Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)
Devata: Dyāvāpṛthivī; Soma, Agni, Vāyu, Savitṛ, Bhaga; Svadhā as sustaining power
Chandas: Mixed/Triṣṭubh-like cadence (probable; longer pādas suggest non-anuṣṭubh)
AV 6.53 हे अथर्वण परंपरेतील संक्षिप्त संरक्षण‑आणि‑पुनर्स्थापन सूक्त आहे. प्रथम द्यावापृथिवी (आकाश‑पृथ्वी) आणि पोषण करणाऱ्या देवतांच्या वलयाने सर्व दिशांना रक्षण स्थापन केले जाते; नंतर पीडित व्यक्तीतील विखुरलेल्या जीवनशक्ती—प्राण, आत्मा, दृष्टी, जीवनतेज—यांना परत बोलावून त्याच्यात स्थिर केले जाते. शेवटी त्वष्टृचे दुरुस्तीकार्य निर्णायक ठरते: जे नुकसान झाले आहे ते पुन्हा घडवणे, शरीर‑मनाला तेज व पोषणाने एकत्र बांधणे, आणि अंतर्गत‑बाह्य दुर्दैवापासून त्या जागेला/व्यक्तीला ‘सील’ करून सुरक्षित करणे; येथे स्वधा ही धारण‑पोषण करणारी शक्ती म्हणून अधोरेखित होते.
Mantra 1
सर्वतो रक्षणम्। द्यौश्च॑ म इ॒दं पृ॑थि॒वी च॒ प्रचे॑तसौ शु॒क्रो बृ॒हन् दक्षि॑णया पिपर्तु । अनु॑ स्व॒धा चि॑कितां॒ सोमो॑ अ॒ग्निर्वा॒युर्नः॑ पातु सवि॒ता भग॑श्च
सर्व बाजूंनी रक्षण. द्यौः आणि ही पृथ्वी—हे दोघे प्रचेतसौ (पूर्वज्ञ), तेजस्वी व विशाल—दक्षिणा (मंगल-दान) यांनी हे परिपूर्ण करो. यथाकाळ स्वधा (पितृ-आहुती) सावध राहो; सोम, अग्नी, वायू आमचे रक्षण करो—सविता व भगही.
Mantra 2
पुनः॑ प्रा॒णः पुन॑रा॒त्मा न॒ ऐतु॒ पुन॒श्चक्षुः॒ पुन॒रसु॑र्न॒ ऐतु॑ । वै॒श्वा॒न॒रो नो॒ अद॑ब्धस्तनू॒पा अ॒न्तस्ति॑ष्ठाति दुरि॒तानि॒ विश्वा॑
पुन्हा प्राण आमच्याकडे येवो; पुन्हा आत्मा आमच्याकडे येवो; पुन्हा दृष्टी, पुन्हा आयुः (जीवन) आमच्याकडे परत येवो. वैश्वानर—आमचा अदब्ध तनूपा (देह-रक्षक)—आतच उभा राहून सर्व दुरिते (अनिष्टे) रोखतो.
Mantra 3
सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सं शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ नो॒ अत्र॒ वरी॑यः कृणो॒त्वनु॑ नो मार्ष्टु त॒न्वो॒३यद् विरि॑ष्टम्
तेजासह, दुधासह, आमच्या देहांसह—आम्ही एकत्र झालो; मनासह, शिव (मंगल) सह—आम्ही एकत्र प्राप्त झालो. येथे त्वष्टा आमच्यासाठी अधिक उत्तम अवस्था करो; आणि यथाकाळ आमच्या तनूतील जे काही बिघडले/जखमी झाले आहे ते पुसून टाको.
For protection on all sides and for restoring weakened vitality—calling back breath, life, sight, and inner steadiness after illness, fright, or harmful influence.
It functions as a retrieval formula: each repetition ‘calls back’ a specific faculty (prāṇa, ātman, cakṣus, asu), reintegrating what feels lost or scattered.
Not necessarily. A simple lamp (Agni/Vaiśvānara symbol) and clean milk or water are sufficient; the hymn’s main force is the protective invocation and the restorative petition to Tvaṣṭṛ.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.