Sukta 64
Rishi: RV-derived Indra hymn material (anukramaṇī confirmation needed).
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm metrically)
अव 20.64 हे ऋग्वेदीय स्तुती-सामग्रीतून घेतलेले इंद्र-स्तवन आहे. दयाळू, सर्वत्र व्यापणारा रक्षक व विजयदाता म्हणून इंद्राला जवळ आणणे हा याचा हेतू आहे. सोमयज्ञाच्या भाषिक-प्रतिमांद्वारे इंद्राची शक्ती अधिक ठळक केली जाते—त्याला “स्वर्गाचा अधिपती” आणि “बक्षिसांचा अधिपती” म्हणून आवाहन करून, यज्ञसमुदायाला बल, कीर्ती व स्थैर्य प्राप्त व्हावे अशी कामना केली जाते. अथर्ववैदिक उपयोगात हे शांती/पौष्टिक सूक्त (आणि दुय्यमतः रक्षास्वरूप) म्हणून कार्य करते; इंद्राच्या जिंकणाऱ्या, अडथळे फोडणाऱ्या शक्तीशी संधान घालून यजमानाचे सौभाग्य स्थिर करते.
Mantras
Mantra 1
एन्द्र॑ नो गधि प्रि॒यः स॑त्रा॒जिदगो॑ह्यः । गि॒रिर्न वि॒श्वत॑स्पृ॒थुः पति॑र्दि॒वः
हे इंद्रा, आमच्याकडे ये—प्रिय, कल्याणकारी; सदैव विजयी, लपविता न येणारा. तू पर्वतासारखा सर्व बाजूंनी विस्तीर्ण, द्युलोकाचा स्वामी आहेस.
Mantra 2
अ॒भि हि स॑त्य सोमपा उ॒भे ब॒भूथ॒ रोद॑सी । इन्द्रासि॑ सुन्व॒तो वृ॒धः पति॑र्दि॒वः
कारण, हे सत्य सोमपा, तू दोन्ही लोकांना—द्यावा-पृथिवीला—आवृत करून उभा आहेस. हे इंद्रा, सोम पिळणाऱ्यासाठी तू वृषभस्वरूप; द्युलोकाचा स्वामी आहेस.
Mantra 3
त्वं हि शश्व॑तीना॒मिन्द्र॑ द॒र्ता पु॒रामसि॑ । ह॒न्ता दस्यो॒र्मनो॑र्वृ॒धः पति॑र्दि॒वः
हे इंद्रा! तू आदिकालापासून पुरे/दुर्ग फोडणारा (दर्ता) आहेस. दस्यूंचा संहारक, मनूचा रक्षक-समर्थक, आणि दिवः (स्वर्ग) याचा अधिपती आहेस.
Mantra 4
एदु॒ मध्वो॑ म॒दिन्त॑रं सि॒ञ्च वा॑ध्वर्यो॒ अन्ध॑सः । एवा हि वी॒र स्तव॑ते स॒दावृ॑धः
हे अध्वर्यु, मधुर मधुरसातील अधिक मादक सोम-अन्धस् ओत, सिंचन कर. कारण, हे वीरा, तो सदा-वर्धमान (देव) अशाच प्रकारे स्तुत केला जातो.
Mantra 5
इन्द्र॑ स्थातर्हरीणां॒ नकि॑ष्टे पू॒र्व्यस्तु॑तिम्। उदा॑नंश॒ शव॑सा॒ न भ॒न्दना॑
हे इंद्रा, तुझ्या हरी (पिवळसर-तांबूस) अश्वांजवळ उभ्या असलेल्या, तुझ्या प्राचीन स्तुतीपर्यंत कोणीही पोहोचलेले नाही. तू आपल्या बळाने सर्वांना मागे टाकलेस—तुटलेल्या दुर्बळासारखा नव्हे.
Mantra 6
तं वो॒ वाजा॑नां॒ पति॒महू॑महि श्रव॒स्यवः॑ । अप्रा॑युभिर्य॒ज्ञेभि॑र्वावृ॒धेन्य॑म्
हे श्रवस्यवः (यश इच्छिणारे), तुमच्यासाठी वाजांचे (बक्षिसे/विजय) स्वामी त्या (देव)ाला आम्ही आवाहन करतो—अप्रायू (अथक) यज्ञांनी, त्या वर्धनीयाला.
Frequently Asked Questions
For paustika increase—strength, victory, success, and fame—by invoking Indra as a close, benevolent protector and giver of prizes; it can also be used secondarily for protection (rakṣā).
No. The hymn uses Soma language because it is RV-derived Indra praise, but in Atharvavedic standalone use it can be recited without substances; optional water for peace or a simple lamp may be added as customary supports.
That praise and sustained invocation ‘increase’ Indra (sadā-vṛdh), and an increased Indra grants tangible outcomes—victory, vāja (vigor/prize), and śravas (reputation)—while providing broad, stabilizing protection.
Ask anything about Sukta 64 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
