
Devata: Chandas (Gāyatrī) personified; ‘Śyena’ as carrier-form
Chandas: Gāyatrī (explicit)
ही संक्षिप्त स्वस्तिवाचन (मंगलसूत्र) वేదछंदांच्या (छंदस्) रक्षणशक्तीचा आधार घेऊन यजमानाचा विधीतील प्रवास सुरक्षित व अखंड राहावा अशी कामना करते. गायतरीसह श्येन, जगतीसह ऋभु आणि त्रिष्टुभसह वृषण—या वाहकरूपांना ‘रभ्-’ (ग्रहण/पकड) या विधिक क्रियेद्वारे पकडून कर्त्याला यज्ञाच्या परमसमाप्तीपर्यंत नेले जाते; शेवटी ‘स्वाहा’च्या सीलसदृश उच्चाराने ते दृढ केले जाते.
Mantra 1
स्वस्तिवाचनम्। श्ये॒नोऽसि गाय॒त्रच्छन्दा॒ अनु॒ त्वा र॑भे । स्व॒स्ति मा॒ सं व॑हा॒स्य य॒ज्ञस्यो॒दृचि॒ स्वाहा॑
(स्वस्तिवाचनम्) तू श्येन (बाज) आहेस; तुझे छंद गायत्री आहे—त्याप्रमाणे मी तुला धरतो. स्वस्तीसह मला पूर्णपणे यज्ञाच्या परम टोकापर्यंत वाहून ने—स्वाहा!
Mantra 2
ऋ॒भुर॑सि॒ जग॑च्छन्दा॒ अनु॒ त्वा र॑भे । स्व॒स्ति मा॒ सं व॑हा॒स्य य॒ज्ञस्यो॒दृचि॒ स्वाहा॑
तू ऋभु (ऋभु) आहेस; तुझे छंद जगती आहे—त्याप्रमाणे मी तुला धरतो. स्वस्तीसह मला पूर्णपणे यज्ञाच्या परम टोकापर्यंत वाहून ने—स्वाहा!
Mantra 3
वृषा॑सि त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दा॒ अनु॒ त्वा र॑भे । स्व॒स्ति मा॒ सं व॑हा॒स्य य॒ज्ञस्यो॒दृचि॒ स्वाहा॑
तू वृषभ आहेस; तुझा छंद त्रिष्टुप् आहे—त्याप्रमाणे मी तुला धरीतो/धरीते. स्वस्तिपूर्वक मला पूर्णपणे यज्ञाच्या परम मर्यादेपर्यंत वाहून ने—स्वाहा!
It is recited for svasti—safe, obstacle-free progress and successful completion of a sacrifice or ritual sequence.
The hymn treats these metres (chandas) as protective powers; aligning speech with them is believed to stabilize and ‘carry’ the rite to its intended end.
Not from this excerpt. The key act is correct recitation and intention; if performed in a fire-rite, one may optionally accompany each svāhā with a small ghee oblation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.