspicious time)
मुहूर्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
केशिनीशुभेin the auspicious Keśinī (muhūrta)
केशिनीशुभे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेशिनी+शुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय: ‘केशिनी (नाम) शुभः’—in the auspicious (muhūrta) called Keśinī
असूयतgave birth
असूयत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसू (धातु, प्रसव) with उपसर्ग आ-
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘she gave birth’
अग्निगर्भाभम्having the radiance like fire within the womb
अग्निगर्भाभम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्नि+गर्भ+आभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘अग्निगर्भस्य इव आभा यस्य’ (अग्निगर्भ-आभ)
कुमारम्a boy/son
कुमारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अमितद्युतिम्of immeasurable splendor
अमितद्युतिम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमित+द्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: ‘अमिता द्युतिः यस्य’