Shloka 68
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
जले तप्ते च संतप्ताः संबभूवुर्यथा यवाः / नाशकत्तं यदा पापाद्विनिवर्त्तयितुं नृपः
Transliteration
jale tapte ca saṃtaptāḥ saṃbabhūvuryathā yavāḥ / nāśakattaṃ yadā pāpādvinivarttayituṃ nṛpaḥ
Translation
उकळत्या पाण्यात जसे जव भाजून तडफडतात, तसे ते संतप्त झाले. जेव्हा राजा त्याला पापापासून परावृत्त करू शकला नाही.
Word by Word
jalein water
jale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
tapte(when) heated
tapte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Roottapta (कृदन्त; √tap (धातु))
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; 'jale' इत्यस्य विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
saṃtaptāḥscorched, thoroughly heated
saṃtaptāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃtapta (कृदन्त; √tap (धातु) + सम्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; 'yavāḥ' इत्यस्य विशेषणम्
saṃbabhūvuḥbecame
saṃbabhūvuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; उपसर्ग: सम्
yathāas, like
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमान/तुलना-अव्यय (comparative indeclinable)
yavāḥbarley grains
yavāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
aśakatwas able
aśakat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śak (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
yadāwhen
yadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal indeclinable: 'when')
pāpātfrom sin
pāpāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
vinivarttayitumto turn back, to restrain
vinivarttayitum:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootvinivarttayitum (कृदन्त; √vṛt (धातु) caus. + वि-नि)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), प्रयोजन/उद्देश्य (purpose)
nṛpaḥthe king
nṛpaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन