Sukta 11

Mantra 1

संपत्कर्म। ६ पञ्चपदा अतिशक्वरी, ११ त्र्यवसाना षट्-पदा अत्यष्टिः। क॒थं म॒हे असु॑रायाब्रवीरि॒ह क॒थं पि॒त्रे हर॑ये त्वे॒षनृ॑म्णः । पृश्निं॑ वरुण॒ दक्षि॑णां ददा॒वान् पुन॑र्मघ॒ त्वं मन॑साचिकित्सीः

इथे तू महा असुराशी कसा बोललास? पित्याशी, तीव्र पराक्रम असलेल्या हरिशी कसा बोललास? हे वरुणा! पुरोहित-दक्षिणा म्हणून पृश्नी देऊन, हे पुनर्मघ (सदा दानशील)! तू मनाने मार्ग/गती नीट ओळखलीस.

Mantra 2

न कामे॑न॒ पुन॑र्मघो भवामि॒ सं च॑क्षे॒ कं पृश्नि॑मे॒तामुपा॑जे । केन॒ नु त्वम॑थर्व॑न् काव्ये॑न॒ केन॑ जा॒तेना॑सि जा॒तवे॑दाः

हे पुनर्मघ (सदा दानशील)! केवळ कामनेने मला सिद्धी मिळत नाही; मी ‘क’ला स्पष्ट पाहतो; या पृश्नीच्या जवळ मी जातो. हे अथर्वन्! कशामुळे—कोणत्या काव्य-कौशल्याने, कोणत्या जन्माने—तू जातवेदाः आहेस?

Mantra 3

स॒त्यम॒हं ग॑भी॒रः काव्ये॑न स॒त्यं जा॒तेना॑स्मि जा॒तवे॑दाः । न मे॑ दा॒सो नार्यो॑ महि॒त्वा व्र॒तं मी॑माय॒ यद॒हं ध॑रि॒ष्ये

मी सत्य आहे; काव्य-कौशल्याने मी गभीर आहे; जन्मानेही मी खरोखरच जातवेदाः आहे. मी जो व्रत धारण करीन, तो महत्त्वाने ना दासाने, ना आर्याने मोजला/ठरवला आहे.

Mantra 4

न त्वद॒न्यः क॒वित॑रो॒ न मे॒धया॒ धीर॑तरो वरुण स्वधावन्। त्वं ता विश्वा॒ भुव॑नानि वेत्थ॒ स चि॒न्नु त्वज्जनो॑ मा॒यी बि॑भाय

हे स्वधावन् वरुणा! तुझ्यापेक्षा मोठा कवी (द्रष्टा) कोणी नाही; बुद्धीने तुझ्यापेक्षा अधिक धीर-स्थिरही कोणी नाही. तू ती सर्व लोके/भुवने जाणतोस; आणि तुझाच जन—माया करणारा—तोही भयभीत होतो.

Mantra 5

त्वं ह्य॑१ङ्ग व॑रुण स्वधाव॒न् विश्वा॒ वेत्थ॒ जनि॑म सुप्रणीते । किं रज॑स ए॒ना प॒रो अ॒न्यद॑स्त्ये॒ना किं परे॒णाव॑रममुर

हे स्वधावन् वरुणा! मी प्रार्थना करतो—तूच सुप्रणीत, सु-मार्गदर्शित अशी सर्व जन्मे जाणतोस. या रजस्-प्रदेशाच्या पलीकडे आणखी काय आहे? आणि यामुळे, त्या पलीकडच्याही पलीकडे, खालची बाजू काय आहे—हे अमुर (अमर/प्रभु)?

Mantra 6

एकं॒ रज॑स ए॒ना प॒रो अ॒न्यद॑स्त्ये॒ना प॒र एके॑न दु॒र्णशं॑ चिद॒र्वाक्। तत् ते॑ वि॒द्वान् वरु॑ण॒ प्र ब्र॑वीम्य॒धोव॑चसः प॒णयो॑ भवन्तु नी॒चैर्दा॒सा उप॑ सर्पन्तु॒ भूमि॑म्

एक प्रदेश आहे; याच्या पलीकडे दुसरा; आणि याच्याही पलीकडे पुन्हा आणखी एक—जो या बाजूस असूनही दुर्गम आहे। हे जाणून, हे वरुणा, मी तुला हे वचन स्पष्ट सांगतो: पणी लोकांची वाणी नीच होवो; दास लोक खाली वाकून भूमीकडे सरकत जावोत।

Mantra 7

त्वं ह्य१ङ्ग व॑रुण॒ ब्रवी॑षि॒ पुन॑र्मघेष्वव॒द्यानि॒ भूरि॑ । मो षु प॒णींर॒भ्ये॒३ताव॑तो भू॒न्मा त्वा॑ वोचन्नरा॒धसं॒ जना॑सः

कारण, हे वरुणा, तूच दानांच्या मध्ये पुन्हा पुन्हा पुष्कळ दोष उघड करतोस। पणी लोकांना यापुढे अधिक दडपू नकोस; नाहीतर लोक तुला ‘अदानशील/अयशस्वी दाता’ असे म्हणतील।

Mantra 8

मा मा॑ वोचन्नरा॒धसं॒ जना॑सः॒ पुन॑स्ते॒ पृश्निं॑ जरितर्ददामि । स्तो॒त्रं मे॒ विश्व॒मा या॑हि॒ शची॑भिर॒न्तर्विश्वा॑सु॒ मानु॑षीषु दि॒क्षु

लोक मला, लोक मला ‘अदानशील’ असे म्हणू नयेत। हे जरितर (स्तुतिकार), मी पुन्हा तुला पृश्नि—चितकबरी गाय देतो। तुझ्या शक्तींनी युक्त होऊन माझ्या सर्व स्तोत्राकडे येथे ये; मानवांच्या सर्व दिशांच्या अंतर्भागात।

Mantra 9

आ ते॑ स्तोत्राण्युद्य॑तानि यन्त्व॒न्तर्विश्वा॑सु॒ मानु॑षीषु दि॒क्षु। दे॒हि नु मे॒ यन्मे॒ अद॑त्तो॒ असि॒ युज्यो॑ मे स॒प्तप॑दः॒ सखा॑सि

तुझे उचललेले स्तोत्र येथे येवोत—जगातील सर्व मानवी दिशांमध्ये. आता तू मला तेच दे जे तू मला दिले आहेस; तू माझ्यासोबत योग्य सहकारी आहेस, सात-पदांचा सखा आहेस.

Mantra 10

स॒मा नौ॒ बन्धु॑र्वरुण स॒मा जा वेदा॒हं तद् यन्ना॑वे॒षा स॒मा जा। ददा॑मि॒ तद् यत् ते अद॑त्तो॒ अस्मि॒ युज्य॑स्ते स॒प्तप॑दः॒ सखा॑स्मि

हे वरुणा, आपले बंधन समान आहे; आपले नाते समान आहे; मी जिथे अतिक्रमण केलेले नाही ते तू जाणतोस—आपले नाते समान आहे. जे तुझे आहे तेच मी देतो, कारण मी तुला अर्पित आहे; तुझ्याशी युक्त, सात-पदांचा सखा मी आहे.

Mantra 11

दे॒वो दे॒वाय॑ गृण॒ते व॑यो॒धा विप्रो॒ विप्रा॑य स्तुव॒ते सु॑मे॒धाः । अजी॑जनो॒ हि व॑रुण स्वधाव॒न्नथ॑र्वाणं पि॒तरं॑ दे॒वब॑न्धुम्। तस्मा॑ उ॒ राधः॑ कृणुहि सुप्रश॒स्तं सखा॑ नो असि पर॒मं च॒ बन्धुः॑

देव, प्राणधारक, देवासाठी गाणाऱ्या जनाकडे कृपा करतो—स्तुती करणाऱ्या विप्राकडे, प्रशंसा करणाऱ्या सुमेधाकडे. कारण, हे स्वधावन् वरुणा, तू आपल्या स्वशक्तीने अथर्वणाला—पित्याला, देवांचा बंधू—उत्पन्न केलेस. म्हणून त्याच्यासाठी सुप्रशस्त अशी दान-समृद्धी कर; तू आमचा सखा आहेस आणि आमचा परम बंधू आहेस.