
Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution varies; commonly treated as an Atharvanic ‘varcasyam’ charm)
Devata: Tvís/Várchas as Devī (personified splendour); with Indra as generated sovereign exemplar
Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic cadence; refrain-like pāda structure)
AV 6.38 हे एक ‘वर्चस्यम्’ आकर्षण-मंत्र आहे. तो त्विष्/वर्चस्—देवीरूपाने व्यक्त झालेली तेजस्विता—हिला निसर्ग व समाजातील सर्वाधिक प्रतिष्ठित व प्रबळ केंद्रांतून (भक्षक/शिकारी प्राणी, अग्नी, सूर्य, राजचिन्हे व युद्धसाधने) आवाहन करतो. ‘तेज’ जिथे आधीच वास करते त्या स्थळांची पुनःपुन्हा नावे घेऊन आणि देवीने ‘सामंजस्याने’ यावे अशी विनंती करून, हा सूक्त जप करणाऱ्यात किंवा आश्रयदात्या/यजमानात करिष्मा, अधिकार आणि विजयदायी प्रभा अंतःस्थ करतो; आणि तिनेच ‘उत्पन्न केलेला’ सार्वभौम आदर्श म्हणून इंद्राला पुढे ठेवतो.
Mantra 1
वर्चस्यम्। सिं॒हे व्या॒घ्र उ॒त या पृदा॑कौ॒ त्विषि॑र॒ग्नौ ब्रा॑ह्म॒णे सूर्ये॒ या। इन्द्रं॒ या दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॒ सा न॒ ऐतु॒ वर्च॑सा संविदा॒ना
वर्चस् (तेज) यासाठी. सिंहात जी दीप्ती आहे, व्याघ्रात आहे, आणि पृदाकु (चित्ता/पँथर) मध्ये जी आहे; अग्नीत जे तेज आहे, ब्राह्मणात आहे, आणि सूर्यांत जे आहे—इंद्राला जन्म देणारी शुभगा देवी, ती वर्चस् घेऊन, सम्विदा (एकात्मता) सह आमच्याकडे येवो.
Mantra 2
या ह॒स्तिनि॑ द्वी॒पिनि॒ या हिर॑ण्ये॒ त्विषि॑र॒प्सु गोषु॒ या पुरु॑षेषु । इन्द्रं॒ या दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॒ सा न॒ ऐतु॒ वर्च॑सा संविदा॒ना
हस्तिन् (हत्ती) मध्ये जी दीप्ती आहे, द्वीपिन् (चित्ता/चीताह) मध्ये जी आहे, आणि सुवर्णात जी आहे; अप्सु (जल) मध्ये जे तेज आहे, गोषु (गायींमध्ये) आहे, आणि पुरुषांमध्ये जे आहे—इंद्राला जन्म देणारी शुभगा देवी, ती वर्चस् घेऊन, सम्विदा (एकात्मता) सह आमच्याकडे येवो.
Mantra 3
रथे॑ अ॒क्षेष्वृ॑ष॒भस्य॒ वाजे॒ वाते॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे॑ । इन्द्रं॒ या दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॒ सा न॒ ऐतु॒ वर्च॑सा संविदा॒ना
रथात, अक्षांत, वृषभाच्या विजय-पुरस्कारात (वाज) जे तेज आहे; वायूत, पर्जन्यात, आणि वरुणाच्या उग्र बळात (शुष्म) जे तेज आहे—ज्या शुभगा देवीने इंद्राला जन्म दिला—ती देवी आपल्या तेजासह, आमच्याशी संविदा (एकमत) होऊन, आमच्याकडे येवो।
Mantra 4
रा॒ज॒न्येऽदुन्दु॒भावाय॑ताया॒मश्व॑स्य॒ वाजे॒ पुरु॑षस्य मा॒यौ। इन्द्रं॒ या दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॒ सा न॒ ऐतु॒ वर्च॑सा संविदा॒ना
राजन्यात (क्षत्रियात), अदुन्दुभाव—जिथे नगारा वाजत नाही—अशा संयत अग्रसरतेत जे तेज आहे; अश्वाच्या विजय-पुरस्कारात (वाज), आणि पुरुषाच्या माया (डावपेच/कौशल्य) यात जे तेज आहे—ज्या शुभगा देवीने इंद्राला जन्म दिला—ती देवी आपल्या तेजासह, आमच्याशी संविदा (एकमत) होऊन, आमच्याकडे येवो।
Varcas is radiant splendour—charisma, authoritative presence, and the kind of brilliance that makes one respected and successful in public life.
It presents splendour as the very source of sovereignty: Indra’s kingship is modeled as arising from Várchas, so invoking her is invoking the root of victorious authority.
No. While it has strong royal and martial coloring (chariot, horse, victory), it can also be used by anyone seeking esteem, confident speech, and recognized capability—especially before assemblies or important undertakings.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.