Sukta 64
Rishi: Atharvanic tradition (śānti/prāyaścitta hymn)
Devata: Āpaḥ (Waters) as purifiers and protectors
Chandas: Anuṣṭubh (probable; common in AV śānti verses)
AV 7.64 हे एक संक्षिप्त प्रायश्चित्त–शांतीचे मंत्ररूप आकर्षण आहे. काळा अपशकुनी पक्षी जवळ येणे, बसणे किंवा स्पर्शाने अपवित्र करणे यामुळे उत्पन्न होणारी अमंगलता व दोष (एनेस) हे ते शमवते. या सूक्तात द्विविध शुद्धीकरणाचा उपाय आहे—दुरित धुऊन नेण्यासाठी जल (आपः) आणि एनेस दहन करून दूर करण्यासाठी गार्हपत्य अग्नी—यामुळे साधकाचे रक्षण होते, तो दोषमुक्त होतो आणि विधीगत व सामाजिक शुद्धीत पुनःस्थापित होतो.
Mantras
Mantra 1
पापमोचनम्। इ॒दं यत् कृ॒ष्णः श॒कुनि॑रभिनि॒ष्पत॒न्नपी॑पतत्। आपो॑ मा॒ तस्मा॒त् सर्व॑स्माद् दुरि॒तात् पा॒न्त्वंह॑सः
पापमोचनम्। हे—काळा शकुनि (अपशकुन पक्षी) माझ्याकडे उडत येऊन उतरला—त्यापासून, तसेच सर्व दुरितापासून, क्लेशापासून व पापापासून, आपः (जलदेवता) माझे रक्षण करो.
Mantra 2
इ॒दं यत् कृ॒ष्णः श॒कुनि॑र॒वामृ॑क्षन्निरृते ते॒ मुखे॑न । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ गार्ह॑पत्यः॒ प्र मु॑ञ्चतु
हे—ज्याला कृष्ण शकुन (अपशकुन-पक्षी) ने निरृति-सदृश आपल्या मुखाने घासून/अपवित्र केले आहे—त्या दोषापासून गार्हपत्य अग्नी मला पूर्णतः मुक्त करो.
Frequently Asked Questions
It is used when an inauspicious black bird (śakuni) approaches, alights, or is believed to have defiled a person—an event treated as an omen requiring immediate purification and expiation.
Waters cleanse and protect from ‘evil hap’ (durita) and anguish (aṃhas), while Agni Gārhapatya performs expiation by ‘releasing’ from enas—together expressing complete removal of taint.
No. The hymn’s ritual logic centers on simple, primary purifiers: clean water for sprinkling/ablution and the household fire for expiatory release; optional ghee/kuśa may be used according to custom.
Ask anything about Sukta 64 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
