Sukta 74
Rishi: Rgvedic attribution (likely Vasiṣṭha-family Indra hymn material); AV 20 preserves Rgveda-derived suktas—exact r̥ṣi to be confirmed against AV 20 anukramaṇī.
Devata: Indra
Chandas: Mixed; refrain suggests a repeated pāda-structure typical of Rgvedic strophic composition (to be verified per anukramaṇī).
AV 20.74 ही अथर्ववेदाच्या ऋग्वेद-व्युत्पन्न २०व्या पुस्तकात जतन झालेली इंद्र-स्तुती आहे. यात इंद्राला वारंवार विनवले आहे—आम्हाला “सुप्रसिद्ध/चांगल्या शब्दांनी गौरविलेले” कर; गायी, घोडे आणि “तेजस्वी हजारो” संपत्ती यांच्या मध्ये आम्हाला समृद्ध कर. पौष्टिक (समृद्धी-धन) हेतूबरोबरच यात वादात्मक व अपोत्प्रायिक छटा आहे: अराति (शत्रुत्वपूर्ण कंजूषपणा/वैरीपणा) रोखणे, वेढा घालणारा आक्रोश शांत करणे, आणि नावाने उल्लेखिलेल्या विरोधकाला चिरडून टाकणे—जेणेकरून दानधर्म व कीर्ती यांचा प्रवाह यजमानाच्या घराण्याकडे वळावा.
Mantras
Mantra 1
यच्चि॒द्धि स॑त्य सोमपा अनाश॒स्ता इ॑व॒ स्मसि॑ । आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ
हे सत्य सोमपा! जरी आम्ही जणू अप्रशंसित लोक असलो, तरी—हे इंद्रा—इथे आम्हाला सुयश दे. गायी व घोड्यांमध्ये, उज्ज्वल समृद्धींमध्ये, सहस्रांमध्ये—हे तुवीमघ (बहुदाता)!
Mantra 2
शिप्रि॑न् वाजानां पते॒ शची॑व॒स्तव॑ दं॒सना॑ । आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ
हे शिप्रिन्, वाजांचा (विजय-पुरस्कारांचा) पती, हे शचीवस् (शक्तिसंपन्ना)! तुझेच ते अद्भुत पराक्रम आहेत. म्हणून हे इंद्रा, आम्हांस कीर्तिमान कर—गायींमध्ये व घोड्यांमध्ये, उज्ज्वल/शुभ्र संपत्तीमध्ये, सहस्र (धन) मध्ये—हे तुवीमघ (बहुदाता)!
Mantra 3
नि ष्वा॑पया मिथू॒दृशा॑ स॒स्तामबु॑ध्यमाने । आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ
वैरदृष्टी असलेल्यांना तू झोपवून टाक; ते निश्चल पडून राहोत, जागे होऊ नयेत. म्हणून हे इंद्रा, आम्हांस कीर्तिमान कर—गायींमध्ये व घोड्यांमध्ये, उज्ज्वल/शुभ्र संपत्तीमध्ये, सहस्र (धन) मध्ये—हे तुवीमघ (बहुदाता)!
Mantra 4
स॒सन्तु॒ त्या अरा॑तयो॒ बोध॑न्तु शूर रा॒तयः॑ । आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ
ते अरातयः (अदानशील/कंजूष शत्रू) नष्ट होवोत; हे शूरा, रायतयः (दान/उपहार) जागृत होवोत, वाढोत. म्हणून हे इंद्रा, आम्हांस कीर्तिमान कर—गायींमध्ये व घोड्यांमध्ये, उज्ज्वल/शुभ्र संपत्तीमध्ये, सहस्र (धन) मध्ये—हे तुवीमघ (बहुदाता)!
Mantra 5
समि॑न्द्र गर्द॒भं मृ॑ण नु॒वन्तं॑ पा॒पया॑मु॒या। आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ
हे इंद्रा! रेंकणाऱ्या त्या गर्दभाला (गाढवाला)—त्याच्याच त्या पापशक्तीने—पूर्णपणे चिरडून टाक. मग, हे इंद्रा! गायींमध्ये व घोड्यांमध्ये, उज्ज्वल संपत्तींमध्ये, सहस्रोंच्या धनवैभवात, हे तुवीमघ (अतिदानशील), आम्हांस सुकीर्ती प्राप्त करून दे.
Mantra 6
पता॑ति कुण्डृ॒णाच्या॑ दू॒रं वातो॒ वना॒दधि॑ । आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ
कुण्डृणाचीपासून ते फार दूर उडून जाते; वारा त्याला वनातून बाहेर हाकलतो. हे तुवीमघ इंद्रा, आम्हाला कीर्तिमान कर—गायींत, घोड्यांत, आणि उज्ज्वल सहस्रसमृद्धीत।
Mantra 7
सर्वं॑ परिक्रो॒शं ज॑हि ज॒म्भया॑ कृकदा॒श्वऽम्। आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ
हे इंद्रा! वेढून टाकणारा सारा कोलाहल नष्ट कर; कृकदाश्वाला जबड्याच्या (दातांच्या) बळाने चिरडून टाक. हे तुवीमघ (अतिदानी)! गायींमध्ये, घोड्यांमध्ये आणि उज्ज्वल सहस्रधनांत—आम्हाला कीर्तिमान कर.
Frequently Asked Questions
It asks Indra to make the patron “well-spoken-of” (social repute) and prosperous—especially in cows, horses, and abundant possessions—repeatedly sealed by the refrain.
Because prosperity in Vedic society is tied to rivalry and public speech: the hymn seeks to neutralize hostile ungenerosity/foes (arāti) and to silence intimidating or damaging clamor (parikrośa) so wealth and gifts can flow.
Not explicitly. It functions primarily through recitation and intention; optional supportive items (water, lamp, symbolic cattle/horse tokens) may be used, but they are not mandated by the text.
Ask anything about Sukta 74 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
